"Nəsimi", "Babək", "Koroğlu" filmlərinin çəkildiyi qalanın sirri

5395
(Yenilənib 18:25 01.04.2019)
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Faiq Nəsibov
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
  • Ramana qalası
"Nəsimi", "Babək", "Koroğlu" filmlərinin çəkildiyi qaladan reportaj.

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 2 aprel — Sputnik. Abşeron yarımadasının mərkəzində yerləşən Ramana qəsəbəsinə yaxınlaşanda təpənin üstündəki tikili diqqəti cəlb edir. Uzun müddət idi ki, qala haqqında yazmaq istəyirdik. Eşitmişdik ki, qala restavrasiya edilsə də, daxilində təmir işləri aparılmayıb. Bu səbəbdən də yolumuzu Ramana qəsəbəsindən saldıq.

Təpənin üstündəki tikiliyə yaxınlaşan zaman qarşında qalın divarlarla əhatəyə alınmış bir qalanın dayandığı görünür. Qalanın qapısına qəsəbə sakinləri tərəfindən qıfıl vurulub. İçəri daxil olub, qalanın daxilini görmək üçün qonşulara müraciət etmək lazımdır. Havanın küləkli olmasına baxmayaraq, qonşuluqda yaşayan qadın xahişimizi yerə salmadı, gəlib qalanın qapısını açdı. Dediyinə görə, qapısına qıfıl vurmaqda məqsəd qalanı təmiz saxlamaqdır.

Qalaya qalxmaq üçün qalanın daxilindəki burma pilləkəndən istifadə etmək lazımdır.  Ancaq ikinci mərtəbədə qalanın döşəməsi dağıldığından yuxarıya qalxmaq mümkün deyil. Ancaq qəsəbə sakinləri buna da bir “çıxış yolu” tapıblar. Belə ki, dəmir boruların üzərində taxtadan keçid qurublar. Yuxarı mərtəbələrə qalxmaq üçün, təhlükəli olsa belə, bu taxta keçiddən keçmək lazımdır. 

Bizə bələdçilik edən tədqiqatçı Faiq Nəsibov qala haqqında ətraflı məlumat verdi: “Ramana kəndindəki qəsr Mərdəkandakı qəsr kimi qayalıqda yerləşir. Ramana qalası XIV əsrdə tikilib. Müvəqqəti sığınacaq kimi nəzərdə tutulub. Plan və memarlıq həlli üsullarına görə Ramana qəsri digər Abşeron qəsrləri ilə olduqca oxşardır. Memar qalanın tikilməsi üçün çox müvəffəqiyyətli bir yer seçib. Qalanın təpənin dik yamacında olması ona yaxınlaşmağı məhdudlaşdırmaqla yanaşı onu hakim mövqedə saxlayır".

Tədqiqatçının sözlərinə görə, süxurlar üzərindəki işarələrə və çuxurlara nəzərə salsaq, ərazinin Tunc dövrünə aid olduğunu müəyyən edə bilərik. “Qala zamanla dağıntıya məruz qalıb. Və buna görə də 1956-cı ildə restavrasiya edilib. Kompozisiya baxımından Ramana kəndindəki qala bütün Abşeron strukturlarına xas olan ümumi prinsiplərə əsasən qurulub. Qala, həyət və divarların yerləşdiyi yer çoxbucaqlı bir formaya malikdir”.

F.Nəsibovun dediyinə görə, qalanın restavrasiyadan sonra hündürlüyü 18 metrə çatır:

“Qala daxildən 4 hissəyə bölünüb. Bunlardan ilk və sonuncu hissələr daş tağlarla hörülüb. Aralıq iki mərtəbə isə qədimdə döşəmə ilə bağlı olub. Sonradan bu döşəmələr sıradan çıxıb və qalanın restavrasiyası zamanı da bərpa edilməyib. Mərtəbələrə aparan pilləkənlər qala divarının içində salınıb”.

Tədqiqatçının sözlərinə görə, birinci mərtəbədə yalnız bir giriş qapısı var. Sonrakı mərtəbələrdə isə divarlarda dar oyuqlar mövcuddur. Oyuqlar qalanı işıqlandırmaq məqsədilə açılıb. Qala müdafiə və hücumlar zamanı ağır əşyaların atılması üçün bir kəmərlə əhatəyə alınıb. 

Digər tədqiqatçı Vahid Şükürov isə qeyd etdi ki, qala Şirvanşahlar dövründə tikilib. Ehtimallara görə, az qüvvə ilə düşmənə qalib gəlmək üçün xəbərləşmək məqsədilə bu müşahidə qalalarına ehtiyac olub. Gözlənilməyən bir vaxtda yeraltı keçidlərlə çıxaraq düşməni məhv edirmişlər. Onun fikrincə, Şirvanşahlar VIII əsrdə İslam dinini qəbul etsələr də, köhnə inanclarından - bütpərəstlikdən əl çəkməyiblər. Buna görə də onlar qayaların üzərində “kapmarklar” (fincan oyuqları) oyurmuşlar. Bu, ruhları sevindirmək üçün nəzərdə tutulubmuş. Həmin oyuqlara isə süd və şirniyyat qoyurmuşlar.

V.Şükürovun ehtimallarına görə, qalalar keçmiş məbəd yerlərində tikilirmiş: “Bütün Abşeron qalalarının ətrafında, hətta qəbir daşlarının üzərində də belə oymalar var. Həmin inancın kökləri bütün dünyada yayılıb. Belə oymalar Türkiyədə, Yunanıstanda, İrlandiyada tapılıb. Dünya alimlərinin fikrincə, həmin din eramızdan 10-12 min il əvvələ təsadüf edir”.

Qeyd edək ki, "Koroğlu" filminin çəkilişləri zamanı Bülbül öz ariyasını bu qalanın fonunda ifa edib. Qaladan, eyni zamanda "Nəsimi" və "Babək" filmlərinin çəkilişləri zamanı da istifadə edilib.

5395
  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Faiq Nəsibov
    © Sputnik / Irade JELIL

    Faiq Nəsibov

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

  • Ramana qalası
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qalası

Həftənin ən parlaq şəkilləri: bikinidə xizək, vulkan üzərində uçuş, möcüzəvi lemur

15
(Yenilənib 15:43 18.04.2021)
Sputnik Azərbaycan dünya agentliklərinin müxbirlərinin ötən həftə çəkdirdikləri ən parlaq və ən emosional fotoları oxuculara təqdim edir.

Yola saldığımız həftə dünyanın müxtəlif guşələrində yeni və maraqlı hadisələrlə zəngin olub. 

Dünyadakı bütün müsəlmanlar üçün müqəddəs ay olan Ramazan təşrif buyurub. Koronavirus pandemiyası kontekstində bəzi ölkələrdə məhdudiyyətlər qismən yumşaldılıb və dindarlara ictimai məsafəni qorumaq şərtilə məscidlərdə namaz qılmağa icazə verilib. Bəzi yerlərdə isə hələ də ciddi məhdudiyyətlər götürülməyib və kütləvi tədbirlərin keçirilməsi qadağandır.

İndoneziyanın şərqində 6 bal gücündə zəlzələ baş verib. Şərqi Yava əyalətində baş verən yeraltı təkanlar nəticəsində insanlar ölüb.

ABŞ-ın Minnesota əyalətində isə bir afroamerikalının ölümü və bir polisin yaralanması ilə nəticələnən insident kütləvi etirazları yenidən alovlandırıb. Yüzlərlə insan Minneapolisdəki polis idarəsinin qarşısına toplaşaraq 20 yaşlı Donti Raytın ölümünə qəzəblərini ifadə ediblər. 

Keçən həftə planetimizin necə yaşadığını bir daha xatırlamaq üçün sizi dünyanın müxtəlif yerlərindən toplanan fotoşəkillərə baxmağa dəvət edirik. Dünya xəbər agentliklərinin fotomüxbirləri tərəfindən çəkilən unudulmaz hadisələr və duyğulu anlar - Sputnik Azərbaycanın həftəlik fotokolleksiyasında.

15
  • © Sputnik / Artur Lebedev

    Soçidəki izək kurortunda çimərlik geyimində karnavalının iştirakçısı

  • © AFP 2021 / Silvio Avila

    Braziliyanın Encantado şəhərində İsa Məsihin yeni heykəlinin ucaldılması

  • © AFP 2021 / Manan Vatsyayana

    Velosiped sürən qız

  • © AFP 2021 / Kerem Yucel

    ABŞ-ın Minneapolis şəhərində etirazçılarla polis qarşıdurması

  • © AFP 2021 / Fayez Nureldine

    Səudiyyə Ərəbistanı Taif ənənəvi rəqsi

  • © REUTERS / Yuri Novikov

    Könüllülər Ulduz Döyüşləri kostyumlarında

  • © REUTERS / Leah Millis

    Brooklin sakini, 3 yaşındakı qızı ilə birlikdə, Minnesota polis idarəsi qarşısında etiraz edərkən

  • © REUTERS / Antara Foto / Mohamad Hamzah

    İndoneziyanın müqəddəs Ramazan orucu ayında məscidin yaxınlığındakı uşaqlar

  • © REUTERS / Piroschka van de Wouw

    Hollandiyanın Hellendorn şəhərindəki tema parkının qonağı

  • © AFP 2021 / Kensington Palace / The Duchess of Cambridge

    Şahzadə Filip və nəvələri ilə birlikdə Böyük Britaniya Kraliçası II Yelizaveta

  • © AP Photo / Dita Alangkara

    İndoneziyada Ramazan

  • © AP Photo / Amr Nabil

    Səudiyyə Ərəbistanında Ramazan

  • © AFP 2021 / Mohammed Abed

    Fələstində Ramazan

  • © AFP 2021 / Richard Bouhet

    Piton de la Fourno vulkan lavasında vertolyot

  • © AFP 2021 / Nhac Nguyen

    Vyetnamın Hanoi şəhərində satıcısı

  • © REUTERS / Alaa Al-Marjani

    İraqın Nəcəf şəhərində Ramazan ərəfəsində pulsuz yemək üçün növbəyə girən maskalı qız

  • © AFP 2021 / Dan McGarry

    Vanuatuda Şahzadə Philip portretli Yakel qəbiləsinin başçısı

  • © AP Photo / Angel Dejesus

    Ekvadorun Guayaquil şəhərində Guillermo Lassonun tərəfdarı

  • © AFP 2021 / Juni Kriswanto

    İndoneziya əsgərləri və yerli sakinlər Malanqdakı zəlzələdən ziyan görmüş evləri yoxlayır

  • © AFP 2021 / Daniel Leal-Olivas

    Aquabatix komandası üzvləri məşq zamanı

  • © REUTERS / Khalil Ashawi

    Suriyanın kəndindəki döyüş sənətləri sinifindəki uşaqlar

  • © REUTERS / Peter Powell

    Liverpoolda at yarışı

  • © REUTERS / James Lawler Duggan

    Aktivistlər ABŞ-ın Vaşinqtondakı Myanmar səfirliyi qarşısında etiraz aksiyası keçiriblər

  • © REUTERS / Danish Siddiqui

    Haridvardakı Kumbxa Mela

  • © AP Photo / Oded Balilty

    İsraildə tələbələr hər il Düşən Əsgərləri Anma Günü münasibətilə təşkil edilən mərasimdə bir tankın üstündə

  • © AP Photo / John Minchillo

    Minnesota ştatında nümayişçilərin dağılması

  • © AP Photo / Martin Meissner

    Almaniyada zooparkda Lemur

Xan qızı Natəvanın bir vaxtlar Şuşada göz oxşayan evi indi necə görünür - FOTOLAR

452
(Yenilənib 21:22 16.04.2021)
Qarabağın incisi hesab olunan Şuşa şəhəri bir sıra görkəmli şəxsiyyətlər yetişdirib ki, onlardan biri də xan qızı Natəvandır. Lirik şeirlər müəllifi olan Xurşidbanunun evi Şuşa şəhərinin ən maraqlı tikililərindən biri hesab olunurdu.

Şuşa – Qarabağın qəlbi, Azərbaycan mədəniyyətinin beşiyidir. Bu şəhərin görkəmli şəxsiyyətlərindən biri də Azərbaycan şairəsi və ictimai xadimi, Qarabağın sonuncu hökmdarı Mehdiqulu xan Cavanşirin qızı Xurşidbanu Natəvan olub. Natəvan bütün Qarabağ mahalında xan qızı kimi tanınıb.

Natəvanın evi şəhərin ən gözəl binalarından biri hesab olunub və tikililər içində xüsusilə seçilib. Zərif tərtibatı ilə fərqlənən evin daxili divarları oyma naxışlarla işlənib.

Binanın ən qəşəng məkanı isə hər iki tərəfdən rəngbərəng şüşələrdən ibarət pəncərələr - şəbəkə ilə işıqlandırılan qonaq otağıdır. Tavanın hündürlüyü 5 metrə çatır. Bu tikili Şuşa qalası yaxınlığındakı təpədə tikilmiş bütöv bir kompleks olub. Vaxtilə bu evdə dövrün ən tanınmış ziyalıları ədəbi-bədii müzakirələr aparıb, söhbətlər ediblər.

1930-cu illərin əvvəllərində bu binada Azərbaycan vokal sənətinin yaradıcısı olan Bülbülün təşəbbüsü ilə Şuşa uşaq musiqi məktəbi yerləşirdi. Sonralar, 1987-ci ildə tam bərpa və təmirdən çıxmış binada Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat Muzeyinin Qarabağ filialı fəaliyyətə başladı.

Bundan sonra baş verənlər isə heç bir məntiqə sığmır. 1992-ci ildə Şuşa ermənilər tərəfindən işğal olunandan sonra Natəvanın evi sistematik şəkildə dağıdılıb.

Nəticədə bir vaxtlar Şuşanın ən göz oxşayan tikililərindən biri olan xan qızının sarayından indi yalnız yarıuçuq divarlar qalıb.

452
  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şuşada Xurşidbanu Natəvanın evi.

Rusiya XİN-nin binası, arxiv şəkli

Çexiyanın Rusiyadakı səfirliyinin 20 əməkdaşı “persona non qrata” elan edildi

0
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin “persona non qrata” elan etdiyi şəxslər Moskvanı 19 aprelə qədər tərk etməlidirlər.

BAKI, 18 aprel - Sputnik. Rəsmi Moskva Rusiya diplomatlarının Çexiyadan çıxarılmasına anoloji qərarla cavab verib.

Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadla xəbər verir ki, Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Çexiya Respublikasının Moskvadakı səfirliyinin 20 əməkdaşını “persona non qrata” elan edib.

Həmin şəxslər Rusiyanı 19 aprelə qədər tərk etməlidirlər.

Bundan əvvəl Çexiya respublikasının fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Vitezslav Pivonka rəsmi Praqanın rus diplomatları ölkədən çıxaracağı ilə bağlı bəyanatından sonra Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb.

Bundan əvvəl RF diplomatiya idarəsində Çexiya hökumətinə sərt etiraz bildirilmiş və cavab tədbirlərinin görüləcəyinin anonsu verilmişdi.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi qeyd edib ki, Praqanın hərəkətlərində "Amerikanın izlərini görməmək olmaz".

Nazirlik diplomatların qovulması qərarının 2014-cü ildə Vrbetitsadaki hərbi anbarlarda baş verən partlayışda Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının iştirakı ilə bağlı "əsassız və həqiqətdən uzaq bəhanələr"lə əlaqədar verildiyini qeyd edib. 

 

0