Bakıda insanlar, arxiv şəkli

Əhalimizin sayı azalır - Günahkar isə olmayan üçüncüdür

875
(Yenilənib 14:35 13.11.2019)
Əgər ailədə iki uşaq dünayaya gəlirsə, onların biri atanın, digəri isə ananın yerini tutur. Üçüncü uşaq nəsil artımı sayılır.

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 13 noyabr — Sputnik. Hazırda ölkəmizin əhalinin sayı 10 milyondan çox olsa da, Azərbaycanda əhalinin təbii artımı son 8 ildə azalmağa başlayıb. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu, Dövlət Statistika Komitəsinin statistikasında da əks olunub. Məlumatda bildirilir ki, 2011-ci ildə əhalinin təbii artımı 122310 nəfər olduğu halda, 2018-ci ildə bu rəqəm 81732 nəfər olub. Son 8 ildə ölkədə əhalinin hər 1000 nəfərinə düşən təbii artım əmsalı 13,5-dən 8,4-ə enib.

Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və Analitik Araşdırmalar şöbəsinin baş məsləhətçisi Aynur Veysəlova əhalinin təbii artımının azaldığını təsdiqləyib. O, bildirib ki, əhalinin təbii artımın azalması üç və daha çox uşaqlı ailələrin sayının azalması ilə bağlıdır: "Son illər Azərbaycanda 1 və 2 uşaqlı ailələrin sayı artıb. 3-4 və daha çox uşaqlı ailələrin sayı isə azalıb: "Ailələrin 1 və 2 uşağa üstünlük verməsinin səbəbləri müxtəlifdir. İlk səbəb reproduktiv sağlamlıqla bağlıdır. Bəzən qadınların sağlamlığı iki uşaqdan artıq övlad dünyaya gətirməyə imkan vermir. Eyni problem kişilərdə də müşahidə olunur. Digər səbəb isə ailə planlaması ilə bağlıdır. Ailələr əsasən iki uşağa üstünlük verirlər. Bu yanaşma uşaqların sağlam və təhsilli böyütmək istəyindən irəli gəlir. Daha bir səbəb kimi isə qızların gec ailə qurmasını göstərmək olar. Təhsil aldıqdan sonra karyera quran qızlar bir qədər gec ailə qururlar. 30-35 yaşda ailə qurduqda ailədə bir və yaxud da iki uşaq dünyaya gəlir".

A. Veysəlova təbii artım üçün ailədə ən azı üç uşağın doğulmasının vacib olduğunu söyləyir. Həmsöhbətimiz deyir ki, yalnız üçüncü uşaq nəsil artırıcı rolunu oynayır: "Əgər ailədə iki uşaq dünayaya gəlirsə, onların biri atanın, digəri isə ananın yerini tutur. Üçüncü uşaq nəsil artımı sayılır".

Vətəndaşların Əmək Hüquqlarının Müdafiəsi Liqasının sədri Sahib Məmmədov isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, ölkəmizdə təbii artım əmsalının aşağı düşməsindən narahat olmağa dəyməz: "Azərbaycanda əhalinin təbii artımı digər MDB ölkələri ilə müqayisədə müsbət həddədir. Məsələn, Macarıstanda əhalinin 1000 nəfərə düşən təbii artımı hər il 5 nəfər azalır. MDB-də əhali artımı ilə bağlı hələki ən yüksək hədd bizdədir. Azərbaycanda bir kvadrat kilometrə 142 nəfər düşür. Qazaxıstanda bu rəqəm 6. 2, Rusiyada 8.5 nəfər təşkil edir. Ölkəmizdə əhalinin 65 faizi 40 yaşına çatmayanlardı. Bu gün bizim təbii artımla bağlı demoqrafik problemimiz yoxdur. Əsas problem selektiv abortlara görə qız və oğlan uşaqları arasında yaranan disbalansdır. Bu bərabərsizlik də ortadan qalxsa, Azərbaycanda əhalinin təbii artımı ilə bağlı ciddi problem demək olar ki, qalmaz".

Qeyd edək ki, Azərbaycanda qadınların sayı 15 il əvvəl 51,9 faizi idisə, hazırda bu göstəricisi 50,1-dir. Azərbaycan dünyada doğumda oğlan uşaqlarına üstünlük verilməsinə görə Çindən sonra ikinci yerdədir. Hazırda bu istiqamətdə preventiv tədbirlərin gücləndirilməsi nəzərdə tutulur. Məlumat üçün bildirək ki, artıq Rusiyada əhalinin təbii artımı üçün stimullaşdırıcı tədbirlər görülür. Ailədə doğulan hər üçüncü uşaq üçün mükafat və güzəştər tətbiq edilir.

875
Miqrantlar Azərbaycan Dövlət Miqrasiya Xidmətinin həyətində, arxiv şəkli

DMX Azərbaycandakı əcnəbilərə müraciət edib

0
(Yenilənib 18:03 18.01.2021)
Dövlət Miqrasiya Xidməti (DMX) Azərbaycanda olan və yaşayan əcnəbilərə, vətəndaşlığı olmayan şəxslərə müraciət edib.

BAKI, 18 yanvar — Sputnik. Dövlət Miqrasiya Xidməti (DMX) Azərbaycanda olan və yaşayan əcnəbilərə, vətəndaşlığı olmayan şəxslərə müraciət edib.

DMX-dən bildirilib ki, Nazirlər Kabinetinin 16 yanvar 2021-ci il tarixli, 9 nömrəli Qərarı ilə ölkə ərazisində xüsusi karantin rejiminin müddəti 2021-ci il 1 aprel saat 06:00-dək uzadılıb və yeni qərara uyğun olaraq, əcnəbilərin olduğu yeri və ya yaşayış yerini tərk etməsi üçün SMS icazə ləğv olunub.

Bununla əlaqədar, ölkədə olan, yaşayan əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin DMX-nin fəaliyyəti ilə bağlı aşağıdakıları nəzərə almaları xahiş edilib:

"Miqrasiya məsələləri ilə bağlı müraciətlərin qəbulu "ASAN xidmət" mərkəzləri və regional miqrasiya idarələri vasitəsilə və ya elektron qaydada həyata keçirilir.

Müvəqqəti və daimi yaşama icazələrinə müraciət edilməsi zamanı qanunvericiliklə tələb olunan bütün sənədlər (müvafiq tibbi arayışlar da daxil olmaqla) təqdim edilməlidir. Hazır icazə vəsiqələrinin fiziki olaraq götürülməsi zamanı müvafiq tibbi arayışların (sənəd qəbulu zamanı təqdim edə bilməyən) təqdim edilməsi zəruridir. Daimi yaşamaq icazəsinin alınması üçün müraciət edən əcnəbilərin Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə nəzərdə tutulmuş hüquq və vəzifələri, habelə dövlət dili ilə bağlı biliyinin yoxlanılması bərpa edilir (2021-ci il 25 yanvar tarixinədək ərazisinə giriş-çıxış məhdudlaşdırılmış şəhər və rayon mərkəzlərində yaşayan əcnəbilər istisna olmaqla). Həmçinin Azərbaycan Respublikasında daimi yaşama icazəsi almaq istəyən əcnəbilər üçün Azərbaycan dilinin, tarixinin, mədəniyyətinin, eləcə də hüquq və vəzifələrlə bağlı qanunvericiliyin öyrənilməsi ilə əlaqədar yenidən kursların keçirilməsinə başlanılır. Onlayn kurslarda iştirak etmək istəyənlər iş günləri saat 09:00-dan 18:00-a qədər (012) 566-37-74 telefon nömrəsinə zəng edə bilərlər".

"Bir daha xatırladırıq ki, müvəqqəti olma müddəti (viza müddəti və ya 90 gün) artıq 60 gün uzadılmış (dövlət rüsumu ödəyənlər) əcnəbilərin ölkədə olması, dövlət sərhədində hərəkətlə bağlı məhdudiyyətlər aradan qaldırılanadək əlavə müraciət olmadan və dövlət rüsumu ödənilmədən qanuni hesab olunur. Daha ətraflı məlumat üçün (012) 919 Çağrı Mərkəzinə zəng edə, Xidmətin rəsmi internet səhifəsindəki onlayn bələdçi, həmçinin MigAz mobil tətbiqi vasitəsilə sorğu göndərə bilərsiniz. Dövlət Miqrasiya Xidmətinin Çağrı Mərkəzi xüsusi karantin rejimi tətbiq olunan müddətdə fasiləsiz xidmət göstərməkdə davam edəcəkdir", - məlumatda bildirilib.

0
Laçın şəhərinə mənzərə, arxiv şəkli

Laçının gəzməli-görməli yerləri haqqında videoçarx hazırlanıb

13
Videoçarxda Laçının Ağoğlan qəsri, Dəmirovlu pir məbədi, Məlik Əjdər türbəsi, "Kar günbəz" türbəsi, Həmzə Soltan sarayı haqqında məlumatlar təqdim olunur.

BAKI, 18 yanvar — Sputnik. Dövlət Turizm Agentliyi tərəfindən işğaldan azad edilmiş Laçının gəzməli-görməli yerləri haqqında tanıtım videoçarxı hazırlanıb. Bu haqda Dövlət Turizm Agentliyinin sədri Fuad Nağıyev rəsmi "Twitter" səhifəsində etdiyi paylaşımla məlumat verib. "Qədim tarixi abidələrə və gözəl təbiətə malik olan Laçında turizmin inkişafı üçün imkanlar genişdir. Növbəti videoçarxımız düşməndən azad olunan Laçınımızın gəzməli-görməli yerlərinə həsr olunub", - deyə Fuad Nağıyev qeyd edib.

Videoçarxda Laçının gəzməli-görməli yerləri, o cümlədən Qafqaz Albaniyasının mədəni irs nümunlərindən IX əsrə aid bazilika Ağoğlan qəsri və XI əsrə aid edilən Dəmirovlu pir məbədi, Elxanilər dövründə tikildiyi güman edilən Məlik Əjdər türbəsi, XVII əsrə aid edilən və tikintisində Albaniya xristian memarlığının təsiri duyulan "Kar günbəz" türbəsi, 1761-ci ildə tikilməsi haqqında məlumat mövcud olan Həmzə Soltan sarayı, rayonun bir və ikitağlı körpüləri, müxtəlif at və qoç fiqurlarından ibarət daş abidələri haqqında məlumatlar təqdim olunur.

Qeyd edək ki, Agentlik tərəfindən bundan əvvəl erməni işğalından azad edilmiş Qubadlı, Zəngilan, Şuşa və Kəlbəcərin gəzməli-görməli yerləri haqqında videoçarx təqdim olunub. Layihə çərçivəsində digər azad edilmiş torpaqlarımızın da turizm potensialını əks etdirən bu növ video çarxların hazırlanması nəzərdə tutulub.

13