Fariz Həsənov, qızı Sevinc və oğlu Ruslan

Şəhidin xanımı: "Razı idim, əli-ayağı olmasın, gözləri olmasın, amma nəfəsi olsun"

1772
(Yenilənib 17:46 15.12.2020)
Sonuncu dəfə Fariz evə oktyabrın 10-u gəlir. Oğlunu qucaqlayıb, öpür, "böyü, anana dayaq ol" deyir. Amma həmişə "böyü, atana dayaq ol" deyirmiş.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 dekabr — Sputnik. 27 yaşında iki uşaqla təkbaşına bu dünya ilə bacarmaq çətindir. Ata-anan hesab etdiyin, bütün həyatını bağladığın, "həyatım" dediyin insan birdən-birə yox olur. Torpağa qarışır. Ümidlərin, sevincin, bütün hisslərin darmadağın olur. Dərdini heç kimə deyə bilmirsən.

Yolunu itirmiş gəmi kimisən. İndi külək hansı tərəfə əssə, o tərəfə gedəcəksən... Çarəsizsən. Gecələrin gündüzlərinə qarışıb. Əlində olsa, həyatına son qoyarsan. Amma sevdiyin insanın sənə əmanət etdiyi iki balanı qorumalısan.

"Mən şəhid qadınıyam!" deyib ayağa qalxmalısan. Bu, sənin onun qarşısında borcundur...

Şəhid çavuş Fariz Həsənovun həyat yoldaşı Əzizə Sputnik Azərbaycan-a Farizlə bağlı xatirələrini danışıb.

© Sputnik / Irade JELIL
Fariz Həsənov

Əzizənin 18 yaşı olanda anası dünyasını dəyişib. Atası ilə yaşayan Əzizə sevib-sevilmək, ailə haqqında düşünmədiyi bir zamanda tanış olub Farizlə.

"Farizlə tanış olanda anam dünyasını yeni dəyişmişdi. O, hərbçi idi, atam usta olduğu üçün nəyəsə görə dostu ilə atamın yanına gəlmişdi. Həmin gün ani baxışlarımız toqquşmuşdu. Aradan bir müddət keçdi. Bir gün Farizin dostunun qaynanası mənə yaxınlaşıb, Farizin mənimlə danışmaq istədiyini dedi. Fariz mənə evlilik təklif edəndə buna hazır olmadığımı dedim.

O dedi ki, nişanlanaq, bilim mənimsən. Sən hazır olanda evlənərik", – deyən Ə.Həsənovanın sözlərinə görə, bir müddət sonra Farizlə nişanlanıblar.

Sevgililər 10 ay nişanlı qalıblar. Bu müddətdə Əzizənin atası ağır xəstələnib, insult keçirib. Fariz məzuniyyət götürərək, 5 gün Əzizənin atası Elçinin yanında qalıb. Həmin müddətdə qızın atası Farizə vəsiyyət edir. Qızına sahib çıxmağı tapşırıb.

Farizlə Əzizə evlənəndən 25 gün sonra Elçin kişi dünyasını dəyişir: "2012-ci il sentyabrın 30-da evlənmişdik. Evləndikdən sonra Fariz mənə atamın vəsiyyəti barədə danışdı. Atam məni Farizə tapşıranda, Fariz atama deyib ki, Əzizə mənim "nəfəsimdi", onu göz bəbəyim kimi qoruyacağam. Mən 19 yaşında ailə həyatı qurmuşam. Mənə deyirdi ki, sən mənim "balamsan", səni mən böyüdürəm. Həqiqətən özümü o qədər ona aid hiss edirdim ki, mən ata-anamın balası ola bilməmişdim. Çox erkən dünyalarını dəyişmişdilər. Məni Farizim böyüdürdü. Ailə həyatı qurduqdan sonra, qaynanamgillə qala bilmədik. 8 ay sonra məni götürüb Qazaxın Kəmərli kəndinə gətirdi. Bu kənddə 6 il yarım kirayədə yaşadıq. O kəndin insanları mənə o qədər doğma idi ki, sanki ata evim o kənd idi. Uşaqlarım o kənddə dünyaya gəldi, o kəndin havası ilə, suyu ilə böyüdülər".

Farizin övladı - qızı dünyaya gələndə, o qədər sevinib ki, adını Sevinc qoyub. 

Qızı doqquz aylıq olanda, həmin dövr 2016-cı il döyüşlərinə təsadüf etdiyi üçün Fariz qızının uğruna qəhrəmancasına döyüşüb, əsgərlərini də qoruduğu üçün medallarla təltif edilib.

© Sputnik / Irade JELIL
Fariz Həsənov, qızı Sevinc və oğlu Ruslan

"Mənə deyirdi ki, döyüşlər gedir, gəl səni kənddən aparım. Razılaşmırdım. Deyirdim, sənə nəsə olacaqsa, qoy mənə də olsun. Sənsiz yaşamağın nə mənası var ki?! Hətta yadımadır, həyətə mərmi düşmüşdü. Mən qızımı qucağıma alıb, evin küncünə qısılmışdım. Aprel döyüşlərindən sonra onun təyinatını Qazaxa verdilər. Bizi də götürüb, Qazaxa gəldi və burada kirayə ev tutdu. Bir il yarım da Qazaxda kirayə yaşadıq. Burada Farizin təlimləri başladı. Düzdür hər axşam evə gəlirdi. Kəmərlidə işləyəndə bəzən 20 gün evə gələ bilmirdi. Hər zaman mənə deyirdi ki, bu uşaqların atası da, anası da sənsən. Qazaxa gələndən sonra hər şey dəyişmişdi. Axşam 9-da evə gəlirdi. Biz də yemək yemir, onun gəlməyini gözləyirdik. Uşaqlar deyirdi ki, ata "isti çörək" gətirəcək. Qapıda dayanıb, yolunu gözləyirdik. Görəndə gəlir, üçümüz də qabağına qaçırdıq. Uşaqlarla oynayıb, şənlənirdi. Mən isə kənardan durub baxırdım. Öz-özümə danışırdım. Deyirdim "Ay Allah, deyirsən ki, kimi çox sevsən onu səndən alaram. Mən Farizi çox istəyirəm, birdən onu məndən alarsan... Nə olar, onu məndən alma. Amma qorxduğum başıma gəldi. Allah onu məndən aldı", - deyən Əzizə hönkürə-hönkürə ağlayır.

  • Fariz Həsənovun oğlu Ruslan
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Fariz Həsənovun qızı
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Fariz Həsənov, qızı Sevinc və oğlu Ruslan
    © Sputnik / Irade JELIL
1 / 3
© Sputnik / Irade JELIL
Fariz Həsənovun oğlu Ruslan

Fariz olmadan yaşamağın can vermək kimi ağrılı olduğunu deyən gənc qadın, bundan sonra həyatını necə yaşayacağını bilmir.

Deyir ki, onun bütün xəyalları, bütün həyatı Fariz üzərində, Farizlə qurulmuşdu, indi özünü havasız, nəfəssiz hiss edir...

Sentyabrın 30-u Farizlə Əzizənin evliliyinin 8 ili tamam olur. Həmin gün Fariz evdə olsa da, günü xatırladığını hiss etdirmir.

"Dedim, "ömrüm, bu gün nə gündür?" Dedi "vallah mənim silahdan başqa heç nə yadımda qalmır". Sən demə yadındaymış, yaxınlaşdı mənə ovcunu açdı. Ovcunda güllə klonu olan boyunbağı var idi. Güldüm, dedim "camaat yoldaşına gül-çiçək verir, sən güllə". Dedi ki, "ömrüm, mən hərbçiyəm, sən də mənim ruhumda qadınsan. Sənə güllə almışam ki, baxıb məni xatırlayasan". Farizin son hədiyyəsi bu oldu mənə", - deyə Əzizə danışır.

© Sputnik / Irade JELIL
Fariz Həsənov və oğlu Ruslan

Sonuncu dəfə Fariz evə oktyabrın 10-u gəlir. Oğlunu qucaqlayıb, öpür, "böyü, anana dayaq ol" deyir. Amma həmişə "böyü, atana dayaq ol" deyirmiş.

Əzizə danışır ki, müharibə başlayandan sonra Fariz tez-tez şəhidlik barədə danışır, onu hazırlamağa çalışırmış. Amma nə qədər desə də, Əzizə bu fikri yaxın buraxmaq istəmirmiş.

"Ayın 10-u da gördü ağlayıram. Dedi ki,"ağlama, sən Farizin yoldaşısan. Ruslanımı oxudarsan, qoy general olsun, qızım Sevincin diş həkimi olması üçün çalışarsan. Əyilmə, sınma, ağlama. Həmin gün getdi. Füzuliyə düşmüşdü. Gün ərzində 6-7 dəfə danışırdıq. Mən danışmasaydım, rahat ola bilmirdim. Müharibə başlayandan hər gün Fariz evə gələndə mənim gözümün qabağında onun tabutu görünürdü. Ürəyimdə dualar oxuyurdum ki, sakitləşim. Şəhid olduğu gün də yuxuda gördüm ki, Farizin tabutunu gətirirlər. Tabutu açıram, Fariz qalxır, gülür ki, "ömrüm, zarafat edirəm, mən sağam". Özümü çox pis hiss edirdim. Gedib əynindən çıxardığı köynəyini qoxladım, qucaqlayıb yatdım. Beləcə itirdim Farizimi", - deyən Əzizə gözyaşlarını əlinin arxas ilə silir.

Deyir ki, oktyabrın 15-də Farizin cənazəsini gətirirlər.

"Mən razı idim, əli-ayağı olmasın, gözləri olmasın, amma nəfəsi olsun. Özüm işləyib, ömrümün sonuna kimi ona baxaram. Amma olmadı.. İtirdim ən çox sevdiyimi".

Fariz Həsənov Qazax rayonun Dağkəsəmən kənd məzarlığında dəfn edilib. 13 il idi ki, Vətənə xidmət edən Fariz Həsənovun iki azyaşlı övladı qalıb.

Şəhid qadını Əzizə Həsənova, qürurlu, ancaq iki övladı ilə təkbaşına...

Bu vətən sənə, övladlarına sahib çıxacaq. Heç çəkinmə, qorxma. Azərbaycan sənə Farizi qaytara bilməsə də, Farizin yadigarlarına göz bəbəyi kimi baxacaq. Başını dik tut, şəhidimin qadını!!!

1772
Teqlər:
çavuş, Füzuli, Vətən müharibəsi, Qarabağ müharibəsi, şəhid
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə (1184)
İmtahan, arxiv şəkli

Nazirlikdən imtahanlarla bağlı açıqlama

10
(Yenilənib 22:45 15.01.2021)
Nicat Məmmədlinin sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib.

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. "Pandemiyadan sonra – ola bilər ki, yaz, yaxud da daha sonrakı semestrdə ənənəvi imtahan sessiyasına keçəcəyik". Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu Təhsil Nazirliyinin Elm, ali və orta ixtisas təhsili şöbəsininn müdiri Nicat Məmmədli deyib. Onun sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib. "İmtahanların təşkilində güzəştlərin olması ilə bağlı təkliflər edilir. Amma hazırkı pandemiya dövrü bizdən təhsilə daha məsuliyyətli yanaşmağı tələb edir".

Şöbə müdiri bildirib ki, ötən ilin dekabrında imtahan sessiyasının keçirilməsi haqqında əmr imzalanıb: "Sessiya imtahanları onlayn qaydada 4 həftə ərzində keçiriləcək. Əslində keçən ilin son semestrindən dərslər onlayn keçirilir. Bu, bütün təhsil sistemi üçün bir çağırışdır. Əsas vacib məsələ bir çox hallarda imtahanların formalarının keçirilməsi idi. Bundan əvvəl imtahanlar daha çox yazılı şəkildə keçirilirdi".

10
Bakıda avtomobil tıxacı, arxiv şəkli

Dünyada yollar, məsafələr qısaldılsa da, Azərbaycanda əksinədir

48
(Yenilənib 22:25 15.01.2021)
Hazırda orta hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Bu gün dünyanın bir çox ölkələri məhz yolları, məsafələri qısaltmaq, xüsusən də işçi qrupun rahatlığı üçün müəyyən planlar üzərində çalışırlar. Lakin Azərbaycanda bu müddət azalmaq əvəzinə daha da artırılır. Pandemiyadan öncə getdiyimiz yarım saatlıq yol bu gün 2 saatlıq yola çevrilib. Ümumiyyətlə, pandemiyadan əvvəl də Azərbaycanda bənzər mənzərə müşahidə edilirdi. Bu isə xüsusən gündəlik olaraq işə gedən şəxslər üçün böyük problemə səbəb olur. Yəni, qısa məsafəni hər iki istiqamət üçün qət edən şəxs gününün 4-5, indiki halda isə hətta 6-7 saaatını da yolda keçirmiş olur. Bəs nə etməli?

Öncə dünya ölkələrinin təcrübəsinə nəzər yetirək. Bu gün əksər ölkələrdə artıq şəhərin mərkəzində avtobusların hərəkəti məhdudlaşdırılır. Belə ki, müəyyən məsafədən gələn şəxslər şəhərin mərkəzində avtomobilini park edərək mərkəzdən lazım olan ünvana ya velosiped, ya da ki, ictimai nəqliyyatdan istifadə etməklə çatmış olur. Belə olan halda həm əlavə yanacağa qənaət edilmiş olur, həm havanın çirklənməsinin qarşısı alınır, həm şəhər mrəkəzi sərnişin və piyadalar üçün daha uyğun bir vəziyyətə gəlir, həm də avtomobillərin olmaması səbəbi ilə əlaqədar olaraq tıxaclar yaranmır və beləcə məsafə daha da qısaldılmış olur. 

Sputnik Azərbaycan bu problemlərin həlli barədə nəqliyyat üzrə ekspert Hüseyn Abdullayevlə söhbətləşib. "Azərbaycanda avtobus marşrut xətlərinin planlaşdırılmasında böyük problemlər var. Ümumiyyətlə, heab edirəm ki, Bakının avtobus-marşrut şəbəkəsi yenidən müasir prinsiplərlə qurulmalıdır. Vaxt itkisinə səbəb olan nüanslar aradan qaldırılmalıdır. Avtobuların yollarda gecikməsinin qarşısını almaq üçün müəyyən addımlar atılmalı, ayrıca zolaqlar salınmalı, dəhlizlərdə avtobuslara üstünlük verilməlidir. Bir sözlə ümumilikdə nəqliyyat infrastrukturu ilə bağlı islahatlar aparılmalıdır" - ekspert deyib.

"Magistral avtobus xətlərinin də köməkçi avtobus xətləri olmalıdır. İyerarxiyalı sistemdə mütləqdir ki, bir nəqliyyatdan digər nəqliyyat xəttinə keçid mümkün qədər tez baş versin. Bunun üçün bu marşrutlar hamısı qısa intervalla işləməlidir. Bundan başqa, insanlar böyük məsafələr qət etməməli və hər mübadilə üçün əlavə gediş haqqı ödəməməlidirlər. Lakin qeyd edim ki, Azərbaycanda nəqliyyat sistemində bir pərakəndəlik var, avtobus, metro və dəmiryolu xətti ilə ayrılıqda müəyyən qurumlar məşğul olurlar. Əsas dəhlizlərdə isə avtobuslara üstünlük verilmir", - deyə eskpert bildirir.

Xarici təcrübədən danışdıqda isə, o qeyd edir ki, avtobus marşrutları, həm də digər nəqliyyat növəri arasında konkret iyerarxiya olmalıdır: "Yəni, müəyyənləşir ki, bu xətlərdən hansılar magistral, hansılar köməkçi nəqliyyat yollarıdır. Əsas magistral marşrut xətlərinə sərnişinlərin çıxışını təmin etməkdir", - deyə ekspert əlavə edib.

Millət vəkili Fazil Mustafa isə fərqli fikirdədir. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a danışan millət vəkili belə bir infrastrukturun qurulmasının mümkünsüzlüyündən bəhs edir: "Hazırda yollarda yaranan sıxlıq ilk növbədə metro ilə bağlıdır. Bu səbəbdən əksəriyyət minik avtomobilindən istifadə etmək məcburiyyətində qalır. Məktəblər açılmasa da, şəhərdə fəlakətli səviyyədə tıxaclar var. Pandemiya şəraitində yaranan vəziyyət təbiidir. Çünki avtobuslar da riskli olduğundna insanlar şəxsi avtomobillərə üstünlük verirlər. Bu səbəbdən hələlik çıxış yolu haqda danışmaqda çətinlik çəkirəm. Amma düşünürəm ki, tədricən metronun açılmasını görməliyik. Çünki nəqliyyatda hədsiz yüklənmə var".

Millət vəkili heab edir ki, şəhərin mərkəzinə çatmamış avtomobillərin park edilməsi təcrübəsini Azərbaycanda tətbiq etmək çətin olar: "Düşünürəm ki, bunun heç faydası da olmayacaq. Çünki bizdə normal elektrik qatarı yoxdur. Bu təcrübə yalnız düzgün infrastrukturun qurulduğu şəhərlər üçün keçərlidir. Bizdə isə düzgün infrastruktur qurulmayıb, şəhərsalmanın prinsipləri pozulub. Xaricdə belədir ki, məktəbəqədər yaşda olan uşaqlar üçün xüsusi avtobuslar var. Bizdə məktəbəqədərlər 25 faiz təşkil etsə də, heç bunu da təmin edə bilmirik".

Bir sözlə, hazırda gündəlik hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib. 

Qeyd edək ki, pandemiyadan öncə isə gündəlik olaraq işə gedib-gələn və bir qədər şəhərin mərkəzindən kənarda qalan şəxslər 4 saatını yola sərf edirlər. Yəni, aylıq olaraq bu 80 saat, illik olaraq isə 960 saatdır.

Hələlik isə ümid təkcə metronun açılmasına qalır...

48
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan koronavirusdan peyvənd vurdurur

Ərdoğan koronavirus peyvəndindən sonra: "Sapsağlamam"

0
(Yenilənib 00:05 16.01.2021)
Türkiyə Prezidentinə yanvarın 14-də Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sputnik Azərbaycan "Hurriyet" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.

"Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sapsağlamam. 28 gün sonra ikinci iynəmizi vurduracağıq", - deyə Ərdoğan qeyd edib.

Qeyd edək ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan canlı yayımda koronavirusa qarşı peyvənd edilib.

Türkiyə Prezidentinə Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

0