Tarixin mühakiməsi. Nürinberq prosesi. 1945-46-cı illər

Faşizm üzərində qələbədə hansı ölkə həlledici rol oynayıb?

58
(Yenilənib 11:36 05.05.2016)
Amerika Birləşmiş Ştatları və Avropa əhalisinin əksəriyyəti SSRİ-nin faşist Almaniyası üzərindəki qələbədə rolundan xəbərsizdir

BAKI, 5 may — Sputnik. "İkinci Dünya Müharibəsində faşizm üzərində qələbədə kim həlledici rol oynayıb?". Sputnik.Rəy-in bu sualla müraciət etdiyi respondentlərin, yalnız 15%-i təklif olunmuş 5 cavab variantından (Böyük Britaniya, SSRİ, ABŞ, digər, bilmirəm) SSRİ-ni seçib. ABŞ (79%) və Fransa (58%) əhalisinin əksəriyyəti, Almaniya (50%) əhalisinin isə yarısı hesab edir ki, məhz ABŞ faşizm üzərində qələbədə həlledici rol oynayıb.

Həmçinin Böyük Britaniya əhalisinin yarıdan çoxu (59%) hesab edir ki, məhz onların ölkəsi faşizmlə mübarizədə ən əhəmiyyətli rol oynayıb. Britaniyalıların cəmi 11%-i ABŞ-ın, 15%-i isə SSRİ-nin faşizmin məhvində əsas yer tutduğunu iddia edib. Nəticələr Sputnik İnformasiya Agentliyi və radiosunun sifarişi ilə Fransanın Ifop və Böyük Britaniyanın Populus araşdırma şirkətləri tərəfindən keçirilmiş sorğunun gedişində alınıb.

Digər ölkələrlə müqayisədə Almaniya əhalisinin daha çox hissəsi, yəni 24%-i məhz SSRİ-nin həlledici səyləri ilə faşizmin məhv edildiyini düşünür. Şərqi və Qərbi Almaniya əhalisinin fikri bu məsələdə kəskin fərqlənir: Qərbi Almaniyada rəyi soruşulanların cəmi 16%-i, Şərqi Almaniyada 35%-i, Berlində isə 55%-i bu fikirdədir. ABŞ və Fransada SSRİ-nin sözügedən məsələdə əsas rol oynadığını düşünənlərin sayı ən aşağı həddədir — müvafiq olaraq 7% və 12%.

Ölkədən asılı olaraq, orta hesabla sorğunun keçirildiyi ölkələrin əhalisinin 14-15%-i İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Avropanın faşistlərdən azad olunmasında kimin həlledici rol oynaması barədə suala cavab verə bilməyib. Hər ölkədə respondentlərin təxminən 1-2%-i hesab edir ki, Avropanın azad olunmasında əsas rolu digər ölkələr oynayıb.

SSRİ-nin Avropadakı rolu barədə fikirlər son 70 ildə radikal dərəcədə dəyişib. Fransanın qocaman ictimai fikrin öyrənilməsi institutu olan Ifop-un sorğusunun nəticələri bunu sübut edir. Belə ki, SSRİ-nin faşizm üzərindəki zəfərdə ən vacib rolu oynadığını düşünən parislilərin sayı 1944-cü ildəki 61%-dən 2004-cü ildə 20%-dək azalıb.

Müxtəlif qiymətləndirmələrə görə, Qızıl Ordu müasir Rusiyanın Avropa hissəsini saymasaq, Avropa dövlətlərinin ərazisinin təxminən 50%-ni azad edib və müttəfiqlərlə müqayisədə dəfələrlə çox itki verib. Qızıl Ordu tərəfindən hazırda Avropanın 16 müstəqil dövlətinin ərazisində azad olunmuş əhalinin sayı ümumilikdə 120 000 000 nəfərdən çoxdur. Daha 6 ölkənin azad olunmasında Qızıl Ordu müttəfiqləri ilə birlikdə iştirak edib.

ABŞ və Böyük Britaniyada sorğu 2016-cı il 15-21 aprel aralığında Böyük Britaniyanın Populus araşdırma şirkəti tərəfindən həyata keçirilib. Fransa və Almaniyada sorğunu qocaman fransız ictimai fikri öyrənmə institutu olan Ifop 2016-cı il 14-18 aprel aralığında keçirib. Sorğuda iştirak edənlər cins, yaş və coğrafi baxımdan bölünüblər. Ölkə üzrə respondentlər barədə məlumatlarda maksimal nöqsan həddi +/- 3,1%, dəqiqlik faizi 95%-dir.

Sputnik (sputniknews.com) — onlarla ölkədə informasiya və multimediya bölmələri fəaliyyət göstərən xəbər agentliyi və radiodur. Sputnik 30 dildə saytları, analoq və rəqəmsal radioyayımı, mobil tətbiqləri və sosial şəbəkələrdə səhifələri özündə birləşdirir. Sputnik xəbər lentləri abunəçilər üçün gün boyu ingilis, ərəb, ispan və çin dillərində çıxır.

58
Teqlər:
Fransa, ABŞ, SSRİ, Böyük Britaniya, Almaniya, Sputnik.Rəy, qələbə, faşizm, İkinci Dünya Müharibəsi
Mövzu:
Faşizm üzərində qələbə (6)
Əlaqədar
Faşist Almaniyasına qarşı ittifaqın əsasının qoyulması
Almaniyada məscidə faşist simvolları çəkiblər
Bu adamı üzdən yalnız SSRİ-nin ali rəhbərliyi tanıyıb
Almaniyanı birləşdirib SSRİ-ni dağıdan
"Qorbaçov Dağlıq Qarabağda fövqəladə vəziyyət elan etməklə SSRİ konstitusiyasını pozub"
Feyx xəbər oxuyan şəxs, arxiv şəkli

"İnanmıram!"- SputnikPro-nun vebinarı feykləri doğrulardan necə ayırmaq barədə danışdı

33
(Yenilənib 09:09 18.04.2020)
RİA Novosti-nin antifeyk podkastının aparıcıları SputnikPro layihəsi çərçivəsində növbəti onlayn vebinarda həmkarları ilə feyk məlumatların aşkarlanmasının reseptini bölüşüblər.

BAKI, 17 aprel — Sputnik. "Pəncərələri bağlayın, gecə ölkə ərazisi vertolyotlarla dezinfeksiya olunacaq...","Xalamın əmisi qızının əri xəstəxanada işləyir, o deyir ki, hakimiyyət xəstələrin dəqiq rəqəmlərini gizlədir...", "Əgər hər gün səhər sarımsaq yeyilsə, koronavirus heç də qorxulu deyil...". Yəqin ki, hər birimiz heç olmasa bir dəfə yuxarıda qeyd olunan şayiələrdən ən azı biri ilə rastlaşmışıq. SputnikPro təhsil layihəsi çərçivəsində keçirilən növbəti onlayn  vebinar bütün bu feyklərə və onları doğrulardan necə ayırmağa həsr edilib.

"İnfodemiya: feyki necə açmaq və bundan necə faydalanmaq" mövzusunda vebinar aprelin 17-də keçirilib və SputnikPro-un dördüncü onlayn görüşü olub. Vebinarın spikerləri RİA Novosti-nin “Ne veryu!” (İnanmıram) podkastının aparıcıları Natalya Şaşina və İqor Krivitski olub.

© Sputnik
İqor Krivitski

Onlar vebinarın gedişində feykin növləri, onların buraxılma mexanizmi, eləcə də məlumatın həqiqiliyinin tez bir zamanda yoxlanılması alqoritmlərini təhlil ediblər. Onlar misallar əsasında nəinki təkcə feyk məlumatları ifşa etməyi, həm də ondan necə yararlanmağı maksimum maraqlı və faydalı bir şəkildə auditoriyaya göstəriblər.

Beləliklə, feykin əsas əlamətləri hansılardır:

- Məlumat anonimdir və çox emosionaldır

- Burada yoxlanılacaq heç bir fakt yoxdur

- Saysız-hesabsız insanın həyatı və sağlamlığı üçün təhlükə və çoxsaylı qurbanların olduğu barədə məlumatlar yayılır

- Hakimiyyətin çaxnaşmaya yol verməmək üçün məlumatları gizlətməyə dair göstərişi var

- Real baş vermiş fəlakətin "həqiqi" miqyası haqqında cəmiyyət üçün əhəmiyyətli məlumatların gizlədildiyi ayrıca vurğulanır

- Mənbə olaraq, uzaq qohum, tanış və ya "hüquq-mühafizə orqanlarındakı öz adamı" göstərilir

- Məlumatın maksimum yayılmasına çağırış var.

İqor Krivitskinin sözlərinə görə, saxta xəbərlərdən tez-tez insanlar çox tənbəllik edində və bir neçə klik edərək məlumatları yenidən yoxlamağa ərinəndə istifadə edilir. 

“Bizim jurnalistlərin adi insanlar üçün əlçatmaz olan lüksü var. Biz ekspertlərlə işləyə bilərik. Əgər elmi informasiya adı altında gizlənən və ya adi bir adamın yoxlaması çətin olan hansısa məlumat varsa, və ya burada konkret ekspertə istinad edilirsə, həmin ekspertə zəng edin və ya ona yazın. Biz mütəxəssislə məsləhətləşə bilərik ki, o, bizə məlumatı ya təsdiq etsin, ya da təkzib”, - deyə media eksperti bildirib.

İqor Krivitskinin sözlərinə görə, feykləri yoxlamaq çətin deyil. Mətnlər Google-da, şəkillər, videolar axtarış sistemləri vasitəsilə yoxlanıla bilər.

"Tənqidi düşüncəni inkişaf etdirin və paranoidal meylləri yenidən yoxlayın!", - deyə aparıcı müxtəlif ölkələrdən vebinara qoşulan həmkarlarına məsləhət verib.

SputnikPro - Sputnik Beynəlxalq İnformasiya Agentliyi və Radiosunun jurnalistlər, mətbuat katibləri, PR mütəxəssisləri, ali məktəblərin bu ixtisaslar üzrə təhsil alan yuxarı kurs tələbələri, əcnəbi həmkarları ilə təcrübə mübadiləsi etməyə, öz biliklərini bölüşməyə hazır olan mediamenecerlərin və jurnalistlərin silsilə təqdimatları və master-klassları layihəsidir.

Müxtəlif formatlarda mövcud olduğu dövr ərzində bu layihədə 80-dən çox ölkənin nümayəndəsi iştirak edib. SputnikPro-nun əyani master-klassları Azərbaycanda, Ermənistanda, Belarusda, Yunanıstanda, Gürcüstanda, Hindistanda, Qırğızıstanda, Türkiyədə və Estoniyada keçirilib.

Pandemiyanın başlanmasından etibarən, Moskva komandası layihəni bütün ölkələrin iştirakçıları üçün açıq olan "SputnikPro online mövsümü"nə çevirib. 

Mütəxəssislər vebinarlar rejimində jurnalistlərlə müxtəlif mövzularda ünsiyyət qurur, bu zaman ən aktual mövzuları seçməyə çalışırlar.

SputnikPro layihəsinin nə olduğunu və spikerlərin digər ölkələrdəki master-klasslarda nə barədə danışdığını daha ətraflı öyrənmək üçün aşağıdakı linkdən istifadə edə bilərsiniz: https://www.facebook.com/SputnikProject/.

 

33
Kompyüter arxasında kişi, arxiv şəkli

SputnikPro feykləri müəyyənləşdirmək onlardan faydalanmaq barədə danışacaq

38
(Yenilənib 09:08 18.04.2020)
RİA Novosti-nin antifeyk podkastının aparıcıları SputnikPro layihəsi çərçivəsində növbəti vebinarın spikerləri olacaqlar

BAKI, 14 aprel — Sputnik. Demək olar ki, bütün ölkələrin vətəndaşlarının daxil olduğu özünütəcrid rejiminə baxmayaraq, SputnikPro təhsil layihəsi öz işini davam etdirir və onlayn görüşlər sahəsində yeni imkanlar açır.

SputnikPro layihəsi çərçivəsində həyata keçirilən növbəti, artıq dördüncü onlayn vebinar feyk xəbərlərin açılmasına və onların ifşasından bəhrələnməyə həsr olunub. Onlayn sessiya aprelin 17-də saat 14.00-da keçiriləcək.

Vebinarın spikerləri RİA Novosti-nin “Ne veryu!” (İnanmıram) podkastının aparıcıları Natalya Şaşina və İqor Krivitski olacaq.

"İnfodemiya: feyki necə açmaq və bundan necə faydalanmaq" mövzusunda keçiriləcək sessiyada media ekspertləri feykin növləri, onların buraxılma mexanizmi, eləcə də məlumatın həqiqiliyinin tez bir zamanda yoxlanılması alqoritmlərini təhlil edəcəklər. Onlar misallar əsasında nəinki təkcə feyk məlumatları ifşa etməyi, həm də ondan necə yararlanmağı maksimum maraqlı və faydalı bir şəkildə auditoriyaya göstərəcəklər.

Nataliya Şaşina "Rossiya seqodnya” BİA-nın İnnovativ Jurnalistika Mərkəzinin rəhbərinin müavinidir. 2012-ci ildən 2019-cu ilədək Business FM radiostansiyasının icmalçısı və aparıcısı olub. Bundan əvvəl Finam FM radiosunda və "Moskovskiy Komsomolets"qəzetində işləyib.

© Sputnik
Nataliya Şaşina

İqor Krivitski – “Ne veryu!” (İnanmıram) və “Mı vse umryom. Amma bu dəqiq deyil” (Hamımız öləcəyik. Amma bu dəqiq deyil) podkastlarının aparıcısı, əlavə və virtual reallıqda layihələrinin müəllifidir. "Rossiya seqodnya” BİA-ya gəlməmişdən qabaq "RBK Nedvijimost” və NBS şirkətlərində işləyib.

© Sputnik
İqor Krivitski

Onlayn sessiyada iştirak etmək istəyən jurnalistlər Sputnik Azərbaycan Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin mətbuat katibinin e-poçt ünvanı (gulzar.mustafaeva@sputniknews.com) və yaxud https://anketolog.ru/s/345855/FLqfVEAx linki vasitəsilə qeydiyyatdan keçmək üçün müraciət edə bilərlər.

SputnikPro - Sputnik Beynəlxalq İnformasiya Agentliyi və Radiosunun jurnalistlər, mətbuat katibləri, PR mütəxəssisləri, ali məktəblərin bu ixtisaslar üzrə təhsil alan yuxarı kurs tələbələri, əcnəbi həmkarları ilə təcrübə mübadiləsi etməyə, öz biliklərini bölüşməyə hazır olan mediamenecerlərin və jurnalistlərin silsilə təqdimatları və master-klassları layihəsidir.

SputnikPro layihəsi artıq dünyanın 13 ölkəsində həyata keçirilir. 2018-ci ilin mart ayından indiyədək bu layihədə 2000-dən çox jurnalist və mediamenecer, PR-mütəxəssisləri və mətbuat xidmətlərinin əməkdaşları, blogerlər və bu istiqamətlərdə təhsil alan tələbələr iştirak edib.

SputnikPro layihəsinin nə olduğunu və spikerlərin digər ölkələrdəki master-klasslarda nə barədə danışdığını daha ətraflı öyrənmək üçün aşağıdakı linkdən istifadə edə bilərsiniz: https://www.facebook.com/SputnikProject/.

38
Belorusda seçkinin gedişi zamanı

Belarus MSK ilkin nəticələri açıqlayıb

0
Komissiyanın məlumatına görə, beş regionun səsvermələrinin nəticələrinə əsasən hazırkı dövlət başçısı Aleksandr Lukaşenko seçkilərdə liderdir.

BAKI, 10 avqust - Sputnik. Belarusun Mərkəzi Seçki Komissiyası bu gün ölkədə keçirilən prezident seçkilərinin ilkin nəticələrini açıqlayıb.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən xəbər verir.

Komissiyanın məlumatına görə, beş regionun səsvermələrinin nəticələrinə əsasən hazırkı dövlət başçısı Aleksandr Lukaşenko seçkilərdə liderdir. O, seçicilərin 82%-nin səslərini toplayıb. 

Qeyd edək ki, Lukaşenko altıncı dəfədir prezident seçkilərində namizəddir.  

0