Müəllim olmaq istəyənlər üçün keçirilən imtahan, arxiv şəkli

Millətin gələcəyinə vurulan balta - Hər şey əvvəlki kimi pis olmasa da...

1244
(Yenilənib 19:28 21.08.2020)
Təhsil eksperti Nadir İsrafilov bir qədər optimistdir, psixoloq Zeynəb Eyyubova isə vəziyyətin yaxşı olmadığını deyir.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 avqust — Sputnik. Bu gün Azərbaycan məktəblərində kişi müəllimlərin çalışmasına böyük ehtiyac var. Ancaq təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, bu sahədə gəlirlərin az olması kişilərin müəllim kimi çalışmasının qarşısını alır. Bu səbəbdən də kişilər ixtisas seçiimi edərkən belə müəllim olmağa üstünlük vermirlər.

Uşaqların isə məktəbdə kişi müəllim görməyə daha çox tələbatı var. Bu onların xarakterinin, davranışlarının formalaşmasında, müəyyən biliklərinin əldə edilməsində vacib rol oynayır.

Kişi müəllimləri təhsilə necə cəlb etmək olar?

Təhsil eksperti Nadir İsrafilovun sözlərinə görə, məktəblərdə kişi müəllimlərin azlıq təşkil etməsi tendensiyası, əvvəlki aktuallığını itirməsə də, artıq itirmək üzrədir.

O, qeyd edib ki, 90-cı illərin sonları 2000-ci illərin əvvəlləri üçün belə bir tendensiya bir sıra ölkələrdə olduğu kimi Azərbaycan üçün də xarakterik olub.

Belə ki, kişi müəllimlərin azlığına əmək haqqı ilə yanaşı, digər amillər də təsir edirdi. Bunlar özəl sektorda çalışmaq, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmaq və bu kimi digər məsələlərlə bağlı idi.

"O vaxtların rəsmi statikasına görə Respublikamızda müəllimlərin 76,27 faizi, işə qəbul üzrə müsabiqəyə müraciət edənlərin 70 faizi qadınlar olub. Lakin bu amilin şagirdlərə, onların davranışına psixoloji təsirləri barədə əsaslı tədqiqatlar aparılmadığından, qadın müəllimlərin məktəblərdə üstünlük təşkil etməsinin birmənalı olaraq mənfi göstərici kimi qiymətləndirilməsi o qədər də real görünmür" - deyə o vurğulayıb.

Mütəxəssis əlavə edib ki, məktəb uşağın istər intellektual, istərsə də psixoloji inkişafına təsir edən əsas faktorlardan biri olduğundan, bir çox psixoloqlar kişi müəllimlərin çatışmazlığının onların psixologiyasına ciddi təsir göstərdiyini, başqa sözlə, qadın müəllimlərin çoxluğunun oğlan uşaqlarının xarakterinə təsirsiz ötüşmədiyini hesab edir.

Bəlkə də qeyd olunan səbəb üzündən uzun müddət kişi müəllimləri görməyən oğlanlar artıq müəllim kimi işləmək istəmirlər.

"Çoxlarının hesab etdiyi kimi, bu hər şeydən əvvəl onunla bağlıdır ki, bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da gender bərabərliyinin pozulması mövcuddur. Bəzi hallarda bu bərabərsizlik həm yaşam tərzinə, həm də peşə seçiminə təsir göstərir. Bir ara, hətta cəmiyyət arasında müəllimliyin qadın sənəti olması ilə bağlı fikir də formalaşmışdı. Bunun nəticəsi kimi, kifayət qədər yüksək balla ali məktəbə daxil olanlar belə müəllim kimi çalışmaq istəmirdi" - deyə N. İsrafilov bildirib.

Ekspertin fikrincə, çoxlarına sirr deyil ki, gender bərabərsizliyi zəmanəmizdə bir çox sahələrdə olduğu kimi peşələr arasında da nəzərə çarpacaq dərəcədə dərinləşib. Məsələn, bank sektorunda çalışan qadınların sayı kişilərlə nisbətdə xeyli azdır. Təhsil sahəsində isə vəziyyət bir qədər fərqlidir. İndi oğlan uşaqları adətən informasiya-texnologiya sahəsinə meyllənirlər. Məlum olduğu kimi, əməkhaqqı ilə əlaqədar, kişilər əsasən məvacibi yüksək olan istehsal sahələrində çalışmağa üstünlük verirlər.

"Bildiyim qədər bir sıra qərb ölkələrində çıxış yolu kimi qadınlara münasibətdə kişi müəllimlərə daha böyük güzəştlər vəd edilir, kişi müəllimlərə qadın müəllimlərdən daha yüksək məvacib təklif edilir və s. Son illər ölkəmizdə də bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılıb və proses davam etməkdədir. Görülən işlər artıq öz nəticəsini verməkdədir. Müəllimlərin işə qəbulu obyektivlik və şəffaflıq əsasında aparılır. Məzunlar artıq yavaş-yavaş pedaqoji sahəyə cəlb olunur. Əvvəlki illərə nisbətən son 3-4 il ərzində bu sahədə aktivlik müşahidə olunur. Sevindirici haldır ki, bu tendensiya artıq dəyişməyə doğru gedir. Məzunlarımızın qazandıqları nəticədən asılı olaraq təhsil sahəsinə meyllənməsinin şahidi oluruq. "Dayanaqlı İnkişaf Məqsədlərində" əsas göstəricilərdən biri də təhsil sistemində gender məsələsinin gözlənilməsidir" - deyə N. İsrafilov bildirib.

Ekspert hesab edir ki, bu sahədə aparılan işlər belə nəticəyə gəlməyə əsas verir ki, məktəblərdə kişi müəllimlərin azlıq təşkil etməsi tendensiyası, əvvəlki aktuallığını itirməsə də, artıq itirmək üzrədir.

Psixiloq Zeynəb Əyyubova Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasıdna bildirib ki, həqiqətən məktəblərdə kiş müəllimlərin sayı çox azdır.

Psixoloqun firkincə, kişilərin müəllim sənətini seçməməsinin səbəbləri müxtəlifdir.

"Kişi evdə əsas qazanc mənbəyi hesab edilir. Və müəllim kimi çalışan kişi evinin bütün ehtiyaclarını təmin edə bilmir. Məhz bu səbəbdən də kişilər ixtisas seçərkən müəllim olmağa meylli olmurlar. Bu məsələ Azərbaycanda çox önəmlidir" - deyən psixoloq qeyd edib ki, boşanmaların çox olduğu və oğlan uşaqlarının kişi müəllimlərə daha çox ehtiyacı olduğu bir dövrdə bu nəzərə alınmalıdır.

Z. Eyyubova həmçinin qeyd edib ki, kişi müəllimlərin işə qəbulu zamanı da diqqətli olmaq lazımdır. Uşaqlara məhz kişi müəllim dərs desin deyə hər kişi müəllimi işə götürmək olmaz: "Məsələn, müəllim siqaret çəkirsə, pis vərdişləri varsa, bu şəxs də uşaqlara kişi nümunəsi ola bilməz".

Eksertin fikrincə, bu məsələyə kökündən diqqət yetirmək lazımdır. Onların əmək haqqına da diqqət yetirilməli və layiqli kişi müəllimləri işə cəlb edilməlidir.

Çünki bu gün məktəblərdə oğlan uşaqları kişi müəllimləri görməli, onlarla ünsiyyətdə olmalıdır.

"Bu gün çox sevindirici haldır ki, oğlan uşaqları məktəbdən kənar idmanla məşğul olur, kişi müəllimlərlə ünsiyyətdə olurlar. Bu da uşaqların formalaşması üçün çox əhəmiyyətlidir" - deyə psxioloq vurğulayıb.

1244
Ay, arxiv şəkli

Ay səthindəki radiasiya ölçüldü

4
(Yenilənib 11:23 26.09.2020)
"Transatlantik uçuşlarda sərnişin və pilotlar daha uzun müddət radiasiyaya məruz qalacaqları üçün bu çox böyük təsir hesab edilir".

BAKI, 26 sentyabr — Sputnik. Çinli alimlər insanların Ay səthində məruz qala bləcəkləri radiasiya səviyyəsini ölçüb.

Sputnik Türkiyə xəbər verir ki, bu səviyyənin dünya səthində olan radiasiyadan 200 dəfə çox olduğu müəyyən edilib.

Mütəxəssislərin fikrincə, Ay səthində insanlar hansı təhlükənin gözlədiyi hələ tam olaraq müəyyən edilməyib.

Qalaktik kosmik şüalara uzun müddət məruz qalmaq katarakt, xərçəng və mərkəzi sinir sisteminin degenerativ xəstəlikləri də daxil olmaqla müxtəlif xəstəliklərə səbəb ola bilər.

Araşdırma zamanı 2019-cu ildə Ayda fəaliyyət göstərən Çin robot enmə qrupu və kəşf vasitəsi Change 4-dən alınan məlumatlar əsas alınaraq hesablamalar aparılıb.

Alimlər ayda gündəlik ionlaşdırıcı radiasiya səviyyəsinin 1369 mikrosievert olduğunu müəyyən edilib. Bu da beynəlxalq Kosmos Stansiyasındakı həddən 2,6 dəfə çoxdur.

Çin Elmlər Akademiyası Milli Kosmos Mərkəzinin alimləri qrupunda olan Almaniya Keel Universitetinin nümayəndəsi Robert Şimmer Şinqruber qeyd edib ki, Ayda ölçülən radiasiya səviyyəsi dünya səthində olan radiasiyadan dəfələrlə çoxdur: "Transatlantik uçuşlarda sərnişin və pilotlar daha uzun müddət radiasiyaya məruz qalacaqları üçün bu çox böyük təsir hesab edilir".

4
Bakıda taksi dayanacağı, arxiv şəkli

Taksi qiymətləri həftəsonu ralli sürətilə qalxır, "günahkar" da bazarmış

123
(Yenilənib 00:33 26.09.2020)
Həftəarası 3 kilometr 1 manat 60 qəpikdən hesablanırsa, həftəsonları 1 manat 60 qəpik vurulur 1,5-ə. Beləcə həftəsonları 3 kilometrə qiymət 2 manat 40 qəpik olur

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 26 sentyabr — Sputnik. Həftəsonları ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinin dayandırılması taksilərdə qiymət artımı ilə müşahidə olunur. Sərnişinlər həftənin şənbə və bazar günlərində taksilərin qiymətində əhəmiyyətli dərəcədə qiymət fərqi olduğunu söyləyirlər.

Sərnişin Fəxriyyə Kazımova Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, hər gün 20 Yanvar dairəsindən "Binə" Ticarət Mərkəzinə taksilər bir nəfəri iki manata apardıqları halda həftəsonu bir sərnişin üçün 4 manat tələb edirlər. Sərnişinlər deyirlər ki, həftəsonları "20 Yanvar" metrosu-Xırdalan istiqamətində sərnişin daşıyan 1 manatlıq taksilər isə qiyməti gündüz 2, axşam saatlarında 3 manata qaldırır: "Taksi şirkətlərinə həftəsonları, demək olar ki, düşmək olmur. Hansı istiqamətə taksi sifarişi versək, o istiqamətdə taksi olmadığını söyləyirlər. Bu zaman çarəsiz qalıb yol kənarlarında öz fərdi avtomobilləri ilə taksi xidməti göstərənlərə müraciət edirik. Onlar isə hər gün 5 manata getdikləri yola 15 manat qiymət deyirlər".

Sərnişinlər həftəsonu ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyətin taksilərdə iki-üç dəfə qiymət artımına səbəb olduğundan gileylənirlər.

Nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Tural Yusifov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, həftəsonu taksilərdə qiymət artımı təbii baş verir:

"Bu tam normal qiymət artımıdır. Bazarda qiymət tələb-təklif əsasında müəyyənləşir. Həftəsonları taksiyə daha çox tələb var. Tələb və təklif əsasında da qiymət bahalaşır. Hava soyuyanda taksiyə tələbat artdığı kimi ona adekvat olaraq qiymət artır. Həftəsonlarında da eyni proses baş verir. Bu, qiymət artımı deyil. Tələb və təklifin müəyyən etdiyi qiymətdir".

T.Yusifov deyir ki, adi günlərdə taksilər bir kilometri 30 qəpiyə sərnişin daşıyırsa, həftə sonu qiyməti 50 qəpiyə qaldırırlar: "Həmçinin qısa məsafələrə sərnişin aparmaqdan imtina edirlər. Onsuz da taksi sürücüləri çarəsizlikdən qısa məsafəyə sərnişin daşıyırlar. Həftəsonu heç bir ictimai nəqliyyat növü işləmədiyindən qısa məsafələrə çağırışlardan imtina edirlər. Bir sözlə, şənbə və bazar günlərində taksinin üzərinə yük düşdüyü üçün bahalaşır".

Ekspert bildirir ki, taksinin sayı tələbə uyğundur: "Həftəsonu taksilərdə qiymət artımını taksi çatışmazlığı ilə bağlamaq düzgün deyil. Düzdür, Azərbaycanda taksilərin çoxu tələblərə cavab vermir. Çünki avtomobillərin 70 faizi köhnədir. Yəni bu gün istismara yararsız avtomobillər olduğu üçün taksilər də köhnədir. Amma taksi sayı kifayət qədərdir".

T.Yusifov bildirir ki, həftəsonu operatorlarla işləyən taksilərdə qiymət artımının baş verməsi də mümkündür: "Bu gün Azərbaycanda özünün taksi parkı olan taksi şirkətləri azdır. Taksi sifarişləri qəbul edən operatorlar var. Onlar da faizlə işlədiklərindən öz mənfəətləri üçün həftəsonu tələbə uyğun olaraq qiymətlərdə dəyişiklik edirlər".

Taksi sürücüləri isə həftəsonu qiymət artımının operatorlar tərəfindən edildiyini söyləyirlər. Taksi sürücü Dilqəm Süleymanov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında həftəsonları taksi xidmətində qiymət artımının olduğunu təsdiqlədi. O bildirdi ki, həftəarası 3 kilometr 1 manat 60 qəpikdən hesablanırsa, həftəsonları 1 manat 60 qəpik vurulur 1,5-ə. Beləcə həftəsonları 3 kilometrə qiymət 2 manat 40 qəpik olur.

Sürücü deyir ki, həftəsonu operatorlara qoşulan taksilərin sayı da az olur. Bu isə istər-istəməz qiymətə öz təsirini göstərir.

Qeyd edək ki, artıq iki aya yaxındır ki, şənbə və bazar günləri ictimai nəqliyyatın fəaliyyətinin dayandırılması piyadaların taksilərdən istifadəsini zəruri edib. Bu isə taksi xidməti göstərən şirkətlərə qiymətləri artırmaq üçün əlverişili fürsətə çevrilib. Ölkəmizdə taksilərin qiymətini bazar tənzimlədiyindən heç bir qurum taksilərdə qiymət artımına müdaxilə etmir. Azərbaycanda taksilərdə vahid qiymət tənzimlənməsi həyata keçirilmir.

123
Əlaqədar
Taksi sürücüləri üçün etik qaydalarda dəyişiklik edildi
Taksidə doğulan uşağın hekayəsi: "Üzümü çevirəndə o, artıq oturacağın üstündə idi"
"Taksi məsələsi"nə yenidən baxılacaq: Hikmət Babayev barəsində inzibati tədbir görülüb
Yeni konsepsiya bizi mənzil başına çatdırmayacaq...
Bakıya ağıllı taksi gətirildi - FOTO