Kitab mağazası, arxiv şəkli

On beş dəqiqəyə bir sanballı kitab: dahi olmaq üçün tennis topu da kömək edər - FOTO

362
(Yenilənib 15:59 04.04.2021)
On səkkiz yaşlı qızın bacarığı həyatını tamamilə asanlaşdırıb: "Sürətli oxu həyatımın hər yerində mənə köməklik edir. Düşünürəm ki, gələcəkdə sənədlə bağlı heç bir işdə çətinliyim olmayacaq".

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 aprel — Sputnik. Ətrafımızda fərqli bacarıqda, istedadda çoxsaylı insanlar var. Bəzən onların bacarıqlarına baxdıqda "biz bunu edə bilmərik" deyə düşünürük. Əslində isə hər şeyin bir sadə yolu var. 18 yaşlı Fatimə Zülfüqarlı da ətrafındakıların həsəd apardığı şəxslərdən biridir. O, bir dəqiqə ərzində 130 min söz oxuya bilir ki, bu da təxminən 15-20 dəqiqəyə bir kitab oxumaq deməkdir.

Sputnik Azərbaycan həm Fatimə Zülfüqarlı, həm də onun müəllimi Cəmilə Quliyeva ilə söhbətləşib.

© Photo : Courtesy of Fatima Zyulfugarlyi
Fatimə Zülfiqarlı və Cəmilə Quliyeva

Fatimə Zülfüqarlı hazırda Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində İT fakültəsi üzrə təhsil alır: "16 yaşımdan sürətli oxu ilə məşğul oluram. Oxuduğum kitabın şriftlərindən və mövzusundan asılı olaraq bir dəqiqədə oxuduğum sözlərin sayı 25 min ilə 100 min arasında dəyişir. Bəzən çəkilişlər zamanı gözüm həddindən artıq çox yorulduğu üçün bu rəqəmlər davamlı dəyişir".

O gün ərzində dərsləri və şəxsi inkişafına daha çox zaman ayırır: "Ən çox "bookcafe"lərdə olanda və çəkiliş zamanı kitab oxuyuram. Çəkiliş üçün gələn jurnalistlər bəzən özləri ilə 3-4 kitab gətirirlər və onların inamı üçün hər birini oxumalı oluram".

O, "sürətli oxu" kursuna yazıldıqdan sonra yüksək nəticələrə sahib olub: "Sürətli oxu" kursuna yazılanadək mən də hər kəsin bir dəqiqədə oxuya biləcəyi qədər söz oxuyurdum. Təqribən bir dəqiqədə 60-70 söz, lakin kursa yazıldıqdan sonra artıq göstəricilərim yüksəldi". 

Bu bacarığı onun həyatını tamamilə asanlaşdırıb: "Sürətli oxu həyatımın hər yerində mənə köməklik edir. Ən qısa zamanda istənilən mətnləri oxuyub bitirə bilirəm. Bu səbəbdən düşünürəm ki, gələcəkdə sənədlə bağlı heç bir işdə çətinliyim olmayacaq".

O deyir ki, kursa qəbul olunan müəllimlərin hazırlıq prosesində də yaxından iştirak edir, lakin özünün bu sahədə çalışıb uşaq hazırlamağa marağı yoxdur.

Bəs sürətli oxu bacarığını təkmilləşdirmək üçün nə məsləhətdir? Fatimə xanım deyir ki, təşkil olunan kurslarda sürətli oxu üçün xüsusi platforma yaradılır. Həmin platformada bir göz işarəsi olur və o sürətli olaraq ekranın sağı və soluna doğru hərəkət edir: "Beləcə evdə otağın bir küncündə oturub başınızı tərpətmədən davamlı olaraq sol və sağ künclərə baxmağa başlayırsınız. Baxın, heç kəs birdən-birə 50 kiloluq yükü qaldıra bilməz. Bunun üçün öncə 5, sonra 10, 20, 40 kiloluq yükü qaldırmağı bacarmalıdır. Yəni əzələləri mütəmadi işlətməklə yükü qaldırmış olursuz. Göz əzələləri də həmçinin. Gözləri daim məşq etdirməklə siz buna nail ola bilərsiniz. Kursa gələn şəxslərin başlanğıc səviyyəsi 1 dəqiqəyə ərzində 50-70, ən çoxu da 250 söz olur".

Onun sözlərinə görə, sürətli oxu üçün fərdi məşqlər çox önəmlidir: "Bu, tennis topu da ola bilər. Məsələn, tennis topu hərəkət etdikcə eyni istiqamətdə aşağı və yuxarı baxmaq göz əzələlərinin inkişafı üçün çox önəmlidir. Bundan başqa, sürətli oxu və sürətli anlama üçün bəzi səhvlərə yol verməmək lazımdır. Məsələn, uzanaraq oxumaq, yaxud da barmağınızı sətrin üzərində gəzdirərək oxumaq düzgün deyil. Daxildə oxumaq vərdişi də sürəti azaldır. Sürətli oxu zamanı psixologiya yerində olmalı, normal yuxu rejimi olmalı, gözləriniz oxuduğunuza fokuslanmalıdır".

Fatimə Zülfüqarlı musiqi məktəbini fərqlənmə diplomu ilə bitirib, uzun illər rəqs və üzgüçülüklə məşğul olub. O bizə digər bacarıqları və maraqlarından da danışır: "Maksimum 2 dəqiqəyə Rubik kubunu yığa bilirəm. Əlavə olaraq bildirim ki, mental cəbr təhsili də almışam".

Gələcəklə bağlı fərqli arzuları var. O, data analitik, yaxud da audit olmağı istəyir.

Fatimənin müəllimi Cəmilə Quliyeva sürətli oxu kurslarından birinin həm təsisçisi, həm də rəhbəridir. 20 ildən artıq pedaqoji sahədə çalışan Cəmilə xanım artıq 9 ildir ki, sürətli oxu proqramını tədris edir: "Bu sahədə 20-dən artıq müəllim də yetişdirmişəm. Ümumilikdə isə bu günədək təxminən 500-600 tələbə ilə işləmişəm. Bu işdən çox böyük zövq alıram".

Cəmilə xanımın yetirmələri arasında ən böyük rekordçu elə Fatimə Zülfüqarlıdır.

362
Teqlər:
bacarıq, sürətli oxumaq, kitab
Kitbaxanaçı Nazlı Əliyeva

Dünyanı qəlbləri ilə görənlər - Görmə məhdudiyyətli şəxslərin kitabxanası

297
(Yenilənib 23:43 11.04.2021)
Kitabxananın zirzəmidə yerləşməyi həm onun fəaliyyəti, həm də oxucular üçün narahatlıq yaradır. Elə şəxslər var ki, həm görmə məhdudiyyətlidir, həm də onların ayaqlarında, yerimələrində də problemlər var.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 12 aprel — Sputnik. Fiziki məhdudiyyətli əhali qrupunun bir hissəsini görmə məhdudiyyəti olanlar təşkil edir. Cəmiyyətdə bu şəxsləri, "dünyanı qəlbləri ilə görənlər" adlandırırlar. Bir çox sahələrdə fitri istedadalara sahib olan görmə məhdudiyyətli şəxslər nə qədər qəribə səslənsə də, əksər hallarda asudə vaxtlarında mütaliə edir və bundan zövq alırlar.

Maraqlıdır, respublikada görmə məhdudiyyətli şəxslər üçün nəzərdə tutulan yeganə kitabxanada durum necədir?

Bakıda Nərimanov rayonu, 2-ci Sülh döngəsi 2 ünvanında yerləşən kitabxana 4 mərtəbəli binanın zirzəmisindədir. Zirzəminin qapısını açaraq üzüaşağı dik pilləkənləri gördükdə, görəsən, görmə məhdudiyyətli şəxslər bu pilləkənlərlə necə qalxıb-düşürlər, deyə sual ağlımıza gəlir. Ehtiyatla aşağı enirik.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Gözdən əlillər kitabxanası

Kitabxanaçı Nazlı Əliyeva bizi kitabxana ilə tanış edir: "Kitabxanamız 1981-ci ildə yaranıb. 262 kvadrat metrlik ərazisi olan kitabxana 4 mərtəbəli binanın zirzəmisində yerləşir. Burada brayl əlifbası ilə yazılan, eyni zamanda audio formatda olan, həmçinin adi kitablar var. Oxucularımız isə 5 yaşdan 90 yaşadəkdir. Anaları 5 yaşlı yaxud da bir qədər böyük yaşlı övladlarını gətirərək onlara burada kitab oxuyurlar. Burada hətta abituriyentlər üçün lazım olan bəzi vəsaitlər də var".

Kitablarla tanış oluruq, burada dünya ədəbiyyatı, uşaq ədəbiyyatına aid müxtəlif növ - Azərbaycan, rus və türk dillərində kitabalr var. Az sayda olsa da, ingilis dilli kitablara da rast gəlmək mümkündür. Kitabxananın 19 işçisindən 13-ü görmə məhdudiyyətlidir.

Nazlı xanım deyir ki, buradakı audio kitablar səsyazma məntəqələrində diktorlar tərəfindən səsləndirilir: "Bu səslər montaj olunaraq flashcard-a, diskə yazılır ki, görmə məhdudiyyəti olan şəxslər kiminsə köməyi olmadan mütaliə edə bilsinlər. Azərbaycanın Xalq artisti Eldost Bayramov, diktor Zərifə Ağahüseynqızı və digərləri bu kitabları səsləndirib. Bəzən tələbələr gəlir ki, biz ödənişsiz olaraq kitabları səsləndirmək istəyirik. Bu zaman həmin şəxsin səsi dinlənilir. Çünki bizim auditoriya görmədiyi üçün onlar səsə daha həssasdılar. Bu səbəbdən də səsin xoş, avazlı olub-olmadığı yoxlanılır. Səslə yanaşı, ləhcənin olmaması, düzgün oxunma çox önəmlidir".

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Kitbaxanaçı Nazlı Əliyeva

Kitabxanaçı deyir ki, brayl tipli kitablar xüsusi avadanlıqlarla çap olunur. Düzdür, bu kitablar audio kitablarla müqayisədə az olsa da, ona maraq var. Audio tipli kitablar buradakı kitabların təxminən 70 faizini təşkil edir.

Söhbət boyu suallar da beynimizdə gəzib-dolaşır: Havalandırma sistemi, pəncərəsi olmayan və görmə məhdudiyyətli şəxslər üçün nəzərdə tutulmuş kitabxanada görəsən ən çox nə qədər oturub mütaliə etmək olar?

Elə Nazlı xanım da deyir ki, onlaırn əsas problemləri məhz yerləşdikləri məkanla bağlıdır: "Əsas problemimiz bu məkanla bağlıdır. Mərkəz olaraq yerimiz yaxşıdır, "Gənclik" metrostansiyasının yanından bura beş dəqiqəyə çatmaq olur. Amma kitabxananın zirzəmidə yerləşməyi həm fəaliyyətimiz, həm də oxucularımız üçün narahatlıq yaradır. Elə şəxslər var ki, həm görmə məhdudiyyətlidir, həm də onların ayaqlarında, yerimələrində də problemlər var. Onların arasında əsa ilə gəzənlər, arabada olanlar da var ki, bura düşüb-çıxmaq heç də rahat olmur".  

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Taktil kitab

"Yaşayış binasının zirzəmisində yerləşirik deyə, burada nəmişlik olur, bir də görürsən ki, yuxarıdan su damır. İldə bir neçə dəfə bu iş başımıza gəlir, kitab fondumuz xarab olur, Pəncərələr olmadığndan havalandırma sistemi də yoxdur", - deyə o əlavə edir.   

N.Əliyeva deyir ki, oxucular əvvəllər daha çox gəlirdi, hazırda isə gündəlik gələn oxucuların sayı 10-15-dir: "Bunun da səbəbi ictimai nəqliyyatda, taksilərdə qiymətlərin artması ilə bağlıdır. Bu şəxslər gələndə tək gəlmirlər, mütləq onlarla kimsə də gəlir. Yəni, hər dəfə taksi ilə gəlmək onlar üçün heç də sərfəli deyil. Lakin biz kitabları onlara əlçatan etmək üçün bəzən özümüz ünvana aparırıq. Görmə məhdudiyyətli şəxslər adətən kompakt olaraq bir ərazidə yaşayırlar. Belə olanda, yaxud da şəxslərdən biri gəlib kitab götürdükdə sonradan digər görmə məhdudiyyətli şəxslərə də verir. Bu zaman həmin şəxs bizimlə əlaqə saxlayaraq kitabı kimə verdiyini deyir və kitab onun adından çıxarılaraq başqasının adına salınır".

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Səsli kitab

Pandemiya dövründə oxucuların evdən çıxmaması üçün kitabxanın digər əməkdaşları təəfindən "Youtube" və "Facebook" vasitəsi ilə kitablar oxuyaraq səsləndirirlər: "Pandemiya dövründə "Zoom" proqramı vasitəsi ilə tədbirlər də keçirmişik. Bizim əsas kontingentimiz Gözdən Əlilər Məktəbinin şagirdləridir. Onlar da tez-tez bura üz tutur, tədbirlərimizə qatılır, müxtəlif proqramlarla çıxış edirlər. Biz onların şairlər, yazıçılar, qəhrəmanlarımızla görüşlərini də təşkil edirik".        

Kitabxananın direktoru Şəhla Vəliyeva da zirzəmi şəraitinin çətinliklərindən danşır: "Bizim kitablar xüsusi kitablardır. Brayl əlifbası ilə nəşr olunan kitablar müəyyən temperaturda, şəraitdə qorunub saxlanılmalıdır. Bu kitablarla yanaşı disklərin də zirzəmi şəraitində saxlanılması düzgün deyil. Bu bizim başlıca problemimizdir. Təsəvvür edib, bəzən təmir  bitməmiş divarlar yenidən nəm verir".

  • Səsli kitab
    © Sputnik / Nigar Iskanderova
  • Səsli kitab
    © Sputnik / Nigar Iskanderova
  • Səsli kitab
    © Sputnik / Nigar Iskanderova
  • Gözdən əlillər kitabxanası
    © Sputnik / Nigar Iskanderova
1 / 4
© Sputnik / Nigar Iskanderova
Səsli kitab

"Ev sahibləri evlərini kirayə verirlər. Kirayədə qalanlar isə gördüyünüz kimi, vəziyyətimizi bu hala gətiriblər. Zirzəmidə olmasaydıq, vəziyyət fərqli olardı", - deyə o əlavə edir.

Hazırda kitabxananın 1200 oxucusu olduğunu deyən direktor bu auditoriyada 83-85 yaşlı nənə-babaların da yer aldığını diqqətə çatdırır.

297

Yasamal rayonunda avtomobilə atəş açılıb

138
İdarəetməni itirən sürücü nəqliyyat vasitəsini dərədən aşağı aşırıb. Hadisə yerinə Yasamal Rayon Polis İdarəsi və 29-cu Polis Şöbəsinin əməkdaşları cəlb edilib.

BAKI, 12 aprel - Sputnik. Bakının Yasamal rayonunda silahlı insident baş verib.

APA xəbər verir ki, hadisə Yeni Yaşamal yaşayış massivində qeydə alınıb.

Əsəd Əhmədov küçəsində 99-VH-886 dövlət nişanlı "Chevrolet" markalı avtomobilə atəş açılıb. İdarəetməni itirən sürücü nəqliyyat vasitəsini dərədən aşağı aşırıb. Hadisə yerinə Yasamal Rayon Polis İdarəsi və 29-cu Polis Şöbəsinin əməkdaşları cəlb edilib.

138

Bu işlərin görülməsi Azərbaycanda işsizliyi azaldacaq ekspert açıqlayır

0
(Yenilənib 18:38 11.04.2021)
İqtisadçı ekspert Fuad İbrahimov deyir ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə qruculuq işlərinin aktiv şəkildə davam etdirilməsi çox sayda iş yerlərinin açılmasına səbəb olacaqdır
Fuad İbrahimov: “Vaksinasiyanın sürətlənməsi iqtisadi fəallığı artıracaq”

Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) yenilənmiş proqnozuna əsasən, bu il Azərbaycanda işsizlik səviyyəsi 5,8% təşkil edəcək. Gələn il isə bu göstəricinin cüzi azalaraq 5,7%-ə bərabər olacağı gözlənilir.

İqtisadçı ekspert Fuad İbrahimov Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, pandemiyanın dünya iqtisadiyyatına ziyan vurması işsizlik ordusunun yaranmasına səbəb olub: “Dünya iqtisadiyyatında bu problemin aradan qaldırılması üçün böyük zaman lazımdır. Azərbaycan haqqında danışdıqda onu deyə bilərəm ki, vaksinasiya prosesinin getdikcə sürətlənməsini görürük. Bu da özlüyündə iqtisadi fəallığın artması ilə nəticələnəcək. Eyni zamanda mövsümi işlərlə bağlı sahələrin yenidən bərpa olunması da işsizlik statistikasının azalmasına təsir edəcək. Xüsusən də işğaldan azad edilmiş ərazilərdə quruculuq işlərinin aktiv şəkildə davam etdirilməsi çox sayda iş yerlərinin açılmasına səbəb olacaqdır”.

Fuad İbrahimovun geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

0