Məbəddə yaşayan qadın: "Allahşükür Paşazadə gələndə düşündüm ki..."

1109
(Yenilənib 16:40 01.12.2017)
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
"Hər dəfə bura turistlər gələndə xəcalət çəkirəm"

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 1 dekbar — Sputnik. Zaqatala rayonu füsunkar təbiəti ilə nağıllar aləminə bənzəyir. Bölgədəki tarixi abidələr isə bu yerin möhtəşəmliyini daha da artırır. Amma təəssüflər olsun ki, bu gözəllik layiqincə qorunmur.

Zaqatala şəhərinin mərkəzində yerləşən, böyük bir tarixi özündə əks etdirən və V-VI əsrə aid olduğu güman edilən Alban kilsəsi əcdadlarımızdan bizlərə qalan qiymətsiz mirasdır. Bəs bizlər bu mirasa sahib çıxa bilirikmi?

Həmsöhbətim Dilbər Ömərova 55 ildir ki, bu məbədlə eyni həyətdə olan evdə yaşayır. Dilbər xanım sözügedən abidə haqqında bəzi faktları Sputnik Azərbaycan-a danışıb.

"Əvvəllər bu abidə yataqxana kimi istifadə olunurdu. Orada "Pedaqoji məktəb"in tələbələri qalırdı. Tələbələrlə yanaşı burada erməni ailələri də yaşayırdı. 1988-ci ildə məlum hadisələr başlayanda erməniləri məbəddən çıxartdılar. Tələbələr də həmin vaxt binadan köçürüldü" — Ömərova bildirib.

Onun sözlərinə görə, həmin ərəfədə ermənilərin "Topxana" meşəsini qırmasından və Azərbaycana qarşı ərazi iddialarından qəzəblənən bir qrup gənc sözügedən binanı yandırıb: "O yanğını üç günə söndürdülər. Əslində, məbəd qədim alban mirasıdır, onun ermənilərə dəxli yoxdur. Gənclərin qarşısını ancaq polis işə qarışandan sonra almaq mümkün oldu".

Dilbər xanım əvvəllər abidənin ətrafında üzərində yazılar olan böyük bir daşın olduğunu söyləyib: "Müharibə başlayan vaxt ermənilər həmin daşı özləri ilə apardılar. Erməni hiyləgərliyi elə burada da özünü göstərdi. Həmin vaxt ermənilər bizimlə çox mehriban idilər. Onlar buradan getmək istəmirdilər. Biz də dedik, "gedin, öz böyüklərinizlə danışın, problemi həll etməyə çalışın". Böyükləri ilə görüşəndə onlara demişdilər ki, "siz Qarabağa qurban getdiniz". Amma məni düşündürən başqa məsələ idi. Axı onlar bizimlə mehriban idilər, bəs niyə məhz daşı özləri ilə apardılar? Niyyətləri nə idi?"

Yerli sakin hazırda abidənin baxımsız durumda olmasından utandığını dilə gətirib: "Hər dəfə bura turistlər gələndə xəcalət çəkirəm. Onlar gəlib bizim abidəmizə olan münasibəti görüb nə fikirləşirlər?! Mən səlahiyyətli şəxs deyiləm, amma vətəndaşam. Bu, məni narahat edir, amma aidiyyatı qurumları narahat etmir".

"Hacı Allahşükür Paşazadə Zaqatalaya gələndə dedim bəlkə bərpa edərlər. Lakin görünən odur ki, abidənin vəziyyəti heç kimi maraqlandırmır. Ayda bir dəfə gəlib süpürüb gedirlər" — D. Ömərova qeyd edib.

Məsələ ilə əlaqədar yerli tarixçi Akif Məmmədlinin fikirlərini öyrəndik. Tarixçi bildirdi ki, həmin kilsənin yerində əvvəllər başqa bir məbəd olub. Həmin məbəd zamanla uçulub-sökülüb. XIX əsrin ortalarında onun qalıqları üzərində yenidən kilsə inşa edilib. Bura Zaqatala qalasında xidmət edən Rusiya imperiyasının pravoslav zabitlərinin ibadət yerinə çevrilib. 

A. Məmmədli abidənin ətrafındakı "ermənilərin oğurladığı daş"la bağlı məlumatı təkzib edib. Onun sözlərinə görə, həmin məlumat sonralar öz təsdiqini tapmayıb.

Amma tarixçi də abidənin hazırkı baxımsız durumundan narahat olduğunu və bunun üçün müvafiq yerlərə müraciət etdiyini bildirib: "Bir vətəndaş olaraq abidənin bərbad vəziyyətdə olması məni narahat edir. Həmin tarixi abidələr Azərbaycanın daha erkən dövrlərini – antik və erkən orta əsrlər dövrünü əhatə edir. Alban abidələrini regiondakı digər erməni və gürcü abidələrindən ayırmaq olur. Abidələrin qorunmaması, dağıdılması qəbuledilməzdir".

Tarixçi regiondakı abidələrin durumu ilə bağlı müvafiq məlumatları Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Tarix və Etnoqrafiya İnstitutuna göndərdiyini bildirib. Bundan əlavə, yerli televiziyalarla birlikdə tarixi-sənədli filmlərin hazırlanmasında iştirak edib.

"Təəssüf ki, şimal-qərb bölgəsində haqqında danışdığımız abidədən daha bərbad vəziyyətdə olanları var. Bununla bağlı əlaqədar təşkilatlara dəfələrlə müraciət etmişəm. Bu yaxınlarda mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayevlə görüşdüm. Abidənin vəziyyəti haqqında məlumat verdim. Əslində ən böyük problem nazirə bu barədə məlumatların verilməməsidir" – deyə tarixçi bildirib.

O, abidələri mühafizə edən şəxslərin öz işlərinə biganə yanaşdığını da dilə gətirib: "Abidələrin mühafizəsi çox zəifdir. Mən onları da qınamıram, çünki aldıqları məvacib çox cüzidir. Amma onlar bu işin altına giriblərsə, öz işlərini vicdanla yerinə yetirməlidirlər. Bu vəzifəni icra edən bəzi işçilər isə abidənin harada yerləşdiyindən belə xəbərsizdirlər."

Tarixi abidələr bizim "milli pasportumuz"dur. Bəzi qonşularımızın ərazi iddiaları ilə üz-üzə olduğumuzu nəzərə alsaq, bilməliyik ki, o iddiaların əsassızlığını sübut edən ən ciddi faktlar məhz bu abidələrdir. Abidələrimizi qorumaq isə vəzifəsindən asılı olmayaraq hər kəsin vətəndaşlıq borcudur.

1109
  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
    © Sputnik / Shahperi Abbasova

    Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi

  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
    © Sputnik / Shahperi Abbasova

    Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi

  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
    © Sputnik / Shahperi Abbasova

    Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi

  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
    © Sputnik / Shahperi Abbasova

    Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi

  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
    © Sputnik / Shahperi Abbasova

    Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi

  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
    © Sputnik / Shahperi Abbasova

    Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi

  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
    © Sputnik / Shahperi Abbasova

    Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi

  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
    © Sputnik / Shahperi Abbasova

    Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi

  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
    © Sputnik / Shahperi Abbasova

    Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi

  • Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi
    © Sputnik / Shahperi Abbasova

    Zaqatala şəhərinin mərkəzindəki qədim Alban kilsəsi

Teqlər:
Akif Məmmədli, Dilbər Ömərova, əsr, tarixçi, məbəd, Zaqatala rayonu, alban, kilsə, erməni
Əlaqədar
Məbəddə terror aktı nəticəsində ölənlərin sayı artır
Dörd ildə altı dəfə yer dəyişdirən məbəd
Missionerin sümüklərinin tapıldığı yerdə məbəd tikildi
Altında oğurlanmış tarix yatan məbəd
Bu da son: məbədə girdilər

Ay missiyası: Çin Yerin təbii peykinə doğru raket buraxdı - FOTO

18
(Yenilənib 20:46 24.11.2020)
Çinin göyərtəsində “Çanye-5” qurğusu olan ağır “Çançjen-5” daşıyıcı raketi Haynandakı kosmodromdan uğurla start götürüb. “Çanye-5” Ay səthinə enib peykimizin süxurlarından nümunə götürərək Yerə qayıdacaq.

Raketin buraxılışı “Vençan” kosmodromundan gerçəkləşdirilib. Ekspedisiyanın uğurlu olacağı təqdirdə “Çanye-5“ son 44 ildə Ay reqolitinin nümunələrini (Ayın qırıntılardan ibarət ən üst qatı) planetimizə gətirməyi bacaran ilk missiya olacaq. Əvvəllər bunu ancaq SSRİ və ABŞ bacarmışdı.

Konstruktorların hesablamalarına görə, orbital modul Ay orbitində yerləşəcək, eyni zamanda enmə modulu Ayın səthinə enəcək, qrunt nümunələri götürəndən sonra orbitdəki modulla görüşərək nümunələri ona ötürəcək, o isə öz növbəsində Yerə qayıdacaq.

Çin son vaxtlar dominant qüvvə kimi ABŞ-ı kosmosda əvəzləmək barədə qəti niyyətini ortaya qoyur.  Bu ilin iyulunda Çin Marsı tədqiq edəcək ilk çin zondu – “Tyanven-1”in (“Səmaya suallar-1”) uğurlu startını gerçəkləşdirdi. Planda Çin kosmik stansiyasının tikintisi, eləcə də Ayın fəthi və təbii peykimizə  kosmonavtların enişidir.

18
  • © REUTERS / Tingshu Wang

    Long March-5 Y5 raketi Çində Vençan kosmodromundan qalxır.

  • © AFP 2020 / STR

    Long March-5 Y5 raketi Çində Vençan kosmodromundan qalxır.

  • © REUTERS / Tingshu Wang

    Vençan kosmodromunda Çin sədri Si Cinpinin şəkli.

  • © AP Photo / Guo Cheng/Xinhua

    Long March-5 Y5 raketini Çinin Vençan kosmodromuna gətirirlər.

  • © AP Photo / Mark Schiefelbein

    Long March-5 Y5 raketi Çində Vençan kosmodromundan qalxır.

  • © REUTERS / Tingshu Wang

    Long March-5 Y5 raketi Çində Vençan kosmodromundan qalxır.

  • © REUTERS / Tingshu Wang

    Əməkdaşlar və mühəndislər Çinin Vençan kosmodromunda Long March-5 Y5 raketinin buraxılışından əvvəl.

  • © AP Photo / Mark Schiefelbein

    Vençan kosmodromunda bayraqlar.

  • © REUTERS / Tingshu Wang

    Long March-5 Y5 raketi Çində Vençan kosmodromundan qalxır.

  • © REUTERS / Tingshu Wang

    Qızlar Çində Wenchang Space Launch Center kosmodromu fonunda foto çəkdirirlər.

Teqlər:
nümunə, süxur, raket, Ay, Çin

Prezident İlham Əliyevin Ağdam səfəri FOTOlarda

78
(Yenilənib 23:04 23.11.2020)
Azərbaycanın dövlət başçısı ilk dəfə olaraq noyabrın 20-də işğaldan azad olunmuş Ağdam şəhərində olub.

Xəbər verildiyi kimi, noyabrın 23-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində olublar.

Səfər zamanı Prezident və Birinci xanım Ağdam Cümə məscidində olublar. Həmçinin Prezident İlham Əliyev Ağdamda Azərbaycan bayrağını qaldırıb.

Ağdam rayonu Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən noyabrın 20-də üçtərəfli bəyanatın şərtlərinə əsasən azad edilib.

Rayon 1993-cü il iyulun 23-də işğal edilmişdi. 

 

78
  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində dövlət bayrağını qaldırır

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində dövlət bayrağını qaldırır

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərindəki Cümə məscidində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərindəki Cümə məscidində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərindəki Cümə məscidində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərindəki Cümə məscidində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərindəki Cümə məscidində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərindəki Cümə məscidində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərindəki Cümə məscidində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində

  • © Official website of President of Azerbaijan Republic

    Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində

Azərbaycan hərbçiləri, arxiv şəkli

Müzəffər Ordumuz artıq Kəlbəcərdə!

75
(Yenilənib 01:14 25.11.2020)
Bölmələrimizin bu istiqamətdə hərəkətini təmin etmək məqsədilə mühəndis işləri başa çatdırılıb, qoşunların hərəkət marşrutu üzrə çətin keçilən dağ yolları minalardan təmizlənir və istifadəyə hazır vəziyyətə gətirilir.

BAKI, 25 noyabr - Sputnik. Azərbaycan Respublikası, Rusiya Federasiyası Prezidentləri və Ermənistan Respublikası baş nazirinin imzaladığı üçtərəfli Bəyanata əsasən, Azərbaycan Ordusunun bölmələri noyabrın 25-də Kəlbəcər rayonuna daxil olub.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, məlumatı Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi yayıb. Bölmələrimizin bu istiqamətdə hərəkətini təmin etmək məqsədilə mühəndis işləri başa çatdırılıb, qoşunların hərəkət marşrutu üzrə çətin keçilən dağ yolları minalardan təmizlənir və istifadəyə hazır vəziyyətə gətirilir.
Gün ərzində Kəlbəcərdən foto və video materiallar təqdim olunacaq.

75
Teqlər:
Azərbaycan ordusu, Qarabağ, Kəlbəcər rayonu