Qaz anbarı, arxiv şəkli

Ukrayna Avropa üzərindən "Qazprom"a hücum edib

25
(Yenilənib 20:51 13.08.2021)
İlk yarımildə "Qazprom" Ukrayna üzərindən tranzit yolu ilə razılaşdırılmış 20 milyard kubmetr əvəzinə 21,7 milyard kubmetr qaz tədarük edib.

BAKI, 13 avqust — Sputnik. Ukraynanın qaz nəqli sisteminin operatoru (UQNSO) "Qazprom"un fəaliyyətinə görə Avropa Birliyi (AB) səlahiyyətlilərinə müraciət edib. Bu barədə Sputnik Azərbaycan Rusiya KİV-lərinə istinadən xəbər verir.

UQNSO-nun fikrincə, Rusiya korporasiyası Ukraynadan tranziti artırmamaq üçün Avropadakı yeraltı anbarlarını boşaldır. Kiyevdə hesab edirlər ki, AB-nin antiinhisar qurumu vəziyyətə müdaxilə etməlidir.

Şirkət nümayəndələri qeyd edir ki, "Yamal-Avropa" və "Şimal axını-1" marşrutlarının iyul ayında dayandırılması səbəbindən AB ölkələrinə təxminən iki milyard kubmetr qaz verilməyib.

"Avropalılara itirilmiş qaz həcmini kompensasiya etmək və eyni zamanda Ukrayna üzərindən əlavə tranziti artırmamaq üçün "Qazprom" Avropadakı öz yeraltı qaz anbarı (YQA) qurğularını boşaldır. GIE-nin məlumatına görə, Avropada aşağı ehtiyatlar məhz "Qazprom"un nəzarətində olan yeraltı qaz anbarlarındadır (YQA). Belə ki, Almaniyanın YQA operatoru Astora ("Qazprom"a məxsusdur) doluluq səviyyəsi 13%-dən az, digər operatorların isə orta hesabla 63% təşkil edir. Avstriyada Astora və YQA (eyni zamanda "Qazprom") - 14%, digər operatorlar - 48%-dir. Hətta hazırda "Qazprom" öz müqavilələrini yerinə yetirmək üçün anbardan qaz götürür. Müvafiq olaraq, Avropanın YQA-da qaz çatışmazlığı xeyli dərəcədə süni olur və bu qiymətlərin artmasının ilkin səbəbi deyil", - deyə UQNSO-nun baş direktoru Sergey Makoqon bildirib.

Aydındır ki, bu halda Ukrayna zəif bənd rolunu oynayır: məntiqə görə qaz çatışmazlığı ilə bağlı iddialar, həqiqətən də varsa, qaz almayan avropalılar tərəfindən irəli sürülməlidir. Amma sual budur ki, bu iddialar prinsipcə nə qədər əsaslandırılıb.

Məlumatda qeyd olunur ki, cari ilin yeddi ayının nəticələrinə görə "Qazprom" ötən illə müqayisədə uzaq xarici ölkələrə qaz tədarükünü 23% artırıb. Doğrudur, Türkiyəyə tədarükün dəfələrlə artması da nəzərə alınıb. Ancaq məhz AB-yə tədarük təxminən 20% artıb. Belə ki, tədarükün azalmasında "Qazpromu" günahlandırmaq olmaz. Lakin digər ən böyük qaz tədarükçüləri isə AB-yə tədarükü azaldıb. Bu həm də öz hasilat infrastrukturunda profilaktik və təmir işləri aparan Norveçdir. Həmçinin Əlcəzair, Avropaya boru qaz tədarük edir, lakin daha baha alındığı üçün mayeləşdirilmiş qazı Asiyaya yönləndirib. Xüsusilə Qətər özünü Asiyaya yenidən istiqamətləndirib. Amerikanın mayeləşdirilmiş qazı da ora gedir. Bundan əlavə, Avropanın ən böyük qaz yatağı olan Qroningenin tədricən bağlanması səbəbindən Avropa daxilində hasilat da azalır.

Baş verənlərin məntiqinə görə, qaz qıtlığı səbəbindən Avropa bazarında qiymətlərin artması iddialarını məhz bu təchizatçılar sürməlidir.

Ukraynadan qaz nəqli vasitəsilə tədarükün "artmaması" ilə bağlı iddialar da əsassızdır. "Qazprom" və "Naftoqaz"ın bu il üçün 40 milyard kubmetr qaz tranziti üçün, birinciyə sərf etməyən müqaviləsi var. Nəzəriyyəyə əsasən, "Qazprom" hasil etməyib pul ödəyə bilər. Hətta bu halda müqavilə pozulmayacaq.

Lakin şirkət, razılaşdırılmış həcmdə və hətta ondan da artıq qaz nəql edir! Ilin ilk yarısında "Qazprom" Ukrayna üzərindən tranzit yolu ilə razılaşdırılmış 20 milyard kubmetr əvəzinə 21,7 milyard kubmetr qaz tədarük edib.

Ukrayna tərəfinin xüsusi iddialar irəli sürdüyü iyul ayında nəqlin həcmi daha da yüksək olduğu ortaya çıxıb: 3.85 milyard kubmetr. Müqavilədə nəzərdə tutulan minimum həcmi aşan tədarükləri həyata keçirmək üçün, "Qazprom" əlavə güc almaq məcburiyyətindədir. Üstəlik daha yüksək qiymətə.

Buna baxmayaraq, korporasiya müntəzəm olaraq gündə 15 milyon kubmetr möhkəm əlavə güc sifariş edib. Bundan əlavə, UQNSO aylıq olaraq gündə 64 milyon kubmetrlik əlavə tutumu hərraca çıxarır.

UQNSO-dan başqa bir şikayət, Avropadakı "Qazprom"un YQA-da qurğuları zəif doldurulması ilə əlaqədardır. Ukraynada YQA-nın maksimum dolması ildən-ilə təxminən iki dəfə artır. Ancaq bu baxımdan, nə rusiyalı qaz işçiləri, nə də Avropa istehlakçıları isterikadan məmnun deyillər.

"Qazprom" Avropaya məxsus qaz saxlama qabiliyyətini özünə uyğun şəkildə və istehlakçılara qaz tədarük etmək üçün müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməyə imkan verəcək şəkildə istifadə edir.

Ancaq bunu nəzərdən keçirsək də , "Qazprom"un Avropa anbarının niyə bu qədər zəif doldurulduğu sualının cavabı var. 2020/2021-ci ilin payız-qış mövsümündə Rusiyanın YQA qurğularında rekord 60,6 milyard kubmetr qaz yüksəlib. Baxmayaraq ki, korporasiya qışa 72,3 milyard kubmetr ehtiyatla girib. "Qazprom"un planlarına əsasən, yeni istilik mövsümündə o, 72,6 milyard kubmetr ehtiyatla daxil olmalıdır. Rusiya anbarlarının doldurulmasının onun üçün prioritet və birinci növbədə olaraq həyata keçirilməsi tamamilə təbiidir. Beləliklə, Avropa YQA-ları yalnız gözləmək məcburiyyətində qalacaq.

Bir sözlə, UQNSO-nun "Qazprom"a qarşı iddiaları mənasız və gülünc görünür. "Naftoqaz"ın 2009-cu il tranzit müqaviləsi çərçivəsində "Qazprom"un qaz tədarükünün az olması ilə bağlı iddiaları da eyni olaraq mənasız və gülünc görünürdü.

Lakin Stokholm arbitraj nəticədə bu gülünc iddiaların doğruluğunu təsdiqləyən və ən əsası Ukraynanın məzmununu Rusiyaya bağlayan siyasi qərar qəbul etdi. AB-nin antiinhisar qurumlarının belə bir hiyləyə ə atacağını istisna etmək düzgün olmaz.

Həmçinin oxuyun:

25
İran bayrağı, arxiv şəkli

İranın xarici işlər nazirinin müavini Bakıya gəlir Üçgünlük səfər

315
Doktor Səccadpur elmi iclasda iştirak etməklə yanaşı, Azərbaycan Respublikasının bəzi rəsmiləri ilə də görüşəcək

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik. Xarici işlər nazirinin müavini və Xarici İşlər Nazirliyinin Siyasi və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri doktor Məhəmməd Kazım Səccadpur araşdırma mərkəzləri arasında keçirilən üçtərəfli görüşdə iştirak etmək üçün bu gün Bakıya səfər edəcək.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə məlumatı İranın Azərbaycandakı səfirliyi yayıb.

"Doktor Səccadpur elmi iclasda iştirak etməklə yanaşı, Azərbaycan Respublikasının bəzi rəsmiləri ilə də görüşəcək", - deyə məlumatda bildirilir.

Qeyd edək ki, XİN rəhbərinin müavininin səfəri üç gün çəkəcək.

315
Teqlər:
İran, Azərbaycan, XİN, rəhbər, müavin, Bakı, səfər

Paşinyanın pozitiv açıqlamaları regionda vəziyyəti dəyişə bilərmi? Politoloq şərh edir

885
(Yenilənib 14:44 21.09.2021)
Atlas Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu deyib ki, Paşinyan bu istiqamətdə addımlar atmaq istəyir, lakin o ona mane olacaq qüvvələrdən çəkinir
Elxan Şahinoğlu: “Bunlar olmadan görüş xatirinə görüş keçirmək mənasızdır”

“Paşinyan son vaxtlar pozitiv açıqlamalar verir, ancaq real addımlar yoxdur”. Bunu Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında Atlas Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu deyib.

Politoloq bildirib ki, normal münasibətlər istəməklə bağlı açıqlamalar vermək azdır: “Dəhlizin açılması ilə bağlı addım atılmalıdır. Ermənistan Azərbaycanın və Türkiyənin ərazi bütövlüyünü tanımalıdır. Bunlar olmadan görüş xatirinə görüş keçirmək mənasızdır. Bəlkə də Paşinyan bu istiqamətdə addımlar atmaq istəyir, lakin ona mane olacaq qüvvələrdən çəkinir”.

Qeyd edək ki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Rusiya baş nazirinin müavini Aleksey Overçukla görüşü zamanı ölkəsinin regional kommunikasiyaların açılmasında maraqlı olduğunu bildirib.

Elxan Şahinoğlunun fikirlərinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

885
Elşən Məmmədovun xatirə guşəsi

Yeddisi günü dedilər, müharibə başladı: Cibində cəmi 7 manatı qalan şəhid

0
(Yenilənib 19:46 21.09.2021)
Müddətdən artıq hərbi qulluqçu Elşən Məmmədovun şəhid olduğu gündən bir il ötür/Müddətdən artıq hərbi qulluqçu Elşən Məmmədovun şəhid olduğu gündən bir il ötür/

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik. Tovuz rayonunun Qazıqulu kənd sakini, müddətdən artıq hərbi qulluqçu Elşən Məmmədov həmin gün səhər erkəndən həmişəki kimi xidməti yerinə yollanır. Onu hərbi hissəyə atası yola salır. Bir az keçməmiş isə Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədinin Tovuz istiqamətində düşmən növbəti təxribatını edir. Təxribat nəticəsində kiçik çavuş Elşən Məmmədov şəhid olur.

Şəhidin əkiz qardaşı Rövşən Məmmədov qardaşı Elşənin hərbi sahəyə uşaqlıqdan maraq göstərdiyini , 6 il hərbi qulluqçusu vəzifəsinə şərəflə yerinə yetirdiyini deyir. Şəhidin qardaşı bildirir ki, Elşənin yeganə arzusu Vətən torpağını bütöv görmək idi.

© Sputnik / Ilham Mustafayev
Elşən Məmmədovun xatirə guşəsi

"Mən bu gün fəxr edirəm ki, qardaşım vətən uğrunda şəhid olub. O, həmişə arzulayırdı ki, torpaqlarımız geri qaytarılsın. Biz şəhidlərimizin səbəbinə yaşayırıq və torpaqlarımız geri alındı. Bütün şəhidlərimizə rəhmət diləyirəm". - Rövşən Məmmədov deyib. 

Şəhidin atası Əli Məmmədov oğlunun hərbi xidmət keçdiyi dövrdə nümunəvi xidməti ilə seçildiyini bildirir. Göstərdiyi şücaətlərlə hər zaman diqqət mərkəzində olmağı bacardığını deyir. "Oğlumun qanı yerdə qalmadı, elə 6 gün sonra başalan haqq savaşında onun və digər şəhidlərimizin qisası alındı", - deyir.

© Sputnik / Ilham Mustafayev
Elşən Məmmədovun oğlu

"Yeddisi günü dedilər müharibə başladı. Elə müharibə, ilk qığılcım Tovuzdan başladı. Allaha şükür ki, 44 gündə torpaqlarımızı geri qaytardıq. Oğlumun və bütün şəhidlərimizin qısası alındı", - deyə şəhid atası əlavə edib.

Şəhid Elşən Məmmədov ailəli idi. İndi onun özündən sonra vətənə əmanət qoyub getdiyi 3 igid övladı böyüyür. Şəhidin həyat yoldaşı Aytəkin Məmmədova deyir ki, Elşən övladlarının oxuyub təhsil almalarını arzulayıb:

  • Şəhidin həyat yoldşı Aytəkin Məmmədova
    © Sputnik / Ilham Mustafayev
  • Şəhidin əkiz qardaşı Rövşən Məmmədov
    © Sputnik / Ilham Mustafayev
  • Şəhidin atası Əli Məmmədov
    © Sputnik / Ilham Mustafayev
1 / 3
© Sputnik / Ilham Mustafayev
Şəhidin həyat yoldşı Aytəkin Məmmədova

"Tovuz döyüşləri başlayanda ən qabaqda getdilər. Zəng edəndə deyirdi, "uşaqlar bilməsin ki, qabaqdayam". Günlərlə xəbər tuta bilmirdik. Bir gün evə gəldi, onda döyüşlər səngimişdi. General Polad Həşimov rəhmətə gedəndən sonra idi. Evə gələndə toz-torpaq içində idi. O deyirdi: "Aytən həyat işidi, oldu da, gəldi başımıza, ayağını yerə bərk bas, şəhidlik hər adama qismət olmur. Generaldan artıq deyilik ki". Getdi Qaraqayaya, orda şəhid oldu. Onu səhər yola salandan sonra mən bazara getmişdim. Bizdə bazarın qarşısında qəbirstanlığa gedən yolda marşurutdan düşdüm, yağış başlamışdı. Hərbi təcili yardım qabağımdan keçdi. Dedim, kiminsə balası ağlar qalıb, evinin işığı keçib. Sən demə elə özümüzünkü imiş. O maşının içində Elşəni aparırmışlar. Son maaşı vermişdi evə. Cibində 7 manat qalmışdı. Evin bərəkəti olsun deyə saxlayıram o pulu". 

© Sputnik / Ilham Mustafayev
Şəhid Elşən Məmmədovun son maaşından qalan pul

Şəhidlik zirvəsinə ucalan şəhid Elşən Məmmədovu ötən ilin sentyabrın 21- də minlərlə insan son mənzilə yola salıb. Əbədi olaraq ürəklərdə yaşayan şəhidimizi tanıyanlar bu gün də onu yad edir, xatırlayırlar.

0