Astara rayonunun Kakalos kənd sakini Fərbiyə Şabanova

Şirvanşahın yadigarı olan kəndin canlı tarixi - Onun əlindən gəlməyən yoxdur

1393
Kakalosun canlı tarixi savadlı, bacarıqlı, zəhmətkeş insandır. 80 yaşı olmasına baxmayaraq, bu gün də yorulmadan, ictimai əsaslarla çalışır. Deyir ki, insanın həyatda yaşaya bilməsi üçün amalı olmalıdır.

BAKI, 28 mart - Sputnik. Kakalos - Astara rayonunun kəndlərindəndir. Əsasən talış milliyətindən olan şəxslərin yaşadığı kəndin adı ilə bağlı müxtəlif versiyalar var.

Düzünü desək, Bakıdan Astaraya həsirçiliklə bağlı reportaj hazırlamağa getmişdik. Və burada canlı tarixlə tanış olacağımızı düşünməmişdik də. Ancaq bizi qarşılayan 80 yaşlı Fərbiyə Şabanova kəndin tarixi, muzeyi, həsirçilik, rəqs qrupu və s. haqqında ətraflı məlumatlandırdı.

O bildirdi ki, kənddə bir məktəb, bir mədəniyyət evi və bir məscid var.

© Sputnik / Irade JELIL
Astara rayonunun Kakalos kənd sakini Fərbiyə Şabanova

Kəndin ağbirçəyi hesab edilən, sözün əsl mənasında canlı tarix olan Fərbiyə Şabanova Sputnik Azərbaycan-a danışarkən qeyd etdi ki, "kakalos" sözü talış dilində "kə" – ev, "los" – yığım, yəni ev yığımı deməkdir. Həmçinin koko/koka (qədim türk dillərində "vəhşi", "qəzəbli, quduz") və los/lus ("çölpişiyi") sözlərindən ibarət olub, "vəhşi çöl pişiyi" mənasını bildirdiyi güman edilir.

Onun sözlərinə görə, bəzi tarixi mənbələrdə kəndin adını hökmdar I Keykavusun (Şirvanşah I Keykavus (1294-1317) - red.) kənddə düşərgə quraraq bir müddət yaşaması ilə əlaqələndirirlər.

F.Şabanova Kakalos kəndində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. Xalq teatrının rejissoru, mədəniyyət evinin rəhbəri, qızlar qrupunun rəhbəri, muzey rəhbəri, icra nümayəndəsi və s. vəzifələrdə çalışan F.Şabanova 18 ildir ki, könüllü şəkildə kəndinə xidmət edir:

"1964-cü ildə "Əvəsor" rəqs qrupu yaratmışam. "Əvəsor" talış dilindən tərcümədə "yeni il" deməkdir. Bu qrup uzun illərdir ki, fəaliyyət göstərir. Qrupla müxtəlif ölkələrdə qastrollarda olub, mükafatlar almışıq".

© Sputnik / Irade JELIL
Astara Tarix-diyarşünaslıq muzeyi

Daha sonra kənddə muzey yaratmağa müvəffəq olub. Onun sözlərinə görə, Kakalos kəndində olan Astara Tarix-diyarşünaslıq muzeyi 30 bölmədən ibarətdir:

"Muzeydə 5000-ə yaxın eskponat var. Burada Kakalos kəndinin tarixi ilə bağlı maraqlı məlumatlar yer alır. Kəndimiz IX-X əsrlərdə yaradılıb. O dövrdə evlər ağacdan tikilirdi, döşəməsinə palçıq, tavanına müxtəlif bitkilər yığılırdı".

Muzeydə qədimdə toxunulmuş həsir zənbillər, hövsər (çəltik ələyən), dırmıx, ütülər, fənərlər, bürünc, mis, gümüş məmulatlar, kənd evi güşəsi, qədim qablar, cehiz sandıqları, qədim geyimlər və digər eksponatlar nümayiş etdirilir.

F.Şabanova həyat yoldaşı üçün əl işləməsi ilə hazırladığı köynəyi də muzeyə qoyub. Danışır ki, yoldaşı bu köynəyi geyinəndə fəxr edirmiş.

  • Astara rayonunun Kakalos kənd sakini Fərbiyə Şabanova
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Astara rayonunun Kakalos kənd sakini Fərbiyə Şabanova
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Astara rayonunun Kakalos kəndi
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Astara Tarix-diyarşünaslıq muzeyi
    © Sputnik / Irade JELIL
1 / 4
© Sputnik / Irade JELIL
Astara rayonunun Kakalos kənd sakini Fərbiyə Şabanova

"Mənim formalaşmağımda yoldaşımın böyük rolu olub. O mənim irəli getməyimi çox arzulayırdı. Bu gün də yoldaşımın arzularını həyata keçirirəm. Biz sinif yoldaşı olmuşduq. Məni sevmişdi. Evlənmişdik. Təhsilimdə, həyatda atdığım bütün addımlarda onun əməyi var", - deyə Fərbiyə xanım danışır.

Muzeydə müxtəlif əskinaslar, gümüş pullar, sikkələr də nümayiş etdirilir.

F.Şabanova qeyd edib ki, Birinci Qarabağ müharibəsində kəndin üç şəhidi olub. Muzeydə onlar haqqında da məlumatlar yer alıb.

© Sputnik / Irade JELIL
Astara rayonunun Kakalos kənd sakini Fərbiyə Şabanova

Ümumiyyətlə, Kakalos kəndi haqqında məlumatlanmaq istəyən hər bir şəxs bu muzeydə olmalı, Fərbiyə nənə ilə özü danışmalıdır.

F.Şabanova sözün əsl mənasında savadlı, bacarıqlı, zəhmətkeş qadın olub. 80 yaşı olmasına baxmayaraq, bu gün də yorulmadan, ictimai əsaslarla çalışır. Deyir ki, insanın həyatda yaşaya bilməsi üçün amalı olmalıdır.

Tarix, incəsənət, etnoqrafiya və s. isə F.Şabanovanın maraqlarına daxildir.

© Sputnik / Irade JELIL
Astara Tarix-diyarşünaslıq muzeyi

F.Şabanova Kakalos kəndinin mədəniyyət evində xüsusi güşələr yaradıb. Bütün arzularını, düşüncələrini burada əks etdirib.

Bir gün yolunuz Astaraya düşsə, Kakalosa baş çəkin, peşman olmayacaqsınız. Burada Fərbiyə nənənin söhbətləri, dadlı yeməkləri, yaradıcılığı ilə də tanış ola biləcəksiniz.

1393
Məmur, arxiv şəkli

Nöqsanlara yol vermiş sahibkarlıq subyektləri barədə tədbirlər görülür

2
(Yenilənib 14:01 17.04.2021)
Ümumilikdə 40 obyektdə epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena tələblərinin pozulduğu aşkar olunub.

BAKI, 17 aprel — Sputnik. Sahibkarlıq subyektlərində monitorinqlər davam etdirilir.

İqtisadiyyat Nazirliyindən Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, nazirliyin sahibkarlıq subyektlərində (ictimai iaşə və turizm obyektləri istisna olmaqla) pandemiya şəraitinin zəruri qayda və tələblərinə əməl olunmasına nəzarət məqsədilə aprelin 15-də keçirdiyi monitorinqlər zamanı Binəqədi rayonunda Nazir Məmmədova, Nəsimi rayonunda Ələmdar Abuşova, Nizami rayonunda Orxan İsmayılova, Xəzər rayonunda Əlihüseyn Abbasova məxsus pərakəndə ticarət obyektlərində, Gəncə şəhərində "Super sport idman malları" mağazasında, "Azəri xatun geyim mağazası"nda, "Viano butik", "Rodi-jeans" ticarət obyektlərində, Sumqayıt şəhərində Rəhman Əsgərova, Rövşən Təhməzova, Tağı Tağıyevə, Əkrəm Tahirova, İlhamə Qurbanovaya məxsus pərakəndə ticarət obyektlərində, ümumilikdə 40 obyektdə epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena tələblərinin pozulduğu aşkar olunub.

Nöqsanlara yol vermiş sahibkarlıq subyektləri barədə İnzibati Xətalar Məcəlləsinə uyğun olaraq müvafiq tədbirlər görülüb.

2
Məmur portfeli, arxiv şəkli

"Vəkilin işinin çoxluğu hüquq problemlərinin olmasından xəbər verir"

99
(Yenilənib 13:28 17.04.2021)
Hüquqşünas Azərbaycanda vəkillərin sayının artırılması, onlara dövlət hesabına hüquqi yardım müqabilində edilən ödənişlərin məbləği, vəkil statusu almaq üçün tələblər və digər məsələlərdən danışıb.

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 17 aprel — Sputnik. Ombudsman insan hüquqlarının müdafiəsində vəkillik institutunun əhəmiyyətini nəzərə alaraq, illik məruzələrində ölkədə vəkillərin sayının artırılması, onlara dövlət hesabına hüquqi yardım müqabilində edilən ödənişlərin məbləğinin yüksəldilməsi və fəaliyyətlərinin dəstəklənməsi ilə bağlı aidiyyəti qurumlara təkliflərlə müraciət edib. Həmçinin, Ombudsman vəkillik peşəsinə qəbul zamanı namizədlər üçün müəyyən edilmiş tələblərin yumşaldılmasını məqsədəmüvafiq hesab edib.

Məsələ ilə bağlı vəkil Elyar Həsənov Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, əvvəllər məhkəmələrdə hüquqların müdafiəsi ilə bağlı istənilən şəxs başqa şəxsi təmsil edə bilirdi: "Bu da sui-istifadə hallarına gətirib çıxarırdı. Sonra hüquqi yardımın və peşəkarlığın artırılması üçün qanunvericiliyə dəyişiklik edildi ki, məhkəmədə şəxsi yalnız yaxın qohumları və vəkil təmsil edə bilsin. Amma ali təhsilli hüquqşünaslara məhkəmədə şəxsi təmsil etmək imkanları saxlanılmalı idi. Hazırda Azərbaycanda adambaşına düşən vəkillərin sayı qabaqcıl ölkələrlə müqayisədə azdır. Lakin Vəkillər Kollegiyası vəkillərin sayının artırılması üçün mütəmadi tədbirlər görür və bu proses davam edir. Fikrimcə, vəkillərin sayı artırıldıqdan sonra məhdudlaşma aparılsa idi, daha yaxşı olardı. Amma mövcud vəkil sayına görə vətəndaşların çətinliklə üzləşdiyini düşünmürəm. Bu istiqamətdə müəyyən qədər regionda problemlər var, lakin bunun həlli də mümkündür".

O bildirib ki, vətəndaşlara yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım göstərilməlidir: "Bu baxımdan vəkillərin sayını sürətli şəkildə artırmaq da doğru deyil. Razıyam, vəkillərin sayını artırmaq olar. Lakin vəkil statusu almaq istəyənlərin təcrübəsi olmalı, onlar yoxlanılmalı, tələblərə cavab verməlidirlər. Vəkilin savadsızlığından, qeyri-peşəkarlığından vətəndaşa zərər gələndə onu artıq düzəltmək olmur. Kriteriyalar azalanda da keyfiyyətli yardımın səviyyəsi aşağı düşə bilər. Hazırda 3 il staj tələb olunur və bunu 2 ilə endirmək olar. Düşünürəm ki, ixtisaslaşmaya getmək lazımdır. Məsələn, 7 il maliyyə sahəsində işləyən şəxsə birbaşa vəkil statusu verilsə, maliyyə sahəsində yüksək yardım göstərməsi mümkündür, lakin cinayət işləri sahəsində isə işə zərər verə bilər, çünki bu sahədə təcrübəsi yoxdur. Yəni şəxsin 7 il təcrübəsi hansı sahədədirsə, həmin sahə üzrə vəkillik etməlidir. Digər sahələrdə vəkillik etmək istəyirsə, imtahandan keçməlidir".

Onun sözlərinə görə, bəzən vəkillərin iş yükü artır: "Məsələn, Bakı şəhərində xeyli çıxarışsız tikililər var. Kütləvi olaraq çıxarış verilməkdən imtina olunur və bu, problem həll edilmir. Bu zaman vətəndaşlar vəkillərə müraciət edirlər. Vəkilin işinin çoxluğu hüquq problemlərinin mövcudluğundan xəbər verir. Vəkil dövlət müəssisəsi deyil. Vəkilin işi əslində çox olmamalıdır, məsələni kökündən həll etmək lazımdır".

"Vəkillərə dövlət hesabına hüquqi yardım müqabilində edilən ödənişlərin məbləği artırılıb. Əvvəllər 1 saat 2 manat idi, hazırda 1 saat 6 manatdır. Lakin hazırki şəraitdə bunu bir az da artırmaq olar. Əsas odur ki, vəkillər üçün maddi-texniki təminat olsun", - deyə o əlavə edib.

99