Tənha adam, arxiv şəkli

Ümidsizliyin susdurduğu sevgilər: "Niyə onu bağışlamayım ki?!"

208
(Yenilənib 11:59 15.09.2020)
"Ümid pis şeydir həm də. Hər dəfə qapı döyüləndə içimdə bir ümid yaranırdı ki, bəlkə də üzünü görmədiyim valideynlərim məni yada sala, buraya gələrlər. Amma hər dəfə yanılırdım"

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 13 sentyabr — Sputnik. “Hərdən həyat yoldaşım deyir ki, sən onlara qarşı soyuqsan. Mən övladlarımı çox istəyirəm, amma sevgimi büruzə verə bilmirəm, bu mənim üçün çox çətindir. Sanki mənimçün sevgimi göstərmək yad bir şeydir”.

Ali təhsillidir. Hərbçi olub. Amma bu sərtliyi hərbi xidmətlə bağlı deyil. Bəlkə də bir binada yaşadığı insanların oxşar taleyinin damğasıdır.

"İlk təhsilimi 4 saylı məktəbdə almışam. 1992-ci ildə valideynlərim ayrıldılar. 10 yaşım olarkən atam dünyasını dəyişdi. Bacımla mənə ata nənəm baxıb. Anam bizdən imtina etdi, arayıb-axtarmadı, maraqlanmadı. Anamı bizi istəməyən, bizə sevgi verməyən biri kimi tanıyıram. O hər zaman bizə soyuq olub. Pis günümdə yanımda olmayan biri yaxşı günümdə heç zaman yanımda ola bilməz".

Masazırdakı “Məzun evi”ni gəzdikcə son cümlə sanki çəkic kimi beynimi əzir. Emin Cavadov isə davam eləyir: "Turizm Universitetinə qəbul olunduqdan sonra həyat yoldaşımı qaçırtdım. Nikaha girdik, əslində elə də asan olmadı. Toy etməyə də heç imkanım yox idi".

Fatmayı kəndindəndir, 1985-ci ildə doğulub. Dediyinə görə, həm universitetdə, həm də hərbi xidmətdə fərqlənib. Əsgərlikdən dönəndə ilk övladı olan oğlunun iki yaşı olub: "O zaman məni hərbidə saxlamaq istəyirdilər. Amma övladım körpə idi, qayıtmalı idim. Qayıtdıqdan sonra Azərbaycanda bir nömrəli hesab edilən holdinqdə, daha sonra isə ölkənin birinci otelində işlədim. Dövlət bizə dəstəyini göstərsə də, hər zaman düşünürəm ki, mən də çalışmalıyam", - E.Cavadov əlavə edir. 

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Emin Cavadov

2017-ci ildə evlə təmin olunan həmsöhbətimiz hazırda elə "Məzun evi"ndə çalışır.

Artıq özü üçün azdan-çoxdan bəlli bir düzəndə normal, gözəl həyat qursa da, bəzən bu yaşında da köhnə yaralar onu dinc buraxmır: "Şən günlərində ailələri, valideynləri başlarının üstündə olan şəxslərə hər zaman həsəd aparmışam. Ali məktəbə imtahan verəndə hər kəsin yanında valideyni vardı, ya da ali məktəbə qəbul olunanda hər kəs üçün sevinən valideyni vardı. Ətrafımdakıların həm çətin, həm də xoş gününü birgə paylaşdığı ata-anaları vardı. Hərbi xidmətə gedəndə də onların valideyni yanında idi, onlara tez-tez baş çəkilirdi, mənə isə yox... Bu mənə çox təsir edirdi. Mənim ancaq bacım vardı…"

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Masazırda yerləşən “Məzun evi”

Ən böyük arzusu isə uşaqlıqdan kitablarının, kitablardan ibarət rəflərinin olmasıymış. Bu gün bu arzusunu qızı Dəniz üçün gerçəkləşdirir. Onun təhsilli və savadlı olması üçün əlindən gələn hər şeyi edir. Həmsöhbətimiz deyir ki, övladlarına heç zaman ad günlərində oyuncaq almayıb. Onlara hər zaman bir-birindən maraqlı kitablar hədiyyə edir.

“”Məzun evi"nin sakinləri ailə mühitində böyüməsələr də, ailə qurmaq, ailə sahibi olmaq istəyirlər. Bu gün bu şəxslər arasında nümunəvi ailəsi olanlar da var, hansı ki, onların övladları da bu gün təhsil aldıqları məktəbdə digərlərinə nümunədirlər”. Bunu da "Məzun evi"nin direktoru Rza Əhmədov bizimlə söhbətində deyir.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
"Məzun evi"nin direktoru Rza Əhmədov

Onun sözlərinə görə, ali savadlı, iş-güc sahibləriylə yanaşı, təhsilsiz və peşəsiz olanlar da var: “Dövlət onlara həm yeni peşələrə yiyələnməkdə, həm də işlə təmin olunmaqda hər dəstəyi verir. Həmçinin "DOST" iş mərkəzləri vasitəsilə iş tapırlar. Bu gün hər bir şəxs üçün iş imkanı yaradılıb. Sadəcə olaraq bunu istəmək lazımdır. Biz də burada sakinlərə lazım olduqda hansısa köməkliyi göstəririk".

Öyrənirik ki, məzunlara verilən mənzillərin hər biri tam təmirli vəziyyətdə təhvil verilib: “Dövlət tərəfindən onlara stol-stul, yorğan-döşək, televizorundan tutmuş hər bir əşyasınadək verilib. Onlara sadəcə köçüb gəlmək və burada yaşamaq qalır".

Hələlik 3 binadan ibarət olan "Məzun evi"ndə dövlət uşaq müəssisələrinin məzunu olmuş 365 gənc mənzillə təmin olunub. Sakinlərin ümumi sayı 854, ailələrin sayı 370, uşaqların sayı 311, subay qızların sayı 53, subay oğlanların sayı 120-dir. Burada daha bir çoxmənzilli binanın təməli qoyulub. Tikiləcək yeni yaşayış binasında 206 mənzil, alt mərtəbəsində də bağça nəzərdə tutulub.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Masazırda yerləşən “Məzun evi”

“Bu gün atalı-analı olub, ev ala bilməyənlər var”, - deyən həmsöhbətimiz dövlətin bu şəxslərə həm ata, həm də ana olduğunu vurğulayır. Məzunlar buraya yerləşdikləri müddətdən 6 ayadək bütün kommunal ödənişlər dövlət tərəfindən qarşılanır. Bununla yanaşı, mühafizə xidməti də bu müddətdə pulsuz həyata keçirilir. Sakinlər arasında tələbə olanlar da var. Onların da kommunal ödənişləri 23 yaşlarınadək dövlət hesabınadır. Belə şəxslərin sayı 17-dir.

“Burada yaşayan 3 bacı, 1 qardaş var ki, onların dördü də ali təhsil alır. Ali təhsilli olub müxtəlif qurumlarda - Müdafiə, Ədliyyə, Səhiyyə nazirliklərində çalışanlarımız var. Müəssisəmizdə özünüinkişaf üçün müxtəlif - aşpazlıq, toxuculuq, bərbərlik və digər kurslar var. Bu kurslarda iştirakçıların hər birinə pul da ödənilir və 3 ay müddətində ixtisas öyrənərək iş üçün müraciət edirlər”, - direktor fəxrlə bildirir.

İşdən söz düşmüşkən R.Əhmədov deyir ki, bununla bağlı müvafiq icra hakimiyyətinə müraciət edilir: “"Məşğulluq" altsistemində qeydiyyatdan keçməklə müvafiq iş axtarılır və bu şəxslər işlə təmin olunurlar".

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Masazırda yerləşən “Məzun evi”

Söhbət əsnasında öyrənirik ki, "Məzun evi"nin ən yaşlı sakini 44 yaşındadır.

Kompleksin həyətində bağban işləyən Fazil İsmayılovla söhbətləşirik.

"Mənim bələyimi dövlət açıb-bağlayıb. Bir var ki, beş yaşınadək valideynlərini görəsən, bir də var ki, heç görməyəsən, onların üzlərini belə xatırlamayasan. Sarayda, Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün 2 saylı sosial xidmət müəssisəsində böyümüşəm. Demək olar ki, həyata gözümü orada açmışam. Sonra Bakının Ramana qəsəbəsindəki Sağlamlıq imkanları məhdud gənclərin peşə reabilitasiya mərkəzində peşə kurslarında müxtəlif bacarıqlar öyrənmişəm”.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Kompleksin həyətində bağban işləyən Fazil İsmayılov

Bu sözləri deyən Fazil İsmayılov elə indi də təkdir. Bir dəfə ailəli olub, övladı yoxdur. Münasibətləri tutmadıqları üçün ayrılıblar. 1983-cü ildə doğulan Fazil 2-ci qrup əlildir, 130 manat müavinət, bağban kimi də aylıq məvacib alır.

"Ümid pis şeydir həm də. Hər dəfə qapı döyüləndə içimdə bir ümid yaranırdı ki, bəlkə də üzünü görmədiyim valideynlərim məni yada sala, buraya gələrlər. Amma hər dəfə yanılırdım. Orada elə uşaqlar vardı ki, onlara baş çəkilirdi, amma mənim yanıma ümumiyyətlə gələn olmurdu. Qulağım daim səsdə idi. İçimdə sıxıntı yaranırdı. İllər ötdükcə artıq ümidlər tamamilə öldü, düşündüm ki, bu qədər müddətdə arayıb-axtarmayıblarsa, bundan sonra da arayıb axtarmazlar", - deşilmiş çibandan süzülən, sızıldadan irin kimi xatirələr həmsöhbətimin üzünü qırışdırır.

"Bir dəfə Respublika Sarayının arxasındakı qeydiyyat şöbəsində bir işçi doğum haqda şəhadətnaməmə baxıb dedi ki, orada İsmayılova Şövkət İsmayıl qızının adı var, yəni onun dediyinə görə, o qadın mənim anamdır", - səsindəki intonasiyanı dərk eləmək çətindir.

© Sputnik / Nigar Iskanderova
Masazırda yerləşən “Məzun evi”

Anası onu iki yaşı olanda atıb. Lakin buranın digər bir çox sakinlərindən fərqli olaraq F.İsmayılov onu atan valideynlərinə qarşı kinli deyil: "Səhvsiz insan yoxdur. Allah bağışlayandırsa, mən niyə onu bağışlamayım ki?! O məni 9 ay bətnində gəzdirib, bunu etməyə də bilərdi, mən bətnində ikən məni hər yolla öldürə də bilərdi. Amma bunu etməyib, mənə həyat verib".

Təzə bünövrəyə doğru baxıram. Qəribə hissdir. Kimlərsə yenə səhv edəcək, kimlərsə yenə qurban olub özü kimilərin yanına köçəcək. Kimsə ömür boyu məhrum olduğu sevgini övladında tapıb susacaq, kimsə yenə bağışlamaq həsrəti ilə yanacaq... Ümidlə sığındığı məkanda ümidini basdırmayacaq...

208
Teqlər:
sevgi, ana, ata, valideyn, ailə, internat, reportaj, Məzun evi
Əlaqədar
Hər gün bir adamın evində yaşamaq - "İcra hakimiyyətlərinin buna gücü çatmır"
Hamı öz dərdinin hayındadır, onlar yaddan çıxıb – Uşaq evləri, sığınacaqlar necə qorunur
Ağ günlərdə qara həyat yaşayanlar – Xəstəlik dövründə kimsəsizlərin aqibəti necədir?
Burada nə həyat hekayələri varmış: Qocalı-cavanlı hər kəsin sığındığı yer
Əlindəki son konfeti övladına saxlayan atılmışlar: Onların adı çarəsizlik - REPORTAJ
Bilgəh qocalar evində yaşayan məhəbbət – bir cütlüyün hekayəsi
İmtahan, arxiv şəkli

Nazirlikdən imtahanlarla bağlı açıqlama

10
(Yenilənib 22:45 15.01.2021)
Nicat Məmmədlinin sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib.

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. "Pandemiyadan sonra – ola bilər ki, yaz, yaxud da daha sonrakı semestrdə ənənəvi imtahan sessiyasına keçəcəyik". Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu Təhsil Nazirliyinin Elm, ali və orta ixtisas təhsili şöbəsininn müdiri Nicat Məmmədli deyib. Onun sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib. "İmtahanların təşkilində güzəştlərin olması ilə bağlı təkliflər edilir. Amma hazırkı pandemiya dövrü bizdən təhsilə daha məsuliyyətli yanaşmağı tələb edir".

Şöbə müdiri bildirib ki, ötən ilin dekabrında imtahan sessiyasının keçirilməsi haqqında əmr imzalanıb: "Sessiya imtahanları onlayn qaydada 4 həftə ərzində keçiriləcək. Əslində keçən ilin son semestrindən dərslər onlayn keçirilir. Bu, bütün təhsil sistemi üçün bir çağırışdır. Əsas vacib məsələ bir çox hallarda imtahanların formalarının keçirilməsi idi. Bundan əvvəl imtahanlar daha çox yazılı şəkildə keçirilirdi".

10
Bakıda avtomobil tıxacı, arxiv şəkli

Dünyada yollar, məsafələr qısaldılsa da, Azərbaycanda əksinədir

31
(Yenilənib 22:25 15.01.2021)
Hazırda orta hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Bu gün dünyanın bir çox ölkələri məhz yolları, məsafələri qısaltmaq, xüsusən də işçi qrupun rahatlığı üçün müəyyən planlar üzərində çalışırlar. Lakin Azərbaycanda bu müddət azalmaq əvəzinə daha da artırılır. Pandemiyadan öncə getdiyimiz yarım saatlıq yol bu gün 2 saatlıq yola çevrilib. Ümumiyyətlə, pandemiyadan əvvəl də Azərbaycanda bənzər mənzərə müşahidə edilirdi. Bu isə xüsusən gündəlik olaraq işə gedən şəxslər üçün böyük problemə səbəb olur. Yəni, qısa məsafəni hər iki istiqamət üçün qət edən şəxs gününün 4-5, indiki halda isə hətta 6-7 saaatını da yolda keçirmiş olur. Bəs nə etməli?

Öncə dünya ölkələrinin təcrübəsinə nəzər yetirək. Bu gün əksər ölkələrdə artıq şəhərin mərkəzində avtobusların hərəkəti məhdudlaşdırılır. Belə ki, müəyyən məsafədən gələn şəxslər şəhərin mərkəzində avtomobilini park edərək mərkəzdən lazım olan ünvana ya velosiped, ya da ki, ictimai nəqliyyatdan istifadə etməklə çatmış olur. Belə olan halda həm əlavə yanacağa qənaət edilmiş olur, həm havanın çirklənməsinin qarşısı alınır, həm şəhər mrəkəzi sərnişin və piyadalar üçün daha uyğun bir vəziyyətə gəlir, həm də avtomobillərin olmaması səbəbi ilə əlaqədar olaraq tıxaclar yaranmır və beləcə məsafə daha da qısaldılmış olur. 

Sputnik Azərbaycan bu problemlərin həlli barədə nəqliyyat üzrə ekspert Hüseyn Abdullayevlə söhbətləşib. "Azərbaycanda avtobus marşrut xətlərinin planlaşdırılmasında böyük problemlər var. Ümumiyyətlə, heab edirəm ki, Bakının avtobus-marşrut şəbəkəsi yenidən müasir prinsiplərlə qurulmalıdır. Vaxt itkisinə səbəb olan nüanslar aradan qaldırılmalıdır. Avtobuların yollarda gecikməsinin qarşısını almaq üçün müəyyən addımlar atılmalı, ayrıca zolaqlar salınmalı, dəhlizlərdə avtobuslara üstünlük verilməlidir. Bir sözlə ümumilikdə nəqliyyat infrastrukturu ilə bağlı islahatlar aparılmalıdır" - ekspert deyib.

"Magistral avtobus xətlərinin də köməkçi avtobus xətləri olmalıdır. İyerarxiyalı sistemdə mütləqdir ki, bir nəqliyyatdan digər nəqliyyat xəttinə keçid mümkün qədər tez baş versin. Bunun üçün bu marşrutlar hamısı qısa intervalla işləməlidir. Bundan başqa, insanlar böyük məsafələr qət etməməli və hər mübadilə üçün əlavə gediş haqqı ödəməməlidirlər. Lakin qeyd edim ki, Azərbaycanda nəqliyyat sistemində bir pərakəndəlik var, avtobus, metro və dəmiryolu xətti ilə ayrılıqda müəyyən qurumlar məşğul olurlar. Əsas dəhlizlərdə isə avtobuslara üstünlük verilmir", - deyə eskpert bildirir.

Xarici təcrübədən danışdıqda isə, o qeyd edir ki, avtobus marşrutları, həm də digər nəqliyyat növəri arasında konkret iyerarxiya olmalıdır: "Yəni, müəyyənləşir ki, bu xətlərdən hansılar magistral, hansılar köməkçi nəqliyyat yollarıdır. Əsas magistral marşrut xətlərinə sərnişinlərin çıxışını təmin etməkdir", - deyə ekspert əlavə edib.

Millət vəkili Fazil Mustafa isə fərqli fikirdədir. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a danışan millət vəkili belə bir infrastrukturun qurulmasının mümkünsüzlüyündən bəhs edir: "Hazırda yollarda yaranan sıxlıq ilk növbədə metro ilə bağlıdır. Bu səbəbdən əksəriyyət minik avtomobilindən istifadə etmək məcburiyyətində qalır. Məktəblər açılmasa da, şəhərdə fəlakətli səviyyədə tıxaclar var. Pandemiya şəraitində yaranan vəziyyət təbiidir. Çünki avtobuslar da riskli olduğundna insanlar şəxsi avtomobillərə üstünlük verirlər. Bu səbəbdən hələlik çıxış yolu haqda danışmaqda çətinlik çəkirəm. Amma düşünürəm ki, tədricən metronun açılmasını görməliyik. Çünki nəqliyyatda hədsiz yüklənmə var".

Millət vəkili heab edir ki, şəhərin mərkəzinə çatmamış avtomobillərin park edilməsi təcrübəsini Azərbaycanda tətbiq etmək çətin olar: "Düşünürəm ki, bunun heç faydası da olmayacaq. Çünki bizdə normal elektrik qatarı yoxdur. Bu təcrübə yalnız düzgün infrastrukturun qurulduğu şəhərlər üçün keçərlidir. Bizdə isə düzgün infrastruktur qurulmayıb, şəhərsalmanın prinsipləri pozulub. Xaricdə belədir ki, məktəbəqədər yaşda olan uşaqlar üçün xüsusi avtobuslar var. Bizdə məktəbəqədərlər 25 faiz təşkil etsə də, heç bunu da təmin edə bilmirik".

Bir sözlə, hazırda gündəlik hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib. 

Qeyd edək ki, pandemiyadan öncə isə gündəlik olaraq işə gedib-gələn və bir qədər şəhərin mərkəzindən kənarda qalan şəxslər 4 saatını yola sərf edirlər. Yəni, aylıq olaraq bu 80 saat, illik olaraq isə 960 saatdır.

Hələlik isə ümid təkcə metronun açılmasına qalır...

31
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan koronavirusdan peyvənd vurdurur

Ərdoğan koronavirus peyvəndindən sonra: "Sapsağlamam"

0
(Yenilənib 00:05 16.01.2021)
Türkiyə Prezidentinə yanvarın 14-də Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sputnik Azərbaycan "Hurriyet" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.

"Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sapsağlamam. 28 gün sonra ikinci iynəmizi vurduracağıq", - deyə Ərdoğan qeyd edib.

Qeyd edək ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan canlı yayımda koronavirusa qarşı peyvənd edilib.

Türkiyə Prezidentinə Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

0