Əkin sahəsində yanğın, arxiv şəkli

Alovun da yaxşısı olurmuş! Amma yandıranda da elə yandırın ki...

1670
(Yenilənib 16:55 24.08.2020)
Ekspertin fikrincə, əkin sahələrinin yandırılması torpaq sahələrinə zərər verməklə yanaşı, ətraf üçün də böyük təhlükə yaradır. Bununla bağlı aidiyyəti qurumlar dəfələrlə sahibkarlara müraciət edib.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 24 avqust — Sputnik. Kənd təsərrüfatında məhsul yığımından sonra əkin sahələri çox zaman yandırılır. Təsərrüfat sahibləri bunu torpağın küllə gübrələndiyi, ziyanvericilərin məhv edildiyi, bir sözlə, faydalı olduğu üçün etdiklərini iddia etsələr də, ekspertlər hesab edirlər ki, əkin sahələrinin yandırılması torpaqların münbitliyinin itirilməsinə səbəb olur. Belə ki, əkin sahəsi yandırılan zaman bitki qalıqları, humus qatı, torpaq mikroflorası və mikrofaunası yanır, məhsuldarlıq aşağı düşür.

Kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Kərəm Əliyevin Sputnik Azərbaycan-a dediyinə görə, əkin sahələrinin yandırılması kənd təsərrüfatına yararlı torpaqların münbit qatının korlanmasına səbəb olur. Torpaq məhsuldarlığını itirir: "Bundan başqa, əkin sahələrinin yandırılması yaxınlıqda olan meşə sahələrini, yaşayış sahələrini də yanğın təhlükəsi ilə qarşı-qarşıya qoyur. Yanğınlar zamanı yüksək gərginlikli elektrik xətləri də zərər görür”.

"Bəzən sahələri yandıranlar düşünür ki, sahəni yandırmaq torpağa aqrotexniki baxımdan faydalıdır. Kül torpağa gübrə effekti təsiri göstərir. Bundan başqa, belə düşünülür ki, yanğın zamanı gəmirici və həşəratlar məhv olur. Amma başa düşmək lazımdır ki, bu sadəcə elmə əsaslanmayan fikirdir. Torpağın yandırılması zamanı torpağa çox zərər dəyir. Torpağın münbitliyinin geri qaytarılması üçün illər lazım olur" – deyən ekspertin fikrincə, yanğın zamanı atmosfer havası çirklənir və ətraf mühitə güclü zərər dəyir.

"Əkin sahələrinin yandırılması daha çox taxıl yığımı zamanı baş verir. Sahələrin yandırılması bütün ölkə ərazisində özünü göstərir. Düzdür, hər dəfə bunun yolverilməz olması ilə bağlı fermerlərə xəbərdarlıq edilir. Ancaq təəssüflər olsun ki, belə hallara yenə rast gəlinir", – deyə o qeyd edib.

Hüquqşünas Fərid Həmidlinin sözlərinə görə, əkin sahələrinin yandırılması İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 244-1 maddəsi ilə tənzimlənir. Belə ki, əkin yerlərinin yandırılmasına görə fiziki şəxslərin 400 manatdan 600 manatadək, vəzifəli şəxslərin 1500 manatdan 2000 manatadək, hüquqi şəxslərin 5000 manatdan 6000 manatadək məbləğdə cərimə edilməsi nəzərdə tutulub.

Bununla yanaşı, "Torpaqların münbitliyi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9-cu maddəsinin ikinci hissəsində qeyd edilir ki, əkin yerinin yandırılması qadağandır.

Ekspertin fikrincə, əkin sahələrinin yandırılması torpaq sahələrinə zərər verməklə yanaşı ətraf üçün də böyük təhlükə yaradır. Bununla bağlı aidiyyəti qurumlar dəfələrlə sahibkarlara müraciət edib.

Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Elmar Nurəliyev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, əkin sahələrinin, otaqların, tarlaların insanlar tərəfindən aidiyyəti üzrə müvafiq qurumlarla məsləhət edilmədən yandırılması və nəzarətsiz qalması genişmiqyaslı yanğınlara səbəb ola bilər: "Bu səbəbdən də, əkin sahəsinə od vurub yandırmazdan öncə ərazi üzrə kənd təsərrüfatı şöbəsinə və ekologiya idarəsinə məlumat vermək lazımdır. Təbii ki, bu qurumlar yanğının həm həmin ərazidəki torpaqların sonrakı istifadə üçün zərərli olub-olmadığını bildirəcək, həm də burada təhlükəsizlik tədbirləri görmək üçün lazımi məsləhət və tövsiyələri, inzibati işləri görəcəklər. Bundan sonra hava şəraiti nəzərə alınmalıdır, yəni hava küləkli, yaxud normadan yüksək istidirsə, sahəyə od vurmaq məqsədəuyğun deyil. Bu yanğının istiqamətini dəyişə və fəsadlara yol açar. Əgər ərazidən yüksək gərginlikli elektrik xətləri keçirsə, ərazi meşə sahəsi və yaşayış məntəqəsinə yaxın yerləşirsə, bunu ekologiya idarəsinə məlumat vermədən, təhlükəsizlik tədbirləri görmədən etmək olmaz. Ərazi üzrə ekologiya idarəsinin nümayəndələri ehtiyac duyarsa FHN-in yanğından mühafizə bölməsinə məlumat verəcəklər və lazım olan bütün təhlükəsizlik tədbirləri görüldükdən sonra yandırmağa başlamaq olar. Bilmək lazımdır ki, yandırılacaq ərazi perimetr boyu şumlanıb yanacaq otlardan ayrılmalıdır. Bu, yanğının digər sahələrə keçməsinin qarşısını alar". 

Ekspert qeyd edib ki, ümumiyyətlə yandırılacaq ərazinin coğrafi relyefinə, yaxınlıqda olan obyektlərə, strateji əhəmiyyətli qurğu və mexanizmlərə diqqət yetirilməlidir.

"Yandırılması nəzərdə tutulan ərazinin yaxınlığından magistral qaz xətti, yüksək gərginlikli elektrik xətləri, yanacaqdoldurma məntəqələri və s. bu kimi təhlükə potensialı yüksək olan obyektlər ola bilər. Təbii ki, belə nüanslara diqqət etmək lazımdır. Daha sonra yandırılacaq ərazi ehtiyat su çənləri ilə təmin edilməli, yanacaq ərazi tullanılmış konservant polietilen qablardan, sellofan, kauçuk və rezindən təmizlənməlidir. Çünki bunlar kimyəvi tərkibə malikdir və toksiki xarakter daşıyır. Həm ekologiyaya ziyan vurur, həm də insanlarda zəhərlənməyə səbəb olur. Ən sonda yanğın tam söndürüldükdən və buna əmin olduqdan sonra ərazini tərk etmək lazımdır", – deyə E.Nurəliyev bildirib.

1670
Здание Национальной Академии Наук Азербайджана в Баку

AMEA İnstitut direktoruna nöqsanları aradan qaldırmaq üçün şans verib

9
Rəyasət Heyətinin iclasında AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunda keçirilmiş yoxlamanın nəticələri açıqlanıb.

BAKI, 22 yanvar - Sputnik. Yanvarın 22-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin iclası keçirilib.

AMEA-dan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, iclasın gündəliyinə çıxarılan ilk məsələ - AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunda keçirilmiş yoxlamanın nəticələri ilə bağlı çıxış edən AMEA-nın Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin rəisi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Ağasiyev bildirib ki, Komissiya tərəfindən adıçəkilən institutda 2018-2020-ci illər üzrə kadr, kargüzarlıq, maliyyə, əmək və icra intizamı, habelə elmi cihaz və avadanlıqların mövcud vəziyyətinin öyrənilməsi məqsədilə 2021-ci ilin 7-12 yanvar tarixlərində yoxlama aparılıb.

O, yoxlama zamanı bir sıra nöqsan və çatışmazlıqların aşkarlandığını söyləyib.

Diqqətə çatdırıb ki, Komissiya tərəfindən tərtib edilmiş yoxlama arayışı ətrafında müəssisənin rəhbərliyi və aidiyyəti şöbə müdirləri ilə müzakirələr aparılıb. 

Qeyd edilənləri nəzərə alaraq, Radiasiya Problemləri İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oqtay Səmədov və ümumi işlər üzrə direktor müavini Hökmən Mahmudov işlərində yol verdikləri ciddi nöqsanlara görə vəzifələrindən azad ediliblər. 

O.Səmədovun Radiasiya Problemləri İnstitutunda rəhbərlik etdiyi laboratoriyada elmi fəaliyyətini davam etdirməsi qərara alınıb. Həmçinin, müəssisənin bir sıra əməkdaşları barəsində əmək intizamı tədbirləri görülüb. İnstitutun direktoru vəzifəsinin icrası isə müvəqqəti olaraq akademik Adil Qəribova həvalə edilib.

Tədbirdə müzakirə edilən növbəti məsələ AMEA-nın Biofizika İnstitutunda keçirilmiş yoxlamanın nəticələri haqqında olub. Yoxlamanın nəticələrini təqdim edən hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Ağasiyev diqqətə çatdırıb ki, Biofizika İnstitutunda 2018-2020-ci illər üzrə kadr, kargüzarlıq, maliyyə, əmək və icra intizamı, habelə elmi cihaz və avadanlıqların mövcud vəziyyətinin öyrənilməsi məqsədilə 2021-ci ilin 15 və 18 yanvar tarixlərində yoxlama aparılıb.  Yoxlama zamanı müəssisənin kadr və kargüzarlıq fəaliyyətində kiçik nöqsanlar aşkarlanıb. 

2016-cı ildə yaradılan bu institutun fəaliyyətində heç bir maliyyə pozuntusunun olmadığını deyən Rasim Ağasiyev sənədlərin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun, düzgün tərtib edilməsi üçün müəssisə əməkdaşlarına qısa müddətli seminar təşkil olunduğunu bildirib.  

Rəyasət Heyəti tərəfindən müəssisənin direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımova qeyd olunan nöqsanların aradan qaldırılması tapşırılıb.

Rəyasət Heyətinin müzakirəsinə çıxarılan növbəti məsələlər akademiyanın Nizamnaməsinə əlavə və dəyişikliklərin edilməsi, dövlət büdcəsindən AMEA-ya ayrılan maliyyə vəsaitindən effektiv və səmərəli istifadə olunması və düzgün maliyyələşdirmə mexanizmlərinin tətbiqi özündə əks etdirən AMEA-nın 2021-ci il üçün dövlət büdcəsi ilə əlaqədar olub.

9
Национальная Академия Наук Азербайджана. Архивное фото

AMEA-nın iki institutunun rəhbərləri işdən azad olundular

12
(Yenilənib 19:17 22.01.2021)
AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun, həmçinin Radiasiya Problemləri direktorları vəzifələrindən azad ediliblər.

BAKI, 22 yanvar - Sputnik. AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunun direktoru Oqtay Səmədov vəzifəsindən azad edilib.

APA-nın məlumatına görə, bu barədə AMEA Rəyasət Heyətinin bu gün keçirilən iclasında qərar verilib. Onun yerinə hələlik təyinat yoxdur.

Həmçinin Yaqub Mahmudov AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun direktoru vəzifəsindən azad edilib.

Bu barədə məlumatı AMEA-dan təsdiqləyiblər.

12
Штаб-квартира Министерства обороны США, фото из архива

Tarixdə ilk dəfə qaradərili general Pentaqonun rəhbəri təyin edilib

0
(Yenilənib 20:58 22.01.2021)
İraq, Əfqanıstan kimi qaynar bölgələrdə xidmət etmiş Ostin 2013-ci ildə ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri təyin olunub.

BAKI, 22 yanvar - Sputnik. ABŞ Senatı bu gün istefada olan dörd ulduzlu general Lloyd Ostinin ölkənin müdafiə naziri vəzifəsinə namizədliyini təsdiq edib.

Sputnik Azərbaycan xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Pentaqon rəhbərləri arasında ilk afroamerikalı olan Ostin tezliklə müvafiq and içəcək.

İraq, Əfqanıstan kimi qaynar bölgələrdə xidmət etmiş Ostin 2013-ci ildə ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri təyin olunub.

O, 2016-cı ildə ordudan istefa verərək sonradan Nümayəndələr Palatası və Senatın üzvü olub.

0
Teqlər:
Pentaqon, ABŞ