Çıraqqala tarixi və memarlıq qoruğu

"Çıraqqala"nın YUNESKO-nun Ümumdünya Mədəni İrs Siyahısına daxil edilməsi gözlənilir

28
(Yenilənib 19:34 11.06.2021)
Tarixi abidə möhtəşəm görünüşü və tikinti xüsusiyyətləri ilə inşa edildiyi ərazidə dominant rol oynayaraq, yerləşdiyi məkanın simvoluna çevrilib. Təqribən 2 hektarlıq ərazini əhatə edən "Çıraqqala" mərkəzi qala da daxil olmaqla 17 bürcdən ibarət düzbucaqlı formadadır.

BAKI, 11 iyun — Sputnik. "Çıraqqala" tarixi abidəsinin beynəlxalq səviyyədə təbliği ilə bağlı planlarımız var".

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu jurnalistlərə açıqlamasında mədəniyyət naziri Anar Kərimov deyib.

O bildirib ki, abidənin və istehkam yerlərinin YUNESKO-nun Ümumdünya Mədəni İrs Siyahısına daxil edilməsi gözlənilir:

"2019-cu ildə başlanılan bərpa-konservasiya işlərinin cari ilin sonuna yekunlaşdırılması planlaşdırılır"

Şabran rayonunda yerləşən "Çıraqqala" abidəsində aparılan bərpa-konservasiya işləri ilə tanışlıq məqsədilə Mədəniyyət Nazirliyinin nümayəndələri əraziyə baxış keçiriblər.

Dünya əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət abidəsində möhkəmləndirmə, bərpa-konservasiya işləri Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamına əsasən aparılır.

2019-cu ilin iyul ayından başlanan bərpa-konservasiya işləri nəticəsində tarixi abidəni ziyarət edənlərin rahatlığını təmin etmək məqsədilə ərazidə yerləşən meşənin içindən qalayadək eni 2 metr, uzunluğu 530 metr olan yol salınıb, tam yararsız vəziyyətə düşmüş körpü qaya daşları ilə bərpa olunub, sıldırım qayalar üzərində qala ətrafı ayaqaltılar quraşdırılıb, baş bürcün dağılmış hissələri bərpa olunub, körpü ilə qala arasında qayalar üzərində yol çəkilib və taxtadan asma pillələr düzəldilib.

"Çıraqqala"nın tarixi 

Qeyd edək ki, Gilgilçay müdafiə səddi Xəzər dənizindən başlayaraq Böyük Qafqaz sıra dağlarının dərinliklərinə qədər, 120-130 km uzunluğunda böyük bir ərazini əhatə edir. Səddin baş tikilisi Şabran rayonu ərazisində yerləşən "Çıraqqala" abidəsi V-VI əsrlərdə inşa edilib.

Tarixi abidə möhtəşəm görünüşü və tikinti xüsusiyyətləri ilə inşa edildiyi ərazidə dominant rol oynayaraq, yerləşdiyi məkanın simvoluna çevrilib. Təqribən 2 hektarlıq ərazini əhatə edən "Çıraqqala" mərkəzi qala da daxil olmaqla 17 bürcdən ibarət düzbucaqlı formadadır. Qala və qoruyucu divarların iri miqyasları, onların uzun müddətdə, çoxsaylı insan əməyi ilə ərsəyə gəldiyindən xəbər verir.

"Çıraqqala" müdafiə kompleksinin divarları böyük həcmli daş hörgüdən ibarət olub. Qalanın baş bürcü qaya üzərində yerləşməyinə baxmayaraq, qaya ilə hörgünün birləşdiyi yerdə hörgüdə böyük aşınma və dağıntılar baş verib. Digər bürc və divarlarda da vəziyyət ürək açan olmayıb, qalanın salamat qalan yerlərinin üzlük hörgü hissələrində dağıntılar əmələ gəlib. Hazırda bərpa-konservasiya işlərinin davam etdiyi "Çıraqqala" abidəsində həyata keçirilən işlər mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu həm tarixi dəyər baxımından, həm də əraziyə turist səfərlərinin artması baxımından çox önəmlidir.

28

İsveçrə -Türkiyə matçından göz oxşayan görüntülər

14
(Yenilənib 23:54 20.06.2021)
İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

Futbol üzrə Türkiyə millisi AVRO-2020-də üçüncü oyunda da məğlub olaraq mübarizəni dayandırdı. Qrup mərhələsinin üçüncü turunda Şenol Günəçin yetirmələri Bakı Olimpiya stadionunda İsveçrə millisinə məğlub olublar.

Birinci hissədə isveçrəlilər artıq 6-cı dəqiqədə Türkiyə millisini oyuna mərkəzdən başlamağa məcbur edib. Xaris Seferoviç rəqib komandanın qapısına yol tapıb. İyirmi dəqiqə sonra Cerdan Şakiri hesabı 2:0-a çatdırıb. Oyunun 62-ci dəqiqəsində Türkiyə millisi İrfan Can Kahvecinin sayəsində oyunda və birincilikdə yeganə qolunu vurmağa mevəffəq olub. Bundan dörd dəqiqə sonra isə Şakiri ikinci qolunu vuraraq hesabı 3:1-ə çatdırıb.

Sputnik Azərbaycan-ın fotomüxbiri bu matçın unudulmaz anlarını fotokamerasının yaddaşına köçürüb. Həmin fotoların bir hissəsi bizim fotolentdə.

14
  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

  • © Sputnik / Murad Orujov

    İsveçrə və Türkiyə yığmaları arasında Avropa çempionatının A qrupunun II tur matçında.

Türkiyə millisi AVRO-2020 ilə sağollaşır: türk futbolçuları Bakıda qol vura bildilər

14
(Yenilənib 23:54 20.06.2021)
,
İtaliya millisi "A" qrupunda bütün qarşılaşmaları udaraq birinci yerdə qərarlaşıb, ikinci yerdə Uels komandası, üçüncü yerdə İsveçrə millisi gəlir və yəqin ki, üçüncü yer tutmuş ən yaxşı komandalardan biri kimi pley-of mərhələsinə çıxacaq.

BAKI, 20 iyun — Sputnik. Futbol üzrə Türkiyə millisi AVRO-2020-də üçüncü oyunda da məğlub olaraq mübarizəni dayandırdı. Qrup mərhələsinin üçüncü turunda Şenol Günəçin yetirmələri Bakı Olimpiya stadionunda İsveçrə millisinə məğlub olublar.

Birinci hissədə isveçrəlilər artıq 6-cı dəqiqədə Türkiyə millisini oyuna mərkəzdən başlamağa məcbur edib. Xaris Seferoviç rəqib komandanın qapısına yol tapıb. İyirmi dəqiqə sonra Cerdan Şakiri hesabı 2:0-a çatdırıb. Oyunun 62-ci dəqiqəsində Türkiyə millisi İrfan Can Kahvecinin sayəsində oyunda və birincilikdə yeganə qolunu vurmağa mevəffəq olub. Bundan dörd dəqiqə sonra isə Şakiri ikinci qolunu vuraraq hesabı 3:1-ə çatdırıb.

Qarşıdurmanın tarixi

Türkiyə və isveçrə milliləri indiyə qədər 15 dəfə üz-üzə gəliblər. Oyunlardan 9-u rəsmi, 6-s isə yoldaşlıq görüşü olub. Səkkiz dəfə türklər, dörd dəfə isveçrəlilər oyundan qalib ayrılıblar. Daha üç oyun isə heç-heçə bitib. Bu oyunlarda Türkiyə millisi 21, isveçrə millisi isə 20 dəfə rəqib komandanın qapısına yol tapıb. 2008 ci il Avropa çempionatında sonuncu dəfə keçirilən oyunda Türkiyə millisi 2:1 hesabı ilə qalib gəlib.

Qələbə hamıya lazımdır

Qrup mərhələsinin son turu ərəfəsində Türkiyə millisinin vəziyyəti ürəkaçan deyildi. Şenol Günəşin yetirmələri iki oyunu ard-arda uduzaraq bir xal da qazana bilməyiblər. Odur ki, baş məşqçi daha ehtiyatlı oyun sxeminə üstünlük verərək oyuna 4 müdafiəçi və bir hücumçu çıxarıb və daha çox orta xətti gücləndirib.

İsveçrəlilər isə istənilən hesabla qələbə qazanmalı idilər. Çünki bu halda komandanın pley-off mərhələsinə çıxmaq şansı qalırdı. Odur ki, Vladimir Petkoviş İsveçrə millisinin oyununu daha çox hücum üzərində quraraq oyuna üç nominal hücumçu ilə başlayıb.

Türklər sonda AVRO-2020-də qol vurmağa nail odular

Nəhayət ki, oyunun 62-ci dəqiqəsində İrfan Can Kahveci AVRO-2020-də komandasının turnirdə yeganə qolunu vurmağa müvəffəq olub. Cərmə meydançasının qarşısından topu uzaq doqquzluğa göndərməklə Kahveçi Bakı Olimpiya stadioonundakı azarkeşləri ayağa qaldırıb.

"A" qrupunda Romada keçirlən paralel oyunda İtaliya millisi Uels komandasına 1:0 hesabı ilə qalib gəlib.

Beləliklə, İtaliya millisi qrup mərhələsində 9 xal toplayaraq 1-ci yerdə qərarlaşıb. Uels yığması 4 xalla qrupun ikincisidir və üçüncü yerdə qərarlaşan İsveçrə yığması ilə vurulan və buraxılan topların fərqində üstünlüyünə görə pley-off mərhələsinə çıxır (Uels 3-2, İsveçrə 4-5). Lakin Vladimir Petkoviçin yetirmələri də üçüncü yeri tutmuş komandalar arasında ilk dördlüyə düşərək pley-off mərhələsinə çıxa bilər.

Xatırladaq ki, Bakı Olimpiya stadionunda AVRO-2020-nin növbəti və sonuncu oyunu iyulun 3-də keçiriləcək ¼ final oyunu olacaq.

14