Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanı qarşılayır

Moskva, yoxsa Vaşinqton - Türkiyə kimi seçəcək?

1493
(Yenilənib 19:16 29.08.2019)
Vaşinqton getdikcə Türkiyəni itirməkdədir - ən azından, hərbi sənaye sahəsində bu açıq-aydın görünür

BAKI, 28 avqust — Sputnik. Dünən Moskvanın Jukovski hava limanında start götürmüş "MAKS-2019" aviakosmik sərgisində müxtəlif ölkələrdən gələn qonaqlara ən yeni aviasiya və kosmik texnologiyalar təqdim edilib. 

Tədbirdə həmçinin Rusiyanın beşinci nəsil "Su-57" döyüş təyyarəsi də nümayiş etdirilib. Lakin müasir texnologiyalar ilə yanaşı, sərgini izləyənləri ən çox maraqlandıran bu tədbirin xarici qonaqları, daha dəqiq desək, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğan və onun başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti idi.

O olmasın, bu olsun...

Əslində, sərginin türkiyəli qonaqlarına olan bu maraq səbəbsiz deyildi. Bildiyimiz kimi, iyulun 12-də ABŞ-ın təhdidlərinə baxmayaraq Rusiya istehsalı olan "S-400" zenit-raket komplekslərinin Türkiyəyə tədarükü başlayıb. Vaşinqton isə əvvəlcədən vəd etdiyi kimi, Ankaranın bu kompleksləri alması səbəbindən Türkiyəni beşinci nəsil "F-35" döyüş təyyarəsinə dair proqramdan çıxardığını və ölkəyə bu təyyarələri satmayacağını elan edib. Belə olan halda əvvəlcədən gözlənilə bilərdi ki, "F-35" təyyarəsinin alternativi hesab edilən "Su-57" qırıcısı sərgidə Türkiyə liderinin diqqətini çəkəcək.

Gözlənilən isə baş verib. Sərgi zamanı Rusiya Prezidenti Vladimir Putin türkiyəli həmkarı ilə birlikdə sözügedən qırıcını baxışdan keçiriblər. Baxış zamanı Ərdoğan "Su-57" təyyarəsini almağın mümkün olub-olmadığını soruşub, Putin isə ona: "Ala bilərsiniz", - deyib.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Rusiya Dövlət Başçısı Vladimir Putin 14-cü MAKS-2019 beynəlxalq hava sərgisində
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Rusiya Dövlət Başçısı Vladimir Putin 14-cü MAKS-2019 beynəlxalq hava sərgisində

Rusiyanın Hərbi-Texniki Əməkdaşlıq üzrə Federal Xidmətinin direktoru Dmitri Şuqayev isə jurnalistlərə bildirib ki, Rusiya və Türkiyə "Su-35" və ya "Su-57" qırıcılarının tədarükünü artıq müzakirə edirlər və Ankara bu məsələdə böyük maraq göstərib.

"... "Su-35" və ya "Su-57"lərin gələcək tədarükü üzrə işləyəcəyik, böyük maraq göstərilib, sazişə dair danışıqlardan söz açmaq hələ ki tezdir, hələ heç bir müraciət olmayıb, konsultasiyalar keçirilməlidir", - Şuqayev deyib.

Amerikalıları narahat edən rusları narahat etmir

Əslində "Su-57"nin göstəricilərinə nəzər yetirsək, onun Amerikanın "F-35"nə yaxşı alternativ olduğunu demək olar (bu iki təyyarənin texniki göstəriciləri haqqında infoqrafikamızda məlumat əldə edə bilərsiniz).

Lakin "Su-57" qırıcısının Türkiyəyə tədarükündən danışarkən ilk növbədə bu təyyarənin texniki xüsusiyyətlərini və ABŞ-ın "F-35"ləri nə səbəbdən Türkiyəyə satmadığını nəzərə almaq lazımdır. Məsələ bundadır ki, amerikalılar "F-35" təyyarəsini Ankaraya satmamaqda əsas səbəb kimi, bu qırıcıların "S-400" kompleksləri ilə uyğunsuzluq təşkil etdiyini göstəriblər. Onlar iddia edirlər ki, "F-35" təyyarəsi ilə "S-400" sisteminin Türkiyə tərəfindən birgə istifadəsi nəticəsində təyyarənin gizli saxlanılan texniki göstəriciləri aşkara çıxa bilər.

"Su-57" isə demək olar ki, amerikalıların "F-35" təyyarəsinin alternatividir – yəni Rusiya istehsalı olan bu təyyarə amerikalı rəqibinin etdiyini edir (və hətta iddialara görə, onun göstəriciləri ABŞ təyyarəsindən də üstündür) və onun istehsalında bir sıra yeni (və ola bilsin ki, gizli saxlanılan) texnologiyaların, o cümlədən, radarlardan gizlənməyə imkan verən "stels" (stealth) texnologiyasından istifadə edildiyi bildirilir. Nəzərə alsaq ki, Türkiyə NATO ölkəsidir və Alyansın hava məkanı onun da ərazisinə düşür, ortaya belə bir sual çıxır: bəs Rusiya özünün ən yeni təyyarəsinin NATO-nun hava məkanında uçmasından narahat deyilmi? Amerikalıları narahat edən faktorlar Rusiyanı da narahat etmirmi?

Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Yevgeni Mixaylov Sputnik Azərbaycan-a verdiyi şərhində bildirib ki, bu məsələdə Rusiyanın narahat olması üçün səbəb yoxdur:

"Hər bir halda Rusiya bir qədər başqa modifikasiyada olan təyyarələri ixraca göndərir. Bu, Rusiyaya ziyan gətirməyəcək, heç kəs avadanlığın sirlərini aça bilməyəcək. Bundan başqa, Rusiya hər hansı bir silahı ixrac etməzdən əvvəl özü onu maksimum səviyyədə silahlanmaya qəbul edir və mən hesab edirəm ki, Rusiya hətta bir sıra sistemləri təkmilləşdirəcək ki, heç bir nüans olmasın".

"Təbii ki, bu cür silahların tədarükü qarşılıqlı hörmətə və tərəflərin bu silahları bir-birinə qarşı istifadə etməməsinə dair razılaşmalar əsasında baş verir. Rusiya Federasiyası hər bir halda özünü sığortalayacaq. Hamı bunu başa düşür və mən bunda (təyyarələrin ixracında – red.) qorxulu heç nə görmürəm", - Mixaylov deyib.

Birgə istehsal

Burada həmçinin Türkiyə və Rusiya arasında birgə hərbi texnika istehsalının perspektivlərini də vurğulamaq lazımdır. Belə ki, dünən baş tutmuş Rusiya-Türkiyə danışıqlarından sonra Rusiya lideri mediaya bildirib ki, o və türkiyəli həmkarı "Su-35" qırıcısına dair müzakirələr aparıblar və bir sıra hərbi texnikanın, o cümlədən "Su-57" təyyarəsinin birgə istehsalını müzakirə ediblər.

"Hərbi aviasiya baxımından biz "Su-35" üzrə əməkdaşlıqdan... o cümlədən hətta yeni "Su-57" təyyarəsi üzrə iş barəsində danışdıq. Bizim imkanlarımız çoxdur, biz yeni silah sistemlərini və yeni radioelektron mübarizə sistemlərini nümayiş etdirdik. Fikrimcə, türkiyəli həmkarlarımızı bir çox şey maraqlandırdı – yalnız (texnikanı – red.) almaq baxımından yox, həmçinin birgə istehsal etmək baxımından", - Putin deyib.

Mixaylov deyir ki, silahların digər ölkələrlə birgə istehsalı normal təcrübədir:

"Bizim təyyarələrimiz Hindistanda da lisenziya əsasında istehsal olunur. Rusiya bununla açıqlığını nümayiş etdirir, göstərir ki, o, düşmən deyil. Ümumilikdə, istənilən silahın, ən qüdrətli və ən yeni texnologiyaların tədarükü ilk növbədə uzunmüddətli əməkdaşlığı nəzərdə tutur. Mütəxəssislərimiz türkiyəli hərbçilərə təlimlər keçəcəklər, bu, onilliklərlə davam edən əməkdaşlıqdır. Buna görə də ABŞ narahatdır, yəni Vaşinqton Türkiyəni öz dairəsindən itirdiyini görür. Onların (türklərin – red.) "S-400"ləri almasından müəyyən müddət sonra "S-500"lərin də tədarükü baş tutacaq".

Ekspert qeyd edib ki, yüksək texnologiyaların ixracı ilk növbədə ölkələr və liderlər arasında xüsusi etimadın göstəricisidir.

Yəni Türkiyənin "F-35" təyyarələrinin istehsalı üzrə proqramdan çıxarılmasından sonra ölkə nəinki onlara alternativ təyyarələr ala, hətta bu təyyarələri istehsal da edə bilər. Elə görünür ki, Vaşinqton getdikcə Türkiyəni itirməkdədir - ən azından, hərbi sənaye sahəsində bu açıq-aydın görünür və "F-35" məsələsində Türkiyə heç də uduzan tərəf olmayacaq.

1493
Teqlər:
istehsal, razılaşma, "F-35" qırıcı təyyarəsi, S-400, Su-57 qırıcı təyyarəsi, Vaşinqton, Ankara, Moskva
Əlaqədar
"F-35"lər əlindən çıxan Türkiyə qərarını verdi
Ərdoğan Rusiyaya getdi
Putin Ərdoğana "F-35"lərin alternativini göstərdi
Ərdoğan və Putinin görüşü: Birgə təyyarə istehsalı, kosmos və Suriya

mina xəritələrinin Azərbaycana verilməsinə çağırıb

15
(Yenilənib 23:11 22.06.2021)
Mariya Peyçinoviç-Buriç qeyd edib ki, müharibənin nəticələri hər zaman ağır olur və yaraların sağalması, yenidən etimadın yaranması üçün vaxt lazımdır

BAKI, 22 iyun - Sputnik. Avropa Şurası Azərbaycan və Ermənistan arasında uzun müddətli, davamlı sülhün həll yollarının tapılmasında maraqlıdır.

Sputnik Azərbaycan-ın APA-ya istinadən məlumatına görə, bunu Avropa Şurasının baş katibi Mariya Peyçinoviç-Buriç AŞPA-nın yay sessiyası zamanı çıxışında deyib.

O, qeyd edib ki, müharibənin nəticələri hər zaman ağır olur və yaraların sağalması, yenidən etimadın yaranması üçün vaxt lazımdır.

"Biz Minsk qrupunun işlərini dəstəkləyirik. İki tərəf arasındakı sülhdən dərhal sonra da bizim nümayəndələrimiz, həm Bakını, həm də İrəvanı ziyarət etdi. Postkonflikt mühiti olduqca çətin mühitdir və Avropa Şurası olaraq edə biləcəyimiz iş konfliktdən zərər görmüş yerlərdə etimadın qurulması tədbirlərinin görülməsidir", - deyə baş katib qeyd edib.

Ağdamın mina xəritələri

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayaraq bildirib ki, əldə edilmiş razılığa əsasən, 2021-ci il iyunun 12-də Ermənistanın Ağdam rayonu üzrə 97 min tank və piyada əleyhinə minanı özündə əks etdirən xəritələri Azərbaycan tərəfinə təqdim etməsi müqabilində, saxlanılan 15 nəfər erməni Azərbaycan-Gürcüstan sərhədində Gürcüstan nümayəndələrinin iştirakı ilə Ermənistana təhvil verilib.

Eləcə də oxuyun:

15
İran prezidenti İbrahim Rəisi, arxiv şəkli

İbrahim Rəisi hökumətinin xarici siyasətdəki əsas vəzifəsini açıqladı

2690
(Yenilənib 20:10 22.06.2021)
İbrahim Rəisi İran prezidenti vəzifəsində ilk addımları haqda Sputnik-ə danışıb. O, ABŞ-ın sanksiyaları, nüvə proqramı və ilk fərmanı haqda sualları cavablandırıb.

BAKI, 22 iyun - Sputnik. İranın yeni seçilmiş prezidenti İbrahim Rəisi özünün ilk mətbuat konfransında Sputnik-ə bildirib ki, onun icra hakimi vəzifəsində ilk fərmanı korrupsiyanın ləğvi, iş yerlərinin yaradılması üzrə vəziyyətin normallaşdırılması və mənzil bazarına aid olacaq.

“Bütün bu problemləri (korrupsiya və rüşvət – Sputnik-in qeydi) mənim hökumətim düzəldəcək. Və bizim atacağımız ilk addımlar tam məşğulluğun yaradılmasına diqqətin yönəldilməsi və mənzil probleminin (əmlak məsələlərinin) həllini ehtiva edəcək.  Müxtəlif sahələrdəki təşəbbüskar dövlət qurumları hörmətli İran vətəndaşlarının cəlb olunmasında aktiv iştirak etməlidir”, - Rəisi söyləyb.

Rəisi amerikalıları Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planını pozmaqda, avropalıları isə nüvə razılaşmasında öz öhdəliklərini yerinə yetirməməkdə günahlandırıb: “Amerikalılara məsləhətim odur ki, öz öhdəliklərini yada salıb onlara əməl eləsinlər. Avropalılar isə ABŞ-ın təzyiqi altında əyilməməli, onların dediyini eləməməlidirlər. Qoy onlar BHFP üzrə üzərlərinə götürdükləri vəzifələri icra etsinlər. İran xalqı sadəcə istəyir ki, avropalılar BHFP-də vəd etdiklərini yerinə yetirsinlər. İran xalqı öz hüquqlarını müdafiə etmək isətyir. Biz bu hüquqlara nail olacağıq”.

Ayətullah İbrahim Rəisi BHFP üzrə Vyana danışıqlarına da münasibət bildirib: “Bizim nüvə danışıqlarını aparan nümayəndələrimiz proqress üçün əllərindən gələni edəcəklər. Mən artıq komandamın araşdırdığı  müvafiq hesabatları almışam”.

Sanksiyalara gəlincə, o, (ABŞ) İran xalqına qarşı bütün sanksiyaları ləğv etməlidir. Biz bunda təkid edirik, İranın əvvəlki hakimiyyəti kimi, biz də məhz buna nail olacağıq. Sanksiyaların tam ləğvi və düzgünlüyün yoxlanılması – mənim hökumətimin xarici siyasətinin diqqət mərkəzində duran əsas vektorlar bunlar olacaq”.

Rəisinin qələbəsi 

İyunun 18-də İbrahim Rəisi İranda keçirilən prezident seçkilərində iştirak etmiş 28,6 milyon seçicidən 17,6 milyon nəfərinin səsini qazanaraq qalib gəlib.

Xatırladaq ki, əvvəlcə İran prezidenti vəzifəsi uğrunda 7 namizəd mübarizəyə qoşulsa da, sonradan onlardan üçü namizədliyini geri götürmüşdü. Əsas mübarizə İranın məhkəmə hakimiyyətinin rəhbəri İbrahim Rəisi, digər iki mühafizəkar siyasətçi - Məsləhət Şurasının katibi Möhsün Rzayi və İran parlamentinin vitse-spikeri Əmir Hüseyn Kazizade Haşimi, həmçinin İran Mərkəzi bankının keçmiş rəhbəri Əbdülnaser Hemmati arasında gedib.

İranın hazırki prezidenti Həsən Ruhani ikinci müddəti tamamladığına görə seçkilərdə iştirak etməyib. Ekspertlər İranın ali lideri Əli Xameneinin İbrahim Rəisini dəstəklədiyini bildirirlər.

Eləcə də oxuyun:

  • Baydenlə görüşmək niyyətinə deyiləm – İranın yeni prezidenti sərt danışdı

  • Ekspert: “İrandakı prezident seçkiləri dəyişikliklərə səbəb olacaq”

 

2690
Teqlər:
mətbuat konfransı, prezident, İran
Vladimir Putin

Bunlar dünya üçün təhdiddir Putin siyahını açıqladı