Onların səhərə sağ çıxmaları belə, möcüzədir...

1130
(Yenilənib 16:23 12.01.2017)
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
Gözlərinizə inansanız da, inanmasanız da... bura Bakıdır!

"Şanxay" deyiləndə, ilk növbədə göz önünə Çin gəlir. Amma biz oxucularımıza Bakının "Şanxayı" barədə məlumat verəcəyik. Təməli 1950-ci illərdə qoyulan, "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbə dəmir yollarının ətrafında salınıb. Daha doğrusu, evlər dəmir yolundan 1-2 metr kənarda tikilib.

Qəsəbənin "Şanxay" adlandırılmasının da qəribə tarixi var. Deyilənə görə, qəsəbə yeni salınanda oranın ağsaqqallarından olan Salman kişi Çinə — əsl Şanxaya səfərə gedir. Qayıdanda ondan Şanxayın necə yer olduğunu soruşurlar. Salman kişi ətrafa göz gəzdirib deyir: "Şanxay elə bura kimidir. Şanxayı gör, buranı gör". Və həmin vaxtdan Bakının bu adsız qəsəbəsi "Şanxay" adlanır.

Zaman keçdikcə "Şanxay"a əhali axını başlayır, evlərin sayı artır və Şanxay genişlənir, böyüyür. Bu gün "Şanxayda" minlərlə insan yaşayır. Əgər buna yaşamaq demək olarsa. Hər gün qatar səsi, hər gün qorxu-həyəcan…

"Kişilərimizi dənizə töksünlər…"

Sputnik-ə danışan sakinlərin sözlərinə görə, burada tez-tez qəzalar baş verir. Qatar altında qalan da olur, qatarın sürüdüyü də. Ancaq sakinlərin ən çox qorxduqları qatarın bir gün yolundan çıxıb evlərin üzərinə düşməsi təhlükəsidir. Bu qorxu da ən çox gecələr baş qaldırır.

Marifə xala, 1975-ci ildən bu ərazidə yaşadığını deyir. Bu ev ona çox doğmadır. İşıqsız, susuz qaldığı zamanlarda belə, heç vaxt evindən uzaqlaşmağı ağlından keçirməyib: "Biz illərdir burada yaşayırıq, bura bizim yuvamızdır. Başqa yerdə yaşamaq bizim üçün çətin olar".

Onun sözlərinə görə, qəsəbədə yaşayan kişilər iş tapa bilmədikləri üçün "Şanxay"da ailələrin çoxu maddi sıxıntı içərisində yaşayır: "İndi kimin qapısını döyüb çörəkpulu istəsən, verə bilməyəcək. Çünki yoxudur. Mən təqaüdlə dolanıram. Onu da çox gec verirlər. Yeni il gəldi, kimsə yadına salmadı ki, biz də varıq. Nə yardım edən oldu, nə təqaüdümüzü verdilər. Kişilərimiz də oturublar evdə. Qoy götürüb kişilərimizi atsınlar dənizə, bilək ki, kişilərimiz yoxdur".

Qəsəbə sakini, bu qədər sıxıntının içində bir də qatarların onların həyatını cəhənnəmə çevirdiyini deyir: "Səs-küy əsəblərimizə toxunur, xəstəni daha da xəstə edir. Artıq bezmişik, 17 ildir deyirlər ki, "ərazidə söküntü başlayacaq, evlər köçürüləcək, kompensasiya veriləcək". Amma hələ də ortada heç nə yoxdur. Artıq inamımız da qalmayıb. Hər dəfə qatar səsi eşidəndə qorxuram. Düşünürəm ki, qatar bir gün evimin üzərinə aşa bilər. Və hər gecə qorxu ilə yuxuya gedirəm".

İsmayıl "Şanxay"ın gənc sakinlərindəndir. Hələ 18 yaşı var. Deyir ki, özünü qanandan buraların söküləcəyi barədə eşidib: "Amma nə evlər sökülür, nə də dəmiryol relsləri. O vəziyyətə düşmüşük ki, turistlər də bizə baxmağa gəlirlər. Gəlib burada şəkil çəkdirirlər".

Adamı vahimə bürüyür

"Şanxay"ın küçələrini gəzdikcə qəribə bir vahimə bürüyür insanı. Qatar gələndə ayağının altından yer titrəyir, elə bilirsən, qatar səni divara sıxacaq. Bir də küçələrin bərbad vəziyyəti var: axıdılan kanalizasiya suları, zir-zibil tullantıları, üfunət…

Biz ərazidə olduğumuz zaman dəmir yolunun bir hissəsində sıradan çıxmış şpallar yenisi ilə əvəz edilirdi. Amma bu təmir işləri yerli sakinlərə baha başa gəlmişdi. Təmir zamanı qohum-qonşunun Ofeliya xala üçün çəkdiyi su borusu çıxarılıb atılmışdı.

Qadın suyu gəlmədiyi üçün küçəyə çıxıb qışqırırdı: "Turbanı" Qəzənfərin balaları düzəltmişdilər mənim üçün. Xəstə adamam, hər yerim ağrıyır. Narkozlu adamam. Qızım yox, oğlum yox, atam yox, anam yox, bacım yox. Hamı bilir ki, tək adamam, güclə dolanıram. Bu gün varam, sabah yox. Məni niyə bu vəziyyətə salırsınız?"

Qonşuların sözlərinə görə, Ofeliya xala "Şanxayda" 45 ildir yaşayır. Bu yaxınlarda onu avtomobil vurub, əməliyyat edilib. Qışın soyuğunda qadının suyunun kəsilməsi onu küçəyə çıxmağa məcbur etmişdi…

8-ci sinifdə oxuyan İlkin, bir müddət öncə qatarın 18 yaşlı oğlanı 4 yerə böldüyünü danışır: "Ayağının birini 1 kilometr aralıdan tapdıq. Anası dəli olmuşdu. Burada tez-tez qəzalar baş verir. Yollar dar olduğu üçün qatarın gəldiyini çox zaman sürücülər hiss etmirlər. Keçən dəfə məhəllədə olan taksini 100 metr sürüdü. Sürücü içindən düşə bilməsəydi, çoxdan ölmüşdü. Bu kimi hadisələr tez-tez olduğu üçün yolayrıcılarına "Qatardan qorunun" xəbərdarlığı vurmuşuq".

Qanun deyir ki…

"Azərbaycan Dəmir Yolları" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin (QSC) ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəisi Sevinc Qədirovanın Sputnik-ə verdiyi məlumata görə, respublika üzrə dəmir yolunun təhkim zolağında 2839 qeyri-qanuni tikili var: "Onlardan 818-i qeyri-yaşayış, 2021-i isə yaşayış sahəsidir. 881 evin sökülməsi təxirəsalınmaz hesab edilib, son qərar Nazirlər Kabineti tərəfindən veriləcək".

"Respublika üzrə dəmir yolunun təhkim zolağında olan 2839 qeyri-qanuni tikilinin 1898-i Bakı şəhərinin payına düşür. Dəmir yolunun 2-ci blok-post — Böyük Şor mənzilində (el arasında "Şanxay" adlanan yerdə) 215 qeyri-qanuni tikili var" — Qədirova bildirib.

Qeyd edək ki, "Nəqliyyat haqqında" Qanunun, Torpaq Məcəlləsinin və "Nəqliyyat Nazirliyi haqqında" Əsasnamənin tələblərinə uyğun olaraq, Nazirlər Kabineti "Dəmir yolu nəqliyyatı təyinatlı torpaqlardan və dəmir yolunun xüsusi mühafizə zonasına aid torpaqlardan istifadə olunması Qaydaları"nın və "Dəmir yolları üçün və dəmir yolunun sanitariya-mühafizə zonası üçün torpaqayırma normaları"nın təsdiq edilməsi haqqında 23 fevral 2005-ci ildə 33 saylı qərar qəbul edib. Sənədin "Dəmir yolunun xüsusi mühafizə zonasında və təhkim zolağında, həmçinin dəmir yollarının sanitariya-mühafizə zonasında torpaq sahələrindən istifadə olunması" bölməsində qeyd edilib ki, "Xüsusi mühafizə zonası hüdudlarında, yalnız dəmir yolu obyektlərinin möhkəmliyi və dayanıqlığının təmin edilməsinə yönəldilmiş işlər görülə bilər. Xüsusi mühafizə zonası ərazisində hər hansı digər təsərrüfat fəaliyyəti qadağandır".

1130
  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

  • Bakının gecəqondu tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında Şanxay adlandırırlar
    © Sputnik / Irade JELIL

    Bakının "gecəqondu" tipli evlərdən ibarət olan bu qəsəbəsini xalq arasında "Şanxay" adlandırırlar.

Teqlər:
"Şanxay", qorxu, kişi, ailə, əhali, qatar, qəsəbə, insan, Bakı, qadın
Əlaqədar
Bakı sakinlərinin həyatı təhlükə altındadır
Bakıda mənzildə 5 əcnəbinin cəsədi tapıldı
Bakıda qəbiristanlıqların "qaynar xətti" varmış
Bakıda nigeriyalı kişini döydülər
Bu şəhərdə hər kəsin həyatı risk altındadır
Nobel prospektindəki təhlükə aradan qaldırılır

Bakı Kuboku: şəhərin ən yaxşı iki təkər ustaları bəlli oldu - FOTO

10
(Yenilənib 21:26 25.09.2020)
Velosiped idmanı üzrə son yarışlardan üç ay sonra paytaxtda trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku baş tutub. Yarışın necə keçdiyini Sputnik Azərbaycan-ın fotolentində izləyin

Cümə günü paytaxt velotrekində təkbətək trek üzrə Bakı Kuboku keçirilib, medal dəstləri oynanılıb. İdman tədbiri Bakının Gənclər və İdman Baş İdarəsi ilə Azərbaycan Veloidman Federasiyasının birgə təşkilatçılığıyla baş tutub.

Yarışlar yuniorlar arasında, eləcə də U-15, U-17, U-23 kateqoriyaları üzrə keçirilib. Öz qüvvəsini 60-dək idmançı sınayıb.

Koronavirus infeksiyasının yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə yarış tamaşaçısız keçib. Qeyd edək ki, idmançılar özləri də yarış trekindən kənarda tibbi maskada idilər, Kubok başlamazdan öncə isə onların bədən hərarətləri ölçüldü.

Qarşıda idmançıları Respublika Çempionatı gözləyir, onun Azərbaycanın bölgələrindən birində keçirilməsi planlaşdırılır.

Xatırladaq ki, AR Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah iyunun 1-dən sosial məsafənin qorunması şərtilə açıq havada idman tədbirlərinin keçirilməsinə icazə verib.

10
  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Trek velosipedi üzrə Bakı Kuboku

Bakı hər bir xırdalığı ilə: sakitlik bəxş edən minimalizm FOTOLAR

42
(Yenilənib 12:11 24.09.2020)
Minimalizm fotoqrafların sevimli janrlarından biridir. O, tamaşaçının diqqətini müəyyən detala, xırdalığa və ya obyektə cəmləşdirməyə imkan verir. Bakı küçələrindən minimalizm üslubunda çəkilmiş fotoşəkilləri sizə təqdim edirik.

Bakı küçələri memarlığı, küçə süjetlərini və ya minimalizmi çəkən fotoqraflar üçün əsl xəzinədir. Hər addımda maraqlı mənzərəyə, kompozisiyaya, tarixi və ya müasir tikiliyə rast gəlmək olar.

Minimalizm bir janr kimi təsviri sənətdə keçən əsrin ortalarında ortaya çıxıb, lakin fotoqraflar onu tez bir zamanda seviblər. Bu fotoşəkillərin əsas konsepsiyası belədir: əsas obyekt kadrın kiçik bir hissəsini tutur, ətrafı isə boşluq kimi buraxılır. Belə şəkillər bütün diqqəti əsas obyekt üzərində cəmləşdirməyə imkan verir. Psixoloqlar iddia edirlər ki, minimalizm üslubunda əsərlərə baxmaq sakitləşməyə imkan verir.

Tez-tez "az olsun, saz olsun" ifadəsini eşitmək mümkündür. Bəlkə də belədir. Amma hələ ki sizə Bakının küçələrində çəkilmiş fotoşəkillərə baxmağı təklif edirik.

42
  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakı teleqülləsinin fraqmenti.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda yaşayış binasına mənzərə.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şəhər mənzərəsi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda Flame Towers binalarının fonunda məscid minarələri.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakı bulvarında palmalar.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakının mərkəzində tarixi binanın fraqmenti.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakı teleqülləsinə mənzərə.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda Qız qalasının fraqmenti.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakı bulvarında yaxta.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakı şəhərinə Xəzər dənizindən mənzərə.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakının mərkəzində bina tikintisi.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakı bulvarında ağac.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Qadın övladı ilə Bakı bulvarında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Dəniz Mall Ticarət Mərkəzinin binasında "Şeytan çarxı"nın əks olunması.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Dənizkənarı Milli Park.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda "Şeytan çarxı" attraksionunun fraqmenti.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakı küçələrinin birində işıqlandırma.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakı bulvarında Dəniz Mall Ticarət Mərkəzinin fraqmenti.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    "Çayki" restoranının fraqmenti

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Dənizkənarı Milli Park.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    "Şəhidlər" məscidinə mənzərə.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakının mərkəzində Four Seasons hotelinə mənzərə.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    "İçərişəhər" metrostansiyasının fraqmenti

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakı meriyasında Azərbaycan bayrağı.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Şirvanşahlar saray kompleksində "Şah" məscidinin fraqmenti.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Zeytun ağacının budağı.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda qala divarının fraqmenti.

Teqlər:
minimalizm, Bakı, fotolent
Toyuq əti, arxiv şəkli

Quş əti sağlamlıq üçün çox yararlıdır - Mütəxəssis rəyi

0
(Yenilənib 14:48 26.09.2020)
Quş əti insan orqanizmi üçün vitamin kompleksi mənbəyidir. Tərkibi A, D, E və B qrupu vitaminləri (B1,  B2,  B3, B4, B5, B6,  B9), həmçinin biotinlə (vitamin H) zəngindir.

BAKI, 26 sentyabr — Sputnik. Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun  Elmi-tədqiqat və risklərin qiymətləndirilməsi departamentinin Heyvan sağlamlığı şöbəsinin mütəxəssisləri Q. Cəlladov, R. Səfərova, K. Əliyeva, R. Kəngərli, F. Əlizadə tərəfindən quş ətinin faydaları haqda məqalə hazırlanıb. Sputnik Azərbaycan mütəxəssislər tərəfindən hazırlanan məqaləni təqdim edir:

Zülalların (proteinlər) miqdarı qaz ətində 15 %, ördək ətində 17 %, toyuq ətində  20-22 %, hinduşka ətində 24 %, ov quşlarının ətində 22-25 % olduqda tam dəyərli sayılır. Belə ki, sadə proteinlərin (miogen, mioalbumin, mioqlobin və b.) tərkibində əksər aminturşularına, o cümlədən orqanizm üçün əvəzolunmaz aminturşularına (92 %-ə qədər) rast gəlinir. Tərkibində triptofanın çox olması səbəbindən quş ətinin istehlakı zamanı orqanizmdə serotonin hormonunun (“sevinc hormonu”) miqdarı artır. Beyin hüceyrələrində sintez olunan serotonin əhval-ruhiyyəni yüksəldir, stressi aradan qaldırır və orqanizmdə rahatlıq hissi yaradır. Qlutamin turşusunun çox olması isə quş ətinə spesifik dad və qoxu verir. Həmçinin quş ətinin bioloji dəyərliliyi triptofan/oksiprolin və zülal/yağ nisbəti ilə qiymətləndirilir ki, keyfiyyətli quş əti üçün bu rəqəmlər müvafiq olaraq 5-7 və 2-3 arasında dəyişir. Mal ətinə nisbətən quş ətində lizinin miqdarı 3 dəfəyə qədər üstünlük təşkil edir. Quş ətinin tərkibində azdəyərli hesab olunan birləşdirici toxuma zülallarının (elastin, kollagen və s.) miqdarı 1,5 %-ə çatır.

Yağların (lipidlərin) miqdarı broyler toyuğunun ətində 12 %, qaz ətində 38 %, ördək ətində 39 %-ə qədər təşkil edir. Onların da çox hissəsi dəri və dərialtı toxumada, həmçinin daxili orqanların ətrafında toplanır. Ov quşlarının ətində isə yağların miqdarı az (1-3 %) olur. Əzələ toxumasında yağların əzələ lifləri arasında bərabər şəkildə paylanması quş ətinin yumşaq konsistensiyalı, dadlı və aromatlı olmasını təmin edir. Bu səbəbdən də mal ətindən fərqli olaraq quş əti “mərmər” görünüşə malik deyil. Quş ətində olan yağlar 41 %-ə qədər triqliserollar (neytral yağlar) və 38 %-ə qədər lipoidlərdən (fosfolipidlər, sterollar və s.) ibarətdir. Tərkibində 69-73 %-ə qədər doymamış ali yağ turşuları vardır. 18-22 növ ali yağ turşusuna malik quş ətinin yağları əvəzolunmaz polidoymamış turşularla (olein, linol, linolen, araxidon və b.) zəngin olduğundan aşağı temperaturda (23-35o  C ) əriyir. Odur ki, həmin yağların 80-98 %-i insan orqanizmi tərəfindən mənimsənilir. Bu yağların tərkibində doymuş turşulardan palmitin və stearin turşuları isə üstünlük təşkil edir.

Quş ətində mineral maddələrin miqdarı 0,5-1,2 % təşkil edir. Tərkibi Na, K, Ca, Mg, P, Fe, Cu, Zn, Se, J, S, Mn, o cümlədən digər makro və  mikroelementlərdən ibarətdir.

Azotlu və azotsuz ekstraktiv maddələrin (karnitin, karnozin, kreatin, kreatinin, qlikogen, süd turşusu, sərbəst aminturşuları, adenozinfosfatlar və b.) miqdarına görə quş əti mal ətini üstələyir. Onların da çox hissəsi döş ətində toplanır. Bildiyimiz kimi, bu maddələr fermentlərin təsiri ilə ətin “yetişməsi” prosesini (avtoliz) tənzimləyir. Quş ətində digər heyvan ətlərindən fərqli olaraq purin əsaslarının miqdarı az olur. Tərkibindəki qida maddələrinin, xüsusilə yağ və zülalların miqdarından asılı olaraq quş ətinin enerji dəyəri dəyişkən olur (100 qr-da 120-350 kkal).

Quş əti insan orqanizmi üçün vitamin kompleksi mənbəyidir. Tərkibi A, D, E və B qrupu vitaminləri (B1,  B2,  B3, B4, B5, B6,  B9), həmçinin biotinlə (vitamin H) zəngindir.

Broyler toyuqlarının  inkişafının 8-10 həftəlik dövründə əzələ toxumasında zülalların, daha sonra isə digər maddələrin, xüsusilə də yağların toplanması prosesi gedir. Odur ki, quşçuluq təsərrüfatlarında broyler toyuqlarının optimal yetişdirilmə dövrü 35-45 gün ərzində başa çatdırılmaqla, istehsal olunan quş əti məhsulu biokimyəvi xüsusiyyətlərinə görə keyfiyyətli və diyetik hesab olunur. Quş ətinin tərkibində karbohidratlar əsasən “əzələ şəkəri” adlanan qlikogen şəklində təmsil olunur ki, bu da onun diabet xəstələri tərəfindən təhlükəsiz istehlakı üçün zəmin yaradır.

Quş ətinin rəngi tərkibindəki zülal-yağ nisbətindən asılı olaraq ağ-çəhrayı, sarımtıl və ya tünd qırmızı çalarlı ola bilər. Müxtəlif nahiyələrdə ətin rəngi fərqli olur. Məsələn, toyuq və hinduşkalarda döş əti ağ-çəhrayı rəngdə, qanad və bud əti isə nisbətən tünd çəhrayı və ya tünd qırmızı çalarlı olur. Quş ətinin açıq rəngdə olması onun tərkibində zülal və ekstraktiv maddələrin çox, yağların isə az olmasının göstəricisidir.

Ov quşlarının əti qırmızı-qəhvəyi çalarlı, həmçinin balıq və ya qətran qoxulu olur. Yağların miqdarı ov quşlarının ətində az olsa da, zülalların miqdarı çoxluq təşkil edir (22-25 %).

Quş ətinin tərkibindəki birləşdirici toxuma zərif əzələ liflərindən təşkil olunduğuna görə insan orqanizmi tərəfindən asan (80 % -ə qədər) həzm olunur. Qeyd edək ki, yaşlı quşların əzələ toxuması cavanlara, ov quşlarının əzələ toxuması isə ev quşlarına nisbətən sərt olur.

Quş əti qida maddələri ilə zəngin olduğundan mikroorqanizmlərin inkişafı üçün əlverişli mühit hesab edilir. Xüsusilə də sanitar-gigiyenik tələblərə uyğun olmayan şəraitdə saxlandıqda patogen mikroorqanizmlər, o cümlədən bakteriya və viruslar intensiv inkişaf edir. Bu da insan sağlamlığı üçün təhlükəli infeksiya və toksikozların baş verməsinə səbəb olur. Qeyd edək ki, təzə kəsilmiş quş cəmdəyinin dərisinin rəngi ağ-sarımtıl, səthi quru, konsistensiyası elastiki, qoxusu növündən asılı olaraq spesifik olur. Təzə kəsilmiş quş cəmdəyi soyuducuda 0-4o C temperaturda 72 saat, -18o C temperaturda isə 8-10 ay müddətində saxlanıla bilər.

Quş ətinin orqanizm üçün faydası kifayət qədərdir:

•       diyetikdir (ördək və qaz əti istisna olmaqla);

•       tərkibi asan mənimsənilən qida maddələri və bioloji aktiv maddələrlə (əvəzolunmaz aminturşuları, essensial yağ turşuları və s.) zəngindir;

•       tərkibində triptofan çox olduğundan istehlakı zamanı orqanizmə rahatlıq verir;

•       doymamış yağ turşuları ilə (olein, linol, araxidon və s.) zəngin olduğundan orqanizmdən zərərli xolesterolu kənarlaşdırmaqla, atereskleroz və hipertoniyanın qarşısını alır;

•       mədə-bağırsaq xəstəliklərinin müalicəsində dərman vasitələri qədər faydalıdır;

•       tərkibində asan mənimsənilən dəmirin çox olması qanazlığı və qan dövranı pozğunluqlarının bərpası proseslərini sürətləndirir;

•       diabet xəstələrində maddələr mübadiləsinə tənzimləyici təsir göstərir;

•       immun sistemini möhkəmləndirir;

•       soyuqdəymə və respirator xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunur.

0