Mayor Anar Novruzovun şəkli

Öz toyunu "Qarabağ şikəstəsi" ilə yekunlaşdıran "Akula" ləqəbli şəhid mayorun duaları

272
(Yenilənib 19:39 14.07.2021)
Vətən Müharibəsində qələbə zirvəsinə aparan pillələrdən biri idi Tovuz döyüşləri. Ordumuzun qələbəsi ilə bitən bu döyüşlər də şəhidsiz ötüşmədi. General-mayor Polad Həşimov

BAKI, 14 iyul — Sputnik. Tovuz döyüşləri xalqımızın ərazilərimizin işğalı ilə bağlı səbrini daşıran son damla olmuşdu. General-mayor Polad Həşimov, polkovnik İlqar Mirzəyevlə bir yerdə şəhadətə ucalan mayor Anar Novruzovun qardaşı Sucəddin Novruzov o ağrılı və şərəfli günlərlə bağlı Sputnik Azərbaycana müsahibə verib. Deyib ki, Polad Həşimovla qardaşı Anar və İlqar Mirzəyev biri-birilərinə çox güvənən dostlar idilər. Onların ömürlərinin yarımçıq qalması isə hər kəsi yandırıb-yaxdı.   

Anarın uşaqlıq illəri və hərbiyə maraq                                                   

Sücəddin Novruzov qardaşı ilə bağlı xatirələrini anladarkən deyib: "Biz ailədə 10 uşaq - 7 bacı, 3 qardaş olmuşuq. Atamız bərbər olub, anamız isə kolxozda işləyib. Hərəmiz özümüzə bir sənət seçmişik, valideynlərimiz isə bizim peşə seçimimizə qarşı çıxmayıblar. Anar evimizin sonbeşiyi, bütün ailənin sevimlisi idi. Cəldliyi, gülərüzü və mehribanlığı ilə bütün bacı-qardaşlarının məhəbbətini qazanmışdı. Çox çalışqan idi, biz ona hansı işi tapşırırdıqsa, öhdəsindən gəlirdi.

Anarda hərb sahəsinə məhəbbət uşaqlıq illərindən başlamışdı. Dəmir və ya alüminium tellərdən müxtəlif silah maketləri, tank maketini düzəldib sürərdi. Evimiz mərkəzi yolun üstündə yerləşir. Sovetlər dönəmində hərbi maşınlar yolda hər hansı səbəbdən dayananda Anar evdən çörək və digər ərzaqları aparıb hərbçilərə verərdi. Hərbçilər də Anara döş nişanı, papaq və ya başqa hərbi atribut verərdilər. Anar da hərbçilərin verdikləri hədiyyələri göz bəbəyi kimi qoruyar və ona verdikləri bu şeylərə görə fəxr edərdi.

Anar uşaqlığında hərbi salam verməyi öyrənmişdi. Evin qarşısında yolda durub hərbi maşınların gəlməsini gözləyərdi və maşınlar keçəndə onlara "əsgər salamı" verərdi. Elə bu minvalla Anarda hərb sahəsinə maraq artmağa başladı. Dərslərini yaxşı oxuyurdu, riyaziyyatı mükəmməl bilirdi. Ən çox sevdiyi riyaziyyat, fizika, tarix və ədəbiyyat fənləri idi".

© Sputnik / Rahim Muradov
Mayor Anar Novruzovun xatirə güşəsi

Hərbi təhsil və I Qarabağ savaşı                                                           

Orta məktəbi bitirən kimi Anar sənədlərini Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq Məktəbinə təqdim edir və ora daxil olur. Lakin həmin illərdə I Qarabağ müharibəsi getdiyi üçün hərbi təhsilini dayandırıb cəbhəyə yollanır.

"Qardaşım həmin illərdə cəbhənin ən qaynar nöqtələrində xidmət edib. Döyüşsüz qala bilmirdi, həmişə döyüşməyə can atırdı. Döyüşdə olduğu müddətdə mən iki dəfə onu ziyarət etmişdim. Bir dəfə Anara qayıdıb hərbi təhsilini davam etdirməsini təklif etdim. O isə "mən əsgər yoldaşlarımı, hərbçi dostlarımı tək qoyub gəlmək istəmirəm. İnşallah müharibəni başa vurub qayıdıb oxuyaram. Mənim üçün təhsil almaq heç vaxt gec deyil" cavabını verdi.

Anar həmişə təmas xəttində xidmət etməyi arzu edirdi. 1994-cü ildə atəşkəs müqaviləsi imazalandıqdan sonra Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq Məktəbinə, indiki H.Əliyev adına Ali Hərbi Məktəbinə qayıdıb təhsilini davam etdirdi. Ali Hərbi Məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirib kəşfiyyatçı zabit kimi öz xahişi ilə cəbhə bölgəsinə təyinat aldı. Anar işğal altında olan ərazilərin bütün təmas xətti boyu yerləşən hərbi hissələrdə kəşfiyyat komandiri kimi xidmət edib", - qardaşı şəhid hərbçi barədə fəxarət hissi ilə deyir. 

© Sputnik / Rahim Muradov
Mayor Anar Novruzovun şəxsi əşyaları

Hərb sahəsinə bağlılıq

Hərb sahəsi Anarın qanına, canına hopmuşdu. "Adətən toyda bəy məclisə vağzalı sədaları altında daxil olur, elə deyilmi? Anar isə öz toyunda məclisə "əsgər marşı"nın sədaları altında daxil oldu. Hərbçi dostları ilə bir yerdə mağara daxil oldu və öz toyunu "Qarabağ şikəstəsi" ilə yekunlaşdırdı. Ona deyəndə ki, sən 26 ildən çox xidmət etmisən, artıq təqaüdə çıxmaq vaxtındır, belə cavab verirdi: "Mən bu müharibəni oğluma, uşaqlarıma saxlamaq istəmirəm! Bizə Ali Baş Komandanın bircə hücum əmri lazımdır. O zaman siz necə qüdrətli orduya malik olduğumuzu görəcəksiniz". Anar ruhuyla hərb sahəsinə bağlı adam idi. O, heç vaxt ona hansısa mükafat verilməsini və ya təltif olunmasını arzulamırdı", - Sücəddin Novruzv deyir.

Qardaşı bir dəfə Anarın ad günündə ona hədiyyə olaraq kostyum almaq istəyib. Lakin onun məsələyə reaksiyası başqa cür olub: "Dedi ki, "mənim hərbi formam sənin alacağın 100 kostyumdan daha qiymətlidir, öz hərbi geyimimi heç bir kostyuma dəyişmərəm!" Onun doğum gününə başqa hansı hədiyyə almağımı istədiyini soruşdum. Dedi ki, "əgər əsgərlərimə lazım olan əşyaları alsan, elə bil mənə ən böyük doğum günü hədiyyəsini almısan". Biz mağazaya getdik və əsgərlərə lazım olan bütün əşyaları alıb Anara verdim".

© Sputnik / Rahim Muradov
Mayor Anar Novruzovun şəxsi əşyaları

“Akula” ləqəbli kəşfiyyatçı                                                                         

Anarı hərbçi dostları və hətta düşmən tərəfi də "Akula" ləqəbi ilə tanıyıb:

"AQS-17 avtomatik qumbaraatan silah var, hərbçi yoldaşları Anarı bu silahın atası adlandırırdılar. Çünki qardaşım bu silahdan məharətlə istifadə etməyi bacarırdı, həm də bu silah haqqında dərs deyirdi. O, bu silahla sərrast atəş açaraq həmişə düşməni susdurub. Anar şəhid olandan sonra bizə gələn hərbçi yoldaşları deyirdilər ki, Anar cəngavər idi, həqiqətən "Akula" idi. O, sağlığında mənfur ermənilərdən öz qisasını alıb. Çünki düşmənin canına vəlvələ salmışdı.

Hətta mənə internetdə "Akula" ləqəbli mayor Anar Novruzovun şəhid olmasına görə Ermənistanda toy-bayram etdiklərini xəbər verən düşmən xəbər saytlarını göstərdilər. Qardaşım Anar sağlığında düşməni yetəri qədər qorxuya salmış və sağlığında öz qisasını almış qəhrəman zabit idi. Biz söhbət edəndə o, heç vaxt işindən danışmazdı, hansı işlər gördüyü barədə heç kəsə demirdi. Hərbiyə aid sual verəndə də gülüb söhbəti dəyişərdi".

Onun dəfnində təxminən 25 min nəfər insan iştirak edib. Anarı dəfn edəndə Azərbaycanın hər yerindən insanlar axışıb: "Mənə başsağlığı verənlər arasında elələri var idi ki, nə vaxtsa Anar onların həyatını xilas edib, ya yaralı vəziyyətdə köməklik edib. Hətta şəhid ataları da gəlib bizə baş çəkirdilər. Anar yanında xidmət edən uşaqlar şəhid olandan sonra onların ailələrinə baş çəkər, qayğısına qalarmış. Anarı son mənzilə yola salmaq mənim üçün çox ağır oldu. Amma onun haqqında kim danışırdısa, hamı Anarın məzarı qarşısında baş əyirdi və bu da mənim üçün təsəlli idi.

Gələn döyüş yoldaşlarının əksəriyyəti onun qəhrəmanlığından danışırdı. Anar haqqında heç vaxt eşitmədiklərimizi bizə danışdılar. Düşmənin atəşkəsi pozduğu vaxtlarda yaralanan döyüş yoldaşlarını atəşə tutulan yerdən çıxardığını, çətin anlarda tək qoymadığını deyirdilər. Onlar danışdıqca, qardaşımın necə qəhrəman olmasını eşidib qol-qanadım açılırdı. Digərləri deyirdilər ki, Anar öz əsgərlərinə böyük qardaş, ata əvəzi olub. Bir dəfə də o, 2 nəfər yaralı əsgərimizi döyüş meydanından çiynində çıxarıb yaralarını peşəkar şəkildə sarıyıb, geriyə müalicəyə göndərib".

© Sputnik / Rahim Muradov
Mayor Anar Novruzovun xatirə güşəsi

Aprel döyüşləri - Anarın qisas hissi

Anar Aprel döyüşlərində də iştirak edib və yaralanıb. Özü də Aprel döyüşlərindən danışanda deyirmiş ki, bir neçə dostu onun qolları arasında şəhid olub. Bu, Anara çox pis təsir edib. Həmişə yemək yeyəndə belə bir dua edirmiş: "İlahi, Ali Baş Komandanımız əmr versin, biz də necə qüdrətli millət olmağımızı düşmənə göstərək. Şəhidlərimizin, dostlarımızın qisasını alaq".

Sücəddin Novruzov qardaşı ilə bağlı başqa bir xatirəsini belə anladır:

"Bir dəfə rayonlarımızdan birinə toya dəvət olunmuşdum. Elə təzəcə həmin rayonun toy olan kəndinə çatanda dedilər ki, toy dayandırılır, çünki kəndə şəhid gətirilir. Mən də ev sahibləri ilə bir yerdə şəhidin dəfnində iştirak etməyə gedəndə, gördüm şəhidi qardaşım Anar gətirir. Anarın öz xidmət yoldaşı şəhid olmuşdu. Anarda dövlətə, ordumuza və özlərinə çox inamı var idi. O, dəfndə çıxış edərkən dedi:

"Bizə Ali Baş Komandanın bir əmri bəsdir. Biz o qədər yüksək səviyyədə hazırlıq keçmişik ki, düşmən endirdiyimiz zərbələrdən sonra özünə gələ bilməyəcək!". Onun sözü düz çıxdı. Tovuz döyüşləri vaxtı Polad Həşimov, İlqar Mirzəyev, Anar Novruzov və digər hərbçi qardaşlarımız şəhid olsalar da, bizim ordumuz düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirdi".

Sucəddin Novruzov Tovuz döyüşləri başlayan zaman qardaşının Qazax rayonu ərazisində xidmət etdiyini bildirib.

© Sputnik / Rahim Muradov
Mayor Anar Novruzovun məzarı

Tovuz döyüşləri və Anarın şəhadəti

"Kəşfiyyatçı olduğu üçün heç vaxt dəqiq harada olduğunu demirdi. Tovuzda döyüşlər başlayan zaman Anarın qızı ona mesaj yazıb narahatlığını bildirmişdi. Anar da döyüşlər gedən ərazidə olmadığını və narahat olmamalarını yazmışdı:

"Hər şey yaxşıdır, dərslərini oxu. Ermənilər bizə heç bir şey edə bilməzlər, qorxmayın!". Amma sonra bəlli oldu ki, general-mayor Polad Həşimov şəxsən Anara zəng edərək ona Tovuza gəlib öz silahları ilə orada atəş dəstəyi verməyini deyib. Anar da öz silahdaşları ilə biryerdə Tovuza gedib. General-mayor Polad Həşimov, polkovnik İlqar Mirzəyev və mayor Anar Novruzov bir yerdə, yəni bir atəş mövqeyində mənfur düşmənin açdığı artilleriya atəşi nəticəsində şəhid olublar. Onlar ölümdən qorxmayaraq orada idilər. Anar bilirdi ki, şəhid ola bilər, amma oraya gedib və postların geri alınmasında fəal iştirak edib.

Orada döyüşənlərin hamısı qəhrəman kimi şəhadətə ucaldılar. Anar Tovuzda həmin atəş mövqeyinə gedəndə yolda rabitə vasitəsilə general Polad Həşimovla əlaqə saxlayıb: "Cənab general, mən filan tərəfdən atəş dəstəyinə gəlirəm. Bizim "KamAz"ı vurmağa çalışırlar, mən aldadıcı manevrlər edərək sizə tərəf yaxınlaşıram. Mən indi düşmənin atəş mövqelərinin hamısını vuracağam". Doğrudan da Anar gəlib düşmənin həmin mövqelərini vurub susdurmağı bacarır. Sonradan onlar mövqelərini dəyişdikdən sonra səhərə yaxın hər 3 zabit bir atəş mövqeyində şəhid olurlar. Polad Həşimovla qardaşım Anar və İlqar Mirzəyev biri-birilərinə çox güvənən dostlar idilər", - şəhid qardaşı əlavə edir.

© Sputnik / Rahim Muradov
Vətən müharibəsində Masallı şəhidlərinin rəsmləri

Masallı gənclərinin andı və Vətən müharibəsi                                                                       

"Tovuz döyüşlərindən sonra Masallıdan olan iki gənc heykəltaraş bizə müraciət edərək qardaşım Anarın büstünü hazırlamaq istədiklərini dedilər. Biz razılıq verdik və hər cür dəstək verməyə hazır olduğumuzu bildirdik. Onlar çox qısa bir müddət ərzində büstü hazırladılar. Büstü qoymaq üçün Anarın doğulub, yaşadığı evin girişində yer hazırladıq. 27 sentyabrda Vətən Müharibəsi başlayan gündən hər gün yüzlərlə gənc gəlib həm büstü, həm də Anarın məzarını ziyarət edirdilər.

Gənclər, "Cənab mayor, sənin qisasını almağa gedirik" - deyə and içirdilər. Hətta bir dəfə elə olmuşdu ki, döyüşə gedən gənclər həm Anarın büstünü, həm də məzarını ziyarət etmək üçün avtobusu buraya sürməyi xahiş edərək gəlib and içdilər. Hamısı təntənəli şəkildə belə and içirdilər: "Son damla qanımıza kimi vuruşub sənin qisasını alacağıq, Cənab mayor!". Mən o cavanlarda ruh yüksəkliyini görəndə çox qürurlanırdım. Çox sevindirici haldır ki, istər Masallı, istərsə də qonşu rayonlardan olan və döyüşdən qayıdan qazilər, könüllülərimiz, gəlib ziyarət edənlərin hər biri "Cənab mayor, biz sənin qisasını aldıq, rahat yat!" deyirdilər.

Vətən Müharibəsi zamanı yaşı uyğun olanlar cəbhəyə gedir, mənim kimi yaşlı insanlar isə müxtəlif yardımlarla cəbhəyə kömək edirdik. Hamı əlindən gələn formada cəbhəyə köməklik edirdi ki, qəlbən yüngülləşsin. Belə bir xalqla, belə bir insanlarla mən həqiqətən də qürur duyuram", - S.Novruzov bildirir.

© Sputnik / Rahim Muradov
Anar Novruzovun qardaşı Sucəddin Novruzov

                                                                                   

Şəhidin qardaşı onu da deyib ki, Anar heç vaxt övladlarına sənət seçimində müdaxilə etməyib. Onun oğlu Nihad hərbi həkim olmaq arzusundadır. Hazırda Nihad 8-ci sinfi bitirib. O deyir ki, "hərbi həkim olub, daha çox hərbçilərin ölmələrinin qarşısını alacağam".

Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin, şəhid övladlarının hamısının arzuları yerinə yetsin!

Həmçinin oxuyun:

* Polad Həşimov barədə bilmədiyimiz gerçəklər onun ailə üzvlərinin dili ilə

272
Əli qandallanmış kişi polis bölməsində, arxiv şəkli

Qərb bölgəsində "ənənəvi" narkotik maddə alverçiləri ələ keçiblər

3
Goranboy rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən saxlanılmış Nurəddin Ələkbərovun üzərindən narkotik vasitə olan "tiryək" və "heroin" aşkar edilərək aşkar edilərək götürlüb.

BAKI, 25 iyul — Sputnik. İyulun 25-i istirahət gününə təsadüf etsə də, narkotacirlər sən demə iş başında imiş. Sputnik Azərbaycan günün narkomaniya ilə mübarizə xronikasını təqdim edir:

Goranboy rayon Polis Şöbəsinin (RPŞ) əməkdaşlarında rayon sakini, əvvəllər məhkum olunmuş Nürəddin Ələkbərovun qanunsuz olaraq narkotik vasitə saxlaması barədə əsaslı şübhələr yaranıb. Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin Gəncə regional qrupundan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, polis əməkdaşlarının keçirdikləri əməliyyat tədbirləri nəticəsində həmin şəxs şübhəli qismində saxlanılaraq polis şöbəsinə gətirilib. Şəxsi axtarış zamanı N. Ələkbərovun üzərindən narkotik vasitə olan "tiryək" və "heroin" aşkar edilərək aşkar edilərək götürlüb.

RPŞ əməkdaşlarının keçirdikləri digər bir əməliyyat-axtarış tədbirləri də uğurla nəticələnib. Belə ki, rayon sakini, əvvəllər məhkum olunumuş, qanunsuz olaraq narkotik vasitələri əldə edib saxlamaqda şübhəli bilinən Elmin Uğurluyev saxlanılarkən üzərindən narkotik vasitə olan "heroin" aşkar edilərək götürülüb.

Bundan başqa polis əməkdaşlarının keçirdikləri növbəti əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində, əvvəllər məhkum olunmuş Murad Ələkbəri saxlanılıb və üzərindən narkotik maddə olan "heroin " aşkar edilib.

Rayon sakini Hətəm Uğurluyev saxlanılan zaman isə ondan narkotik vasitə olan, qurudulmuş "marixuana" şkar olunub.

Maddi sübutlar ekspertizaya təqdim olunub. Saxlanılan şəxslərlə bağlı Goranboy RPŞ-də araşdırmalar davam etdirilir.

Zaqatalada da psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxslərin tutularaq məsuliyyətə cəlb edilmələri istiqamətində əməliyyat tədbiri həyata keçirilib. DİN-in Mətbuat Xidmətinin Şəki regional qrupundan verilən məlumata görə, şöbənin Narkotiklərlə Mübarizə Qrupunun əməkdaşları tərəfindən daxil olmuş məlumat əsasında keçirilən tədbir zamanı üzərində metamfetamin (“patı”) daşımaqda şübhəli bilinən rayonun Əliabad qəsəbə sakini, əvvəllər də analoji cinayət əməlinə görə məhkumluq həyatı yaşayan Elgüc Ağaməmmədov saxlanılıb. Şəxsi axtarış zamanı həmin şəxsdən metamfetamin aşkarlanaraq götürülüb. Faktla bağlı Zaqatala Rayon Polis Şöbəsində araşdırma aparılır.

Qeyd edək ki, dünən Nəsimi Rayon Polis İdarəsinin əməkdaşlarının həyata keçirdikləri əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində rayonun əsasən "Kubinka", "Şamaxinka" və digər ərazilərində narkotik vasitələrin və psixotrop maddə olan metamfetamin, yəni "patı"nın qanunsuz dövriyyəsi və satışı ilə məşğul olan 9 nəfər tutulub.

Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) mətbuat xidmətindən verilən xəbərə görə, əməliyyat zamanı əvvəllər məhkum olunmuş Zeynal Qarayev, Əhliman Məmmədov, Vüsal Əliyev, Bahar Bayramova, Rəşad Həsənov, Elnur Hacıyev, Mustafa Sarıyev, Musa Əliyev və Natiq Ramazanov tutularaq istintaqa təqdim olunublar.

Bu şəxslərin üzərlərinə və evlərinə baxış zamanı külli miqdarda heroin, psixotrop maddə olan metamfetamin, heroin və elektron tərəzilər aşkar edilərək götürülüb. Bu şəxslər izahatlarında narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi və satışı ilə məşğul olduqlarını etiraf ediblər.

Faktlarla bağlı Nəsimi Rayon Polis İdarəsində araşdırmalar başlanılıb. Adları sadalanan şəxslər tutularaq istintaqa cəlb olunublar və barələrində məhkəmə tərəfindən həbs qətimkan tədbirləri seçilib. Nəsimi rayonu ərazisində narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinin qarşısının alınması istiqamətində Rayon Polis İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən əməliyyat tədbirləri davam etdirilir.

3
Taksi

Operativ Qərargah üzvlərinin taksi şirkəti, yaxud ictimai nəqliyyat qadağası üçündür?

141
(Yenilənib 19:50 25.07.2021)
Vətəndaşlar həftəsonları və bayram günləri ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinin dayandırılmasının  onların sosial durumuna mənfi təsir etdiyindən şikayətlənirlər.

BAKI, 25 iyul — Sputnik. Baş nazir Əli Əsədovun imzaladığı qərara əsasən Azərbaycan ərazisində xüsusi karantin rejiminin müddəti 1 sentyabr saat 06:00-dək uzadılıb. Bu qərarda bildirilir ki, koronavirus (COVID-19) infeksiyasının ölkə ərazisində yayılmasının, onun törədə biləcəyi fəsadların qarşısının alınması məqsədilə 2021-ci il 31 iyul saat 00:00-dan 2 avqust saat 06:00-dək, 7 avqust saat 00:00-dan 9 avqust saat 06:00-dək, 14 avqust saat 00:00-dan 16 avqust saat 06:00-dək, 21 avqust saat 00:00-dan 23 avqust saat 06:00-dək, 28 avqust saat 00:00-dan 30 avqust saat 06:00-dək ictimai nəqliyyatda, həmçinin Bakı Metropolitenində sərnişindaşıma fəaliyyəti dayandırılacaq.

İctimai nəqliyyata həftəsonu qadağasının uzadılması sosial platformada ciddi narazılıqla qarşılanıb. Vətəndaşlar həftəsonları və bayram günləri  ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinin dayandırılmasının  onların sosial durumuna mənfi təsir etdiyindən şikayətlənirlər. Onlardan bir neçəsi həftəsonu və bayram günlərində ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinə qoyulan qadağanın ailə büdcələrinə təsiri barədə fikirlərini Sputnik Azərbaycan-la bölüşüb.

Bayram günlərində ictimai nəqliyyata qadağa taksilərdə qiymətləri bahalaşdırdı

37 yaşlı Səidə Qurbanova paytaxtdakı özəl klinikalardan birində tibb bacısı işləyir. Onun sözlərinə görə, istirahət və bayram günlərindən asılı olmayaraq çalışdığı xəstəxanada növbəsi düşürsə işə getməlidir: “İşlədiyim xəstəxanada 6 gün iş rejimidir. Şənbə və bazar günləri isə ictimai nəqliyyat işləmir. Mən məcburam ki, Masazır qəsəbəsindən işə taksi ilə gəlib-gedəm. Bu azmış kimi bayram günlərində də icimai nəqliyyatın hərəkəti dayandırılır. Belə çıxır ki, heç kəs istirahət günlərində, bayram günlərində iş başında olanları fikirləşmir. Mən dörd günlük Qurban bayramı tətilinin üç gününü işə taksi ilə gedib-gəlmişəm. Bayram günləri taksiyə təlabat artdığından, şənbə və bazar günləri taksiyə xərclədiyimdən daha çox pulum çıxıb. Bayram günlərində 1 manatlıq taksilər qiyməti 3 manata qaldırmışdılar. Taksi şirkətləri isə qiyməti ikiqat artırmışdı. Əvvəl 4 manat 80 qəpiyə Masazırdan 20 yanvara qədər getdiyim yolu bayram günlərində 9 manat 60 qəpiyə getməli oldum. Ordan işə isə 1 manatlıq taksi tapmağı ümid etsəm də taksilər qiyməti üç manata qaldırmışdı. Bir gün işə gedib-gəlməyim mənə 25 manata başa gəldi. Aylıq maaşım isə 456 manatdır” deyə vətəndaş bildirir.

Əzim Şabanov isə mebel ustasıdır. Onun sözlərinə görə, bayram-bazar olmasından asılı olmayaraq baş usta olduğu üçün işdə olmaldır. Həmsöhbətimiz deyir ki, bayram günlərində, eləcə də şənbə-bazar ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti dayandırıldığından, bütün işləyənlər kimi o da taksi xidmətinin ümidinə qalıb: “Şənbə və bazar günlərində, eləcə də bayram günlərində ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinə qadağa qoyanlar aztəminatlı insanları, hər gün işləmək məcburiyyətində olanları başa düşmürlər. Azərbaycanda hər kəsin şəxsi avtomobili yoxdur. Mən şənbə və bazar günlərində, eləcə də bayramda taksiyə gündəlik 35 manatdan çox pul xərcləmişəm. İş yerim “Xalqlar Dostluğu” metrosuna yaxın olduğundan, taksi ilə 16 manat 50 qəpiyə işə getmişəm. Dörd günə 100 manatdan çox taksiyə xərcim çıxıb. Hökumət bizim kimi insanların vəziyyətini nəzərə alıb ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinə həftəsonu və bayram günləri qoyduğu qadağanı aradan qaldırmalıdır. Taksilərə n şənbə-bazar  və bayram günləri təlabat artdığından qiymətlər daha da bahalaşır. Mənim işlədiyim sexdə iki nəfər taksiyə verməyə pulu olmadığından bayram günləri işləyə bilmədi. Bu isə onların qazancına təsir edir”deyə Ə. Şabanov bildirir.

Taksi şirkətlərindən də bayram günlərində və şənbə-bazar qiymətlərin bahalaşdığını təsdiqlədilər.  “Ulduz” taksi şirkətindən bildirdilər ki, bayram günlərində, eləcə də şənbə-bazar günləri taksilərə təlabat kəskin artır. Bu isə bazar iqtisadiyyatının prinsiplərinə görə, avtomatik olaraq taksi xidmətlərinin bahalaşmasına səbəb olur.  Taksi şirkətlərindən qiymətlərdə adi günlərlə müqayisədə 4-5 manat civarında bahalaşmanın olduğunu təsdiqlədilər.

Qadağanın təhlükəsizlik baxımından əhəmiyyəti qalmayıb!?

İqtisadçı ekspert Samir Əliyev həftəsonu ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinə qoyulan qadağanın səhv olduğunu və təcili ləğv edilməli olduğunu söyləyir. Ekspert deyir ki, həftəsonu və bayram günlərində ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti pandemiya dövründə yoluxmaların artmaması səbəbindən dayandırılsa da, artıq bu qərarın təhlükəsizlik baxımından əhəmiyyəti qalmayıb. Samir Əliyev həftəsonu və bayram günlərində ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinə tətbiq edilən məhdudiyyətin sosial baxımdan həssas təbəqələrin büdcəsinə əhəmiyyətli dərəcədə zərər vurduğunu söyləyir: “Taksilərə 4 nəfər əyləşir və avtobusdan fərqli olaraq bir-birinə daha yaxın məsafədə otururlar. Bu zaman yoluxmanın qarşısı alınmır. Əksinə, sıx təmas olduğundan virusa yoluxma üçün münbit şərait yaranır. Bundan əlavə gediş haqqı baha başa gəlir. Taksilərdə gediş haqqı 1 manat olsa belə sərnişinlər avtobuslardan (30 qəpik) fərqli olaraq 3 dəfədən çox gediş haqqı ödəməli olurlar. Nəzərə alsaq ki, son günlər 1 manatlıq taksilər də həftəsonu qiyməti iki-üç manatadək bahalaşdırır, bu zaman taksidən istifadə etmək məcburiyyətinə qalanların vəziyyətini düşünmək elə də çətin deyil.  Bu şənbə və bazar, eləcə də bayram günləri işləyənlər üçün əlavə xərcdir”.

S. Əliyev deyir ki, şəhər yerlərində tıxacların qarşısını alınması yollarından biri də ictimai nəqliyyatın səmərəli işləməsidir: “Bizdə isə onsuz da səmərəli işləməyən nəqliyyat həftəsonu tamam dayanır. 1 və 2 manatlıq taksilər hesabına tıxac daha da artır.  Təsəvvür edin 40 nəfər aparan 1 avtobus əvəzinə 10 ədəd minik maşını xidmət göstərir. Üstəgəl həftəsonları şəxsi maşınlardan istifadə artır.  Bundan  əlavə ictimai nəqliyyat qadağası kölgə iqtisadiyyatını çiçəkləndirir. Şəhərdaxili nəqliyyatın şənbə-bazar, eləcə də bayram günləri əldə edə biləcəyi gəlirdən dəfələrlə çox vəsaiti qanunsuz işləyən taksilər qazanır. Həmin vəsait fakiti olaraq vergidən kənarda qalır. Ona görə də Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah qərarlar qəbul edərkən bu amilləri nəzərə almalıdır".

"Bu qərarların ən böyük zərbəsi kasıb insanlara dəyir"

Millət vəkili Sabir Rüstəmxanlı Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında  bildirib ki, Operativ Qərargahın qərarları pandemiya dövründə əhalinin sağlamlığının qorunması məqsədilə qəbul olunur. Deputat deyir ki, toylara qoyulan qadağanın aradan qaldırılmasından sonra yoluxma sayının artması, pandemiya dövründə qərarların yumşaldılmasının bəzən təhlükə yaratdığını ortaya çıxartdı. Bununla belə Sabir Rüstəmxanlı həftəsonları, eləcə də bayram günlərində ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinin dayandırılmasının düzgün olmadığı fikrindədir: “Avtobuslar və metro həftəsonları da işləməlidir. İnsanlar metro işləmədiyi dövrdə avtobusların ümidinə qalmışdı. Avtobuslarda nəticədə sıxlıq yaranmışdı. Metronun fəaliyyətinə icazə verildikdən sonra avtobuslarda sərnişin sıxlığı azaldı. Mənim fikrimcə də həftəsonu ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti tam dayandırılmamalıdır. Amma digər tərəfdən yaxşı tərəfi odur ki, ölkəmizdə taksi qiymətləri ucuzlaşıb” deyə S. Rüstəmxanlı bildirir.

Millət vəkili Fazil Mustafa isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın həftəsonu və bayram günləri ictimai nəqliyyatın hərəkətini tam məhdudlaşdırması, Qərargah üzvlərindən hansınınsa taksi şirkəti olduğuna, gəliri taksi şirkətlərinə yönəltdiyinə şübhələr yaradıb: “ Qərarlar qəbul edilərkən vətəndaşların sosial durumu mütləq nəzərə alınmalıdır. Amma Operativ Qərargahın ictimai nəqliyyatla bağlı qəbul etdiyi qərarda taksi şirkətlərinin marağı güdülür. Elə qərar qəbul olunur ki, taksi şirkətləri daha çox gəlir əldə edir. Bu qərarların ən böyük zərbəsi kasıb insanlara dəyir. Hansı ki, onlar gündəlik çörək arxasınca gedir və mütləq əksəriyyətinin şəxsi avtomobili yoxdur. Bu qərarlar verilərkən yoxsul insanlar və orta təbəqə nəzərə alınmalıdır. İctimai nəqliyyata həftəsonu qadağasını uzatmaq düzgün qərar deyil. Bu qərarın heç bir əhəmiyyəti qalmayıb” deyə F. Talıblı bildirir.

Qeyd edək ki, pandemiya dövründə ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah tərəfindən tənzimlənir. Buna görə də, istər sərnişindaşıma ilə məşğul olan marşrut sahibləri, istərsə də Bakı Metropoliteni qərar verməkdə sərbəst deyil.

 

141