Pul sayan maşında dollarlar

Onlar bu gün heç bir məsuliyyət daşımırlar, amma gələcəkdə hər şey ola bilər

12063
(Yenilənib 12:08 16.08.2018)
Ölkə əhalisi bu prosesə etirazını müxtəlif formada, dolları yandıraraq, cıraraq göstərib

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 16 avqust — Sputnik. Avqustun 10-da ABŞ prezidenti Donald Tramp Türkiyədən idxal olunan polad və alüminium üçün gömrük rüsumlarını iki dəfə artırdığını bəyan edib. “Türkiyədən polad və alüminium üçün gömrük rüsumlarının iki dəfəyə qədər artırılmasına dair qərar verdim. Onların valyutası, Türkiyə lirəsi bizim güclü dollara qarşı münasibətdə kəskin aşağı düşür! Bundan sonra alüminium üçün gömrük rüsumu 20%, polad üçün isə 50% oldu. Bizim hazırda Türkiyə ilə münasibətlərimiz heç də yaxşı deyil!" — deyə Tramp öz "Twitter" səhifəsində yazıb.

Bu mesajdan sonra Türkiyənin milli valyutası kəskin şəkildə ucuzlaşmağa başlayıb. Belə ki, hazırda 1 dollar – 6 lirəyə yaxındır. Ölkə əhalisi bu prosesə etirazını müxtəlif formada, hətta ABŞ dollarını yandıraraq, cıraraq göstərib. Hətta bu prosesə Azərbaycanda da dəstək verənlər olub.

Maraqlıdır, başqa ölkənin valyutasını cıran və ya yandıran vətəndaş hansısa məsuliyyət daşıyırmı? Mövcud qanunlarda bu barədə nələr nəzərdə tutulub? Sputnik Azərbaycan bu sualların cavabını tapmağa çalışıb.

Hüquqşünas Səməd Vəkilov bildirir ki, dolların məhv edilməsinə görə hər hansı cinayət məsuliyyətindən söhbət gedə bilməz: "Pul vahidi hüquq subyektinin şəxsi mülkiyyətidir. Dolların məhv edilməsi siyasi aktdır. Türkiyəni zəiflətmək məqsədi daşıyan Amerika siyasətinə etiraz məqsədi daşıyır. Amerika vaxtilə – ötən əsrin 70-ci illərində Türkiyəyə qarşı iqtisadi embarqo tətbiq etmişdi. Lakin həmin dönəmlərdə türk xalqı öz daxili imkanlarını səfərbər edərək daxili resurslardan səmərəli istifadə etməklə istehsalı artırdıqdan sonra Amerika embarqonu ləğv etmək məcburiyyətində qaldı".

Vəkilov qeyd edir ki,  Cinayət Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız qüvvədə olan Cinayət Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş ictimai təhlükəli əməlin törədilməsi cinayət sayılır. Valyutanın yandırılması ilə bağlı isə Cinayət Məcəlləsində heç bir maddə olmadığı üçün bu əmələ görə cinayət məsuliyyətindən söhbət gedə bilməz: "Cinayət Məcəlləsinin 324-cü maddəsində Dövlət Bayrağı və Dövlət gerbinə qarşı təhqiredici hərəkətlər nəzərdə tutulsa da, dövlət himinin və milli valyutanın təhqir edilməsinə qarşı müddəa nəzərdə tutulmayıb”. 

“Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı və ya Azərbaycan Respublikasının Dövlət gerbi barədə təhqiredici hərəkətlər bir ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. Hesab edirəm ki, Cinayət Məcəlləsinə dövlət himninin və milli valyutanın təhqir edilməsi də əlavə edilməlidir" – deyə o vurğulayır.

Hüquqşünasın sözlərinə görə, dünya ölkələrində dövlət atributları ilə bağlı xüsusi toxunulmazlıq mövcuddur: “Xarici ölkələrin Konstitusiyasında dövlət himni, gerbi və bayrağı haqda Cinayət Məcəlləsində əks olunan müddəalar yer alır. İstənilən şəxs, kimliyindən asılı olmayaraq, dövlət atributlarını təhqir və ya təhrif edə bilməz. Bununla bağlı bir çox ölkələrdə Cinayət Məcəlləsinə görə müəyyən cəzalar tətbiq edilir”.

12063
Teqlər:
təhqir, milli valyuta, Səməd Vəkilov, məsuliyyət, cinayət, manat, dollar
Əlaqədar
Türkiyədə dolların məzənnəsində sərt düşüş
Bakıda bank işçisinin evindən 50 min dollar oğurlanıb
"Siz kənara çəkilin, dolları özüm məhv edəcəyəm" – Müjdəsi verilib?
Rusiyada dolların qiyməti kəskin şəkildə artıb
İsraildə epdimioloji vəziyyət

İsraildə “Pfizer” vaksini vurulan 13 nəfər üz iflici olub

2
Ötən ilin 20 dekabr tarixində İsraildə yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasına qarşı kütləvi vaksinasiya prosesinə başlanılıb.

BAKI, 17 yanvar - Sputnik. İsraildə yeni növ koronavirus infeksiyasına qarşı “Pfizer” vaksini ilə peyvənd olunan 13 nəfər üz iflici olub.

“Report”un məlumatına görə, bu barədə “The Jerusalem Post” İsrail Səhiyyə Nazirliyinin hesabatına istinadən xəbər verib.

Nazirlik bildirib ki, üz iflici olanların sayı daha çox ola bilər.

Qeyd edək ki, ötən ilin 20 dekabr tarixində İsraildə yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasına qarşı kütləvi vaksinasiya prosesinə başlanılıb. İlk olaraq İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu peyvənd olunub.

2
Kürdəxanında çirkab sular

Kürdəxanıda çirkab suları dənizə axıdılır, nazirlik öz işini görür, nəticə isə yoxdur

7
(Yenilənib 20:12 17.01.2021)
Xəzər sahili ərazilərdə quraşdırılan bu qurğular sayəsində bu ərazilərdə dənizə çirkab su axıdılmır.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 17 yanvar — Sputnik. Bakının Sabunçu rayonu Kürdəxanı qəsəbəsində uzun illərdir ki, dənizə kanalizasiya suları axıdılır. Qəsəbə sakinlərinin sözlərinə görə, qəsəbədə kanalizasiya sistemi olmadığı üçün vətəndaşlar kanalizasiya sularının axıdılması üçün xüsusi qazılmış "şambo"lardan istifadə edir.

Adətən çirkab sular dənizə axıdılır. Bununla yanaşı Kürdəxanı və Pirşağı qəsəbələrində kanalizasiya sularının axıdılığı göllər də var. Bu problemin qarşısını almaq üçün qəsəbələrə kanalizasiya sistemi çəkilməlidir. Ötən il Bakı qəsəbələrinə kanalizasiya sisteminin çəkilməsi üçün qərar verilsə də, görünən odur ki, qeyd olunan qəsəbələrdə hələ heç bir iş görülməyib.

© Sputnik / Irade JELIL
Kürdəxanında çirkab sular

Memarlıq və İnşaat Universitetinin (AzMİU) dosenti Fərzəli Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, Bakı qəsəbələrinə kanalizasiya sisteminin çəkilməsi planda olsa da, yəqin ki, bundan sonra məsələyə birbaşa məsul olan qurum "Azərsu" ASC işğaldan azad edilmiş ərazilərdə müvafiq işlər görəcək. Bakı qəsəbələrinə kanalizasiya sisteminin çəkilməsi məsələsi hələ bir müddət qalacaq. Çünki bu gün əsas prioritet məsələ işğaldan azad edilmiş torpaqların bərpasıdır.

Onun sözlərinə görə, Pirşağıda Cənubi Koreya şirkəti tərəfindən kanalizasiya sularının təmizlənməsi ilə bağlı stansiya tikilir. Stansiya istifadə verildikdən sonra Mehdiabad, Ceyranbatan və s. yaxın qəsəbələrin kanalizasiya boruları həmin stansiyaya qoşulacaq.

© Sputnik / Irade JELIL
Kürdəxanında çirkab sular

F.Həsənov qeyd edib ki, kanalizasiya suları təmizləndikdən sonra dənizə axıdılmalıdır: "Qonşu Türkiyədə kanalizasiya suları təmizləndikdən sonra dənizə axıdılır. Kanalizasiya suyu o qədər təmizlənir ki, Azərbaycanda olsa, içməli sudan fərqləndirmək mümkün olmaz. Bu qədər təmizlənməsinə baxmayaraq, həmin sular xüsusi borularla dənizin daxilində 5 kilometr məsafəyə buraxılır".

Professor bildirib ki, içməli suyun bir litrində 1 qram, Xəzər dənizinin suyunun 1 litrində 13-15 qram duz var. Kanalizasiya suları təmizlənib dənizə axıdıldığı təqdirdə, dənizin suyunun tərkibinə təsir etmir. Təmizlənmədiyi halda isə kanalizasiya suyunun tərkibində olan zərərli maddələr dəniz suyuna qarışır. Belə olan təqdirdə həmin ərazilərin çimərlik kimi istifadə edilməsi sağlamlıq üçün təhlükəlidir.

© Sputnik / Irade JELIL
Xəzər dənizinin suyunun 1 litrində 13-15 qram duz var

"Çirkab sularının birbaşa təmizlənmədən dənizə axıdılması müxtəlif dəri, mədə-bağırsaq və s. xəstəliklərə səbəb olur. Vətəndaşlar sağlamlıqları üçün bu ərazilərdən çimərlik kimi istifadə etməməlidirlər", - deyə F.Həsənov bildirib.

Dövlət Ekoloji Təhlükəsizlik xidmətinin rəis müavini Ramal Bağırovun sözlərinə görə, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi 2007-ci ildən bu günə qədər 17 ədəd su təmizləyici qurğu quraşdırıb.

Bu problemin qalmasının səbəbi isə müvafiq ərazilərdə kanalizasiya sisteminin olmamasıdır. Dənizə açılan axar 2000-ci ildə çəkilib və keçən dövr ərzində mütəmadi olaraq monitorinqlər aparılıb, analizlər götürülüb. Nəticələr barədə "Azərsu" ASC-yə məlumat verilib.

© Sputnik / Irade JELIL
Kürdəxanında çirkab sular

Ekoloq Telman Zeynalovun fikrincə, çirkab və kanalizasiya sularının dənizə axıdılması insan sağlamlığı ilə yanaşı, Xəzərin biomüxtəlifliyi üçün də təhlükəlidir. Onun sözlərinə görə, Kürdəxanı ərazisində dənizə çirkab sularının axıdılmasına nəzarət yerli icra orqanları və Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyindədir. Belə ki, qurumlar həmin ərazilərdə mütəmadi olaraq monitorinqlər aparmalı, bu kimi vəziyyətləri açıqlamalı və müvafiq tədbirlər görməlidir.

Məsələ ilə bağlı "Azərsu" ASC ilə əlaqə saxlamaq mümkün olmadı. Ancaq qurumun rəsmisi Şöhrət Süleymanov yerli mətbuata açıqlamasında bildirib ki, bu ərazilərdə mərkəzləşdirilmiş kanalizasiya sistemi mövcud deyil: "Abşeron yarımadası üzrə Master Plana uyğun olaraq Pirşağı hövzəsi üzrə müasir standartlara uyğun bioloji tullantı su təmizləyici qurğusunun inşası aparılıb. Hazırda tamamlanma işləri aparılır".

© Sputnik / Irade JELIL
Dənizə açılan axar 2000-ci ildə çəkilib və keçən dövr ərzində mütəmadi olaraq monitorinqlər aparılıb, analizlər götürülüb

Qeyd edək ki, Xəzər dənizinə antropogen təsir göstərən axarların qarşısının alınması və çirkab suların təmizlənərək Xəzər dənizinə axıdılması məqsədilə Bilgəh, Mərdəkan, Novxanı, Buzovna, Sumqayıtın Xəzər sahili ərazilərində ETSN tərəfindən onlarla modul tipli lokal təmizləyici qurğu quraşdırılıb.

Xəzər sahili ərazilərdə quraşdırılan bu qurğular sayəsində bu ərazilərdə dənizə çirkab su axıdılmır.

7