Tarixə açılan şəhər

500
(Yenilənib 12:37 29.08.2018)
  • “İmamzadə” dini kompleksi
  • Nizami məqbərəsi
  • Gəncənin mərkəzi küçələrindən biri
  • Müasir İncəsənət Mərkəzi
  • Şəhərin tarixi binaları əsaslı şəkildə təmir olunur
  • Gəncədə Bayraq meydanı
  • Nizami Gəncəvi muzeyi
  • Cavadxan küçəsində tarixi bina
  • Nizaminin Xəmsəsinə qoyulmuş heykəl
  • Gəncə şəhərinin girişi
  • Gəncə Cümə məscidi (XVII əsr)
  • Gəncə şəhər İcra Hakimiyyətinin binası
Yaxud, Gəncə hansı özünəməxsus cəhətlərinə görə MDB-nin mədəniyyət paytaxtı olmalıdır?

İlham Mustafa, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 17 sen — Sputnik. Gəncə Azərbaycanın ən qədim şəhərlərindəndir. Qədim mədəniyyətin beşiyi olan bu şəhər, Kiçik Qafqaz sıra dağlarının ətəyində, Gəncə-Qazax düzənliyində, Gəncə çayının hər iki sahilində yerləşir.

Gəncə sakini Tağı Tağıyev 17 ildir ki, mərhum həyat yoldaşının məzarını günaşırı ziyarətə gəlir
© Sputnik / İlham Mustafa

Azərbaycanın sosial-iqtisadi, siyasi və mədəni həyatının inkişafında əvəzedilməz rol oynayan bu məkan, Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyətinə də böyük töhvələr verərək, ölkənin və Qafqazın mədəbiyyat mərkəzinə çevrilib desək, yanılmarıq. Zaman-zaman zəlzələlər və işğalçılar tərəfindən dağıdılsa da, onun hər dəfəsində özündə güc taparaq daha da gözəlləşməsinə nail olunub.

Gəncə bu günlərdə MDB-nin "mədəniyyət paytaxtı" statusunu almağa layiq görülüb. Burada yaşayan ziyalılar da MDB-nin mədəniyyət paytaxtı olaraq Gəncə şəhərinin seçilməsini doğru atılmış addım kimi qiymətləndirirlər.

Yazıçı-jurnalist İsmayıl Abbas yaşadığı şəhərin MDB-nin mədəniyyət paytaxtı seçilməsinin ən doğru qərar olacağını düşünür: "Azərbaycan MDB dövlətləri arasında xüsusi mövqeyə malik ölkədir. Buna onun iqtisadi imkanları, eyni zamanda tarixi-siyasi əhəmiyyəti imkan verir. Azərbaycanın tarixi əhəmiyyəti onun qədim abidələri və şəhərləri ilə əlaqəlidir ki, belə şəhərlərdən biri də Gəncə şəhəridir. Qədimliyinə baxmayaraq, bu şəhər keçmişlə müasirlik arasında bir körpü rolunu oynayır".

"Təsadüfi deyil ki, Gəncə şəhəri Avropanın gənclər paytaxtı da seçilib. Bu, qədimliklə müasirlik arasında sintezin bariz bir nümunəsidir. O da məlumdur ki Gəncədə keçirilən bütün tədbirlər həmişə öz orijinallığı ilə seçilib. Burada hər bir şəhər sakini tədbirlərə öz töhfəsini verməyi bir vətəndaşlıq borcu bilir. Məhz bu səbəblərlə Gəncənin MDB-nin mədəniyyət paytaxtı seçilməsinin ən doğru qərar olacağını zənn edirəm", — yazıçı deyir.

Gəncə Dövlət Universitetinin müəllimi Elnur Hacıyev də, tarixdə bir çox dövlətlərin paytaxtı və müxtəlif tədbirlərin ev sahibi olmuş Gəncənin bu statusa layiq olduğunu qeyd edir: "Gəncə şəhəri ölkəmizin ən qədim şəhərlərindəndir. Bu qədimliyə bu gün də şəhər və şəhərətrafı ərazilərin hər addımında rast gəlirik. Bura tolerantlıq aspektindən nəzər salsaq, görərik ki, şəhər ərazisində imam övladının dəfn edildiyi İmamzadə ziyarətgahı ilə bərabər, lüteran kilsəsi də mövcuddur. Hər qədim məhəlləsində olan məscidlə yanaşı, alban-xristian məbədləri də var ki, onların hər birinin varlığı bu gün də qorunub saxlanılır. Güman etmirəm ki, bu dəyərləri Gəncə qədər özündə birləşdirən ikinci bir şəhər olar".

Gəncə sakini, gənc alim Raqif Hüseynov şəhərin tarixi-mədəni keçmişinə nəzər salaraq, bu statusa sahib ola bilməsini bir neçə səbəblə əlaqələndirir: "Gəncə şəhəri öz mədəni tarixinin qədimliyi və rəngarəngliyi ilə daim fərqlənib. Hələ IX əsrdən etibarən Gəncə Azərbaycanın həm vilayət, həm də ölkə paytaxtı rolunu oynayıb. Orta əsr Şirvanşahlar dövlətinin Azərbaycanda ilk daimi iqamətgahı Gəncə şəhəri olub. Daha sonra Şəddadilər dövlətinin paytaxtı olub. Biz Gəncənin əsas iqamətgah və paytaxtı olduğu dövlətlərin sırasında Səlcuqlar, Atabəylər və Xarəzmşahlar imperiyalarının da adını çəkə bilərik".

"Bütün bunlar Gəncə üçün təsirsiz ötüşməyib. Gəncə şəhərində XII əsrdə dünya tarixində ilk qadın mütəfəkkir yaşayıb. Məhsəti Gəncəvi öz şeirlərində sənət və peşə insanlarını, incəsənəti tərənnüm və humanist ideyaları təbliğ edirdi. Qadın azadlığının mövcud olduğu, sadə qadınların hələ orta əsrlərdə öz sözünü daha rahat deyə bildiyi bəlkə də dünyada yeganə şəhər Gəncə olub", — alim vurğulayır.

Qeyd edək ki, Şərq-İslam aləmində ən böyük poeziya və fəlsəfə insanları sırasında ilk yerdə dayanan Nizami Gəncəvi də bu şəhərdə doğulub və ömrünün sonuna qədər burada yaşayıb. Həmçinin, Gəncədə XIX əsrdə şöhrəti Avropaya yayılmış Mirzə Şəfi Vazeh yaşayıb ki, onun əsərləri Fridrix Bodenşdet tərəfindən alman dilində çap olunub və iri tirajla satılıb.

1918-1920-ci illərdə mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk pytaxtı Gəncə şəhəri olub. Burada 1918-ci ildə müsəlman dünyasında ilk dəfə qadınlara seçki hüququ verilib.

Müasir dövrdə də Gəncə ölkənin ictimai-mədəni həyatında ən fəal şəhərlərdəndir. Öz rəngarəgliyi ilə nəzərə çarpan Gəncə şəhəri 2016-cı il üçün "Avropa Gənclər paytaxtı" seçilib.

500
  • “İmamzadə” dini kompleksi

    “İmamzadə” dini kompleksi.

  • Nizami məqbərəsi
    © Photo : www.yenigence.com

    Nizami məqbərəsi.

  • Gəncənin mərkəzi küçələrindən biri
  • Müasir İncəsənət Mərkəzi
    © Photo : Гянджа Gəncə

    Müasir İncəsənət Mərkəzi.

  • Şəhərin tarixi binaları əsaslı şəkildə təmir olunur
    © Photo : www.yenigence.com

    Şəhərin tarixi binaları əsaslı şəkildə təmir olunur.

  • Gəncədə Bayraq meydanı
    © Photo : www.yenigence.com

    Gəncədə Bayraq meydanı.

  • Nizami Gəncəvi muzeyi
    © Photo : www.yenigence.com

    Nizami Gəncəvi muzeyi.

  • Cavadxan küçəsində tarixi bina
    © Photo : www.yenigence.com

    Cavadxan küçəsində tarixi bina.

  • Nizaminin Xəmsəsinə qoyulmuş heykəl
    © Photo : www.yenigence.com

    Nizaminin "Xəmsə"sinə qoyulmuş heykəl.

  • Gəncə şəhərinin girişi
    © Photo : Yenigence

    Gəncə şəhərinin girişi.

  • Gəncə Cümə məscidi (XVII əsr)
    © Photo : Elchin Guseynov/Trend

    Gəncə Cümə məscidi (XVII əsr).

  • Gəncə şəhər İcra Hakimiyyətinin binası
    © Photo : Пресс-служба исполнительной власти Гянджи

    Gəncə şəhər İcra Hakimiyyətinin binası.

Teqlər:
mədəniyyət, Gəncə, tarix, paytaxt, şəhər
Əlaqədar
Tarix yazan kişini tarixdən silirlər
Tarixin canlı səhifələri
Azərbaycanın bu incisi təhlükə altında
Bu evdə 271 şəhid yaşayır
Görənləri heyrətə salan ev - bura Azərbaycandır

İsveçrə -Türkiyə matçından göz oxşayan görüntülər

19
(Yenilənib 23:54 20.06.2021)
İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

Futbol üzrə Türkiyə millisi AVRO-2020-də üçüncü oyunda da məğlub olaraq mübarizəni dayandırdı. Qrup mərhələsinin üçüncü turunda Şenol Günəçin yetirmələri Bakı Olimpiya stadionunda İsveçrə millisinə məğlub olublar.

Birinci hissədə isveçrəlilər artıq 6-cı dəqiqədə Türkiyə millisini oyuna mərkəzdən başlamağa məcbur edib. Xaris Seferoviç rəqib komandanın qapısına yol tapıb. İyirmi dəqiqə sonra Cerdan Şakiri hesabı 2:0-a çatdırıb. Oyunun 62-ci dəqiqəsində Türkiyə millisi İrfan Can Kahvecinin sayəsində oyunda və birincilikdə yeganə qolunu vurmağa mevəffəq olub. Bundan dörd dəqiqə sonra isə Şakiri ikinci qolunu vuraraq hesabı 3:1-ə çatdırıb.

Sputnik Azərbaycan-ın fotomüxbiri bu matçın unudulmaz anlarını fotokamerasının yaddaşına köçürüb. Həmin fotoların bir hissəsi bizim fotolentdə.

19
  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

Bakıda sonuncu məşq: Türkiyə millisi İsveçrə ilə oyundan əvvəl

31
Futbol üzrə Türkiyə yığması AVRO-2020-nin qrup mərhələsinin üçüncü turunun İsveçrə ilə görüşündən əvvəl sonuncu məşqini keçirib.

Türkiyə komandası hazırkı Avropa çempionatında indiyədək keçirdiyi iki oyunun ikisində də İtaliya (0:3) və Uels (0:2) yığmalarına uduzub. Qrupdan çıxmaq şanslarını qorumaq üçün o bazar günü Bakıda keçiriləcək qarşıalşmada mütləq qalib gəlməlidir və böyük hesabla qalib gəlsə daha yaxşı olar.

Xatırladaq ki, Bakı Olimpiya stadionu AVRO-2020-nin dörd oyununu qəbul etməlidir. Onlardan ikisi artıq keçirilib - A qrupunda İsveçrə - Uels və Uels - Türkiyə oyunları. İsveçrə - Türkiyə oyunu isə iyunun 20-də olmalıdır.

Həmçinin iyulun 3-də Bakıda 1/4 final oyunlarından biri keçirilməlidir.

31
  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Тренировка сборной Турции в Баку перед матчем группового этапа чемпионата Европы по футболу 2020.