Денежные купюры

Rusiya-Türkiyə əlaqələrində "dollarsız münasibət": Reallıq, yoxsa mif?

10206
(Yenilənib 19:03 19.08.2018)
Həsənov vurğulayıb ki, biznes hazırda türk lirəsi, rus rublu və ya İran realı ilə satmaqda maraqlı deyil

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 19 avqust — Sputnik. ABŞ-ın Türkiyədən polad və alüminium ixracına gömrük rüsumlarını artırması Türkiyə və Rusiya arasında ticarət əlaqələrində milli valyutaların istifadə edilməsini gündəmə gətirdi. Bu məsələnin müzakirə olunduğunu Ankaraya səfəri zamanı türkiyəli həmkarı Mövlud Çavuşoğlu ilə keçirdiyi görüşün yekunlarına dair birgə mətbuat konfransında Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov da təsdiq edib.

Hər iki ölkə qarşılıqlı ticarət əlaqələrində milli valyutalardan istifadə etməklə bu valyutaların məzənnəsinin sürətlə düşüşünün qarşını almağa çalışır. Bəs doğrudanmı qarşılıqlı ticarət dövriyyəsində milli valyutaya keçid bu qədər asandır? Sputnik Azərbaycan məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənovun fikirlərini öyrənib.

Lavrov və Çavuşoğlu
© Photo : Rusiya xarici işlər nazirliyinin mətbuat xidməti

Ekspertin fikrincə, ticarət əməliyyatları zamanı dollardan milli valyutalara keçid olduqca çətin bir prosesdir: "İlk növbədə bu istiqamətdə lazımı infrastrukturun formalaşmasına ehtiyac var. Biznesi milli valyutalarla dövriyyəni həyata keçirməyə inandırmaq lazımdır. Çünki biznes bu kimi məsələlərdə çox həssasdır. Əgər biznes hər hansı bir risklə və ya məcburiyyətlə qarşılaşacaqsa, bu, son nəticədə qeyd olunan ölkələrdə — Rusiya və Türkiyə arasında ticarət əlaqələrinə, xarici ticarət dövriyyəsinə ciddi zərər vuracaq".

"Qısamüddətli dövrdə milli valyutalarla hesablaşma dövlətlər arasında mövcud olan ödəmələrdə, mal və xidmətlərin idxal və ixracında istifadə oluna bilər. Dövlətlər bu istiqamətdə qərar qəbul edə bilər. Belə olan təqdirdə, valyutanın dövretmə ərazisi, arealı genişlənir bu da həm ölkənin valyuta strukturunun şaxələndirilməsinə, həm də bir valyutadan asılılığın azalması ilə qısamüddətli dövrdə milli valyutaların müəyyən qədər möhkəmlənməsi ilə nəticələnir. Burada əsas oyunçu biznesdir" — deyə o qeyd edib.

Həsənov vurğulayıb ki, biznes hazırda türk lirəsi, rus rublu və ya İran realı ilə satmaqda maraqlı deyil. Çünki bu valyutaların məzənnələri kifayət qədər yüksəkdir: "Nəzərə alaq ki, xarici ticarət dövriyyəsində bəzi ödənişlərdə razılaşma sazişin həyata keçirilməsindən asılı olaraq kifayət qədər uzun müddətli dövrdə həyata keçirilir. Bu müddət ərzində bu ölkələrin valyuta məzənnələrinin hansı dinamika nümayiş etdirəcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir. Bu ölkələrdə hedj fondlar bəhs olunan valyutalarla fəaliyyətin həyata keçirilmə prosesinin sığortlanmasında daha az maraqlı olacaq. Çünki hedj fondlar üçün risklər yaranır və onlar bu valyutalarda sabit məzənnə təklif etməkdə çətinlik çəkirlər".

Ekspertin sözlərinə görə, əgər sahibkar milli valyutada alış-veriş etsə belə, daha sonra onu məzənnəsi sabit olan valyutalara dəyişməyə çalışacaq: "Ən yaxşı halda hər hansı bir milli valyutada alqı-satqı həyata keçirilsə belə, sahibkar vəsaiti əldə etdiyi zaman dərhal bu vəsaiti sabit valyutalar — dollar və avroya çevirməyə cəhd edəcək ki, bu da öz növbəsində milli valyutalarla xarici ticarətin qurulması strategiyasının üstünlüklərini zəiflədir".

"Yəni bu keçid kifayət qədər çətin bir prosesdir. Bir şey aydındır ki, heç kim ABŞ dollarını və ya avronu məhz rənginə görə sevmir. Bu vəsaitlərin arxasında böyük iqtisadiyyatlar, ixtisaslaşmış institutlar, konsensus qərarlar, dövlətlər və dövlət strukturları dayanır. Məhz bu cür risklər aşağı olduğu üçün sahibkarlar bu valyutadan istifadə etməyə üstünlük verirlər" — deyə ekspert əlavə edib.

Rəşad Həsənov bildirib ki, bu məsələdə hökumətlərin görə biləcəyi yeganə iş öz milli valyutalarına qarşı inamı formalaşdırıb, möhkəmləndirmək, dayanıqlığı təmin etməkdir. Bu isə qısamüddətli perspektivdə mümkün deyil.

10206
Teqlər:
milli valyuta, Rəşad Həsənov, ticarət, Rusiya, Türkiyə, dollar
Əlaqədar
Rusiya, Türkiyə və İran ortaq pul vahidinə keçəcək
Xəzər dənizindən Bakıya mənzərə, arxiv şəkli

"Xəzəryanı dövlətlər arasında anlaşılmayan məqamların sayı azalır"

25
(Yenilənib 22:26 23.01.2021)
Professor Azərbaycan və Türkmənistan arasında Xəzər dənizində "Dostluq" yatağının birgə istismarı məsələsini şərh edib, bölgənin iqtisadi inteqrasiyasından danışıb.

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 yanvar — Sputnik. Dünən Azərbaycan və Türkmənistan arasında Xəzər dənizində "Dostluq" yatağının karbohidrogen ehtiyatlarının birgə kəşfiyyatı, işlənməsi və mənimsənilməsi haqqında Anlaşma Memorandumu imzalanıb.

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) professoru Elşad Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında sənədin əhəmiyyətini şərh edib.

Professor bildirib ki, 2018-ci ildə Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın Xəzəryanı dövlətlərin başçıları tərəfindən imzalanması bölgədə sabitlik, əmin-amanlıq və inkişaf baxımdan olduqca münbit şərait yaratmış oldu: "Bu gün Xəzəryanı dövlətlər həmin şəraitdən istifadə edərək illər ərzində yaranan problemlərin həlli istiqamətində irəliləyişə nail olurlar. Bu, olduqca mühüm məsələdir, çünki Xəzər faktiki olaraq son illərdə sabitlik, əmin-amanlıq və inkişaf hövzəsi kimi tanınmaqdadır".

Onun sözlərinə görə, "Dostluq" yatağının Azərbaycan və Türkmənistan arasında birgə istismarı ilk növbədə siyasi məna daşıyır: "Çünki iqtisadi baxımdan həmin yataqdan əldə edilən karbohidrogen ehtiyatlar nə Azərbaycanın, nə də Türkmənistanın enerji sektoru üçün o qədər də böyük xüsusi çəkiyə malik deyil. Burada əsas məsələ ondan ibarətdir ki, faktiki olaraq ölkələr arasında problemlərin həll edilməsinin şahidi oluruq. Eyni zamanda, tədricən Xəzəryanı dövlətlər arasında anlaşılmayan məqamların sayı azalmaqdadır. Bu da onu deməyə əsas verir ki, faktiki olaraq Xəzəryanı dövlətlər Xəzərdən uzaq olan ölkələrin müdaxilələri olmadan öz problemlərini daha rahat şəkildə həll edə bilirlər".

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

"Xəzəryanı dövlətlər bundan sonra da öz problemlərini Xəzərin ümumi maraqları çərçivəsində həll edərlərsə, bu bölgənin sabitlik, əmin-amanlıq və inkişaf bölgəsi kimi mövqe tutmasının şahidi ola bilərik. Bununla yanaşı, tədricən Xəzəryanı dövlətlərin, o cümlədən Azərbaycan ilə Türkmənistanın kapital qoyuluşlarını xammal ixracatına deyil, emal sektoruna yerləşdirməsinə ciddi ehtiyac var. Əgər buna nail olunsa, Xəzəryanı dövlətlər dünya ticarəti çərçivəsində xeyli dərəcədə daha ekvivalent mübadiləyə çıxa bilər", - deyə o qeyd edib.

O diqqətə çatıdırıb ki, Qarabağ münaqişəsinin həlli, Xəzəryanı dövlətlər tərəfindən Xəzərin statusu ilə bağlı müəyyən konsensusun əldə olunması bütövlükdə bölgədə yeni geosiyasi və iqtisadi reallıqların formalaşması üçün çox yaxşı şərait yaradır: "Bu kontekstdə bölgədə iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsi məqsədəuyğundur. Bu, artıq zamanın çağırışı kimi görünür. Yaxın illərdə, aylarda biz bölgədə texnoloji korporasiyanın, regional iqtisadi inteqrasiyanın və əməkdaşlığın dərinləşməsinin şahidi ola bilərik".

25
Bakıda XİN-nin binası, arxiv şəkli

XİN Qarabağa qanunsuz səfər edən şəxslərin siyahısını yenilədi

30
Azərbaycanın Ordusunun işğalda olan torpaqları azad etmək üçün keçirdiyi əks-hücum əməliyyatları dövründə və Vətən müharibəsindən sonrakı vaxtlarda Qarabağa qanunsuz səfərlər baş tutub.

BAKI, 23 yanvar — Sputnik. Xarici İşlər Nazirliyi Qarabağa qanunsuz səfər edən şəxslərin siyahısını yeniləyib.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına əsasən, siyahıya ümumilikdə 1 040 nəfər daxildir. Siyahıya nəzər salsaq, görərik ki, 2020-ci ilin sentyabrın 27-dən etibarən Azərbaycanın Ordusunun işğalda olan torpaqları azad etmək üçün keçirdiyi əks-hücum əməliyyatları dövründə və Vətən müharibəsindən sonrakı vaxtlarda Qarabağa qanunsuz səfərlər baş tutub. Müharibə dövründə Qarabağa səfər edənlərin çoxu xarici ölkələrin jurnalistləridir. 2020-ci ilin noyabrında Ermənistanın kapitulyasiyaya imza atmasından sonra isə Qarabağa qanunsuz səfər edənlərin əksəriyyəti siyasətçilərdir.

Ümumilikdə 2020-ci ildə Qarabağa 40 qanunsuz səfər baş tutub. Qeyd edək ki, Azərbaycan dövləti dəfələrlə bəyan edib ki, Qarabağa, o cümlədən Rusiya sülhməramlılarının nəzarət etdiyi ərazilərə bütün səfərlər rəsmi Bakının razılığı ilə həyata keçirilməlidir.

30
Dəniz quldurlarının bayrağı, arxiv şəkli

Dəniz quldurları Türkiyə gəmisinə hücum edib, azərbaycanlı mühəndis öldürülüb

0
(Yenilənib 00:29 24.01.2021)
Gəminin kapitanı bildirib ki, quldurlar radardan başqa bütün sistemləri söküblər: "Gəmini yalnız radarla təhlükəsiz əraziyə aparırıq və gəminin kapitan müavini ayağından yaralanıb".

BAKI, 24 yanvar - Sputnik. Nigeriya sahillərində “Motsart” adlı Türkiyə şirkətinə məxsus Liberiya bayrağı altında üzən gəmiyə dəniz quldurları hücum edib.

“Report” xəbər verir ki, gəmidə olan 15 nəfər girov götürülüb, azərbaycanlı mühəndis isə qətlə yetirilib.

Gəminin kapitanı bildirib ki, quldurlar radardan başqa bütün sistemləri söküblər:

"Gəmini yalnız radarla təhlükəsiz əraziyə aparırıq və gəminin kapitan müavini ayağından yaralanıb".

0