* AZƏRBAYCAN *

Ekspertlərdən həyəcan təbili: Məktəblər açılandan sonra epidemik vəziyyət pisləşəcək

3038
(Yenilənib 23:03 15.05.2021)
İnfeksionist: "Gələcəkdə şagirdlər arasında peyvəndləmə işi aparılarsa belə, bu, 15 yaşdan yuxarı uşaqları əhatə edə bilər. Çünki aşağı yaş qrupunda uşaqlar üzərində vaksinin fəsadları öyrənilməyib. Biz belə halda 6-7 yaşlı uşağı koronavirusa görə peyvənd edə bilmərik".

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 may — Sputnik. 18 yaşdan yuxarı əhalinin koronavirus əleyhinə vaksinasiyası ilə bağlı qərardan sonra məktəblilərin də peyvənd olunması məsələsi gündəmə gəlib. TƏBİB-in nümayəndəsi Fərrux Sədirov televiziyalardan birində çıxışı zamanı bildirib ki, məktəblərdə bütün sinif şagirdləri və işçilər peyvənd olunmalıdır. Onun fikrincə, müəllimlərə peyvənd vurulub, şagirdlərə vurulmaması riskdir: "İki tərəfdən birinin peyvənd olunmaması eyni riski daşıyır. Yəni sinifdə bir nəfərin belə peyvənd olunmaması digərləri üçün təhlükəlidir. Bu səbəbdən bütün siniflər və məktəbdəki digər şəxslər də peyvənd olunmalıdır".

Sputnik Azərbaycan şagirdlərə koronavirus əleyhinə peyvəndin vurulmasının təhlükəli olub-olmadığını araşdırıb.

Səhiyyə Nazirliyinin baş pediatrı Nəsib Quliyev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, hazırda pandemiya ilə bağlı təcili tədbirlər həyata keçirilir. Amma gələcəkdə koronavirus digər viruslar kimi insanlarla birgə yaşayıb qalarsa, bu zaman planlı peyvənd tətbiq oluna bilər. Onun sözlərinə görə, belə halda bu peyvənd uşaq yaşlarından başlanıla bilər. Amma N.Quliyev bildirir ki, uşaqlarda hazırda peyvəndin tətbiqinə təcili göstəriş yoxdur:

"Bununla belə uşaqlarda bu xəstəlik çox nadir hallarda fəsad törətdiyinə, həmçinin uşaqlarda bu peyvəndin yoxlanılması aparılmadığına görə, ayrıca tədqiqat aparılmalıdır. Yalnız uşaq orqanizminin bu peyvəndi necə mənimsəməsi, cavab reaksiyası yoxlanıldıqdan sonra onu tətbiq etmək olar. Yoxsa ki, "gözüyumulu" bütün yaşlarda uşaqlarda peyvəndləmə aparmaq doğru olmaz. Uşaq orqanizminin yetkinlik yaşına çatanadək çoxlu anatomik fizioloji xüsusiyyətləri var ki, onlar nəzərə alınmalıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, böyüklə uşaq ancaq kəmiyyətə görə fərqlənmir. Onlar arasında keyfiyyət fərqləri də var. Uşaqlarda peyvəndlə bağlı yoxlama mərhələlərlə aparılmamış, onun tətbiqi mümkün deyil".

Baş pediatr deyir ki, hər bir vaksin tətbiq olunmazdan öncə uşaqlarda, yeni doğulmuşlarda, hamilələrdə onun təsirləri yoxlanılmalıdır: "Yalnız bundan sonra həmin peyvəndi tətbiq etmək olar. Bu isə gələcəyin işidir".

N.Quliyev söyləyir ki, kim peyvənd olunmursa, onun virusa yoluxma riski var.

İnfeksionist Vüqar Cavadzadə isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, məktəbyaşlı uşaqların epidemioloji cəhətdən virusu yayma riski olsa da, onları vaksinasiyaya cəlb etmək hələ tezdir:

"Doğrudur ki, şagirdlər arasında virus yayılarsa, onlar da gedib evdə valideynlərini yoluxdura bilərlər. Həmin şəxslər isə iş yoldaşları, öz yaxınları arasında bu virusu yaya bilərlər. Bu, zəncirvari şəkildə davam edə bilər. Nəticədə ölkədə epidemik vəziyyət pisləşəcək. Ona görə də məktəblərdə ənənəvi tədrisin bərpasının yoluxmaya təsiri gözləniləndir".

V.Cavadzadə deyir ki, hazırda 18 yaşdan yuxarı əhalinin vaksin edilməsi gündəmdədir. Şagirdlərin vaksinasiyası isə müzakirə mövzusu deyil: "Hətta gələcəkdə şagirdlər arasında peyvəndləmə işi aparılarsa, bu, 15 yaşdan sonra uşaqları əhatə edə bilər. Çünki aşağı yaş qrupunda uşaqlar üzərində vaksinin fəsadları öyrənilməyib. Biz belə halda 6-7 yaşlı uşağı koronavirusa görə peyvənd edə bilmərik".

Azərbaycan Həkimlər Birliyinin üzvü Ədalət Rüstəm də koronavirusa görə məktəb yaşlı uşaqların vaksin olunmasını düzgün hesab etmir. Onun sözlərinə görə, uşaqlar koronavirusu ağır keçirmədiyinə görə dünyada da uşaqların koronavirus əleyhinə vaksinasiyası aparılmır: "Hələ ki, heç bir ölkə uşaqların COVID-19 əleyhinə peyvəndini aparmır. Çünki uşaqlar bu virusu bəzən simptomsuz keçirirlər. Buna görə də onlar risk qrupu sayılmır. Bundan əlavə, koronavirus əleyhinə vaksinlərin uşaqlarda yan təsirlərinin olub-olmadığı araşdırılmalıdır. Elmi araşdırmalar aparılmamış bu vaksini uşaqlar üzərində tətbiq etmək olmaz", - deyə Ə.Rüstəm bildirir.

Təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov bildirib ki, ənənəvi tədrisin bərpası üçün şagirdlərin vaksinasiyası şərt deyil. Onun sözlərinə görə, hazırda dünyada iki dövlət şagirdər arasında vaksinasiyaya başlayıb:

"Dünya təcrübəsində şagird və tələbələrin vaksinasiyası İsrail və Amerikadadır. Şagirdlər dünyanın əksər ölkələrində vaksin edilməyib. Amerikada ibtidai siniflər açılıb, yuxarı siniflərdə vaksinasiya aparılır".

Ekspert bildirir ki, hazırda koronavirus infeksiyasına yoluxma üzrə daha çox risk qrupuna müəllimlər daxildirlər: "Şagirdlər daşıyıcı və ötürücülərdir. Daha çox ağırlaşma yuxarı yaş qrupunda müşahidə olunur. Azərbaycanda isə yaşından asılı olmayaraq təhsil sahəsində çalışanların hamısı vaksin edilir. Bununla təhsil sahəsində virusa yoluxma riski aşağı düşəcək. Bu mənəda ümumtəhsil müəssisələrində ənənəvi tədrisin bərpası o qədər də riskli olmayacaq".

Qeyd edək ki, mart ayında İsrailin Səhiyyə Nazirliyi 12-15 yaş arası 600 uşağın koronavirus əleyhinə vaksin edildiyini açıqlamışdı. Bildirilib ki, peyvənd olunan uşaqlarda preparatın yan təsiri müşahidə olunmayıb. Məlumat üçün bildirək ki, İsraildə uşaqlara "Pfizer/BioNTech" vaksini vurulub. Oxford Universiteti isə "AstraZeneca" tərəfindən istehsal olunan vaksinin 6 yaşda uşaqlar üzərində test edilməsinə başlanıldığını açıqlayaraq prosesin bir neçə ay davam edəcəyini bəyan edib.

3038
Футболисты сборной Швеции

İsveç millisi Polşa yığmasına qalib gələrək AVRO-2020 pley-off mərhələsinə çıxıb

4
(Yenilənib 22:15 23.06.2021)
İsveçlilər "E" qrupunda İspaniya, Polşa və Slovakiya komandalarını geridə qoyaraq birinci yeri tutublar.

Futbol üzrə İsveç milli komandası Polşa millsini məğlub edərək Avropa çempionatının qrup mərhələsində "E" qrupunda birinci yeri tutub.

Sankt-Peterburqda keçirilən qarşılaşma 3:2 hesabı ilə skandinaviyalıların xeyrinə başa çatıb.

İsveç komandasında qolları Emil Forsberq (2 və 59-cu dəqiqələrdə) və Biktor Klasson (90+4) vurublar. Polşa komandasında isə Robert Levandovski rəqib qapısının torunu iki dəfə silkələyib (61,84).

Stadionda oyuna 14252 azarkeş tamaşa edib.

Beləliklə, İsveç millisi qrupda 7 xal toplayaraq birinci yerdən 1/8 finala çıxıb. Hesabında 1 xal olan Polşa yığması isə qrupda son yerdə qərarlaşaraq turnirdə çıxışlarını başa vurub.

4
Kişi saçlarını darayır, arxiv şəkli

Bizə qənim kəsilən qəzəbli adamlar

305
(Yenilənib 21:41 23.06.2021)
Sputnik Azərbaycan-ın köşə yazarı son illər çox aktual olan sosial şəbəkə dözülməzliyi mövzusuna toxunub.

BAKI, 23 iyun — Sputnik. Sosial şəbəkələrdə bir qrup insan var ki, oturub kimlərisə linç etmək üçün fürsət gözləyir.

Əgər sənin şəxsi fikirin varsa, ümumi fikirə zidd bircə kəlimə yazsan, vay halına. Bu mühafizəkar və qəzəbli adamlar səni didib-parçalayar, məhv edər.

Onlar heç kəsin tənqidi fikrini, şəxsi yanaşmasını qəbul etmir. Ellikcə sevinib, ellikcə kədərlənən bu insanlar onların duyğularına şərik olmayanları bihörmət etməyə məqam gözləyirlər. Onlar üçün azadlıq əxlaqsızlıq, şəxsi fikir tərbiyəsizlik, fərdi düşüncəni bölüşmək mənasızlıqdır.

***

Onların düşməni də, dostu da ümumidir. Qəfildən sözü bir yerə qoymuş kimi kimisə sevə, ya da söyə bilirlər. Həmrəy, həmfikir olmaqda əndazəni aşmış bu adamların gözündən yayınıb azacıq müstəqil fikir yazsan, sənin xalq düşməni olduğunu sübut edənə qədər səndən əl çəkməzlər. Sosial şəbəkələrdəki qaraguruhu müşahidə edəndə, Nemət Pənahlının “Meydan” hərəkatındakı performansını xatırlayıram. Hərçənd, o dönəmdə uşaq olsamda, dumanlı xatirələrim və böyüklərdən eşitdiklərim Nemətin kütləni necə coşdurmasını yaddaşımdan silinməyə qoymur. Nemətin bir kəlməsi ilə oturub-qalxan minlərlə adam vardı illər öncə...

Sonra həmin kütləvi həmrəylik unuduldu getdi, illər sonra o adamların “varisləri” sosial şəbəkələrdə peyda oldu. İndi də onlar kütləvi şəkildə həmrəy və həmfikir olmaqla sosial şəbəkələri “Azadlıq meydanı”na çeviriblər. Onların da öz nemətpənahlısı var – sosial şəbəkə fenomenləri...

Müharibə vaxtı bu kütlənin qəzəbini də, coşğusunu da gördük. Sülh tərəfdarlarının təhqir edilməsi, fərqli düşünənlərin linç edilməsi hələ də davam edir. Bəli, bu adamlar alternativ, müstəqilfikirə hörmət etmir, hətta qəbul etmirlər. Onlar kimi düşünmürsənsə düşmənsən, namərdsən, satılmısan. Şüar birdir: “ya bizdənsən, ya düşmən”.

***

Şübhsiz ki, kütlənin azad fərdlərə qarşı dözümsüzlüyü yenilik deyl. İllər öncə də sosial şəbəkələrdə qəzəbli adamlar, əsəbi kütlə vardı, bu gün də var. Lakin getdikcə onların bölünməsi, qruplaşması fərqli istiqamətdə təşəkkül tapır. Nə qədər bölünüb, parçalanıb, şaxələnib inkişaf etsələr də, onların ortaq nöqtəsi mütləq var: fərdlərə, azad, müstəqil fikirli insanlara qarşı dözümsüzlük. Əgər şəxsi fikirin varsa, bunu ifadə etmək istəyirsən yüz ölçüb, bir biçməlisən. Yoxsa, hücuma, linçə, təhqirə hazır olmalısan.

Onlar klassikləri çıxmaq şərti ilə, heç bir musiqiçini, rejissoru, aktyoru, yutuberi, siyasətçini, yazıçını və şairi bəyənmirlər. Onların fikirincə “bizimkilər” heç nəyi bacarmır. Məsələn, indiki müğənnilər oxuya bilmir, komediya aktyorları güldürə bilmir, rejissorlar çəkməyi bacarmır, yazıçılar isə yazmasa daha yaxşıdır. Nirvanada olduğunu düşünən bu ərənlər, onlar kimi düşünməyənləri cahil, savadsız, savadsız, bacarıqsız hesab edir. Çünki haqqı bilən sadəcə onlardır və onlar da “kövni-məkana sığmırlar”.

***

Xülaseyi-kəlam, bu qəzəbli və əsəbi insanlar arasında yaşamaq, ömür tükətmək əməlli-başlı işgəncədir. Bir yandan pandemiya, bir yandan gündən-günə çətinləşən həyat şərtləri, “bir yandan da havalar...” Açığı hər şeyə birtəhər dözmək, səbr etmək mümkündür. Adamı nə yayın istisi yandırır, nə də susuzluq. Adamı yandıran anlayışsız insanlar arasında yaşayıb, ömür-gün tükətməkdir. Bu qəzəbli, heç nəyi bəyənməyən, hamıya potensial düşmən kimi baxan adamlarla eyni səmanın altında eyni ulduzları seyr etmək o qədər çətindir ki...

305