Elçin Bəbirov

Qaragöl ermənilərin əlinə necə keçdi? Kənd sakini uşaqlıq xatirələrini danışır

397
(Yenilənib 21:23 20.05.2021)
"Qaragöldə tərəkəmə əhalisinin köçünün izləri vardı. Orada ermənilər yol çəkmək adı ilə bir müsəlman qəbiristanlığını tamamilə dağıtdılar"

BAKI, 20 may — Sputnik, Zülfiyyə Quluyeva. 12-13 may tarixlərində Azərbaycan ordusunun sərhədlərimizin demarkasiya və delimitasiyası çərçivəsində Qaragöl istiqamətində 2-3 km irəliləyərək gölü nəzarətə götürməsi ermənilərdə dəhşətli təşvişə səbəb olub. Qaragölün Azərbaycana məxsus ərazidə yerləşdiyini bədnam qonşularımızın da yaxşı bilməsinə baxmayaraq, tarixi saxtalaşdırmaq cəhdlərinə, eləcə də bu məsələ ətrafında hay-küy salmağa davam edirlər. Sputnik Azərbaycan uşaqlığı Qaragöldə keçən, Laçının bu gölə ən yaxın kəndi olan Hacılar kəndinin sakini Bəbirov Elçin Əhliyət oğlunun Qaragöllə bağlı xatirələrini oxuculara təqdim edir.

2-ci qrup Qarabağ əlili Elçin 1975-ci ildə Laçının Hacılar kəndində doğulub. Laçının ən ucqar kəndi sayılan Hacılarda dünyaya göz açan Elçin deyir ki, yaşadıqları kəndin ərazisi Qaragölə ən yaxın yaşayış məntəqəsidir. Əhalisinin əksəriyyətinin heyvandarlıqla məşğul olduğunu söyləyən kənd sakini isti aylarda Qaragölün ətrafında dağda alaçıqlarda qalıblar. Uşaqlığının Qaragöldə keçdiyini söyləyən Elçin bu gölün çox yüksəklik ərazidə yerləşdiyini söyləyir: "Biz yay tətilində valideynlərimizlə birgə Qaragölün sahilində qurduğumuz alaçıqda qalardıq. Qaragölün havası o qədər gözəl idi ki, onu sözlə ifadə etmək mümkün deyil. Günəş üç ay bizi orada necə yandırırdısa, geri qayıdanda məktəbdə uşaqları tanımaq olmurdu. Orada üz dərimizi günəş necə yandırırdısa, dərimiz qaysaq bağlayırdı. Dərimizin yanmaması üçün anamız üzümüzə yağ vururdu. Qaragölün özünəməxsusluğu vardı. Laçından, digər rayonlardan gələnlər Qaragölün sahilində çadır qurub qalırdı. Yadımdadır ki, biz o qonaqlara süd-qatıqdan, qaymaqdan pay aparardıq".

Danışdıqca kövrələn, Qaragöllü günlərini gözünün önündə canlandıran Elçin günəşli havada Qaragöldə qəribə mənzərə yarandığını söyləyir: "Günəşli gündə Qaragölə baxanda göldə dağların əksi görünürdü. Adamı valeh edən bir mənzərə yaranırdı. Dağların əksi suya düşdüyü üçün su qara rəngdə görünürdü. Ona görə də gölün adına Qaragöl deyiblər".

E.Bəbirov deyir ki, Qaragölün zəngin, gözəl təbiətində müalicəvi bitkilər bitirdi: "Qaragölün suyu göz yaşı kimi duru idi. Biz o suda çimirdik. Suyu təmiz olduğu üçün çimərkən ağzımıza dolsa da, onu içirdik. Gölün suyu o qədər təmiz idi ki, 4-5 metr dərinlikdə üzən balıqları belə görmək mümkün idi".

Qaragölün ermənilərin əlinə necə keçdiyinə gəlincə, E.Bəbirov bu tarixin sovet dövrünə dayandığını söyləyir: "Ermənilər dəfələrlə bizim kəndimizi yandırıblar. Onlar Qaragölü ələ keçirmək üçün min hiyləyə əl atıblar. Qaragöldə tərəkəmə əhalisinin köçünün izləri vardı. Orada ermənilər yol çəkmək adı ilə bir müsəlman qəbiristanlığını tamamilə dağıtdılar. Ermənilər bu vandallığı Qaranlıq dərədən Ayı dərə istiqamətinə yol çəkərkən həyata keçirdilər. O yolun üzərindəki qədim qəbiristanlığı traktorla düzlədilər".

Həmsöhbətimiz deyir ki, Qaragöldən ermənilər balıq saxlamaq adı ilə istifadə edib. 1987-ci ildə Qaragöl qoruq elan edilib. Bununla bağlı Azərbaycan SSR qərar verib. Beləcə göldən müştərək istifadəyə başlanılıb: "Ermənilər Qaragöldə balıqçılıq təsərrüfatı yaratdılar. Bundan sonra onlar bizi gölün kənarına buraxmırdılar. Gölə gedən kimi balıq tutmağa gəlib-gəlmədiyimizi soruşurdular. O vaxt hamı Sovetlər Birliyində yaşadığı üçün buna əhəmiyyət vermirdi. Ermənistan beləcə Qaragöldə balıqçılıq təsərrüfatı yaratmaqla o gölü bizim əlimizdən çıxartmağa başladı. Qaragölün yanında bir göl də var. Biz ora Cilin düzü deyirdik. Orada böyük otlaq sahəsi vardı. O otlağın ortasında bataqlıq kimi bir yer vardı. 1987-ci ilə kimi ikinci göl yox idi. Ermənilər Qaragölün qarşısına bənd çəkərək bizim də otlaq sahəmizi gölə çevirdilər. İkinci göl süni yaradılan göldür. Bizim ərazimizə düşən otlaq sahəsi beləcə suyun altında qaldı. Daha sonra ermənilər o gölün ətrafında dəmir tor çəkdilər. Bu yolla o ərazini özününküləşdirməyə nail oldular. Halbuki Qaragölün Ermənistana düşən hissəsi də Azərbaycanın tarixi torpaqları olub".

E.Bəbirov deyir ki, Ermənistan Qaragöl ətrafında əraziləri zəbt etmək hiyləsini müxtəlif yollarla həyata keçirib. Onun sözlərinə görə, onlar Azərbaycanın kəndlərinə məxsus əkin sahələrini 1980-cı illərdə müxtəlif saxta sənədlərlə ələ keçirməyi bacarıblar. Bu zaman yerli əhalinin dəfələrlə müqaviməti ilə üzləşiblər.

Həmsöhbətimizin dediyinə görə, ermənilər Qaragölün cənub bölgəsinə düşən Xəzinavar, Xanəzək, Bayandur kəndlərini 20-ci əsrin əvvəlində işğal etməklə gölün cənub hissəsini Azərbaycanın əlindən çıxartmağa nail olublar. O üç kənddən olan insanlar isə həmin dövrdə Laçınla sərhəd kəndlərə yerləşiblər: "Qaragölün bütün ətrafı bizim yaşayış məskənimiz olub".

Qaragöl haqqında danışanda gözünün önündə uşaqlığının canlandığını söyləyən Elçin həmin gölün ətrafında əsgərlərimizi görəndə qürur hissi keçirdiyini söyləyir. Deyir ki, uşaq vaxtı Qaragöldə təpəyə çıxıb Qarabağdakı kəndləri sayırmışlar. Onun sözlərinə görə, Qaragöldə olmaq, ulduzların yanında olmağa bərabərdir.

İndi ən böyük arzusunun Laçına qayıdaraq Qaragölə getmək olduğunu söyləyən Elçin, işğalla əlindən alınan uşaqlıq xatirələrinə ancaq doğma yurdu Hacılarda, Qaragöldə qovuşa biləcəyini söyləyir...

Həmçinin oxuyun:
Qaragöldə nə baş verir? Ermənistan mətbuatı ultimatumdan dəm vurur

* Azərbaycan XİN-dən sərhəd hay-küyünə cavab: "Təşvişə düşməyin"

* ABŞ Azərbaycan-Ermənistan sərhədindəki olaylara münasibət bildirdi

* Putin və Əliyev Azərbaycan-Ermənistan sərhəddindəki vəziyyəti müzakirə ediblər

397
Teqlər:
Qaragöl, video, xatirə, göl, kənd, Azərbaycan, Laçın
Приморский парк в Баку

Bazar günü 40 dərəcəyədək isti olacaq

7
(Yenilənib 13:00 19.06.2021)
Atmosfer təzyiqi norma daxilində 760 mm civə sütunu, nisbi rütubət gecə 60-70 faiz, gündüz 40-45 faiz olacaq.

BAKI, 19 iyun — Sputnik. Azərbaycanda iyunun 20-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.

Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında sabah hava şəraitinin günəşli keçəcəyi gözlənilir.

Şimal-şərq küləyi gündüz cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq. Havanın temperaturu gecə 23-25 isti, gündüz 30-35 isti, Bakıda gecə 23-25 isti, gündüz 32-34 dərəcə isti olacaq.

Atmosfer təzyiqi norma daxilində 760 mm civə sütunu, nisbi rütubət gecə 60-70 faiz, gündüz 40-45 faiz olacaq.

Abşeron çimərliklərində şimal-şərq küləyi gündüz cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq. Dəniz suyunun temperaturu şimal çimərliklərində: (Sumqayıt, Novxanı, Pirşağı, Nardaran, Bilgəh, Zaqulba) 22-23° isti, cənub çimərliklərində: (Türkan, Hövsan, Sahil, Şıx) 23-24° isti olacaq.

Tibbi-meteoroloji proqnoza gəlincə, Abşeron yarımadasında meteoroloji amillərin mülayim tərəddüdü gözlənilir ki, bu da meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir.

Azərbaycanın rayonlarında havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Səhər bəzi dağlıq ərazilərdə duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 20-25 isti, gündüz 35-40 isti, dağlarda gecə 13-18 isti, gündüz 22-27 dərəcə isti olacaq.

7

Bu dünyanı dəyişməliyik

6
(Yenilənib 15:07 18.06.2021)
Krasnodarlı rəssam Vladimir Kandr tullantılardan beşmetrlik "Dalğa" adlı qurğu düzəltdi - Ətraflı videomuzda.

 

Rəssam Vladimir Kandr ətraf mühitin çirklənməsi problemindən o qədər narahat olub ki, bu məsələnin həll yolu onun yuxusuna girib. Belə ki, tullantılardan "Dalğa" adlı qurğu düzəltmək ideyası ona yuxuda gəlib.

Vladimir müsahibəsində bildirib ki, üç tondan çox zibil toplayıb, onları yenidən emal edərək yığılıb-sökülən qurğu düzəldib.

"Bu doqquz hissəyə bölünən dalğadır, nəqliyyatla da daşına bilir. Müasir sivilizasiyamızla ətraf mühiti necə məhv etdiyimizi anlamaq üçün qurğunun ortasında bir oyuq da düzəltdim," – deyə rəssam fikirlərini bölüşür.

Kandrın sözlərinə görə, o, dostları ilə həmişə təbiət qoynunda dincəlməyə gedəndə həm də digər turistlərin zibillədiyi əraziləri təmizləməklə məşğul olublar. Belə gəzintilər zamanı metal çəlləklərdən tutmuş konyak şüşələrinə qədər maraqlı və qeyri-adi əşyalara da rast gəlinir.

"Tullantılar yer dəyişdirir, başqa ölkələrdən bizə qədər gəlib çıxır. Hərdən qeyri-adi tapıntılar da olur. Bəzən bir kvadratmetr ərazidə beş alışqan, çox sayda taykeş ayaqqabılara rast gəlmək olar. Onları geyinmək də mümkündür, amma hər tayı fərqli olacaq", – ekoaktivist zarafatla deyir.

Vladimir Kandr onu da bildirib ki, hazırda "Dalğa"dan da böyük yeni layihə üzərində işləyir. Yeni qurğu da eyni tərzdə, ancaq başqa süjet əsasında hazırlanacaq.

6