Balacaq qız, arxiv şəkli

Həyatın üz döndərdiyi uşaqlar Faciəni önləmək imkanı hələ var

518
(Yenilənib 15:48 19.02.2020)
Həmin uşaqlar valideynləri tərəfindən evə aparılmadıqda, 18 yaşı tamamladıqda Fondun tabeliyində olan 1,2 və 3 saylı psixonevroloji sosial xidmət müəssisələrinə köçürülürlər

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 19 fevral — Sputnik. Övlad valideynin ən həssas, ən zəif nöqtəsi olsa da, bəzən canının bir parçası sayılan övladını atan, ondan imtina edərək internata qoyan valideynlərə də rast gəlirik.

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin bu günlərdə yaydığı məlumata görə, son bir ildə sosial xidmət müəssisələrindən 32 uşaq ailələrinə qayıdıb. Onlar sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar olub. Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlardan valideynlərinin imtina etməsi zaman-zaman müzakirə mövzusuna çevrilən məsələlərdəndir. Elə ən çox qınanılanlar da sağlamlığında problem olan uşağını internata qoyan valideynlərdir. Maraq doğuran məsələlərdən biri də sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların valideynləri tərəfindən sosial xidmət müəssisələrinə qoyulduqdan sonra həmin ailələrə necə qaytarılması məsələsidir.

İcbari tibbi sığorta xidməti göstərilən şəxslərin 28 faizi uşaqlardır

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi (ƏƏSMN) yanında DSMF Beynəlxalq əlaqələr və kommunikasiya şöbəsinin əməkdaşı Sevinc Quluzadə Sputnik Azərbaycan-ın sorğusuna cavab olaraq bildirib ki, hal-hazırda 1 və 2 saylı sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisəsində 294 sağlamlıq imkanları məhdud uşaq dövlət təminatındadır. Son 1 ildə isə müəssisələrdən 32 uşaq doğma ailələrinə qaytarılıb. S.Quluzadənin sözlərinə görə, sosial xidmət müəssisələrində yaşayan insanlar hərtərəfli qayğı, daimi yaşayış şəraiti, qida, geyim və tibbi-reabilitasiya xidmətləri ilə təmin olunurlar. Həmin müəssisələrdə sakinlərin normal yaşayışı, habelə reabilitasiya tədbirlərinə cəlb edilmələri üçün müasir tələblərə uyğun şərait yaradılıb. Eyni zamanda, uşaqların dövlət uşaq müəssisələrinə düşməsinin qarşısının alınması, ümumən sosial xidmət müəssisələrindəki uşaqların doğma ailə mühitinə qayıdışına nail olunması sahəsində də işlər aparılır. Bəzən valideynlər həmin sosial müəssisələrdəki uşaqları ilə görüşə gələrkən, bu müəssisələrdə aparılan reabilitasiya işləri nəticəsində övladlarının davranışında müsbət dəyişikliklər görərək onları yenidən ailələrinə qaytarırlar.

S.Quluzadə deyir ki, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Kollegiyasının 25 fevral 2015-ci il tarixli 2-1 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş Nazirlik yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisələrinin nizamnamələrinə əsasən, həmin müəssisələrə 5-18 yaşlı təhsilə cəlb olunmayan sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar qəbul edilirlər: "Çətin həyat şəraitində olan şəxslərin dövlət sosial xidmət müəssisələrinə yerləşdirilməsi Qaydası"nın təsdiq edilməsi barədə Nazirlər Kabinetinin 5 noyabr 2013-cü il tarixli, 320 nömrəli qərarına əsasən təhsilə cəlb olunmayan sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların sosial xidmət müəssisəsinə yerləşdirilməsi məsələsinə baxılması üçün bir sıra sənədlərin tam şəkildə Nazirlik yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun rayon şöbələrinə təqdim edilməsi tələb olunur. Bu sənədlərə valideynlər, qohumlar, digər qanuni nümayəndə, bələdiyyələr, qeyri-hökumət təşkilatları, habelə onların razılığı ilə digər şəxslərin ərizəsi, uşağın şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd, uşağın sağlamlıq imkanlarının məhdudluğunu təsdiq edən TSEK-in müayinə aktından çıxarış, yoluxucu xəstəliklərin daşıyıcısı olmaması və psixi sağlamlıq vəziyyəti barədə məlumat göstərilməklə, uşağın sağlamlığı haqqında tibbi arayış, uşağın yaşayış yerindən qeydiyyatda olan şəxslər barədə müvafiq arayış, 3x4 ölçüdə 2 ədəd fotoşəkil daxildir. Müvafiq sənədlər rayon şöbələri tərəfindən qiymətləndirilərək Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna təqdim edildikdən sonra vətəndaşların sosial xidmət müəssisələrinə yerləşdirilməsi məsələsinə baxılır".

Valideynlərini tapa bilməyən fiziki və əqli məhdudiyyətli yeniyetmə xəstəxanadadır

Fond səlahiyyətlisinin sözlərinə görə, ki, həmin uşaqlar valideynləri tərəfindən evə aparılmadıqda, 18 yaşı tamamladıqda Fondun tabeliyində olan 1,2 və 3 saylı psixonevroloji sosial xidmət müəssisələrinə köçürülürlər. Müəssisələrə 18 yaşdan yuxarı əqli əlilliyi olan yetkinlik yaşına çatmış şəxslər qəbul olunurlar.

Qeyd edək ki, Fondun 1 və 2 saylı sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisəsində təhsilə cəlb oluna bilməyən uşaqların reabilitasiyası aparılır. Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisələrindən Sputnik Azərbaycan-a bildiriblər ki, buraya əqli geriliyi olan, autizm, serebral iflic xəstəliyi olan uşaqlar gətirilir. Hansı ki, valideynlər o uşaqlara baxa, onları saxlaya bilmir. 

Bu müəssisələrdə həmin uşaqlara ilkin bacarıqlar öyrədilir. Bunun üçün müəssisələrdə əmək otaqları var. Müəssisəyə gələrkən uşaq aqressiv, ilkin bacarıqlara belə malik olmadıqları halda, sosial xidmət müəssisəsində reablitasiya keçdikdən sonra vacib vərdişlərə yiyələnirlər. Çox vaxt valideynlər də onlarla birgə reabilitasiya kursu keçir. Bu zaman valideyn öz uşağı ilə necə davranmalı olduğunu öyrənir. Uşaq əsas vacib vərdişlərə yiyələndikdən, inkişaf etdikdən sonra çox vaxt valideynlər uşaqlarını sosial xidmət müəssisəsindən apararaq ona evdə özləri baxırlar. Sözügedən müəssisələr uşaqlarını gətirib qoyan valideynlərin bəzən həmin uşaqlara baxmaq imkanlarının olmadığını da söyləyirlər: "Elə valideyn olur ki, maddi durumu o uşağa baxmağa imkan vermir, durumunu düzəltdikdən sonra, uşağın da inkişaf etdiyini görüb gəlib aparır evinə. Elə valideyn də olur ki, uşağından ötrü darıxdığını əsas gətirib müəssisədən götürür uşağı".

Müəssisələrdən bildirdilər ki, de-institusionalizasiya tədbirləri, sosial xidmət müəssisələrində yaşayan şəxslərin doğma ailə mühitinə qayıtmaları üçün müvafiq işlər davam etdirilir. Amma 1 və 2 saylı Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisəsinə götürülən uşaqlarla bağlı şərtlər də var. Əgər vətəndaş uşağını sözügedən xəstəlikləri ilə əlaqədar evdə saxlaya, ona qulluq edə bilmirsə, Fondun yerli şöbələrinə müraciət edir. Göndəriş əsasında o uşaqlar müəssisəyə qəbul edilir. Amma bu zaman da onlar müayinədən keçirilir. Əgər uşaqda ay ərzində 5 dəfə qıcolma halları baş verirsə, o uşaqlar müəssisəyə götürülmür. Elə xəstə uşaqlar var ki, onların müalicəsiylə səhiyyə nazirliyinin müvafiq müəssisələri məşğul olmalıdır. Tutaq ki, uşaq şizofreniyanın ən ağır formasından əziyyət çəkirsə, yaxud da yoluxucu xəstəliyi varsa, belə uşaqlar müəssisəyə götürülmür. Mütləq uşaq götürülərkən onun yoluxucu xəstəliyinin olmaması barədə arayış tələb olunur.

518
Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin binası

MN: Qubadlı-Zəngilan istiqamətində döyüşlər davam edir

16
(Yenilənib 08:04 20.10.2020)
Fizuli rayonu istiqamətində əks-hücuma keçən düşmən bölmələrindən birinin 30 nəfər şəxsi heyəti Azərbaycan Ordusunun atəşi nəticəsində darmadağın edilib.

BAKI, 20 oktyabr - Sputnik. Oktyabrın 19-u gün ərzində və 20-ə keçən gecə cəbhənin Ağdərə-Ağdam, Füzuli-Hadrut-Cəbrayıl və Qubadlı-Zəngilan istiqamətlərində müqavimət göstərməyə cəhd edən düşmənə qarşı döyüş əməliyyatları müxtəlif intensivliklə davam edib. Düşmən müdafiə mövqelərimizi atıcı silahlar, minaatanlar və toplardan atəşə tutub. Bu barədə Sputnik Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinə istinadən məlumat verir.

Azərbaycan Ordusu tərəfindən həyata keçirilən fəaliyyətlər nəticəsində cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində düşmənin canlı qüvvəsi, 2 ədəd T-72 tankı, 4 ədəd BM-21 “Qrad” YARS, 1 ədəd D-30 haubitsa topu və 5 ədəd avtomobil texnikası məhv edilib və sıradan çıxarılıb.

Qoşunlarımız bütün cəbhə boyu əməliyyat şəraitinə nəzarət edir.

Eyni zamanda məlum olub ki, Azərbaycan Ordusunun endirdiyi artilleriya zərbələri nəticəsində Ermənistan silahlı qüvvələrinin 1-ci motoatıcı alayının müdafiə sahəsində düşmən bölmələrinin şəxsi heyəti arasında çoxlu sayda ölən və yaralanan olub. Alayın 1-ci motoatıcı taborunun şəxsi heyəti və döyüş texnikası tamamilə sıradan çıxarılıb. Alay komandirinin müavini Hovik Melkumyan, digər vəzifəli şəxs Qor Mirzoyan, həmçinin alayın müdafiə zolağında mövqe tutan xüsusi təyinatlı bölmənin komandiri kapitan Vahab Asetryan da zərərsizləşdirilib.

Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi tədbirlər nəticəsində 2-ci motoatıcı alayın müdafiə sahəsində düşmənin bir bölməsi döyüş mövqelərini tərk edərək geri çəkilib.

5-ci motoatıcı alayın müdafiə sahəsində düşmən bölmələrinin şəxsi heyəti arasında çoxlu sayda ölən və yaralanan var. Yaralılar arasında bölük komandiri Norik Ağakelyanın da olduğu bildirilir.

Prezident İlham Əliyev, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

18-ci motoatıcı diviziyasının müdafiə zolağında yerləşdirilən muzdlulardan ibarət “Legion” dəstəsi və ehtiyatdan çağırılmış hərbi vəzifəlilər döyüşlərdə iştirak etməkdən imtina edib. Məlum olub ki, ağır itkilərə məruz qalan bu dəstələr onlara tapşırılmış müdafiə sahələrində tab gətirməyərək kütləvi şəkildə fərarilik edir.

Bundan əlavə, 10-cu dağatıcı diviziyanın müdafiə zolağına gətirilmiş kəşfiyyat bölüyü də canlı qüvvə baxımından itkilərə məruz qalıb. Şəxsi heyətin üçdə ikisini itirən bölmə mövqeləri ataraq geri çəkilməyə məcbur edilib.

Fizuli rayonu istiqamətində əks-hücuma keçən düşmən bölmələrindən birinin 30 nəfər şəxsi heyəti Azərbaycan Ordusunun atəşi nəticəsində darmadağın edilib.

246-ci alayın müdafiə sahəsində alay komandiri polkovnik Tatul Ğazaryan, alay komandirinin müavini Armen Ohanyan və 3-cü taborun komandiri də xüsusi tədbirlər nəticəsində zərərsizləşdirlib.

16
Teqlər:
Müdafiə Nazirliyi, Zəngilan, Qubadlı, erməni təxribatı
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə
ABŞ Prezidenti Donald Tramp, arxiv şəkli

Tramp FTB-ni Baydenlə bağlı araşdırma aparmağa çağırıb

2
Tramp Demokratlar partiyasından prezidentliyə namizəd Co Baydenin və onun oğlu Hanterin fəaliyyətinin araşdırılmalı olub-olmamasına dair suala belə cavab verib, ancaq onlardan hansını nəzərdə tutduğunu dəqiqləşdirməyib.

BAKI, 20 oktyabr — Sputnik. ABŞ prezidenti Donald Tramp Federal Təhqiqat Bürosunu prezidentliyə namizəd Cozef Baydenin fəaliyyətini araşdırmağa çağırıb.

APA xəbər verir ki, bu barədə Ağ Evin mətbuat xidmətinə yaxın jurnalistlər bildirib.

“FTB onu araşdırmalıdır. FTB direktoru Kristofer Reyə zəng edib, ondan soruşmalısınız. İlk baxışdan bu qədər çox günahkar olmaq mümkün deyil”, - deyə Amerika lideri deyib.

Qeyd edilir ki, Tramp Demokratlar partiyasından ABŞ prezidentliyinə namizəd Cozef Baydenin və onun oğlu Hanterin fəaliyyətinin araşdırılmalı olub-olmamasına dair suala belə cavab verib, ancaq prezidentin onlardan hansını nəzərdə tutduğu dəqiqləşdirilməyib.

2