Qasaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayevin andiçmə mərasimi

"Nursultan Nazarbayev Bin Əlidir, Hüsnü Mübarək"

152
(Yenilənib 15:27 10.06.2016)
Siyasi müşahidəçilər Qazaxıstanda baş verən terror hadisəsinin arxasında bir neçə səbəb axtarırlar. Bəziləri hadisəni sosial-iqtisadi problemin təzahürü hesab etsə də, hakimiyyət çevirilişi ehtimalı üzərində dayananlar da var.

“Nazarbayev nə Bin Əlidir, nə də Hüsnü Mübarək”
BAKI, 7 iyun — Sputnik. Qazaxıstanda iyunun 5-də Aktobe şəhərində yerləşən hərbi hissələrdən birinə hücum edən şəxslər tam zərərsizləşdirilib, ölənlər olub. Qazaxıstan Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) məlumatı təsdiqləsə də, ölənlərin kimliyi barədə açıqlama verməyib. Saxlanılan şəxlərin isə əldə etdikləri silah-sursatın müsadirə oluduğu deyilir.

Politoloq İlqar Vəlizadə
© Sputnik / Murad Orucov
Politoloq İlqar Vəlizadə

Kremldə hesab edirlər ki, Qazaxıstanla sərhədi möhkəmləndirmək üçün hər hansı səbəb yoxdur. RİA Novosti-nin xəbərinə görə, bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında Rusiya Rederasiyası Prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov deyib.

Məsələni Sputnik-ə şərh edən politoloq İlqar Vəlizadə deyir ki, Qazaxıstanda son vaxtlar terror təşkilatlarının aktivliyi müşahidə olunurdu: "Bu, müxtəlif səbəblərlə bağlıdır, hansısa konkret bir səbəbi göstərmək hazırda çətindir. İş orasındadır ki, terror təşkilatlarının əsas qaynaqları Qazaxıstandan kənarda yerləşir, xüsusilə də Yaxın və Orta Şərq ölkələrində".

"Onların əsas məqsədi Qazaxıstanda daxili siyasi sabitliyi pozmaq və islam faktorundan istifadə edərək cəmiyyətin radikallaşmasına kömək etməkdən ibarətdir. Bu terror təşkilatları müxtəlif səbəblərdən istifadə edərək öz fəaliyyətlərini həyata keçirir", — siyasi şərhçi bildirib.

Xatırladaq ki, son vaxtlar Qazaxıstanda ən ciddi müzakirə obyektinə çevrilən "Torpaq məcəlləsi"nə dəyişliklər sosial gərginliyə yol açan amillər sırasındadır. Belə ki, yeni düzəlişlərə görə, torpaq sahələri uzun müddətə — 20-25 illiyə xarici vətəndaşlara və yaxud biznes mənsublarına verilməli idi.

İlqar Vəlizadənin sözlərinə görə, bu qərardan sonra cəmiyyətdə qorxu yaranıb ki, artıq qonşu Çindən olan biznesmenlər bu torpaqları külli miqdarda almağa başlayacaqlar: "Bu səbəbdən bir çox yerlərdə iğtişaşların keçirilməsi planlaşdırılırdı, hətta bəzi yerlərdə belə protestlər oldu. Amma dövlət rəhbərliyi qərara gəlib ki, bu dəyişiklikləri qəbul etməsin və ya onların həyata keçirilməsini dayandırsın".

Maksim Şevçenko, rusiyalı politoloq
© Sputnik / Aleksandr Shalgin
Maksim Şevçenko, rusiyalı politoloq

Rusiyalı politoloq Maksim Şevçenko isə hesab edir ki, Aktobe hadisələri Qazaxıstanın kəskinləşən sosial-iqtisadi zidiyyətlərindən irəli gəlir. "Baxmayaraq ki, bu hadisələrlə bağlı hər yerdə "terror" sözü daha tez-tez eşidilir, amma bunun köklərini ölkənin sosial-iqtisadi durumunda axtarmaq lazımdır", — Şevçenko Sputnik-ə açıqlamasında deyib.

Onun sözlərinə görə, Qazaxıstan bir tərəfdən həddindən çox varlanmış elita, digər tərəfdən neftin qiymətinin kəskin düşməsi nəticəsində səfalət halına gəlmiş əhali arasında qalıb: "Bu ölkənin iqtisadiyyatı bütünlükdə yüksək neft qiymətləri üzərində qərar tutub".

"İstənilən terrorun baş verməsi üçün zəmin olmalıdır. Terrorizm o zaman baş qaldırır ki, xalq çətin problemlərlə qarşılaşır və onların öhdəsindən gələ bilmir. Onda qızmış başlar əllərinə silah götürürlər", —deyə Maksim Şevçenko qeyd edib.

O, hesab edir ki, ölkəni bürüyən sosial qeyri-bərabərlik ölkədə terrorun baş qaldırmasına rəvac verən əsas amillər sırasındadır: "Əgər illərlə İraqı bombalamasaydılar, bütün ölkəni səhraya çevirib, əhalisini kütləvi şəkildə qırmasaydılar, orada heç vaxt İŞİD baş qaldırmazdı".

Yaxın Şərq İnstitiunun prezidenti Yevgeniy Satanovskinin sözlərinə görə isə, Aktobada baş verənlər islam radikalizminin izlərindən daha böyük miqyaslıdır. Onun Sputnik-ə verdiyi açıqlamaya görtə, Qazaxıstanda situasiyanı gərginləşdirmək bütün Mərkəzi Asiyanı dağıtmağın açarıdır: "Orada baş verən hadisələr bizə Misiri və Tunisi xatırladır. Böyük təəssüf hissi ilə bildirmək olar ki, dəst-xətt fərqlənmir".

"Rusiya Federasiyası öz sərhədi yaxınlığında baş verənləri sadəcə soyuqqanlı şəkildə izləməyəcək. Rusiya üçün sözsüz ki, təhlükə var. Xaricdən dəstəklənən terrorçu birləşmələr Qazaxıstanla yanaşı Rusiuyanın da sərhədini keçərək ölkənin milli təhlükəsizliyini təhdid edə bilərlər", — Satanovski vurğulayıb.

Yevgeniy Satanovski, Yaxın Şərq İnstitiunun prezidenti
© Sputnik / Grigoriy Sysoyev
Yevgeniy Satanovski, Yaxın Şərq İnstitiunun prezidenti

Politoloqun sözlərinə görə, hazırki situasiyada çox şey Qazaxıstanın liderindən asılıdır: "Nazarbayev nə Bin Əlidir, nə də Hüsnü Mübarək. O, çox ağıllı və böyük təcrübəyə, həmçinin yaxşı komandaya malik liderdir. Qazaxıstanda hakimiyyət dəyişikliyinə nail olmaq Tunis və Misirdəki kimi asan olmayacaq".

Xatırladaq ki, iyunun 5-də Qazaxıstanın Aktobe şəhərində silah dükanına və hərbi hissəyə hücum edilib. İlkin məlumatlara əsasən, atışma nəticəsində 6 adam həlak olub, o cümlədən, hücum edənlərdən 3 nəfər öldürülüb. Qazaxıstan DİN-in məlumatına görə, 10 nəfər yaralanıb.

Hücum edənlərin dükana basqını zamanı satıcı öldürülüb, daha bir nəfər yaralanıb. Dükana edilmiş basqından bir saat sonra hərbi hissəyə də hücum edilməsi barədə xəbər verilib. Hərbi hissəyə hücumun qarşısı alınan zaman bir zabit və bir hərbi qulluqçu həlak olub, 9 hərbi qulluqçu yaralanıb. Qazaxıstan Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Almas Sadubayevin sözlərinə görə, hücum edənlərin radikal dini təşkilat üzvləri olduqları güman edilir.

152
Teqlər:
Yevgeniy Satanovski, Maksim Şevçenko, Aktobe şəhəri, dövlət çevrilişi, Dmitri Peskov, İlqar Vəlizadə, Qazaxıstan, terror
Əlaqədar
Qazaxıstanda dövlət çevrilişinə cəhd olub
Qazaxıstanda terrorçular zərərsizləşdirilib
Qazaxıstanda qanlı olaylar baş verib
Kreml Vladimir Putinlə Nursultan Nazarbayevin nədən danışdığına aydınlıq gətirdi
Nazarbayev Rusiyanın tərəfini saxladı
Ərdoğan Nazarbayevə nə deyib?

Putindən Ərdoğanla bağlı xoş sözlər: "Belə etibarlı tərəfdaşla işləmək xoşdur"

27
Rusiya lideri: "Türkiyə prezidenti Ərdoğan müstəqil siyasət yürüdür: Qərara aldı ki, ölkəsinə müasir HHM sistemi lazımdır, dedi və S-400 aldı".

BAKI, 22 oktyabr - Sputnik. "Türkiyə prezidenti Ərdoğan müstəqil siyasət yürüdür: Qərara aldı ki, ölkəsinə müasir HHM sistemi lazımdır, dedi və S-400 aldı. Belə etibarlı tərəfdaşla işləmək xoşdur".

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu sözləri Rusiya prezidenti Putin Valday klubunda onlayn çıxışı zamanı deyib.

"Ərdoğan dedi biz bunu reallaşdıracağıq, biz də elədik. Digər sahələrdə əməkdaşlıq edirik. Mən bilirəm ki, Ərdoğan müstəqil xarici siyasət yürüdür. Bütün təzyiqlərə baxmayaraq, biz onunla çox qısa zamanda “Türk axını” layihəsini reallaşdırdıq. Amma Avropa ilə indiyə qədər bunu edə bilmirik, illərdir mövzu çeynənir. Avropa elementar müstəqillik və suveren iradə göstərib ona xeyir gətirəcək "Şimal axını-2" layihəsini reallaşdıra bilmir. Biz öz milli maraqlarımızı başa düşərək Türkiyə ilə bunu tez bir vaxtda elədik", - deyə Putin vurğulayıb.

27
Əlaqədar
Putin: "Azərbaycan ərazilərinin itirilməsi vəziyyəti sonsuzadək davam edə bilməz"
Rusiya prezidenti: Minsk qrupu formatını bir az dəyişmək olar
Putin ümid edir ki, ABŞ Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasına kömək edəcək
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva

Mehriban Əliyeva: "Prezident İlham Əliyev başda olmaqla Azərbaycan xalqı yeni tarix yazır"

18
(Yenilənib 22:03 22.10.2020)
Birinci Vitse-prezident: "Ermənistanın heç bir alçaq əməli, – nə siyasi platformaya əsaslanan iyrənc provokasiyaları, nə informasiya məkanında məkrli avantüraları, nə dinc vətəndaşlara vəhşicəsinə hücumları, – heç nə Azərbaycan xalqının iradəsini sındıra bilməz!"

BAKI, 22 oktyabr - Sputnik. Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva Trend İnformasiya Agentliyinə müsahibə verib. Sputnik Azərbaycan həmin müsahibəni təqdim edir: 

- Hər vaxtınız xeyir, hörmətli Mehriban xanım. İlk növbədə, Azərbaycanın bir sıra şəhərlərinin və yaşayış məntəqələrinin işğaldan azad edilməsi münasibətilə Sizi öz adımızdan və oxucularımızın adından təbrik etmək istərdim.

- Bütün xalqımızı bu əlamətdar hadisələr münasibətilə təbrik edirəm. Demək olar ki, hər gün cəbhədən yaxşı xəbərlər gəlir. Bizim əsgərlər və zabitlər döyüş tapşırıqlarını şərəflə yerinə yetirirlər. Onlar uğurlu əməliyyatlar keçirərək, bir-birinin ardınca şəhərləri və digər yaşayış məntəqələrini işğaldan azad edir, strateji yüksəklikləri tuturlar. Uzun fasilədən, təqribən 30 ildən sonra biz hamımız Azərbaycan əsgərinin doğma torpaqlarımızda bayrağımızı sancmasını qürurla müşahidə edirik. Bu, sadəcə, hərbi uğur deyil. Bu, tarixi ədalətin bərpasıdır, çünki bunlar bizim əzəli, tarixi torpaqlarımızdır.

Mübaliğəsiz demək olar ki, bu gün Prezident İlham Əliyev başda olmaqla Azərbaycan xalqı yeni tarix yazır. Bizim birgə qələbələrimizin tarixini!

Mən xalqın öz Prezidenti ətrafında necə sıx birləşdiyini, dövlət başçısının ümumi məqsəd naminə, Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad edilməsi naminə birləşməyə çağırışını gənclərimizin necə qətiyyətlə və mərdliklə qəbul etmələrini görürəm.

- Sizin söylədiyiniz hər bir kəlmə xalqımızın istəyi ilə həmahəngdir və əməllərdə, hərəkətlərdə misli görünməmiş fəallıq doğurur. Sizin müraciətinizdən dərhal sonra həmvətənlərimizin erməni yalanlarını və böhtanlarını ifşa etməyə yönəlmiş səyləri buna parlaq sübutdur.

- İnformasiya məkanında fəallıq göstərmək barədə çağırışıma qoşulan hər kəsə təşəkkür etmək istəyirəm. Biz daim yadda saxlamalıyıq ki, qarşıdurma təkcə bilavasitə döyüş əməliyyatları bölgəsini deyil, həm də informasiya məkanını əhatə edir. Mən bizim gənclərimizin, vətəndaşlarımızın erməni təbliğatının feyklərini necə ifşa etdiklərini, erməni təcavüzü haqqında həqiqəti bütün mümkün platformalarda beynəlxalq ictimaiyyətə necə çatdırdıqlarını görürəm. Onların haqq səsi tarixin saxtalaşdırılması hallarını aşkar etməyə və tamamilə əsassız, açıq-aydın yalan, təhrikçi materialların yayılmasının qarşısını almağa kömək edir.

Kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələrinə təşəkkür edirəm, onların obyektivliyi və yüksək peşəkarlığı sayəsində bugünkü Azərbaycan reallıqlarını dünyaya çatdırmaq mümkün olur.

Əllərinə bayraq götürərək təcavüzkara etirazlarını bildirən və Ermənistanın işğalçı mahiyyətini beynəlxalq ictimaiyyətə göstərən xaricdə yaşayan soydaşlarımızı qeyd etməmək mümkün deyil. Azərbaycan xalqı ilə həmrəy olan, ona dəstək olaraq öz prinsipial və ədalətli mövqeyini nümayiş etdirən dünyadakı bütün dostlarımıza minnətdaram.

Bu gün biz hamımız cəbhədə baş verənlər barədə fikirlərlə yaşayırıq. Azərbaycan xalqı öz Prezidentinə inanır və əmindir ki, Prezident nəyi necə, nə vaxt etmək lazım olduğunu bilir. Buna görə də biz bütün hərəkətlərimizdə və fəaliyyətimizdə həmişəkindən daha çox həmrəyik. Şübhəsiz, bizim əsgərlərimiz bu dəstəyi hiss edirlər. Bilirlər ki, onların arxasında bütün Azərbaycan xalqı dayanır.

- Mehriban xanım, Siz bəyanatlarınızda dəfələrlə qeyd etdiyiniz kimi, hətta düşmənin mülki əhaliyə qarşı vəhşicəsinə təxribatlarına baxmayaraq, xalqımız inanılmaz ruh yüksəkliyi və mərdlik nümayiş etdirir.

- Təəssüf ki, erməni tərəfi məqsədyönlü şəkildə nəinki beynəlxalq konvensiyaların tələblərini pozur, hətta əxlaq normalarını tapdalayır.

Gəncə, Mingəçevir, Tərtər, Bərdə, Ağdam, Ağcabədi, Goranboy, Naftalan və digər yaşayış məntəqələrinin dinc əhalisinə edilən hücumlar Ermənistanın Azərbaycana qarşı məkrli siyasətini açıq ifşa edir. Dəfn mərasimi zamanı qəbiristanlığı necə atəşə tutmaq olardı? Gecə vaxtı, sakinlər yatarkən Gəncə şəhərini raket atəşinə necə məruz qoymaq olardı? Günahsız mülki şəxslər, uşaqlar, qadınlar həlak olub. Bu, insanlığa qarşı cinayətdir, bu, terrorizmdir. Bütün bunlar birmənalı şəkildə göstərir ki, Yerevanın sülhdə marağı yoxdur, o, yalnız münaqişənin eskalasiyasını, onun regional qarşıdurmaya çevrilməsini arzu edir.

Lakin Ermənistanın heç bir alçaq əməli, – nə siyasi platformaya əsaslanan iyrənc provokasiyaları, nə informasiya məkanında məkrli avantüraları, nə dinc vətəndaşlara vəhşicəsinə hücumları, – heç nə Azərbaycan xalqının iradəsini sındıra bilməz. Birlik, həmrəylik, bir-birinin dərdinə şərik olmaq və qarşılıqlı dəstək nümayişi müəyyən mənada heç kəsin heç vaxt bizim iradəmizi və Vətənimizi işğaldan azad etmək istəyimizi sındıra bilməyəcəyinə dair Azərbaycan xalqının ismarıcıdır.

Mən dünya birliyini baş verən bu hadisələrə laqeyd qalmamağa və Azərbaycanın mülki əhalisinə qarşı vəhşicəsinə qəddarlığı kəskin pisləməyə çağırıram. Yerevan beynəlxalq konvensiyalara, habelə BMT Təhlükəsizlik Şurasının erməni işğalçı qüvvələrini Azərbaycana qarşı təcavüzü dayandırmağa çağıran qətnamələrinə etinasızlığa son qoymalıdır.

Azərbaycan dövlətinin heç vaxt başqalarının torpaqlarında gözü olmayıb. Biz dinc əhaliyə hücum etmirik. Bizim işimiz haqq işidir. Bizim ordumuz əzəli Azərbaycan torpaqlarını işğaldan azad edir. Bizim əsgərlər qəhrəmanlıq və igidlik göstərərək Vətən uğrunda şərəflə döyüşür, öz adlarını Azərbaycanın tarixinə yazırlar. Mən bütün yaralıların tezliklə sağalmalarını arzu edirəm. Həlak olmuş hərbi qulluqçuların ailələrinə, doğmalarına dərin hüznlə başsağlığı verirəm. Vətən naminə şəhid olmuş igid övladlarımıza Allah rəhmət eləsin. Onların qanı yerdə qalmayacaq və qalmır. Düşmənə layiq olduğu cavab verilir.

Mənim tapşırığımla Heydər Əliyev Fondu həlak olanların ailələrinə lazımi kömək göstərir. Yaralı əsgərlərin sağalması və normal həyata qayıtması üçün nə mümkündürsə edilir. Bu gün bizim bütün yaralı əsgər və zabitlər tezliklə ayağa qalxmaq və Vətən uğrunda ədalətli mübarizəni davam etdirmək üçün yenidən döyüş əməliyyatları zonasına yola düşmək istəyirlər. Budur Azərbaycan xalqının ruh yüksəkliyi və vətənpərvərliyi.

- Mehriban xanım, Siz bu günlərdə xalqımızın qeyri-adi birliyini qeyd etdiniz. Koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizədə bir növ şüara çevrilmiş “Biz birlikdə güclüyük!” cümləsini hamımız xatırlayırıq. Demək olarmı ki, bu gün həmin cümlə xüsusi məna kəsb edir?

- Bu, şübhəsiz belədir. Biz yalnız birliyimizi qorumaqla və Prezidentin ətrafında sıx birləşməklə bu ilin yadda qalacağı bütün çağırışları və çətinlikləri dəf edə bilərik.

Siz koronavirus pandemiyasını xatırlatdınız və mən bu məsələyə bir qədər ətraflı toxunmaq istərdim. Biz bu günədək vaxtında və hərtərəfli düşünülmüş tədbirlər sayəsində dünyanın bir çox ölkələrinin üzləşdiyi faciəli ssenaridən xilas ola bilmişik. Ekspertlərin fikrincə, bizim ölkəmiz epidemiyanın ilk və olduqca təhlükəli mərhələsini ən az sayda itki ilə başa vurmuş dövlətlər sırasındadır. Biz epidemiya ilə mübarizənin bütün aspektlərini koordinasiya edən peşəkar komanda yaratmağa, zəruri texniki və insan resurslarını birləşdirməyə müvəffəq olduq. Tətbiq edilmiş karantin tədbirləri koronavirusun yayılma sürətini azaltmağa kömək etdi. Biz birlikdə Vətənimizi bu xəstəliyin təhlükəli surətdə yayılmasından qoruya bildik.

Təəssüf ki, çoxsaylı ölkələrə və xalqlara bu qədər bəla və iztirab gətirmiş virusa hələ də qalib gəlmək mümkün olmayıb. O, hələ də ciddi təhlükə mənbəyidir, bütün dünyada pisləşməkdə olan statistika buna sübutdur. Pandemiyaya qarşı müharibə hələ davam edir. Avropa dövlətlərinin çoxunda çoxsaylı məhdudiyyətlər yenidən qüvvəyə minir.

Təəssüf ki, bizim ölkəmiz də istisna deyil. Məlumdur ki, son günlərdə yoluxanların sayının artması müşahidə olunur, təhsil müəssisələrində, ictimai nəqliyyatda yenidən bəzi məhdudiyyətlər tətbiq edilib.

Mən sizin hər birinizi koronavirusun təhlükəli olduğunu unutmamağa, aylarla riayət etdiyimiz elementar qaydaları gözləməyə, məsafəyə riayət etməyə, həqiqətən real zərurət olmadığı halda insanların kütləvi şəkildə toplaşdığı yerlərə getməməyə çağırıram. Bizə yaxşı məlum olan bütün bu qaydalar yoluxma riskini azaltmağa və deməli, bizi və yaxınlarımızı xəstəlikdən qorumağa kömək edər. Biz yaşlı nəslə həmişə xüsusi qayğı və hörmətlə yanaşırıq. Pandemiyanın birinci mərhələsi dövründə biz onları qayğı ilə qoruduq. Əminəm ki, indiki şəraitdə biz daha diqqətli olacağıq.

Bu gün, ordumuz öz tarixi missiyasını davam etdirdiyi bir vaxtda dövlətimizin, o cümlədən səhiyyə sisteminin üzərinə düşən yükü maksimum azaltmaq lazımdır. İndi bütün resursların bizim xilaskarlıq əməliyyatı üzərində cəmləşməsi müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Biz arxa cəbhədə öz sağlamlığımızın qeydinə qalmaqla, sayıqlıq və intizam nümayiş etdirməklə, eyni zamanda, ön cəbhədəki əsgərlərimizə kömək edir və onları qoruyuruq.

Əminəm ki, biz bu vəzifənin öhdəsindən gələcəyik və bir daha sübut edəcəyik ki, gücümüz birlikdədir!

18