Bakıda koronavirusla əlaqədar #EvdəQal lövhəsi

Alimlər karantinin "cavanlaşdırıcı" effektini aşkar ediblər

16
(Yenilənib 12:00 01.06.2021)
"Karantin insanların fiziki inkişafına çox mənfi təsir edib. Onlar idmanla daha az məşğul olub, yaxud ümumiyyətlə idmanı atıblar. İnsanlar ümumilikdə daha az hərəkət etməyə başlayıb ki, bununla da orqanizmin fiziki hazırlıq göstəriciləri kəskin aşağı düşüb"

BAKI, 1 iyun — Sputnik. Moskva Dövlət Psixoloq-Pedaqoji Universitetinin (MDPPU) alimləri karantinin insanın bioloji yaşına təsirini araşdırıblar. Sputnik Azərbaycan Rusiya mediasına istinadən xəbər verir ki, tədqiqat Rusiya Elm Fondunun maliyyə dəstəyi ilə keçirilib.

Alimlər müəyyən ediblər ki, özünü izolyasiyadan sonra işə çıxanların əksəriyyəti subyektiv olaraq özlərini bir il bundan əvvəlkinə nisbətən daha cavan hiss edirlər. Buna baxmayaraq, "Müasir xarici psixologiya" məcmuəsində dərc olunan tədqiqat nəticələrinə görə, qocalmanın bioloji templəri artıb.

MDPPU mütəxəssisləri böyüklərin bio-psixoloji yaşını tədqiq ediblər. Burada fərdin ümumi vəziyyəti, onun somatik və psixoloji sağlamlığı, onun şəxsi və fizioloji xüsusiyyətlərinin yaş normalarına uyğunluğu daxildir. İnsanın bio-psixoloji yaşını iki şkalanın köməyi ilə səciyyələndirmək olar: bioloji yaş və psixoloji yaş.

İlk ölçülər 2019-cu ildə, ikinci ölçü isə 2020-ci ildə (yarım illik karantindən sonra) keçirilib. Ekspertlər stress amillərini seçiblər: xəstəliyin özü, post-travmatik stress və karantin amilləri (sosial izolyasiya, qidalanma pozuntusu, fiziki aktivliyin azalması və narahatlıq). Tədqiqatda 35yaşdan yuxarı işləyənlər, işləyən təqaüdçülər və xroniki xəstəliyi olan, işləməyən təqaüdçülər iştirak edib.

Psixoloji yaşın təhlili üçün alimlər "Psixoloji yaşın özünüqiymətləndirmə metodundan" istifadə ediblər. Bu metod təcrübə iştirakçılarının öz yaşını 100-ballıq şkala əsasında qiymətləndirməsini nəzərdə tutur. Alimlərin istifadə etdiyi daha bir metod isə "Nisbi psixoloji qocalma indeksidir" ki, burada da ekspertlər təcrübə iştirakçılarının psixoloji və təqvim yaşını müqayisə ediblər.

Əldə olunan mənfi rəqəmlər insanların özlərini olduğu yaşdan daha cavan hiss etməsi barədə fikir yürütməyə əsas verir.

MDPPU "Ekstremal psixologiyanın elmi əsasları" kafedrasının professoru Tatyana Berezinanın sözlərinə görə, tədqiqat nəticəsində müəyyən olunub ki, qadınlar özlərini orta hesabla 3,3 yaş (böyüklər) və 7,2 yaş (təqaüdçülər), kişilər isə 6,8 yaş (böyüklər) və 4,7 yaş (təqaüdçülər) daha cavan hiss edirlər.

"Maraqlıdır ki, xroniki xəstəlikləri olan təqaüdçülər qrupunda bioloji yaş dəyişikləri olmayıb. İşləyənlər qrupunda isə bioloji yaş bir il və daha çox artıb ki, bu da normal qocalmada nəzərdə tutulan haldır", - deyə Berezina bildirib.

Karantin dövründə bəzi sağlamlıq göstəricilərinin hətta yaxşılaşdığı aşkar olunub. Belə ki, işləyən böyük qadınlarda və xroniki xəstəliyi olan təqaüdçü xanımlarda arterial təzyiq normallaşıb. Kişilərdə isə arterial sistolik təzyiqin (ürəyin sıxılması zamanı arteriyalarda təzyiq) normallaşdığı aşkar olunub.

"Karantin insanların fiziki inkişafına çox mənfi təsir edib. Onlar idmanla daha az məşğul olub, yaxud ümumiyyətlə idmanı atıblar. İnsanlar ümumilikdə daha az hərəkət etməyə başlayıb ki, bununla da orqanizmin fiziki hazırlıq göstəriciləri kəskin aşağı düşüb", - deyə Berezina vurğulayıb.

16

Hökumətdən yeni hava limanlarının tikintisi işində böyük güzəşt

7
(Yenilənib 13:10 19.06.2021)
Azad edilən ərazilərdə 3 hava limanının tikintisi üçün idxal edilən mallar gömrük rüsumuna cəlb olunmayacaq.

BAKI, 19 iyun — Sputnik. Nazirlər Kabineti “Azərbaycan Respublikasında ixrac-idxal əməliyyatları üzrə gömrük rüsumlarının dərəcələri haqqında” qərarında dəyişiklik edib.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, qərara əsasən, "Füzuli, Laçın və Zəngilan rayonlarında beynəlxalq hava limanlarının tikintisi üçün idxal edilən malların xarici iqtisadi fəaliyyətin mal nomenklaturası (XİFMN) üzrə Siyahısı” təsdiq edilib.

Bu bəndlə müəyyən edilən mal nomenklaturasına müvafiq idxal olunan malların Füzuli, Laçın və Zəngilan beynəlxalq hava limanlarının tikintisi üçün istifadəsinin təsdiq edilməsi Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi tərəfindən həyata keçiriləcək.

Bu mallar gömrük idxal rüsumuna cəlb olunmayacaq.

Bu Qərar dərc edildiyi gündən 30 gün sonra qüvvəyə minir və 2024-cü il 1 yanvar tarixinədək qüvvədədir.

Füzuli beynəlxalq hava limanı

2020-ci il noyabrın 26-da Azərbaycan Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi ICAO-nun Füzulidəki hava limanı da daxil olmaqla 6 hava limanının beynəlxalq yer indeksləri kataloquna daxil edilməsi barədə Dövlət Mülki Aviasiya Agentliyinin müraciətini təmin etdiyini bildirib.

2021-ci ilin yanvarında Azərbaycan Prezidenti Füzulidə beynəlxalq hava limanının tikintisi barədə sərəncam verib. Gələcək hava limanının təməlqoyma mərasimi həmən ilin yanvar ayının 14-də baş tutub.

Köhnə aeroportun yerində tikilən Füzuli beynəlxalq hava limanında uçuş-enmə zolağının inşası ilə bu sahədə böyük təcrübəsi olan "AzVirt" MMC məşğul olur. Hava limanının tikintisi yanvar ayında başlayıb. Plana əsasən ilin sonuna kimi uçuş-enmə zolağı, eləcə də peron istifadəyə veriləcək. Yeni hava limanının uçuş-enmə zolağının uzunluğu 3 000 metr olacaq.

AZAL-ın nümayəndəsi Valeh Əmiraslanov bildirib ki, Füzuli Beynəlxalq Hava Limanında ilk sınaq uçuşun sentyabrın 5-də keçirilməsi planlaşdırılır.

Həmçinin oxuyun:

Füzuli aeroportunda ilk sınaq uçuşunun keçiriləcəyi tarix açıqlanıb

7
Приморский парк в Баку

Bazar günü 40 dərəcəyədək isti olacaq

8
(Yenilənib 13:00 19.06.2021)
Atmosfer təzyiqi norma daxilində 760 mm civə sütunu, nisbi rütubət gecə 60-70 faiz, gündüz 40-45 faiz olacaq.

BAKI, 19 iyun — Sputnik. Azərbaycanda iyunun 20-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.

Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında sabah hava şəraitinin günəşli keçəcəyi gözlənilir.

Şimal-şərq küləyi gündüz cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq. Havanın temperaturu gecə 23-25 isti, gündüz 30-35 isti, Bakıda gecə 23-25 isti, gündüz 32-34 dərəcə isti olacaq.

Atmosfer təzyiqi norma daxilində 760 mm civə sütunu, nisbi rütubət gecə 60-70 faiz, gündüz 40-45 faiz olacaq.

Abşeron çimərliklərində şimal-şərq küləyi gündüz cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq. Dəniz suyunun temperaturu şimal çimərliklərində: (Sumqayıt, Novxanı, Pirşağı, Nardaran, Bilgəh, Zaqulba) 22-23° isti, cənub çimərliklərində: (Türkan, Hövsan, Sahil, Şıx) 23-24° isti olacaq.

Tibbi-meteoroloji proqnoza gəlincə, Abşeron yarımadasında meteoroloji amillərin mülayim tərəddüdü gözlənilir ki, bu da meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir.

Azərbaycanın rayonlarında havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Səhər bəzi dağlıq ərazilərdə duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 20-25 isti, gündüz 35-40 isti, dağlarda gecə 13-18 isti, gündüz 22-27 dərəcə isti olacaq.

8