İsmayıl Hüseynovun anası Sona Hüseynova

Oğlum dönüb mənə baxanda gördüm ki, alnı qandır - Şəhid anası

2040
(Yenilənib 09:48 26.03.2021)
"Bu küçədə hara baxıram, İsmayılı görürəm. Körpəliyini, yeniyetməliyini, yarımçıq qalan gəncliyini..."

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 26 mart — Sputnik. Gecə saat 2 radələrində telefona zəng gəlir. Bu vədə edilən zəngin səsi Sona xanımın ürəyini titrədir. Telefonun dəstəyini qaldıran İsmayılın üzündə yaranmış ifadədən evdə hər kəs zəngin haradan edildiyini anlayır...

Vətən müharibəsində şəhid olmuş İsmayıl Hüseynovun ağsaçlı anası Sona Hüseynova ilə söhbətə elə 2020-ci il sentyabrın 21-i gecəsi edilən zəngdən körpü salırıq. Ömrünün ixtiyar çağında övlad itkisinın acısını yaşayan bu ağbirçək qadınla söhbətləşmək çətin olsa da, Sputnik Azərbaycan Vətən müharibəsi qəhrəmanlarını tanıtmaqda davam edir....

© Sputnik / Zulfiyya Guluyeva
İsmayıl Hüseynovun anası Sona Hüseynova

Paytaxtın Səbail rayonu, 20-ci Sahə adlanan ərazisində yaşayan Sona xanım ilə söhbət zamanı öyrənirik ki, o, iki oğul, bir qız anasıdır. Həyat yoldaşını övladları kiçikkən itirib.

Müharibə başlayan kimi kiçik oğlu İsmayıl orduya könüllü yazılır. Bu barədə isə evdə heç nə demir. Elə sən demə, sentyabrın 21-i gecə saat 2-də edilən zəng Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətindən gəlibmiş. İsmayıl anasına sabah hərbi komissarlığa yollanacağını söyləyir. Vətənin darda olduğu bir vaxtda oğluna "getmə" deməyə dili gəlmir Sona ananın:

"Mən övladlarımın hamısını vətənpərvər ruhda tərbiyə etmişəm. Həmişə Vətən sizin ananızdır demişəm onlara. Ürəyimdə bir ana kimi narahatlıq olsa da, İsmayılı yolundan döndərmədim. İstəyirdim ki, onu müharibəyə özüm yola salım. Amma ayaqlarım sözümə baxmadığından, İsmayıl mənim onu hərbi komissarlıqdan yola salmağıma razı olmadı. İsmayıl müharibə gedə-gedə mənə zəng edirdi. Hər dəfə də mənə ürək-dirək verirdi ki, onun üçün narahat olmayım. İsmayıl müharibədə sanitar kimi xidmət edirmiş. Yaralı əsgərlərimizi güllə altından çıxardıb təcili yardım maşınına gətirirmiş. Axırıncı dəfə yaralı əsgərləri döyüş ərazisindən çıxartmağa gedəndə ona xəbərdarlıq edirlər ki, gözləsin. Çünki mərmi göydən yağış kimi yağırmış. Döyüş getdiyi yerdə isə yaralı əsgərlər qalıbmış. İsmayıl xəbərdarlığa baxmayaraq onları çıxartmağa gedəndə mərmi düz onun yanında partlayıb".

  • Şəhid İsmayıl Hüseynovun şəkilləri
    © Sputnik / Zulfiyya Guluyeva
  • Şəhid İsmayıl Hüseynovun şəkilləri
    © Sputnik / Zulfiyya Guluyeva
  • Şəhid İsmayıl Hüseynovun şəkilləri
    © Sputnik / Zulfiyya Guluyeva
  • Şəhid İsmayıl Hüseynovun şəkilləri
    © Sputnik / Zulfiyya Guluyeva
  • İsmayıl Hüseynovun anası Sona Hüseynova
    © Sputnik / Zulfiyya Guluyeva
1 / 5
© Sputnik / Zulfiyya Guluyeva
Şəhid İsmayıl Hüseynovun şəkilləri

S.Hüseynova oğlunun partlayış zamanı sol qolunu və ayağını itirdiyini, tanınmaz hala düşdüyünü söyləyib. İsmayılın şəhid xəbərini isə ona ərazinin Mənzil İstismar Sahəsindən (MİS) veriblər.

Sona ana deyir ki, İsmayılın şəhid olacağı gecəsi oğlu yuxusuna girib:

"Gördüm ki, bir dəstə əsgər gedir. İsmayıl isə onların qabaq cərgəsindədir. Yuxuda İsmayılı səslədim. Oğlum çönüb mənə baxanda gördüm ki, alnı qandır balamın... Yuxumu durub suya söylədim ki, xeyrə calansın. Amma sən demə, yuxuda gödüyüm qan elə balamın qanlı köynəyiymiş".

© Sputnik / Zulfiyya Guluyeva
İsmayıl Hüseynovun anası Sona Hüseynova

68 yaşlı Sona Hüseynova oğul itkisindən sonra yaşamağın çətin olduğunu söyləsə də, deyir ki, tək təsəllisi İsmayılın Vətən yolunda şəhid olmasıdır.

"İsmayılın 27 yaşı vardı. Hər bir ana kimi mənim də arzum oğlumu evləndirmək, nəvələrimlə oynamaq idi. Amma hər dəfə oğlumla evlənmək barədə danışanda bu söhbətdən yayınırdı. İsmayıla kreditlə maşın almışdım. İşi olmadığından taksi kimi sürürdü. Elə evimizi də taksidən qazandığı pulla dolandırırdı. O biri oğlum isə ustadır. O da subaydır. İsmayıl şəhid olandan sonra bu kasıb komamda otura bilmirəm. Yaxşı ki, qonşular var, onlarla söhbət edib başımı qatıram. Amma bu küçədə haraya baxıram, İsmayılı görürəm. Körpəliyini, yeniyetməliyini, yarımçıq qalan gəncliyini".

Ana deyir ki, İsmayıl öləndən sonra qaranlıq evlərinə sanki daha da qaranlıq çöküb:

"Düzdür, rayon icra hakimiyyətindən gəlib mənə dəstək göstərirlər. Mənzilimizi təmir edəcəklərini də söyləyiblər. Söz veriblər ki, yuxarıda parkda İsmayılın heykəlini qoyacaqlar. Amma İsmayılın yoxluğunun ürəyimdə açdığı boşluğu heç nə doldura bilməz".

S.Hüseynova İsmayılın xalqın çiyinləri üzərində son mənzilə yola salındığını söyləyir. İsmayılın yaşadığı mənzildə isə Sona anaya xatirə qalan İsmayılın şəkilləridir. Hər gün öpüb oxşadığı, oğlunun yoxluğunu ona unutduran şəkilləri...

2040
Kitbaxanaçı Nazlı Əliyeva

Dünyanı qəlbləri ilə görənlər - Görmə məhdudiyyətli şəxslərin kitabxanası

122
(Yenilənib 23:43 11.04.2021)
Kitabxananın zirzəmidə yerləşməyi həm onun fəaliyyəti, həm də oxucular üçün narahatlıq yaradır. Elə şəxslər var ki, həm görmə məhdudiyyətlidir, həm də onların ayaqlarında, yerimələrində də problemlər var.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 12 aprel — Sputnik. Fiziki məhdudiyyətli əhali qrupunun bir hissəsini görmə məhdudiyyəti olanlar təşkil edir. Cəmiyyətdə bu şəxsləri, "dünyanı qəlbləri ilə görənlər" adlandırırlar. Bir çox sahələrdə fitri istedadalara sahib olan görmə məhdudiyyətli şəxslər nə qədər qəribə səslənsə də, əksər hallarda asudə vaxtlarında mütaliə edir və bundan zövq alırlar.

Maraqlıdır, respublikada görmə məhdudiyyətli şəxslər üçün nəzərdə tutulan yeganə kitabxanada durum necədir?

Bakıda Nərimanov rayonu, 2-ci Sülh döngəsi 2 ünvanında yerləşən kitabxana 4 mərtəbəli binanın zirzəmisindədir. Zirzəminin qapısını açaraq üzüaşağı dik pilləkənləri gördükdə, görəsən, görmə məhdudiyyətli şəxslər bu pilləkənlərlə necə qalxıb-düşürlər, deyə sual ağlımıza gəlir. Ehtiyatla aşağı enirik.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Gözdən əlillər kitabxanası

Kitabxanaçı Nazlı Əliyeva bizi kitabxana ilə tanış edir: "Kitabxanamız 1981-ci ildə yaranıb. 262 kvadrat metrlik ərazisi olan kitabxana 4 mərtəbəli binanın zirzəmisində yerləşir. Burada brayl əlifbası ilə yazılan, eyni zamanda audio formatda olan, həmçinin adi kitablar var. Oxucularımız isə 5 yaşdan 90 yaşadəkdir. Anaları 5 yaşlı yaxud da bir qədər böyük yaşlı övladlarını gətirərək onlara burada kitab oxuyurlar. Burada hətta abituriyentlər üçün lazım olan bəzi vəsaitlər də var".

Kitablarla tanış oluruq, burada dünya ədəbiyyatı, uşaq ədəbiyyatına aid müxtəlif növ - Azərbaycan, rus və türk dillərində kitabalr var. Az sayda olsa da, ingilis dilli kitablara da rast gəlmək mümkündür. Kitabxananın 19 işçisindən 13-ü görmə məhdudiyyətlidir.

Nazlı xanım deyir ki, buradakı audio kitablar səsyazma məntəqələrində diktorlar tərəfindən səsləndirilir: "Bu səslər montaj olunaraq flashcard-a, diskə yazılır ki, görmə məhdudiyyəti olan şəxslər kiminsə köməyi olmadan mütaliə edə bilsinlər. Azərbaycanın Xalq artisti Eldost Bayramov, diktor Zərifə Ağahüseynqızı və digərləri bu kitabları səsləndirib. Bəzən tələbələr gəlir ki, biz ödənişsiz olaraq kitabları səsləndirmək istəyirik. Bu zaman həmin şəxsin səsi dinlənilir. Çünki bizim auditoriya görmədiyi üçün onlar səsə daha həssasdılar. Bu səbəbdən də səsin xoş, avazlı olub-olmadığı yoxlanılır. Səslə yanaşı, ləhcənin olmaması, düzgün oxunma çox önəmlidir".

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Kitbaxanaçı Nazlı Əliyeva

Kitabxanaçı deyir ki, brayl tipli kitablar xüsusi avadanlıqlarla çap olunur. Düzdür, bu kitablar audio kitablarla müqayisədə az olsa da, ona maraq var. Audio tipli kitablar buradakı kitabların təxminən 70 faizini təşkil edir.

Söhbət boyu suallar da beynimizdə gəzib-dolaşır: Havalandırma sistemi, pəncərəsi olmayan və görmə məhdudiyyətli şəxslər üçün nəzərdə tutulmuş kitabxanada görəsən ən çox nə qədər oturub mütaliə etmək olar?

Elə Nazlı xanım da deyir ki, onlaırn əsas problemləri məhz yerləşdikləri məkanla bağlıdır: "Əsas problemimiz bu məkanla bağlıdır. Mərkəz olaraq yerimiz yaxşıdır, "Gənclik" metrostansiyasının yanından bura beş dəqiqəyə çatmaq olur. Amma kitabxananın zirzəmidə yerləşməyi həm fəaliyyətimiz, həm də oxucularımız üçün narahatlıq yaradır. Elə şəxslər var ki, həm görmə məhdudiyyətlidir, həm də onların ayaqlarında, yerimələrində də problemlər var. Onların arasında əsa ilə gəzənlər, arabada olanlar da var ki, bura düşüb-çıxmaq heç də rahat olmur".  

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Taktil kitab

"Yaşayış binasının zirzəmisində yerləşirik deyə, burada nəmişlik olur, bir də görürsən ki, yuxarıdan su damır. İldə bir neçə dəfə bu iş başımıza gəlir, kitab fondumuz xarab olur, Pəncərələr olmadığndan havalandırma sistemi də yoxdur", - deyə o əlavə edir.   

N.Əliyeva deyir ki, oxucular əvvəllər daha çox gəlirdi, hazırda isə gündəlik gələn oxucuların sayı 10-15-dir: "Bunun da səbəbi ictimai nəqliyyatda, taksilərdə qiymətlərin artması ilə bağlıdır. Bu şəxslər gələndə tək gəlmirlər, mütləq onlarla kimsə də gəlir. Yəni, hər dəfə taksi ilə gəlmək onlar üçün heç də sərfəli deyil. Lakin biz kitabları onlara əlçatan etmək üçün bəzən özümüz ünvana aparırıq. Görmə məhdudiyyətli şəxslər adətən kompakt olaraq bir ərazidə yaşayırlar. Belə olanda, yaxud da şəxslərdən biri gəlib kitab götürdükdə sonradan digər görmə məhdudiyyətli şəxslərə də verir. Bu zaman həmin şəxs bizimlə əlaqə saxlayaraq kitabı kimə verdiyini deyir və kitab onun adından çıxarılaraq başqasının adına salınır".

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Səsli kitab

Pandemiya dövründə oxucuların evdən çıxmaması üçün kitabxanın digər əməkdaşları təəfindən "Youtube" və "Facebook" vasitəsi ilə kitablar oxuyaraq səsləndirirlər: "Pandemiya dövründə "Zoom" proqramı vasitəsi ilə tədbirlər də keçirmişik. Bizim əsas kontingentimiz Gözdən Əlilər Məktəbinin şagirdləridir. Onlar da tez-tez bura üz tutur, tədbirlərimizə qatılır, müxtəlif proqramlarla çıxış edirlər. Biz onların şairlər, yazıçılar, qəhrəmanlarımızla görüşlərini də təşkil edirik".        

Kitabxananın direktoru Şəhla Vəliyeva da zirzəmi şəraitinin çətinliklərindən danşır: "Bizim kitablar xüsusi kitablardır. Brayl əlifbası ilə nəşr olunan kitablar müəyyən temperaturda, şəraitdə qorunub saxlanılmalıdır. Bu kitablarla yanaşı disklərin də zirzəmi şəraitində saxlanılması düzgün deyil. Bu bizim başlıca problemimizdir. Təsəvvür edib, bəzən təmir  bitməmiş divarlar yenidən nəm verir".

  • Səsli kitab
    © Sputnik / Nigar Iskanderova
  • Səsli kitab
    © Sputnik / Nigar Iskanderova
  • Səsli kitab
    © Sputnik / Nigar Iskanderova
  • Gözdən əlillər kitabxanası
    © Sputnik / Nigar Iskanderova
1 / 4
© Sputnik / Nigar Iskanderova
Səsli kitab

"Ev sahibləri evlərini kirayə verirlər. Kirayədə qalanlar isə gördüyünüz kimi, vəziyyətimizi bu hala gətiriblər. Zirzəmidə olmasaydıq, vəziyyət fərqli olardı", - deyə o əlavə edir.

Hazırda kitabxananın 1200 oxucusu olduğunu deyən direktor bu auditoriyada 83-85 yaşlı nənə-babaların da yer aldığını diqqətə çatdırır.

122

Yasamal rayonunda avtomobilə atəş açılıb

67
İdarəetməni itirən sürücü nəqliyyat vasitəsini dərədən aşağı aşırıb. Hadisə yerinə Yasamal Rayon Polis İdarəsi və 29-cu Polis Şöbəsinin əməkdaşları cəlb edilib.

BAKI, 12 aprel - Sputnik. Bakının Yasamal rayonunda silahlı insident baş verib.

APA xəbər verir ki, hadisə Yeni Yaşamal yaşayış massivində qeydə alınıb.

Əsəd Əhmədov küçəsində 99-VH-886 dövlət nişanlı "Chevrolet" markalı avtomobilə atəş açılıb. İdarəetməni itirən sürücü nəqliyyat vasitəsini dərədən aşağı aşırıb. Hadisə yerinə Yasamal Rayon Polis İdarəsi və 29-cu Polis Şöbəsinin əməkdaşları cəlb edilib.

67