Məktəbli qız, arxiv şəkli

On bir yaşlı qızın nişanlanması cinayətdir: Araşdırma üçün Gürcüstana müraciət edildi

1115
(Yenilənib 16:23 08.02.2021)
"Qeyri-rəsmi formada münasibətlərə cəlb olunan belə uşaqlar sonradan etibarnamə ilə "nişanlı" dedikləri adama verilərək ölkədən çıxarılır, daha çox Rusiyaya üz tuturlar", - Kəmalə Ağazadə

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 8 fevral — Sputnik. "Hətta "sözkəsdi", nişan belə olsa, bu, həmin qız uşağına qarşı bir cinayətdir". Bunu Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında Azərbaycan Uşaqlar Birliyinin sədri Kəmalə Ağazadə Gürcüstanda 11 yaşlı azərbaycanlı qızın 15 yaşlı dayısı oğluna nişanlanması ilə bağlı xəbərə münasibət bildirərkən deyib.

"Gürcüstanda baş verən hadisə ilə əlaqədar olaraq bir neçə dəqiqə öncə Gürcüstanda əməkdaşlıq etdiyim təşkilatlardan birinin rəhbəri olan Tamar Masiyaşvili ilə əlaqə saxladım. O mənə bildirdi ki, özü bu məsələni yerindəcə araşdıracaq. Lakin qeyd edim ki, bu həmin kənddə baş verən birinci belə hadisə deyil", - Ağazadə bildirib.

Onun sözlərinə görə, qeyri-rəsmi formada münasibətlərə cəlb olunan belə uşaqlar sonradan etibarnamə ilə "nişanlı" dedikləri adama verilərək ölkədən çıxarılacaq, onlar daha çox Rusiyaya üz tutacaq, ya da Azərbaycana gələcək.

"Etibarnamə əsasında qeyri-rəsmi nikahda olacaqlar. Bir ildən sonra erkən nikahdan uşaqlar dünyaya gələcək", - deyə o, əlavə edib.

K.Ağazadə 11 yaşlı qıza qarşı edilən bu əməli cinsi istismar kimi qiymətləndirərək deyir ki, bu yaş həddində olan uşaqların evliliyə cəlb olunması böyük cinayətdir:

"Bu kimi hadisələrə qarşı ölkəmizdə də çox ciddi reaksiyalar var. Bir neçə həftə öncə azyaşlı qızlarla bağlı paylaşım etmişdim. Bu hadisəni dərhal ört-basdır etsələr də, nəticə etibarilə biz hər iki uşağın ata evinə qayıtmasına nail olduq".
© Photo : Qafqazinfo
Gürcüstanda 11 yaşlı azərbaycanlı qızın 15 yaşlı dayısı oğluna nişanlanması

K.Ağazadənin fikrincə, bu kimi hadisələrlə mübarizə aparmaq üçün kəndin ağsaqqalı, icra nümayəndəsi valideynlərlə profilaktik söhbətlər aparmalıdır.

O, təmsil etdiyi Birlik tərəfindən görülən işlərdən danışaraq deyib ki, birbaşa olaraq bu kimi hadisələrə müdaxilə edə bilməsələr də, onu ictimailəşdirərək və aidiyyəti qurumlara bu haqda məlumat verərək müəyyən nəticələrə nail olublar:

"Əvvəlki illərlə müqayisədə erkən nikahla mübarizədə nəticə var, amma bu yetərli deyil. Valideynlərə səslənərək deyirəm ki, övladınız nə fizioloji, nə də psixoloji cəhətdən bu münasibətə hazırdır. Siz göz görə-görə çox erkən yaşlarda övladlarınızın ruhunu öldürürsünüz. Ruhsuz birindən dünyaya gələn uşaqların da ruhu olmayacaq. Bizim ən çox rastlaşdığımız hallardan biri də budur ki, erkən nikahlardan dünyaya gələn uşaqların yolları sığınacaqlar, uşaq evlərindən keçir və bu zaman da ziyanı dövlət çəkir".

K.Ağazadə övladlarını erkən münasibətə cəlb edən valideynlərlə söhbət zamanı əksəriyyətinin bunu "adət" olaraq dəyərləndirdiyini, lakin 18 yaşadək gözləyəcəklərini dediklərini vurğulayır: "Lakin təbii ki, bunlar hamısı nağıldan başqa bir şey deyil. "9 yaşlı qıza papaq atdım, yıxılmadı deyə onu ərə verdim" tipli mif dağıdılmalıdır və bunun üçün uzun illər lazımdır".

Bu kimi hallarla mübarizə, belə faktların sayının azalması üçün K.Ağazadə qaydaların sərtləşdirilməsinin, valideynlərin məsuliyyətə cəlb olunmasının, ona qarşı ən azı inzibati cəzanın tətbiq olunmasının vacibliyini qeyd edir: "Fakt təsdiqini taparsa, belə uşaqları valideynlərindən uzaqlaşdırmaq lazımdır".

Birlik sədri erkən nikah probleminin təhsilsizlik, təhsilə önəm verilməməsindən qaynaqlandığını vurğulayaraq, dağılmış ailələrin bir qisminin kökündə də erkən nikahların dayandığını bildirib.

Qeyd edək ki, bu gün Gürcüstanda 11 yaşlı azərbaycanlı qızın 15 yaşlı dayısı oğluna nişanlanması barədə məlumatların yayılması rezonansa səbəb olub. Məlumata görə, nişan mərasimi ötən həftə Poniçala (Soğanlıq) kəndində evdə keçirilib.

1115
Reanimasiyada COVİD-19 xəstəsi, arxiv şəkli

Azərbaycanın tanınmış alimi koronavirusdan vəfat etdi

31
(Yenilənib 12:21 03.03.2021)
Tarixçi bir müddət idi ki, koronavirusa görə müalicə alırdı. O ötən ay ağır vəziyyətdə xəstəxanaya yerləşdirilmişdi.

BAKI, 3 mart — Sputnik. AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun "Azərbaycanın orta əsrlər tarixi" şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Dilavər Əzimli vəfat edib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə onun yaxın dostu Qələndər Muxtarlı məlumat verib.

Xatırladaq ki, tarixçi bir müddət idi ki, koronavirusa görə müalicə alırdı. O ötən ay ağır vəziyyətdə xəstəxanaya yerləşdirilmişdi.

Dilavər Mirzəkişi oğlu Əzimli 1959-cu il dekabrın 5-də Cəlilabad rayonunun Ağdaş kəndində anadan olub.

O, 1987-1992-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsini qırmızı dipıoma bitirib və həmin fakültənin aspiranturasında saxlanılıb. Dilavər Əzimli 1992-1994-cü illərdə Xarici İqtisadi Əlaqələr nazirliyində aparıcı mütəxəssis işləyib. 1994-cü ildən 2004-cü ilə kimi Azərbaycan mətbuatında müxtəlif qəzet və jurnallarda çalışıb. 2003-cü ildən AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun "Azərbaycanın orta əsrlər tarixi" şöbəsində çalışırdı, eyni zamanda Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində "Türk və Şərqi Avropa xalqları" kafedrasının müəllimi idi. Evlidir, iki övladı var.

Əzimli bir monoqrafiya, bir kitab müəllifidir.

31
İnsanlar qarı bel ilə təmizləyir, 24 fevral 2021 il

Paytaxtda səkilər necə təmizlənməlidir? - Yaşlı qadınların...

102
"Onlar yıxılıb travma alarlarsa, avtomobillərin hərəkət hissəsində təmizləmə aparırlarsa avtomobillər sürüşərək dayanıqlığını itirdikdə qəza törədə bilər"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 3 mart — Sputnik. Ötən həftə qarlı-şaxtalı havalarda yolların Mənzil İstismar Sahələrinin (MİS) yaşlı qadın əməkdaşları tərəfindən təmizlənməsi sosial şəbəkələrdə qınaq obyektinə çevrildi. Hətta millət vəkili Aydın Mirzəzadə də buna irad bildirərək qarlı havada qadınların küçələrin qar və buzdan təmizlənməsi prosesinə cəlb edilməsinin düzgün olmadığını söylədi. Soisal platformada buna irad bildirənlər Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətini (BŞİH) küçə və səkilərin təmizlənməsi üçün müvafiq texnika almamaqda da qınadı. Sputnik Azərbaycan paytaxtda qış aylarında küçələrin kənarlarının, səkilərin təmizlənməsi üçün müvafiq texnikanın alınıb-alınmadığını, qadınların bu prosesə cəlb olunması məsələsini araşdırıb.

Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin (BŞİH) mətbuat xidmətinin rəhbəri Mətin Hüseynov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, qarlı havalarda yol kənarlarının və səkilərin təmizlənməsinə ancaq qadınların cəlb edilməsi fikri doğru deyil: " Həmin qadınlar rayonların MİS-lərinin əməkdaşlarıdır. Amma elə rayon var ki, orada MİS-də ancaq texniki işçilər kişilərdir. O ki, qaldı qadınların səkilərin təmizlənməsinə cəlb edilməsinə, bu onların işidir. Bəzi yerlər var ki, texnika o yerlərə çıxa bilmir. Bu zaman Mənzil İstismar Sahələrinin kommunal təsərrüfat əməkdaşları bu işə cəlb olunur".

Sosial sahə üzrə ekspert İqar Hüseyli isə deyir ki, Azərbaycanda hər il qışa hazırlıqla bağlı işlər aparıldığı açıqlansa da, qar yağan kimi kommunal sektorun nəinki qışa, heç payıza belə hazır olmadığı üzə çıxır: " Xarici ölkələrdə küçələrlə yanaşı səkilərin, yol kənarlarının qar və buzdan təmizlənməsində insan əməyindən çox texnikadan istifadə olunur. Bunun üçün kiçik ölçülü qartəmizləyən avtomobillər alınaraq kommunal qurumlara verilir. Bizdə isə səkiləri təmizləyən texnika yoxdur. Ona görə də çarə qalır əl əməyindən istifadə etməyə. Əlbətə, qarlı, şaxtalı havada bu yaşlı Azərbaycan qadınlarını qartəmizləmə işlərinə cəlb etmək utancverici hadisədir. Bu xanımların evlərində oturub,t əqaüdlərini alıb, nəvələrini qarda oynadan yaşlarıdır. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin rəhbərliyinə sual edirəm, hansı zərurət bu yaşlı insanları bu qədər əziyyətə vadar edir? Kim haqq verib sizlərə bu ağır hava şəraitində yaşlı qadınları küçələrə tökməyə? Təbii ki, cavab verə bilərlər ki, bui işçilər maaş alır və bu onların borcudur. Amma cəmiyyət olaraq bizim mental dəyərlərimiz var. 9-10 dərəcə şaxtada bu qadınları küçələrə töküb texnikanın görə biləcəyi işləri onlara gördürmək doğru deyil".

Vətəndaşların Əmək Hüquqlarının Müdafiəsi Liqasının sədri Sahib Məmmədov isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, kommunal təsərrüfat işçiləri cinsindən və yaşından asılı olmayaraq əmək qabiliyyətlidirsə onlar kommunal işlərin həyata keçirilməsinə cəlb olunmalıdır: "Payızda yarpaq töküldükdə onun təmizlənməsinin də biz kommunal təsərrüfat işçiləri olan qadınların cəlb edildiyini görürük. Bizdə qar təmizləmək üçün infrastruktur Moskva kimi qarın intensiv olduğu şəhərlərdə olduğu kimi deyil. Bakı relyefli və küləkli şəhərdir. Ona görə də qar yağanda tez donur səkilərdə sürüşmə olur. Amma səkilərin qismən də olsa təmizlənməsi üçün bu işçilərin cəlb olunması normal haldır".

S. Məmmədov bildirir ki, bu halda qanunvericiliyin müəyyən tələblərinə əməl olunmalıdır: " Sadəcə olaraq bu halda əməyin mühafizəsi qaydalarına, işçilərin texniki təhlükəsizliyinə əməl edilməlidir. Tutaq ki, onlar yıxılıb travma alarlarsa, avtomobillərin hərəkət hissəsində təmizləmə aparırlarsa avtomobillər sürüşərək dayanıqlığını itirdikdə qəza törədə bilər. Ona görə də bu faktorlar nəzərə alınmalıdır. Əməyin mühafizəsi və texniki təhlükəsizlik məsələsinə əməl etmək şərtilə, işçilərin ektremal şəraitdə kommunal işlərə, qar təmizləməyə cəlb edilməsində problem görmürəm. Biz təkid etsək ki, onlar yaşlıdırlar, bu zaman onları işdən çıxardılacaq. Mən Bakı şəhərində lüzumsuz texnikanın tətbiqini də düzgün saymıram. Bu zaman işçilərin sayı azalır. Həmin xanımlar ixtisara düşər. Bizdə isə işsizlik çoxdur. Texnikanın sürətin yüksək olduğu və mərkəzi küçələrdə qardan təmizlənmə işləri aparması daha məqsədəuyğundur. Kapitaltutumlu işlərdənsə əmək tutumlu işlərə üstünlük verilməlidir. Texnikanın bəzi yerlərdə lüzumsuz tətbiqindənsə canlı qüvvənin cəlb edilməsi daha yaxşıdır".

102