Alov kül: Azərbaycandakı palçıq vulkanları necə görünür

111
(Yenilənib 13:53 05.07.2021)
  • Xəzərin Azərbaycan sektorunda yanğın
  • Xəzərin Azərbaycan sektorunda yanğın
  • На территории Азербайджанской Республики с 1810-го года произошло приблизительно 200 извержений из 50 вулканов.
  • Извержение грязевых вулканов сопровождается сильными взрывами и подземным гулом. Из глубоких пластов земли на поверхность выходят газы и сразу воспламеняются. Высота пламени над вулканом порой доходит до сотен метров. Такое наблюдалось, например, на вулкане Гарасу.
  • Бытует мнение, что первое извержение грязевых вулканов в Азербайджане произошло 25 млн. лет назад. Извержения на вулкане Торогай с 1841 по 1950 год происходили шесть раз.
  • Грязевые вулканы по происхождению связаны с нефтегазовыми месторождениями. На участках грязевых вулканов обнаружены богатые месторождения газоконденсата и нефти.
  • Вулканы всегда пугали людей; даже современный человек, имеющий знания и соответствующую технику, не может совладать с этим стихийным бедствием. Можно представить, как вулканы пугали на людей в древности.
  • Грязевые вулканы являются поистине природной лабораторией. Извержения грязевых вулканов приводит к формированию большого количества биологически активных соединений. Вулканическая брекчия, или грязь, состоит из смеси полужидкой глинистой массы с обломками разнотипных горных пород, вынесенных с различной глубины. Поэтому она обогащена специфическими минеральными солями и микроэлементами.
  • Ученые-вулканологи долгие годы добивались защиты и сохранения этих уникальных природных объектов. В августе 2007 года был создан первый в Азербайджане Государственный природный заповедник грязевых вулканов на Абшеронском полуострове, который также охватывает ряд островов в Каспийском море. Ныне площадь заповедника составляет 12452 гектара.
  • Вулканы всегда пугали людей; даже современный человек, имеющий знания и соответствующую технику, не может совладать с этим стихийным бедствием. Можно представить, как вулканы пугали на людей в древности.
  • Очень красивое зрелище, необычное, но и весьма опасное... Поэтому часто ведется просветительская работа среди населения поселков, где находятся вулканы. Жители должны знать, что нельзя строить жилые дома рядом с вулканами, поскольку извержения (а они, как правило, бывают неожиданными) могут привести к разломам земли, пожарам и другим чрезвычайным ситуациям. Температура в тысячу градусов очень опасна для всего живого.
  • Вулканическая грязь обладает целебными свойствами, благотворно влияющими на человеческий организм. В Азербайджане с 1962 года ведутся клинические исследования вулканических грязей. И было выяснено, что грязь, глина и вулканические воды прекрасное лечебное средство от многих болезней. Исходя из этого, их широко используют в фармакологии, при лечении различных заболеваний, а также в косметологии.
Dünən Xəzərin sahilindən 30 kilometr aralıda yerləşən Daşlı adasında palçıq vulkanı püskürüb. Azərbaycan palçıq vulkanlarının sayına görə dünyada birinci yerdədir. Onlardan bəzilərini Sputnik Azərbaycan-ın fotolentindən izləyə bilərsiniz.

Dünən sahildən 30 kilometr aralıda yerləşən Daşlı adasında palçıq vulkanı püskürüb. Azərbaycan palçıq vulkanlarının sayına görə dünyada birinci yerdədir. Onlardan bəzilərini Sputnik Azərbaycanın fotolentindən izləyə bilərsiniz.

Azərbaycanda təxminən 350 palçıq vulkanı mövcuddur. Yeri gəlmişkən, el arasında onları "yanardağ", "qaynaca" və ya "bozdağ" da adlandırırlar.

Palçıq vulkanları turistlərin diqqətini adi vulkanlardan heç də az cəlb etmir. Əbəs yerə xarici nəşrlərdə ölkəmizin görməli yerləri arasında qeyri-adi vulkan kraterləri də yer almır.

Üstəlik, belə vulkanların bir çoxunun lavasından müalicəvi məqsədlə istifadə olunur.

Azərbaycanda 2019-cu ildən qüvvədə olan proqrama əsasən, palçıq vulkanları ərazisində tibb müəssisələri də daxil olmaqla, geniş turizm infrastrukturunun formalaşdırılması nəzərdə tutulub.

111
  • Xəzərin Azərbaycan sektorunda yanğın
    © Sputnik / Mihail Voskresenskiy

    Daşlı adasında palçıq vulkanın püskürməsi.

  • Xəzərin Azərbaycan sektorunda yanğın
    © Sputnik / Mihail Voskresenskiy

    Daşlı adasında palçıq vulkanın püskürməsi.

  • На территории Азербайджанской Республики с 1810-го года произошло приблизительно 200 извержений из 50 вулканов.
    © Photo : А.Чебан

    Azərbaycan palçıq vulkanlarının diyarı hesab olunur. Palçıq vulkanların 1/3 hissəsi Azərbaycanda, 16000 km² ərazidə cəmlənib.

  • Извержение грязевых вулканов сопровождается сильными взрывами и подземным гулом. Из глубоких пластов земли на поверхность выходят газы и сразу воспламеняются. Высота пламени над вулканом порой доходит до сотен метров. Такое наблюдалось, например, на вулкане Гарасу.
    © Photo : А.Чебан

    Azərbaycanda palçıq vulkanlarının ən çox yayıldığı ərazi Abşeron yarımadası, Şamaxı-Qobustan, Aşağı Küryan çökəkliyi, Bakı arxipelaqı və Gürcüstan sərhədləridir.

  • Бытует мнение, что первое извержение грязевых вулканов в Азербайджане произошло 25 млн. лет назад. Извержения на вулкане Торогай с 1841 по 1950 год происходили шесть раз.
    © Photo : А.Чебан

    Ölkə ərazisində 1810-cu ildən 50 vulkandan təxminən 200 püskürmə hadisəsi baş verib.

  • Грязевые вулканы по происхождению связаны с нефтегазовыми месторождениями. На участках грязевых вулканов обнаружены богатые месторождения газоконденсата и нефти.
    © Photo : А.Чебан

    İddia olunur ki, Azərbaycanda ilk palçıq vulkanlarının püskürməsi 25 milyon il əvvəl olub. Torağay vulkanında 1841-1950-ci illərdə beş dəfə püskürmə baş verib.

  • Вулканы всегда пугали людей; даже современный человек, имеющий знания и соответствующую технику, не может совладать с этим стихийным бедствием. Можно представить, как вулканы пугали на людей в древности.
    © Photo : А.Чебан

    Palçıq vulkalarının püskürməsi güclü partlayışlarla və yeraltı səslərlə müşayiət olunur. Yerin altından qazlar çıxır və dərhal alovlanır. Bəzən alovun hündürlüyü 100 metrə qədər çatır. Belə bir hadisə Qarasu vulkanında müşhaidə edilib.

  • Грязевые вулканы являются поистине природной лабораторией. Извержения грязевых вулканов приводит к формированию большого количества биологически активных соединений. Вулканическая брекчия, или грязь, состоит из смеси полужидкой глинистой массы с обломками разнотипных горных пород, вынесенных с различной глубины. Поэтому она обогащена специфическими минеральными солями и микроэлементами.
    © Photo : А.Чебан

    Vulkanlar həmişə insanları qorxudublar; hətta müvafiq biliklərə və texnikaya malik müasir insan bu təbiət hadisəsinin qarşısını ala bilmir. Qədimdə insanların vulkanlardan necə qorxduqlarını təsəvvür etmək olar.

  • Ученые-вулканологи долгие годы добивались защиты и сохранения этих уникальных природных объектов. В августе 2007 года был создан первый в Азербайджане Государственный природный заповедник грязевых вулканов на Абшеронском полуострове, который также охватывает ряд островов в Каспийском море. Ныне площадь заповедника составляет 12452 гектара.
    © Photo : А.Чебан

    Adətən palçıq vulkanlarına neft və qaz yataqlarının yaxınlığında təsadüf olunur. Adi vulkanların vurduğu hədsiz maliyyə itkilərindən fərqli olaraq, palçıq vulkanlarından neft kəşfiyyat quyusu kimi də istifadə oluna bilər. Adi neft quyusunun dərinliyi 10-12 km-ə çatır və qazılması üçün milyonlarla dollar vəsait tələb olunur.

  • Вулканы всегда пугали людей; даже современный человек, имеющий знания и соответствующую технику, не может совладать с этим стихийным бедствием. Можно представить, как вулканы пугали на людей в древности.
    © Photo : А.Чебан

    Palçıq vulkanları inşaatda geniş istifadə olunan təbii xammal kimi də qiymətli və əvəzsizdir. Vulkan gili tikinti üçün yararlıdır. Vulkan gilindən istifadə olunan kərpic isə yüksək keyfiyyətinə görə fərqlənir. Palçıq vulkanlarının iqtisadi sərfəliliyinin başqa bir tərəfi onun rekreasiya (istirahət) əhəmiyyətli təbii ehtiyat olmasından irəli gəlir.

  • Очень красивое зрелище, необычное, но и весьма опасное... Поэтому часто ведется просветительская работа среди населения поселков, где находятся вулканы. Жители должны знать, что нельзя строить жилые дома рядом с вулканами, поскольку извержения (а они, как правило, бывают неожиданными) могут привести к разломам земли, пожарам и другим чрезвычайным ситуациям. Температура в тысячу градусов очень опасна для всего живого.
    © Photo : А.Чебан

    Palçığın tərkibi çox lazımlı mikroelementlərlə zəngin olduğundan, onların çoxu müalicəvi əhəmiyyətə malikdir. Hələ 1980-ci illərdə ölkənin 16 tibb müəssisəsində vulkan palçığı poliartrit, radikulit, hepatit, bir çox dəri xəstəliklərinin və əsəb sisteminin müalicəsində tətbiq edilirdi.

  • Вулканическая грязь обладает целебными свойствами, благотворно влияющими на человеческий организм. В Азербайджане с 1962 года ведутся клинические исследования вулканических грязей. И было выяснено, что грязь, глина и вулканические воды прекрасное лечебное средство от многих болезней. Исходя из этого, их широко используют в фармакологии, при лечении различных заболеваний, а также в косметологии.
    © Photo : А.Чебан


    Dünya təcrübəsində palçıq vulkanları yerləşən, möhtəşəm və əsrarəngiz görünüşə malik ərazilərə turistləri cəlb etmək üçün turlar təşkil edilir, müalicəvi əhəmiyyətli kurortlar salınır. Bu ölkələr rekreasiya əhəmiyyətli resurslarından bacarıqla istifadə edərək milyonlarla gəlir əldə edirlər.

Bir il gecikən açılış, prezidentin qətli, milyarderin göyə uçusu

5
(Yenilənib 15:24 25.07.2021)
Ötən həftənin ən əhəmiyyətli hadisələri dünya agentliklərinin fotomüxbirləri tərəfindən kentə köçürülüb. Ən parlaq kadrlara Sputnik Azərbaycan-ın fotolentində baxın.

Təbii fəlakətlər, pandemiya əleyhinə tədirlərə qarşı etirazlar, Kann kinofestivalı, Qurban bayramı, MAKS-2021 beynəlxalq aviasalonu, dünyada ilk pilotsuz suborbital uçuş zamanı New Shepard Blue Origin raketinin buraxılışı və əlbəttə ki, Tokio Olimpiadasının açılışı - son günlər hadisə və olaylarla zəngindir.

Tokio Olimpiadasının açılışını düz bir il gözləmək laızm gəldi.

Həftənin ən şokedici hadaislərindən isə Haiti prezidentinin qətlə yetirilməsini göstərmək olar.

Ötən həftə dünyada nə baş verdiyini görmək üçün sizə dünyanın müxtəlif yerlərindən toplanmış şəkillərə baxmağı sizə təklif edirik.

5
  • © AFP 2021 / Gent Shkullaku

    Albaniya müsəlmanları Tiranadakı İskəndər bəy meydanında Qurban bayramı namazı zamanı.

  • © AP Photo / Bryan Daniels / Bootleg Fire Incident Command

    Ayı balası ABŞ-ın Oreqon ştatında Butleq yanğınında təhlükəsizlik zabiti onu gördükdən sonea ağacdan tutur.

  • © AFP 2021 / Armend Nimani

    Kosovonun Priştina şəhərinin su basmış meydanında qarmaq atan kişi.

  • © REUTERS / Blue Origin

    Biznesmen Ceff Bezos və pilot Uolli Fank New Shepard Blue Origin raketində uçuşdan sonra kapsuldan çıxırlar.

  • © AP Photo / Michael Probst

    Solda Almaniyanın Erfştadt-Blessem ərazisində zərər dəymiş qəsr.

  • © AFP 2021 / Valerie Baeriswyl

    Haitili rəqqaslar ölkənin keçmiş prezidenti Jovanel Moizin dəfn mərasimində çıxış edirlər.

  • © AFP 2021 / Joaquin Sarmiento

    Kolumbiyanın Medelyin əyalətində nümayişçilərin polislə toqquşması.

  • © AFP 2021 / Arif Ali

    Pakistanın Lahor şəhərində Badşahi məscidində Qurban bayramı namazından sonra selfi çəkdirənlər.

  • © AFP 2021 / Str / JIJI Press

    Yaponiyanın "mé" art-qrupu tərəfindən yaradılmış hava şarı Tokionun Yoyogi parkı üzərində.

  • © AP Photo / Matias Delacroix

    Haitinin Port-o-Prens şəhərində xoruz döyüşləri.

  • © REUTERS / Ricardo Arduengo

    Haitinin Kap-Aityen şəhərində ərzaq satıcıları.

  • © AP Photo / Damian Dovarganes

    Los-Ancelesin Echo-Park rayonunda Sanset bulvarında lourayder üçtəkərli avtomobil sürür.

  • © REUTERS / Antara Foto / Raisan Al Farisi

    İndoneziyanın Qərbi Yava əyalətindəki Bandunq şəhərində Qurban bayramı namazı.

  • © REUTERS / Pascal Rossignol

    Azadlıq heykəli kostyumunda olan nümayişçi Parisdə prezident Emmanuel Makron tərəfindən elan olunmuş koronavirusla yeni mübarizə metodlarına qarşı aksiyada.

  • © AP Photo / Yorgos Karahalis

    Yunan polisi Afinanın mərkəzində vaksinasiya əleyhinə etiraz edənləri qözyaşardıcı qazla qovur.

  • © REUTERS / Johanna Geron

    Amanda Ford və Barbara Vittorelli 74-cü Kann kinofestivalında.

  • © Sputnik / Alexey Maishev

    MAKS-2021 aviasalonunda pilotaj qrupu MiQ-29 təyyarələrində yay proqramını yerinə yetirirlər.

  • © Sputnik / Evgeny Biyatov

    Rusiyada Dövlət Kreml sarayında peşəkarlar arasında Latın Amerikası rəqsləri üzrə Dünya kubokunun iştirakçıları.

  • © Sputnik / Alexey Maishev

    MAKS-2021 avisalonunda Checkmate yeni hərbi təyyarəsinin təqdimatı.

  • © AP Photo / Oded Balilty

    İsrailli ərəblər Qurban bayramı zamanı Qan-Ha-Şloşa milli parkında.

  • © REUTERS / Amir Cohen

    Qüdsdə milli matəm günündə yəhudilər Ağlama Divarı önündə.

  • © AP Photo / Michael Probst

    İki qız Almaniyanın Travemyund şəhərində Baltik dənizin çimərliyində xüsusi hazırlanmış şezlonqda.

  • © AFP 2021 / Prakash Singh

    Hindistan Konqres partiyasının üzvləri Dehlidə təhlükəsizlik əməkdaşları tərəfindən saxlanılıblar.

  • © Sputnik / Alexey Filippov

    Tokioda XXXII Yay Olimpiya oyunlarının açılışı zamanı atletlərin paradı.

  • © Sputnik / Grigory Sysoev

    Yapon Mahina Mazda Tokio Yay Olimpiya oyunları ərəfəsində məşq edir.

Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimindən rəngarəng görüntülər

31
(Yenilənib 10:30 24.07.2021)
  • Tokioda 32-ci Olimpiya oyunlarının açılış mərasimində Azərbaycan nümayəndə heyətinin keçidi
Koronavirus pandemiyası səbəbindən Tokio-2020 Olimpiadasının açılış mərasimi tamaşaçısız keçirilib. Məramsindən çəkilmiş parlaq şəkillərlə Sputnik Azərbaycan-ın fotolentində tanış ola bilərsiz.

İyulun 23-də Tokioda Yay Olimpiya Oyunlarına start verilib. Əsas idman forumunun hələ 2020-ci ildə keçirilməsi planlaşdırılırdı. Lakin koronavirus pandemiyası üzündən tədbir məcburən təxirə salındı. Bu Olimpiadada dünyanın 206 ölkəsindən 12,5 min idmançı iştirak edəcək. Yarış proqramına 33 idman növü daxil edilib və idmançılar 339 Olimpiya medalı uğrunda mübarizə aparacaqlar.

Açılış mərasimini Tokiodakı Olimpiya stadionunun tribunalarından yalnız minə yaxın rəsmi şəxs izləyib. Arenanın xaricində isə Oyunların keçirilməsinə etiraz edənlərin aksiyası keçirilib. Sorğuların nəticələrinə görə, Yaponiya əhalisinin 80%-ə qədəri Olimpiadanın keçirilməsinin əleyhinədir.

Parad zamanı Yaponiya Milli Olimpiya Stadionunun meydanına çıxan ilk komanda Olimpiya Oyunlarının əcdadı sayılan Yunanıstan komandası olub. Yunanlıların ardınca meydana qaçqın komandası daxil olub. Daha sonra islandlar və irlandlar, ardınca isə Azərbaycan komandası. Azərbaycan yığmasının bayraqdarları cüdoçu Rüstəm Orucov və taekvondoçu Fəridə Əzizova idi. Komandaların çıxışının qeyri-adi tərəfi nümayəndə heyətlərinin meydana yapon əlifba sırası ilə daxil olması idi. 

Koronavirus pandemiyası səbəbindən Tokio-2020 Olimpiadasının açılış mərasimi tamaşaçısız keçirilib. 

Paradın əvvəlində iştirakçılar koronavirus pandemiyasının qurbanlarının hamısını bir dəqiqəlik sükutla yad ediblər.

Açılış mərasiminə paralel olaraq, stadiondan bir az aralıda, Tokioda Olimpiya Oyunlarının keçirilməsinə qarşı etiraz aksiyası olub. Yaponiya paytaxtının sakinləri, yarışmanın ölkədə koronavirusa yoluxma hallarının artdığı bir vaxtda keçirilməsindən narazıdır. Stadiondakı çıxışlar arasındakı fasilələrdə etirazçıların qışqırıq səsləri eşidilib.

Azərbaycan Tokio-2020-də
Tokio Yay Olimpiadasında ölkəmizi 44 idmançı təmsil edəcək. Onlar 40 lisenziya qazanaraq 14 idman növündə - cüdo, güləş, bədii gimnastika, idman gimnastikası, karate, boks, taekvondo, yüngül atletika, güllə atıcılığı, qılıncoynatma, veloidman, badminton, üzgücülük və triatlonda - çıxış edəcəklər.

Azərbaycan üçün bu, 2004-cü ildə Afinada keçirilən Olimpiya Oyunlarından bəri ən az sayda Olimpiya lisenziyasıdır, o vaxt idmançılarımız 38 lisenziya qazanmışdılar.

2008-ci ildə Pekində azərbaycanlı idmançılar 44, 2012-ci ildə Londonda 53, 2016-cı ildə Rio-de Janeyroda 56 lisenziya qazanıblar. 1996-cı ildən bəri olimpiadalarda idmançılarımız 43 medal qazanıblar ki, bunun da 7-si qızıl, 11-i gümüş, 25-i isə bürüncdür.

31
  • © AFP 2021 / LIONEL BONAVENTURE

    Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi.

  • © AFP 2021 / POOL / LEON NEAL

    İyulun 23-də Tokioda Yay Olimpiya Oyunlarına start verilib.

  • © REUTERS / EDGAR SU

    Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi.

  • © AFP 2021 / MARTIN BUREAU

    Bu Olimpiadada dünyanın 206 ölkəsindən 12,5 min idmançı iştirak edəcək.

  • © AFP 2021 / CHARLY TRIBALLEAU

    Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi.

  • © REUTERS / MIKE BLAKE

    Yarış proqramına 33 idman növü daxil edilib və idmançılar 339 Olimpiya medalı uğrunda mübarizə aparacaqlar.

  • © REUTERS / MARKO DJURICA

    Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi.

  • © AP Photo / Lee Jin-man

    Koronavirus pandemiyası səbəbindən Tokio-2020 Olimpiadasının açılış mərasimi tamaşaçısız keçirilib. 

  • © REUTERS / STEFAN WERMUTH

    Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi.

  • Tokioda 32-ci Olimpiya oyunlarının açılış mərasimində Azərbaycan nümayəndə heyətinin keçidi
    © REUTERS / MIKE BLAKE

    Tokioda 32-ci Olimpiya oyunlarının açılış mərasimində Azərbaycan nümayəndə heyətinin keçidi.

  • © AP Photo / David J. Phillip

    Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi.

  • © AP Photo / Kantaro Komiya

    Arenanın xaricində isə Oyunların keçirilməsinə etiraz edənlərin aksiyası keçirilib.

  • © AP Photo / Petr David Josek

    Açılış mərasimini Tokiodakı Olimpiya stadionunun tribunalarından yalnız minə yaxın rəsmi şəxs izləyib.

  • © AP Photo / POOL / Leon Neal

    Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi.

  • © AP Photo / David J. Phillip

    Tokio-2020 Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi.