Mikroskopa baxan həkim

Təhlükəli tendensiya yaranıb: Hədəf birbaşa gələcək nəsillərdir

996
(Yenilənib 17:50 06.11.2019)
Azərbaycan həkimləri dünyada olmayan tam gərəksiz işlə məşğuldurlar, “ana südündə mikrob var” anlayışı ilə alver edirlər

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 6 noyabr — Sputnik. "Azərbaycanda körpələrin ilk 6 ayda ana südü ilə qidalandırılması cəmi 12-14 faiz təşkil edir". Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycandakı nümayəndəsi Hande Harmancı deyib.

Onun sözlərinə görə, bu, olduqca aşağı rəqəmdir və bununla bağlı ciddi tədbirlər görülməlidir: "Körpələrin ana südü ilə qidalandırılması faizinin artmasına yönəlik addımlar atılmalıdır".

Məsələ ilə bağlı pediatr Günay Rəsulova Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycanda ana südü ilə qidalanmanın statistik rəqəmlərinin bu qədər aşağı olması təəssüfləndirici haldır. Həkim hesab edir ki, bu daha çox psixoloji faktorla əlaqəlidir: "Analar artıq hamiləlik dövründən düşünməyə başlayır ki, uşaq doğulandan sonra onun südü olmayacaq. Və qadın elə hamiləlik dövründən doğulacaq uşağını qidalandırmaq üçün süni uşaq qidası düşünməyə başlayır. Bu barədə bizə çox müraciətlər daxil olur. Burada kənar faktorlar da çox önəmlidir. Qadınlar çox zaman kənar şəxslərin də məsləhətlərinə qulaq asırlar".

Pediatrın fikrincə, uşaq dünyaya gəldikdən sonra yaşadığı ilk kiçik problemi ana südü ilə əlaqələndirirlər. Belə ki, anaya ya südündə mikrob var deyilir, ya südünün yağlı-yağsız olduğu sorulur, ya da südün uşağa düşmədiyi qeyd edilir. Bu kimi əsassız səbəblərdən uşağın ana südü ilə qidalandırılması dayandırılır: "Burada həkimlərdə də müəyyən qədər günah var. Bəzi həkimlər deyir ki, ana südündə mikrob var. Ananın südünü əkilməyə göndərirlər. Hansı ki, bu, dünyada olmayan və tam gərəksiz bir analizdir. “Ana südündə mikrob var” anlayışı dünyada yoxdur. Ana südü uşaq üçün ən steril qidadır. Ancaq təəssüf olsun ki, bu kimi əsassız iddialarla ana südü günahlandırılır və uşaqlara ana südü verilməsi dayandırılır. Bununla yanaşı anaya təyin edilən bəzi dərmanlar var ki, ana həmin dərmanları qəbul edən zaman süd verməsini dayandırır. Bu müddətdə süni qidaya öyrənən uşaq isə sonradan ana südü yeməkdən imtina edir".

O qeyd edib ki, süni qidaların əlçatan olması da anaları uşağa süd vermək həvəsindən salır.

"Ana düşünür ki, süd olmasa süni qida verəcək. Verir və uşaq doyur. Sonra döş əmmə qabiliyyətini unudur", - deyə həkim vurğulayıb.

Həkimin sözlərinə görə, ana südü uşağın gələcək həyatı üçün çox önəmlidir. Ana südünün tərkibində olan kalsium-fosfor, vitamin tərkibi, dəmir tərkibi, şəkər yükünün çox olmaması, mikrob anlayışı baxımından steril olması uşaq üçün çox faydalıdır: 

"Ana südü ilə qidalanan uşaqlar diabet, qan-damar xəstəlikləri və piylənməyə meylli olmurlar. Süni qidalarla qidalanan uşaqlarda isə piylənmə, qan-damar xəstəlikləri, diabet daha çox özünü göstərir".

G.Rəsulova bildirib ki, xarici ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda bu rəqəmin aşağı olmasının digər bir səbəbi isə xarici ölkələrdə hamiləlik dövründə anaların xüsusi hazırlıq keçmələridir: "Xarici ölkələrdə qadınlar hamiləlik dövründə xüsusi təlimlər keçir və südün yaranması üçün nə etməli olduqlarını öyrənirlər. Bu təlimlərdə qadınlara doğuşdan sonra südün normal gəlməsi üçün nəyə diqqət etmələri öyrədilir. Azərbaycanda isə qadınlar belə təlimlərə çox maraqlı deyil. Bu da ana südü ilə qidalanmada özünü göstərir".

996
Zaqatalaya mənzərə, arxiv şəkli

Cənubi Qafqazda ilk olaraq Azərbaycanda...

7
Səmədova onu da bildirib ki, layihə Almaniyanın İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Nazirliyi tərəfindən maliyyələşdirilir və icra müddəti 4 ildir.

BAKI, 6 iyun — Sputnik. Azərbaycanda "Zaqatala–Balakən biosfer rezervatının yaradılması" layihəsinə start verilir. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması Xidmətinin rəis müavini Arzu Səmədova bildirib.

O, qeyd edib ki, layihə çərçivəsində Zaqatala Dövlət Təbiət Qoruğunun bazasında yaradılacaq Zaqatala-Balakən biosfer rezervatı həmin bölgədə ekoturizmin inkişafına və yerli əhalinin məşğulluğunun artırılmasına şərait yaradacaq, insanların flora və faunaya zərər vermədən təbiət gözəlliklərini görməsi üçün hərəkət çığırları, seyr nöqtələri müəyyənləşdiriləcək. Qoruqdan fərqli olaraq biosfer rezervatın ərazisinə ekoturistlərin girişi açıq olacaq.

ETSN rəsmisi biosfer qoruğunun yaxın qonşularımız Türkiyə, Rusiya, Belarusiyada da mövcud olduğunu, lakin Cənubi Qafqaz regionunda ilk dəfə Azərbaycanda yaradılacağını vurğulayıb.

O qeyd edib ki, bununla da bölgədə ekoloji və kənd turizminin stimullaşdırılmasına, əhalinin sosial-iqtisadi rifahının yüksəldilməsinə şərait yaranacaq. Biosfer rezervatda müasir tələblərə cavab verən infrastruktur qurulacaq, alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri ilə təmin olunacaq. Eyni zamanda, burada ekoloji təmiz məhsulların istehsalı üçün təsərrüfat yaradılacaq.

"Biosfer rezervatın özəlliklərindən biri də odur ki, burada istehsal olunan orqanik məhsullar qoruğun loqosu ilə qablaşdırılacaq və bir sıra ölkələrə ixrac olunan zaman gömrük rüsumundan azad olunacaq. Həmçinin, layihə çərçivəsində ətraf ərazilərdə təsərrüfat fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərə kiçik həcmli qrantların verilməsi də planlaşdırılır".

A.Səmədova onu da bildirib ki, layihə Almaniyanın İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Nazirliyi tərəfindən maliyyələşdirilir və icra müddəti 4 ildir.

7
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova, arxiv şəkli

Şenker ABŞ-ın Yaxın Şərqdə son iki onillikdəki hansı layihəsini uğurlu hesab edir?

7
Rusiya XİN-in rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova Dövlət Departamentinin Rusiyanın Yaxın Şərqdəki rolu haqqında bəyanatına cavab verib

BAKI, 5 iyun – Sputnik. Rusiya XİN-in rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova ABŞ dövlət katibinin köməkçisi Devid Şenkerin “Rusiya Yaxın Şərqdən çıxmalı"dır fikrini şərh edərkən Vaşinqtonun regiondakı siyasətinin nəticələrini xatırlamağa çağırıb.

"Dəqiqləşdirmək istərdim ki, Şenker Amerikanın Yaxın Şərqdə son iki onillikdəki hansı layihəsini uğurlu hesab edir? <...> Xatırlaya bilmirik. Yalnız ölüm və məhv", - deyə Zaxarova RİA Novosti-yə bildirib.

Diplomat əlavə edib ki, ola bilsin, Şenker "uğurlu layihə" nin yekununu məhz belə görür.

Rusiya 2015-ci ildən rəsmi Suriya hökumətinin xahişi ilə ərəb respublikasına terrorizmlə mübarizə və ölkənin bərpası üçün hərbi və digər yardımları göstərir. Birləşmiş Ştatlar isə Suriyanın rəsmi hakimiyyətinin icazəsi olmadan bu ölkədə yerləşir.

7