Narkotiklərin məhv edilməsi, arxiv şəkli

Araz Manuçəri: Hansı ölkədə narkomaniyanın öhdəsindən gələ biliblər?

3701
(Yenilənib 16:00 26.06.2021)
Narkoloji Dispanserin keçmiş rəhbəri Araz Manuçəri ölkədə, eləcə də dünyada narkotik aludəçiliyi ilə bağlı vəziyyəti çox pessimist dəyərləndirib.

BAKI, 26 iyun — Sputnik. Bu gün Narkomaniyaya və Narkobiznesə qarşı Beynəlxalq Mübarizə Günüdür. Bu gün bütün dünyada narkomaniya qarşısıalnmaz bir bəlaya çevrilib.

Sputnik Azərbaycan ölkəmizdə bu sahədəki duruma nəzər salmağa çalışıb.

Uzun müddətdir ki, bu kimi xəstələrin müalicəsi ilə məşğul olan, Narkoloji Dispanserin sabiq rəhbəri Araz Manuçəri ölkəmizdəki vəziyyətdən danışaraq problemin qarşısını lamaq istiqamətində nə kimi addımların atılmasından söz açıb: "Köklü islahatlar olmalıdır, yanaşmalar, protokollar, münasibətlər və bir çox nüanslar dəyişdirilməlidir. Demək olar ki hər şeyə təzədən baxılmalı, yeni qanunlar qəbul edilməlidir. Eyni zamanda da müalicə protokollarının dəyişilməsi ilə yanaşı müasirləşməsinə də ehtiyac var. Yoxsa ki, bu gedişlə təbii ki, rəqəmlər artmağa davam edəcək. Görüləcək işlərin əsas tərkib hissəsindən biri kimi dövlət tərəfindən reabilitasiya mərkəzləri yaradılmalıdır".

Respublika Narkoloji Mərkəzinin sabiq rəhbəri Araz Manuçəri
© Sputnik / Nigar Iskanderova
Respublika Narkoloji Mərkəzinin sabiq rəhbəri Araz Manuçəri

Həmsöhbətimiz deyir ki, rəqəmlərin artmasının əsas səbəbi narkotikin çox əlçatan olması, rahat tapılması, ucuz olması və tez asılılıq yaratmasıdır: "Bundan başqa, hazırda narkotiklərin müxtəlif formaları var. İynə vurmaq artıq keçmiş dünyada qalıb. İndi elə çəkirlər, iyləyirlər, vəssalam. Bu səbəbdən də rəqəmlər artaraq gedir".

"Bu bəlanın gənclər və yeniyetmələr arasında yayılmasının əsas səbəbi isə əlçatanlığı və internetdə reklamıdır. Hamısı birdən-birə ağır narkotikdən başlamır. Belə düşüncələr yayırlar ki, pis olsaydı, Gürcüstanda buna icazə verməzdilər, Hollandiyada, Amerikada da belə qanunlar olmazdı. Filmlərə baxırsan hamısı nəşə çəkir, komediyalara baxırsan orada da zarafat-zarafat kokaindən danışırlar. Narkotik artıq bizim içimizdədir. Aptekdən bir başağrısı dərmanı istəsən saatlarla resept istəyəcəklər. Amma narkoman gəlib aptekdən nə istəsə alıb çıxıb gedir", - deyə həmsöhbətimiz əlavə edib.

Bəs, validyenlər nə etməlidir ki, bu bəla onların evlərinə ayaq açmasın: "Valideynlər əsasən uşaqlara pul verərkən onu hara xərclədiklərini bilməlidirlər, buna nəzarət lazımdır. Həmçinin övladının ətrafı, dostlarının kim olduğunu, nə işlə məşğul olduqlarını və övladının asudə zamanını necə keçirdiyini, hara getdiyini bilməlidirlər. Eyni zamanda uşağın məktəb davamiyyəti, gündəlik davranışı, dərslərini çatdırıb-çatdırmamağı da öyrənilməlidir. Əslində yeni heç nə demirik, eyni şeyi deyirik, yəni, burada Amerika açmaq lazım deyil. Nə qədər desək də, onsuz da valideynlər, eləcə də psixoloqlar da öz bildiklərini edir. Sadəcə olaraq biz çox danışırıq".

"Bəs, bu bəlanın qarşısını almaq olarmı" sualını cavablayan Araz Manuçəri deyir ki, "məgər haradasa bunun qarşısını alıblar? Heç İranda bunun qarşısını ala bilməyiblər": "Tehranda küçələrdə narkomanlar uzanıb yatırlar. Hansı ölkədə narkomaniyanın öhdəsindən gələ biliblər? Bunun da səbəbi burada böyük pulların olmasıdır. Başqa nüanslar da var. Narkotik insan həyatının bir hissəsidir. Narkotik olmasa insanlar yaşaya bilməzlər. Narkotik olmasa, ağrıkəsici olmaz. Narkotik olmasa anesteziya, reanimasiya olmaz, narkotik olmasa, infarktdan hamısı ölər. Ağır yaralılar, onkoloji xəstələr də var. Narkotik olmasa, insanın ayağı sınandan sonra ayağındakı şokun ağrısından ölər. Öskürəyin qarşısını alan dərmanların, mədə-bağırsaq dərmanlarını, eləcə də bir sıra dərmanların tərkibində yüngül narkotik təsir var. Tibbi baxımdan olaraq mən bunları qeyd edirəm. Sadəcə olaraq insanlar onu qeyri-tibbi nöqteyi nəzərdən istifadə edəndə bu ciddi bir problemə çevrilir. Araq, spirtli içkilər olmasa toylar getməz. Bir azdan görəcəksiniz, energetik içkilərə də qadağa qoyulacaq. Nə qədər energetik içkilərdən asılı adamlar olacaq. Onlar gündə 6-8 dəmir bankada enerji içkisi içmədən gözlərini belə aça bilmirlər. Yəni, bir bəla bitsə, o birisi başlayacaq".

Statistika nə deyir?

2020-ci ilə dair statistika açıqlanmadığı üçün ondan daha öncəki ilə istinad etmək məcburiyyətindəyik:

2019-cu ilə aid son açıqlanan statistikaya görə, narkotik təsiri altında törədilən cinayətlərin sayı 2001-ci illə müqayisədə xeyli artıb. Belə ki, Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2001-ci ildə narkotik təsiri altında törədilən cinayətlərin sayı 6, 2019-cu ildə isə 18 olub. Cinayət törətmiş şəxslərin sayı isə 2001-ci ildə 21, 2019-cu ildə isə 29 olub.

Narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə əlaqədar cinayətlərin sayı 2001-ci ildə ümumilikdə 2 min 303, 2019-cu ildə isə 4 min 383 olub.

Narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə bağlı cinayət törətmiş şəxslərin sayı 2001-ci ildə 2 min 91, 2019-cu ildə isə 3 min 464 olub. Bu şəxlsər arasında əvvəllər də cinayət törədənlərin sayı 2001-ci ildə 541, 2019-cu ildə isə 906 olub. Bu şəxslər arasında işləməyən və oxumayanların sayı isə 2001-ci ildə 1851, 2019-cu ildə isə 2 min 436 olub.

Bu şəxslər arasında qadınların sayı 2011-ci ildə 135, 2019-cu ildə isə 97 olub.

Narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olanların yaş bölgüsünə nəzər salaq:

2001-ci ildə:

14-17 yaşlıların sayı- 5

18-29 yaşlıların sayı - 613

30 və daha yuxarı yaşlıların sayı - 1473

2019-cu ildə:

14-17 yaşlıların sayı - 14

18-29 yaşlıların sayı - 817

30 və daha yuxarı yaşlıların sayı - 2633

2001-ci ildə müsadirə olunan belə malların sayı 88.8 kiloqram, 2019-cu ildə isə 3 317, 5 kq olub.

Narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsinə görə 2011-ci ildə məhkum olunanlaırn sayı 1896, 2019-cu ildə isə 3 min 242 nəfər olub. 2011-ci ildə bu şəxslərdən 118-i, 2019-cu ildə isə 78-i qadın olub. Məhkumlar arasında 2001-ci ildə 14-17 yaşlıların sayı 7, 2019-cu ildə isə 9 olub. Bu şəxslər arasında 2001-ci ildə hərbi qulluqçuların sayı 9, 2019-cu ildə isə 6 olub.

2001-ci ildə ilk dəfə narkoman olaraq qeydiyyata düşənlərin sayı 1483, 2019-cu ildə isə 515 olub. Bununla da 2019-cu ildə əhalinin hər min nəfərinə düşən narkonalaırn sayı 28.6 olub. 2000-ci ildə müalicə və profilaktik müəssisələrdə qeydiyyatda olanların sayı 14 min 10, 2019-cu ildə isə 32 min 921 nəfər olub.

Narkomaniyaya və Narkobiznesə qarşı Beynəlxalq Müdafiə Günü

BMT baş Assambleyası 1987-ci ildə narkomaniya dair problemlərin daim ictimaiyyətin diqqətində saxlanması məqsədi ilə iyun ayının 26-nı Narkomaniya və Narkobiznesə qarşı Beynəlxalq Mübarizə günü elan edib.

Həmçinin oxuyun:

Öz taleyini yıxanlar - Narkoloji Mərkəzdə keçən bir gün

3701
Türkiyənin Antalya əyalətində meşə yanğınları

Türkiyə alovlar içində: Yanğınlar lokallaşdırılsa da, mübarizə davam edir

1106
(Yenilənib 00:29 31.07.2021)
Türkiyənin kənd və meşə təsərrüfatı naziri Bekir Pakdemirli bildirib ki, hazırda 81 yanğın ocağından 70-i lokallaşdırılıb, Adana, Osmaniyə, Antalya, İzmir, Mersin, Muğlada yanğınlarla mübarizə davam edir.

BAKI, 30 iyul - Sputnik. Türkiyənin yanğınsöndürənləri 85 yanğın ocağından 74-nü lokallaşdıra biliblər. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin kənd və meşə təsərrüfatı naziri Bekir Pakdemirli özünün "Twitter" səhifəsində yazıb.

O qeyd edib ki, hazırda 85 yanğın ocağından 74-ü lokallaşdırılıb, Adana, Osmaniyə, Antalya, İzmir, Mersin, Muğlada yanğınlarla mübarizə davam edir.

Nazirin sözlərinə görə, 11 yerdə yanğın davam edir. Yanğınla mübarizəyə 6 təyyarə, 9 pilotsuz uçuş aparatı (PUA), bir pilotsuz helikopter, 45 yanğınsöndürmə helikopteri, bir yanğınsöndürmə tankeri, 1 080 suçiləyici və 55 inşaat maşını, 4 mindən çox heyət cəlb edilib.

Meşələrin qəhrəmanlarının havadan və yerdən böyük sədaqətlə yanğınlarla mübarizə apardığını ifadə edən nazir dəstək göstərən hər kəsə minnətdarlığını bildirib.

Azərbaycanın yanğınsöndürənləri də Türkiyəyə köməyə gediblər

Azərbaycan Prezidentinin tapşırığına əsasən Fövqəladə Hallar Nazirliyinin yanğınsöndürmə qüvvələrinin əməkdaşları Türkiyəyə yola düşüb. Heyət AZAL-ın təyyarələri ilə Türkiyə Respublikasına yola salınıb.

Fövqəladə hallar nazirinin müavini Etibar Mirzəyev jurnalistlərə açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycan Prezidentinin tapşırığına əsasən, nazirliyin 500 nəfərdən ibarət şəxsi heyəti, helikopterlər və digər lazımi avadanlıq və ləvazimatlar qısa zamanda qardaş Türkiyəyə çatdırılacaq.

E.Mirzəyevin sözlərinə görə, hazırda Azərbaycan Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin 100 nəfər əməkdaşı Türkiyəyə yola düşür:

"Bildiyimiz kimi, bu gün Türkiyədə güclü yanğınlar müşahidə olunur. Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyeva Türkiyədə baş verən yanğınlarda həlak olan şəxslərin yaxınlarına başsağlığı verib".

"Türkiyənin kədəri Azərbaycanın kədəridir", - deyən nazir müavini əlavə edib ki, Azərbaycandan iki helikopter və 500 nəfərdən artıq canlı qüvvə və 50-dən artıq texnika hazır vəziyyətdədir.

Türkiyədə yanğınlar 

Türkiyədə, Antalyanın Manavgat rayonunda Yeniköy məhəlləsinin yaxınlığındakı meşədə yanğın olub. İyulun 28-dən başlayan yanğın nəticəsində Manavqat rayonun mərkəzinə qədər yayılıb, bəzi yaşayış məntəqələri və iş yerləri yanaraq yararsız hala düşüb.

Ümumilikdə Türkiyənin Antalya əyalətində başlayan meşə yanğınları nəticəsində 3 nəfər həlak olub, 62 nəfər isə xəsarət alıb.

Yanğının söndürülməsinə 100-dən çox texnika, o cümlədən 2 təyyarə və 15 helikopter cəlb edilib.

Antalyadan başqa Türkiyənin Kayseri, Bodrum, Osmaniyə, Milas, Adana, Kütahya, Mersin, Dıdım, Kuşadası, Kocaeli bölgələrində də kütləvi surətdə meşa yanğınları baş verməkdədir. Türkiyə rəsmiləri hadisənini terror aktı olduğunu istisna etmirlər. 

Həmçinin oxuyun:

Azərbaycan yanğınsöndürənləri qardaş ölkənin harayına getdilər

* İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana başsağlığı verib

* Mehriban Əliyevadan Türkiyəyə dəstək

* Çavuşoğlu Türkiyədəki yanğınlar barədə: "Saxlanılan şübhəlilər var"

1106

Pandemiya bahalı mənzilləri gözdən salıb: indi onlar heç kəsə lazım deyil

382
(Yenilənib 21:59 30.07.2021)
Pandemiya dövründə Azərbaycanda çox bahalı olan mənzillərə tələbat, canlanma olmadı. Bu müddətdə daha çox ipoteka ilə mənzillər satıldı, nağd olaraq satılan mənzillərin sayı isə azaldı.

BAKI, 30 iyul — Sputnik. Bu ilin yanvar-iyun aylarında dünya üzrə qiyməti 10 milyon ABŞ dollarından yuxarı olan super bahalı evlərin satışı ilə bağlı 13,7 milyard ABŞ dolları məbləğində 785 əqd bağlanıb ki, bu da dəyər və kəmiyyət baxımından bir il əvvəlki göstəricilərdən iki dəfə çoxdur. Açıqlanan vəsait Nyu-York, Los-Anceles, Honq-Konq, London, Sidney, Sinqapur və Dubayda evlərin alınmasına sərf olunub.

Maraqlıdır, Azərbaycanda bahalı mənzil bazarında vəziyyət necədir?

Azərbaycanın Rieltorlar Birliyinin sədri Elnur Azadov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında ümumi vəziyyəti şərh edib. O bildirir ki, pandmeiya başladığı müddətdə daşınmaz əmlak bazarı haqda verilən proqnozlar özünü doğrultmayıb: "Pandemiya başlayanda belə bir fikir formalaşmışdı ki, müxtəlif sahələr, o cümlədən də turizm və daşınmaz əmlak sahələri çökəcək. Mənzil almaq istəyən vətəndaşlar ehtiyat etdilər. Beləcə bir il, il yarım ərzində bazarda daşınmaz əmlak almaq istəyən müşəri bazası toplandı. Onlar başa düşdülər ki, bu sahədə investisiya yatırmaq baxımından bunun heç bir riski yoxdur".

E.Azadov deyir ki. yaranmış bu vəziyyət bütün dünya ölkələri üçün bir təcrübə oldu, daşınmaz əmlak bazarına elə ciddi bir təsiri olmadı: "Xüsusən də Azərbaycanda bunu müşahidə edə bildik. Bu müddətdə daşınmaz əmlak bazarında alqı-satqıdan fərqli olaraq hotellər, əcnəbilər üçün kirayələnən evlər daha çox zərərlə üzləşdilər".

E.Azadov deyir ki, hazırda da daşınmaz əmlak bazarına böyük maraq var. Yerli bazardakı vəziyyətə nəzər salan ekspert bildirir ki, bu müddətdə fərdi evlərin tikintisi üçün xırda torpaqlara tələbat artdı.

Daşınmaz əmlak üzrə ekspert Elnur Fərzəliyev Azərbaycanda hələ pandemiyadan öncə bahalı mənzil bazarının alıcılarının azaldığını deyir. O yaranmış vəziyyətin həmin mənzil bazarında qiymətlərin şişirdilmiş olmas ilə izah edir: " Zamanla bu mənzillərin qiyməti aşağı düşdü və real bazar qiyməti aldı. Hazırda da həmin mənzillərdə qiymət artımı yoxdur".

Ekspert bildirir ki, pandemiya dövründə Azərbaycanda çox bahalı olan mənzillərə tələbat, canlanma olmadı. Bu müddətdə daha çox ipoteka ilə mənzillər satıldı, nağd olaraq satılan mənzillərin sayı isə azaldı.

Əmlak sektorunun inkişafının həm də turizm sektorundan asılı olduğunu deyən ekspert Türkiyədəki vəziyyətdən danışır: "Türkiyədəki vəziyyətə nəzər yetirək, burada aylıq olaraq Azərbaycan vətəndaşları tərəfindən 80-100 mənzil alınır. Həmçinin digər ölkələrdən hər ay Türkiyədə mənzil alanların sayı artır. Bunun da əsas səbəbi Türkiyənin turizm sektorunun inkişafda olması ilə bağlıdır".

"2-3 il öncəyə nəzər salsaq, görərik ki, bu müddətdə Azərbaycana ən çox şərq ölkələrindən axın edilib. Onlar bir müddət sonra Azərbaycanın daşınmaz əmlak sektoruna maraq göstərdilər. Lakin əcnəbilərin Azərbaycanda torpaq ala bilməməsi, yaxud da böyük villalar ala bilməməsi maneələr yaradır. Bu səbəbdən həmin ölkələrin vətəndaşlar bizimlə qonşu ölkələrdən daşınmaz əmlak almağa maraq göstərdilər", - deyə E.Fərzəliyev əlavə edib.

Azərbaycanda bahalı mənzil bazarında canlanma yoxdur. Çox bahalı mənzillərin qiymət artımı yoxdur.

382
Пульт дистанционного управления телевизором

CBC teleradio şirkətində kadr dəyişiklikləri baş verib