Azərbaycanda Çar məmurlarının ayağı dəyməyən yeganə kənd

2222
(Yenilənib 13:34 07.11.2016)
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
Dövrün ən nüfuzlu ağasının və ən məşhur qaçağının yurdu olmuş ərazinin indiki halı acınacaqlıdır

İlham Mustafa, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 7 noy — Sputnik. Bir vaxtlar bu yurd yeri ən böyük kəndlərdən biri olub. Bu kənd Azərbaycan tarixinə, mədəniyyətinə, ədəbiyyatına görkəmli nümayəndələr bəxş edib.

Burada öz igidliyi, səxavəti ilə bütün Azərbaycanda məşhur olan İsrafil ağa Kərbalayev yaşayıb. Hansı ki, onun icazəsi olmadan bir Çar məmuru kəndə girə bilməyib. Ağası olduğu kəndin vergisini həmişə özü ödəyib, əvizində isə kənd sakinlərindən yalnız bir-biri ilə mehriban dolanmağı və oğurluq etməməyi tələb edib.

Onunla eyni dövrdə yaşayan, haqqında dastanlar, kitablar yazılan Qaçaq Kərəm də bu kənddə böyüyüb, boya-başa çatıb. Cavanlıqda dost, sonradan isə qan düşməni olan bu insanların bir-biri ilə etdiyi düşmənçilik belə, xalq arasında onları bir mərdlik, kişilik etalonuna çevirib.

Bu kəndin yetişdirdiyi görkəmli şəxsiyyətlərindən danışarkən, inandığı ideallar uğrunda bütün varidatından keçən, dövlət xadimi, ilk dəfə latın əlifbasına keçidin təşəbbüskarı olan Səməd ağa Ağamalıoğlunu da xatırlamamaq mümkün deyil. Bu siyahını daha da uzatmaq olar. Lakin bu yazı kəsəmənlilər haqqında deyil, boşaldılmış yurd yeri olan Minevli Qıraq Kəsəmən barədə olacaq.

Kəndin qısa tarixi

Qıraq Kəsəmən kəndi Ağstafa rayonu inzibati ərazi vahidliyinə daxildir. Kənd ərazisində hələ Erkən Tunc dövrünə aid yaşayış məskənləri olsa da, Qıraq Kəsəmən adının tarixi 300 il bundan əvvələ gedib çıxır. Kəndin adına gəldikdə isə, bu ad, XIV əsrdə Osmanlıların Anadoluda varlığına son qoyduğu Qaraman bəyliyini təşkil edən tayfalardan birinin adı olub.

Osmanlıya tabe olmaq istəməyən Kəsəmən tayfası, ayrı-ayrı vaxtlarda müxtəlif ərazilərə köç edərək, XVI əsrdən bu yana Kür çayının sol sahilindəki bu ərazidə məskunlaşır. Osmanlı sərhədinə yaxın olduğu üçün, Səfəvi hakimiyyəti, müdafiə məntəqəsi kimi kəndi böyüdür. Nəticədə Qıraq Kəsəmən dövrünün ən böyük kəndlərindən birinə çevrilir.

Müxtəlif vaxtlarda Minevli Kəsəməndən digər ərazilərə köçlər baş verir. Həmin köçlər zamanı bir neçə kəndin əsası qoyulur. XX əsrin 60-ci illərindən başlayaraq isə, Qıraq Kəsəmənin öz tarixi ərazisindən tamamilə köçürülməsinə başlanır. SSRİ rəhbərliyinin Kürün Qazax-Tovuz rayonları ərazisindən keçən hissəsində su elektrik stansiyası (SES) qurmaq istəyi kəsəmənlilərin ata-baba yurdlarından köçürülməsi ilə nəticələnir. 1976-cı ilə qədər Qıraq Kəsəmən əhalisinin bir qismi Kürün kənarından, hal-hazırda mövcud olduğu əraziyə köçürülür.

Yurd yerinin unutdurulması, yoxsa…?

Qıraq Kəsəmən kənd orta məktəbinin tarix müəllimi, eyni zamanda Kəsəmən elinin araşdırmaçısı olan Bəxtiyar Babazadənin sözlərinə görə, köçürülmə zamanı əhalinin əksəriyyəti fərqli ərazilərdə yerləşdirilib. Ağstafa rayonunda Aşağı Kəsəmən, Zəlimxan, Yenigün, Xətai, Qobu kimi kənd-qəsəbələr salınıb ki, bunların da əhalisinin əksəriyyətini kəsəmənlilər təşkil edir. Əhalinin böyük bir qismi isə Qazax, Gəncə, Samux, Gədəbəy, Bakı və s. şəhərlərə köçüb. B. Babazadə yalnız bir nəfərin — Abbasəli adlı müəllimin köhnə yurdu tərk etməyərək son günlərə kimi orda yaşadığını bildirdi.

Köçürülməyə baxmayaraq, kənd ərazisində SES tikintisi baş tutmayıb. Tarixçi bunu bir sıra versiyalarla əlaqələndirib: "Tikinti prosesinin uzanması, həmçinin 80-ci illərdə SSRİ-də durğunluq bu versiyalardan biridir. Digər versiyaya görə, layihə çox xərc tələb etdiyi üçün, ondan imtina olunub. Başqa versiyaya görə isə, suyun qabarması nəticəsində çoxlu əkinə və örüşə yararlı torpaqların su altında qalması göstərilir".

Bununla belə, bir çox kənd ziyalıları köçürülməni sovet dövründə tarixi kəndin boşaldılaraq, öz keçmişindən qoparılması səbəbilə edildiyini vurğulayırlar.

Dəfn olunan tarix

Bəlkə də taleyin işidir ki, bu tarixi ərazi su altında qalmayıb. Lakin buradakı abidələrin hazırkı vəziyyətinə baxdıqda, onların torpaq altında qalmağa məhkum edildiyi görünür.

Burada öz mövcudluğunu qorumağa nail olmuş iki məscidin divarlarını görə bilərsiniz. Dövrünün xeyriyyəçisi, hazırda Qazax şəhərində bir neçə tarixi tikilinin sahibi olmuş İsrafil ağanın yaşadığı ev isə Minevli Kəsəməndən qalan yeganə evdir. Lakin belə davam edərsə, onun da öz mövcudluğunu saxlaması sual altında qalacaq.

Ağstafa rayonunun Vurğun qəsəbəsi
© Sputnik / HIKMET ORHUN

Ərazidə ən acınacaqlı vəziyyətdə olan abidə isə XVII əsrə aid olan qüllədir. Bir vaxtlar düşməndən müdafiə üçün istifadə edilən ərazinin ən hündür tikilisi olmuş qüllənin, hazırda özünün cidddi müdafiə və mühafizəyə ehtiyacı var.

Kənd sakinlərinin bildirdiklərinə görə, ərazidə sonuncu dəfə təmir işləri 1992-93-cü illərdə apaılıb. Çox təəssüf ki özündə bir elin tarixini daşıyan bu ərazi baxımızlıqdan dağılmaq üzrədir. Düzdür, buradakı abidələrin üzərində "dövlət tərəfindən qorunur" sözləri yazılıb, amma qorunmağa dair heç bir əlamət görünmür.

P.S.

Qazax və Ağstafa rayonlarının elə sakinləri var ki, hələ də Novruz bayramlarında, yurd yerindən yeganə salamat qalmış evə — İsrafil ağanın evinə gələrək burada tonqal qalayır, yurdun ocağının sönmədiyini simvolizə edirlər.

2222
  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

  • Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi
    © Sputnik / Ilham Mustafa

    Ağstafa rayonunun Minevli Qıraq Kəsəmən kəndi.

Teqlər:
Qıraq Kəsəmən, Ağstafa, Qaçaq Kərəm, İsrafil ağa, kənd, Qazax, Azərbaycan
Əlaqədar
Mənfi 72 dərəcədə 500 insanın yaşadığı kənd
Bütov kənd əhalisinin həyatı təhlükə altındadır
Kənd sakinlərinin səsinə səs verən yoxdur
Mərmi və dolu döyən kəndlərdə mal-qara da psixoloji travma alıb
Stalinin hələ də "yaşadığı" yeganə kənd - bura Azərbaycandır

İsveçrə -Türkiyə matçından göz oxşayan görüntülər

44
(Yenilənib 23:54 20.06.2021)
İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

Futbol üzrə Türkiyə millisi AVRO-2020-də üçüncü oyunda da məğlub olaraq mübarizəni dayandırdı. Qrup mərhələsinin üçüncü turunda Şenol Günəçin yetirmələri Bakı Olimpiya stadionunda İsveçrə millisinə məğlub olublar.

Birinci hissədə isveçrəlilər artıq 6-cı dəqiqədə Türkiyə millisini oyuna mərkəzdən başlamağa məcbur edib. Xaris Seferoviç rəqib komandanın qapısına yol tapıb. İyirmi dəqiqə sonra Cerdan Şakiri hesabı 2:0-a çatdırıb. Oyunun 62-ci dəqiqəsində Türkiyə millisi İrfan Can Kahvecinin sayəsində oyunda və birincilikdə yeganə qolunu vurmağa mevəffəq olub. Bundan dörd dəqiqə sonra isə Şakiri ikinci qolunu vuraraq hesabı 3:1-ə çatdırıb.

Sputnik Azərbaycan-ın fotomüxbiri bu matçın unudulmaz anlarını fotokamerasının yaddaşına köçürüb. Həmin fotoların bir hissəsi bizim fotolentdə.

44
  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

Bakıda sonuncu məşq: Türkiyə millisi İsveçrə ilə oyundan əvvəl

36
Futbol üzrə Türkiyə yığması AVRO-2020-nin qrup mərhələsinin üçüncü turunun İsveçrə ilə görüşündən əvvəl sonuncu məşqini keçirib.

Türkiyə komandası hazırkı Avropa çempionatında indiyədək keçirdiyi iki oyunun ikisində də İtaliya (0:3) və Uels (0:2) yığmalarına uduzub. Qrupdan çıxmaq şanslarını qorumaq üçün o bazar günü Bakıda keçiriləcək qarşıalşmada mütləq qalib gəlməlidir və böyük hesabla qalib gəlsə daha yaxşı olar.

Xatırladaq ki, Bakı Olimpiya stadionu AVRO-2020-nin dörd oyununu qəbul etməlidir. Onlardan ikisi artıq keçirilib - A qrupunda İsveçrə - Uels və Uels - Türkiyə oyunları. İsveçrə - Türkiyə oyunu isə iyunun 20-də olmalıdır.

Həmçinin iyulun 3-də Bakıda 1/4 final oyunlarından biri keçirilməlidir.

36
  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

Zaqatala mənzərə

Azərbaycanın bölgələrində günlük kirayə ev bazarı canlanıb

0
(Yenilənib 18:03 21.06.2021)
Bölgələrdə günlük kirayə ev bazarında canlanma müşahidə edilir. Hətta evlərin əksəriyyəti əvvəlcədən sifarişlə tutulub. Qiymətlərdə 4-5 dəfə artım var.

BAKI, 21 iyun – Sputnik. Ötən il yayda paytaxtdan bölgələrə getməklə bağlı məhdudiyyət olduğundan rayonlara üz tutanların sayı xeyli azalmışdı. Bu səbəbdən də günlük kirayə evlərin qiymətləri də xeyli enmişdi. Şəkidə də günlük evlərin kirayəsi 5 dəfəyədək ucuzlaşmışdı. Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri şimal-qərb bölgəsindəki hazırkı vəziyyəti araşdırıb. Məlum olub ki, bu il yüksək tələbat səbəbindən qiymətlər yenə əvvəlki vəziyyətinə qayıdıb.

Rayon sakini Barat Məmmədova Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, artıq qonaqları qarşılamağa hazırdırlar: “Keçən il pandemiya ilə əlaqədar olaraq heç bir nəfər də gələn olmadı. 100 manat, 80 manatlıq evləri 30 manata, 20 manata da saldırdıq, amma gələn olmadı. İndi yenə 80 manata, 100 manata razılaşma yolu ilə verə bilərik”.

Rieltor İlqar Muradov bildirir ki, bu il günlük kirayə evlərə tələbat çoxdur. Qiymətlər də ərazidən asılı olaraq 80-150 manat arasında dəyişir:

“Ay yarımdır ki, mənə zənglər gəlir, evlər sifariş olunur. Şəhərin yuxarı hissəsində -  Xan Sarayı tərəfdə, “Marxal”, “Dodu məhəlləsi” tərəflərdə qiymətlər 100-150 manat civarındadır. Qiymətlər öz axarına düşüb. Aşağıda isti olduğu üçün 30 manat civarında fərq var”.

Zaqatalada da günlük kirayə evlərə tələbat artıb. Rieltor İlkin Mirzəyinin sözlərinə görə, turistlər ən çox dağətəyi və yaşıllıq ərazilərdəki evlərə üstünlük verirlər: “Əvvəllər şəhərdəki evlərə maraq var idisə, indi kənd evlərinə üstünlük verirlər. Həm şəhərə yaxın, həm də dağətəyi olduğu üçün Car kəndindəki evlərə turistlərin marağı daha çoxdur”.

Rieltor bildirib ki, ötən ilə nisbətən qiymətlərdə də xeyli fərq var.

“Keçən il turist az idi deyə 50 manatlıq evlər hətta 20 manata qədər düşmüşdü. Bu il yaxşıdır. Tələbat var, gələn-gedənlərimiz var. Qiymətlər hazırda 30 manatdan başlayır. Şəraitdən asılı olaraq da 40-50, hətta 100 manata kimi qiymətlər dəyişir”.

Ev sahibləri də turist axınını nəzərə alaraq qiymətləri artırıblar. Rayon sakini Hikmət Məmmədovun sözlərinə görə, qonaqla danışıqdan asılı olaraq endirim də edirlər.

“Ötən il evləri 20 manata da verirdik, ancaq qalan yox idi. Bu il adam sayına baxırıq. 50 manata veririk, 40 manata olur. Tək adam olsa, 30 manata da veririk. Bir də uzunmüddətli qalan olanda endirim edirik. Gələn də var".

Rieltorlar vurğulayıblar ki, bu il xarici ölkələrə getməkdə müəyyən məhdudiyyətlər olduğundan vətəndaşlar əsasən rayonlara üz tutacaqlar. Bu səbəbdən də gündəlik kirayə ev qiymətlərinin iyul-avqust aylarında daha da artacağı gözlənilir.

Eləcə də oxuyun:

0
Teqlər:
yay mövsümü, qiymətlər, Qax, Zaqatala, Şəki, bölgələr, kirayə mənzil, kirayə ev, kirayə