Qobustan qayalıqları

Arxeoloqların Qobustanda sensasiyalı tapıntısı

2125
(Yenilənib 12:33 01.04.2017)
Qobustanın qədim sakinləri yalnız ibtidai ovçuluq və yığıcılıqla məşğul olmayıblar. Onlar həmçinin qonşularına iri heyvanların yaxınlaşması barədə əvvəlcədən xəbər verərək digər yaşayış düşərgələrinin sakinləri ilə birlikdə ov edirmişlər.

BAKI, 1 apr – Sputnik. Martın əvvəllərində AMEA Arxeologiya İnstitutunun alimləri Rusiya Arxeologiya Cəmiyyəti ilə birlikdə Qobustan Dövlət tarixi-bədii qoruğunda tədqiqatlar aparıblar və qədim insanın bu petroqliflər muzeyində yaşayış məskəninin olmasının daha bir sübutunu tapıblar. Bu barədə Sputnik Azərbaycan xəbər verir.

Tapıntını sensasiyalı adlandırmaq olar. Çünki tapıntı sübut edir ki, Qobustanın qədim sakinləri yalnız ibtidai ovçuluq və yığıcılıqla məşğul olmayıblar. Onlar həmçinin qonşularına iri heyvanların yaxınlaşması barədə əvvəlcədən xəbər verərək digər yaşayış düşərgələrinin sakinləri ilə birlikdə ov edirmişlər.

Qədim yaşayış düşərgələrinin sakinlərinin bir-biriləri ilə ünsiyyətlərinin forması, həmçinin ibtidai insanların həyat və məişətlərinin digər maraqlı məqamları barədə Sputnik Azərbaycan-a tarix elmləri namizədi, arxeoloq, AMEA Arxeologiya institutunun əməkdaşı, Qafqazdakı qədim yaşayış düşərgələrin tədqiqatçısı Azər Qədirov danışıb. 

Onun sözlərinə görə, məhz bu yerdə özlərindən sonra çoxlu sayda qayaüstü rəsmlər — petroqliflər qoyub getmiş ibtidai insanların qədim düşərgələri aşkar edilib. Bu ibtidai sənət nümunələri qədim insanların mədəniyyətini, təsərrüfatını, dünyagörüşünü, adət-ənənələrini əks etdirirlər. Vaxtilə dəniz bu ərazilərədək çatırmış, sonra isə çəkilib və hamarlaşmış qayalarda öz xarakterik izlərini qoyub.

"XX əsrin 30-cu illərində qayalarda qeyri-adi rəsmlər aşkar edilib. İndiyədək 6 mindən artıq belə rəsm aşkar olunub (1 mini qayanın üzərində). İbtidai yaşayış məskənləri — düşərgələr və mağaralar, 100 mindən artıq maddi mədəniyyət nümunəsi tapılıb" — alim bildirib.

O həmçinin qeyd edib ki, Qobustan petroqlifləri müxtəlif dövrlərə aiddir. Söhbət eramızdan 18 min il əvvəldən orta əsrlərədək olan bir dövrdən gedir.

Qədirovun bildirdiyinə görə, rəsmlərə əsasən insanın təkamülünü tam olaraq görmək mümkündür. Bu rəsmlər arasında dağ keçisi ovu, nizələrlə ritual rəqs səhələri var. Bu rəsmlər ən qədim — mezolit dövrünə aiddir. Qayalar üzərində həmçinin atla və piyada ovunun, döyüş səhnələrinin, kollektiv əmək, əkin-biçin, yemək hazırlanması rəsmləri də var. Bu rəsmlər artıq eramızın əvvəllərinə, yeni ictimai quruluşa aiddir. Orta əsrlərdə isə rəsmlər ölçücə kiçilirlər, daha sxematik olurlar. 

"Sizə fotoşəklini təqdim etdiyim sonuncu tapıntı unikaldır və elmi baxımdan çox vacibdir. Məlum olub ki, bütün Cənubi Qafqaz ərazisində ovçular təhlükəli heyvanın və ya düşmən düşərgənin ovçularının gəlişini bir-birilərinə sputnik (peyk) vasitəsilə xəbər verirmişlər" — alim deyib. 

Onun sözlərinə əsasən, o dövrdə insanlar üstü qalın xəzlə örtülmüş qara daş kapsulların köməyi ilə ünsiyyət qururlarmış. Qadınlar Xəzər dənizinin və su hövzələrinin sahillərindən balıqqulağı toplayırmışlar. Xüsusi prosedurdan sonra onlardan narıncı rəng alırmışlar. Onlar heyvan dərilərini narıncı rəngə boyayırmışlar. Daha sonra qara daşları dəriyə bürüyürmüşlər. Beləliklə, qara-narıncı kapsul alınırmış. Ovçular isə bu qara-narıncı kapsulları özləri ilə götürərək ya dağ zərvələrinə qalxırmışlar, ya da qayıqla su hövzəsinin mərkəzinə üzürmüşlər. Oradan isə onlar həmin kapsulu növbəti düşərgəyə atırmışlar. 

"Qara-narıncı rəngdə olan, yeri gəlmişkən sizin Sputnik-in brendinin rəngləridir, kapsullar uçaraq dost düşərgələrin sakinlərinin diqqətini cəlb edirmişlər. Uçuşun trayektoriyasından hamı başa düşürmüş ki, dostluq işarəsi, birgə ova dəvətdir, yoxsa müharibə hədəsi. O zaman insanlar daha səmimi olublar. Səni kimin müharibəyə və yaxud ova dəvət etdiyini bilməyin üçün kapsullarda onların atıldığı yerin adı göstərilirmiş. Sizə təqdim etdiyim fotodan görünür ki, qədim insanlar qaya üstündə prosesi və kapsullardan birinin adını çəkiblər. Bununla onlar ümumi məqsəd uğrunda birgə çalışmayın düsturunu bizə ötürüblər" — alim vurğulayıb.

Qobustan qayalıqlarında şok tapıntı
© Sputnik
Qobustan qayalıqlarında şok tapıntı

 

2125
Teqlər:
qədim insanlar, qədim yaşayış düşərgələri, ovçuluq, Arxeoloji tapıntı, Qobustan Dövlət tarixi-bədii qoruğu, AMEA Arxeologiya institutu, AMEA, Azər Qədirov, Cənubi Qafqaz, Azərbaycan
Əlaqədar
Qobustanda yanğın təlaşı
Britaniyalı turistlərin Qobustana baxışı
Səyyar ASAN xidmət Qobustanda
Tibb işçisi, arxiv şəkli

TƏBİB-dən sevindirici açıqlama

1
(Yenilənib 12:46 16.01.2021)
Prezident Adminstrasiyasının İqtisadi Məsələlər və innovativ inkişaf siyasəti şöbəsinin müdiri Şahmar Mövsümov əlavə edib ki, yeni göstəricilərə görə karantin rejiminin yumşaldılmasına qərar verilib, ancaq vaksinasiya şərtdir

 

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. Hazırda yeni yoluxanlarla sağalanların arasınsa 3-4 dəfə fərq var. Bu isə çarpayı fondunda, həmçinin reanimasiyada yerlərin boşalmasına gətirib çıxarıb. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın bridinqində Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) Xəstəliklərin profilaktikası və kontrolu departamentinin müdiri Yaqut Qarayeva bildirib.

Y.Qarayeva qeyd edib ki, 14 dekabr 2020-ci ildə yoluxma əmsalı 31 faiz idisə, indi yoluxma əmsalı 5 faizə enib: "Bu isə sərtləşdiriımiş karantin rejiminin, həmçinin vətəndaşlarımızın məsuliyyətindən irəli gəlir".

Prezident Adminstrasiyasının İqtisadi Məsələlər və innovativ inkişaf siyasəti şöbəsinin müdiri Şahmar Mövsümov əlavə edib ki, bu göstəricilərə görə karantin rejiminin yumşaldılmasına qərar verilib: "Amma daha sonra yoluxma sayının artımı istisna edilmir. Bu səbəbdən də vaksinasiya mütləqdir".

1
Teqlər:
vaksinasiya, açıqlama, faiz, yoluxma, Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi
Mövzu:
Azərbaycanda koronavirus: son xəbərlər
Şuşada xeyli sayda silah-sursat aşkarlanıb

Şuşada xeyli sayda silah-sursat aşkarlanıb - FOTO

4
(Yenilənib 12:42 16.01.2021)
Sursatlar zərərsizləşdirilməsi üçün götürülərək agentliyin mərkəzi məhvetmə ərazisinə daşınıb. Bunlar arasında raket və minaatan mərmiləriylə yanaşı, boruşəkilli partlayıcı da var

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. 2021-ci il yanvarın 4-13-ü tarixlərində Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyin (ANAMA) xüsusi mobil çevik əməliyyat qrupları tərəfindən Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının əməkdaşları ilə birlikdə düşmən işğalından azad olunmuş Şuşa şəhərində xüsusi əməliyyat-axtarış tədbiri həyata keçirilib.

  • Şuşada xeyli sayda silah-sursat aşkarlanıb
    © Photo: ANAMA
  • Şuşada xeyli sayda silah-sursat aşkarlanıb
    © Photo: ANAMA
  • Şuşada xeyli sayda silah-sursat aşkarlanıb
    © Photo: ANAMA
  • Şuşada xeyli sayda silah-sursat aşkarlanıb
    © Photo: ANAMA
1 / 4
© Photo: ANAMA
Şuşada xeyli sayda silah-sursat aşkarlanıb

ANAMA-dan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, birlikdə aparılmış əməliyyat-axtarış tədbirləri zamanı 13 raket, 16 minaatan mərmisi, 15 əl qumbarası, 1 zenit top mərmisi, 48 partladıcı, 2 ədəd 9N235 bombacığı, 1 ov tüfəngi, 10 avtomat darağı, 7584 müxtəlif çaplı patron, 1 süngü, piyada əleyhinə 4 mina (OZM-160), 400 qram partlayıcı (TNT), 1 boruşəkilli partlayıcı (100 m) və 4 ədəd 9M528 raketinin paraşüt hissəsi aşkar olunub.

Sursatlar zərərsizləşdirilməsi üçün götürülərək agentliyin mərkəzi məhvetmə ərazisinə daşınıb.

4