Müəllim olmaq istəyənlər üçün keçirilən imtahan, arxiv şəkli

Millətin gələcəyinə vurulan balta - Hər şey əvvəlki kimi pis olmasa da...

1244
(Yenilənib 19:28 21.08.2020)
Təhsil eksperti Nadir İsrafilov bir qədər optimistdir, psixoloq Zeynəb Eyyubova isə vəziyyətin yaxşı olmadığını deyir.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 avqust — Sputnik. Bu gün Azərbaycan məktəblərində kişi müəllimlərin çalışmasına böyük ehtiyac var. Ancaq təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, bu sahədə gəlirlərin az olması kişilərin müəllim kimi çalışmasının qarşısını alır. Bu səbəbdən də kişilər ixtisas seçiimi edərkən belə müəllim olmağa üstünlük vermirlər.

Uşaqların isə məktəbdə kişi müəllim görməyə daha çox tələbatı var. Bu onların xarakterinin, davranışlarının formalaşmasında, müəyyən biliklərinin əldə edilməsində vacib rol oynayır.

Kişi müəllimləri təhsilə necə cəlb etmək olar?

Təhsil eksperti Nadir İsrafilovun sözlərinə görə, məktəblərdə kişi müəllimlərin azlıq təşkil etməsi tendensiyası, əvvəlki aktuallığını itirməsə də, artıq itirmək üzrədir.

O, qeyd edib ki, 90-cı illərin sonları 2000-ci illərin əvvəlləri üçün belə bir tendensiya bir sıra ölkələrdə olduğu kimi Azərbaycan üçün də xarakterik olub.

Belə ki, kişi müəllimlərin azlığına əmək haqqı ilə yanaşı, digər amillər də təsir edirdi. Bunlar özəl sektorda çalışmaq, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmaq və bu kimi digər məsələlərlə bağlı idi.

"O vaxtların rəsmi statikasına görə Respublikamızda müəllimlərin 76,27 faizi, işə qəbul üzrə müsabiqəyə müraciət edənlərin 70 faizi qadınlar olub. Lakin bu amilin şagirdlərə, onların davranışına psixoloji təsirləri barədə əsaslı tədqiqatlar aparılmadığından, qadın müəllimlərin məktəblərdə üstünlük təşkil etməsinin birmənalı olaraq mənfi göstərici kimi qiymətləndirilməsi o qədər də real görünmür" - deyə o vurğulayıb.

Mütəxəssis əlavə edib ki, məktəb uşağın istər intellektual, istərsə də psixoloji inkişafına təsir edən əsas faktorlardan biri olduğundan, bir çox psixoloqlar kişi müəllimlərin çatışmazlığının onların psixologiyasına ciddi təsir göstərdiyini, başqa sözlə, qadın müəllimlərin çoxluğunun oğlan uşaqlarının xarakterinə təsirsiz ötüşmədiyini hesab edir.

Bəlkə də qeyd olunan səbəb üzündən uzun müddət kişi müəllimləri görməyən oğlanlar artıq müəllim kimi işləmək istəmirlər.

"Çoxlarının hesab etdiyi kimi, bu hər şeydən əvvəl onunla bağlıdır ki, bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da gender bərabərliyinin pozulması mövcuddur. Bəzi hallarda bu bərabərsizlik həm yaşam tərzinə, həm də peşə seçiminə təsir göstərir. Bir ara, hətta cəmiyyət arasında müəllimliyin qadın sənəti olması ilə bağlı fikir də formalaşmışdı. Bunun nəticəsi kimi, kifayət qədər yüksək balla ali məktəbə daxil olanlar belə müəllim kimi çalışmaq istəmirdi" - deyə N. İsrafilov bildirib.

Ekspertin fikrincə, çoxlarına sirr deyil ki, gender bərabərsizliyi zəmanəmizdə bir çox sahələrdə olduğu kimi peşələr arasında da nəzərə çarpacaq dərəcədə dərinləşib. Məsələn, bank sektorunda çalışan qadınların sayı kişilərlə nisbətdə xeyli azdır. Təhsil sahəsində isə vəziyyət bir qədər fərqlidir. İndi oğlan uşaqları adətən informasiya-texnologiya sahəsinə meyllənirlər. Məlum olduğu kimi, əməkhaqqı ilə əlaqədar, kişilər əsasən məvacibi yüksək olan istehsal sahələrində çalışmağa üstünlük verirlər.

"Bildiyim qədər bir sıra qərb ölkələrində çıxış yolu kimi qadınlara münasibətdə kişi müəllimlərə daha böyük güzəştlər vəd edilir, kişi müəllimlərə qadın müəllimlərdən daha yüksək məvacib təklif edilir və s. Son illər ölkəmizdə də bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılıb və proses davam etməkdədir. Görülən işlər artıq öz nəticəsini verməkdədir. Müəllimlərin işə qəbulu obyektivlik və şəffaflıq əsasında aparılır. Məzunlar artıq yavaş-yavaş pedaqoji sahəyə cəlb olunur. Əvvəlki illərə nisbətən son 3-4 il ərzində bu sahədə aktivlik müşahidə olunur. Sevindirici haldır ki, bu tendensiya artıq dəyişməyə doğru gedir. Məzunlarımızın qazandıqları nəticədən asılı olaraq təhsil sahəsinə meyllənməsinin şahidi oluruq. "Dayanaqlı İnkişaf Məqsədlərində" əsas göstəricilərdən biri də təhsil sistemində gender məsələsinin gözlənilməsidir" - deyə N. İsrafilov bildirib.

Ekspert hesab edir ki, bu sahədə aparılan işlər belə nəticəyə gəlməyə əsas verir ki, məktəblərdə kişi müəllimlərin azlıq təşkil etməsi tendensiyası, əvvəlki aktuallığını itirməsə də, artıq itirmək üzrədir.

Psixiloq Zeynəb Əyyubova Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasıdna bildirib ki, həqiqətən məktəblərdə kiş müəllimlərin sayı çox azdır.

Psixoloqun firkincə, kişilərin müəllim sənətini seçməməsinin səbəbləri müxtəlifdir.

"Kişi evdə əsas qazanc mənbəyi hesab edilir. Və müəllim kimi çalışan kişi evinin bütün ehtiyaclarını təmin edə bilmir. Məhz bu səbəbdən də kişilər ixtisas seçərkən müəllim olmağa meylli olmurlar. Bu məsələ Azərbaycanda çox önəmlidir" - deyən psixoloq qeyd edib ki, boşanmaların çox olduğu və oğlan uşaqlarının kişi müəllimlərə daha çox ehtiyacı olduğu bir dövrdə bu nəzərə alınmalıdır.

Z. Eyyubova həmçinin qeyd edib ki, kişi müəllimlərin işə qəbulu zamanı da diqqətli olmaq lazımdır. Uşaqlara məhz kişi müəllim dərs desin deyə hər kişi müəllimi işə götürmək olmaz: "Məsələn, müəllim siqaret çəkirsə, pis vərdişləri varsa, bu şəxs də uşaqlara kişi nümunəsi ola bilməz".

Eksertin fikrincə, bu məsələyə kökündən diqqət yetirmək lazımdır. Onların əmək haqqına da diqqət yetirilməli və layiqli kişi müəllimləri işə cəlb edilməlidir.

Çünki bu gün məktəblərdə oğlan uşaqları kişi müəllimləri görməli, onlarla ünsiyyətdə olmalıdır.

"Bu gün çox sevindirici haldır ki, oğlan uşaqları məktəbdən kənar idmanla məşğul olur, kişi müəllimlərlə ünsiyyətdə olurlar. Bu da uşaqların formalaşması üçün çox əhəmiyyətlidir" - deyə psxioloq vurğulayıb.

1244

Nobel prospektində şoka salan qəza - "Toyota" digər maşınları biçib - Fotolar

23
(Yenilənib 20:53 24.01.2021)
Vüsal Ağayevin idarə etməsindən çıxan maşın əvvəl "Toyota", daha sonra ard-arda "Renault", "Skoda" və "Dodge" markalı nəqliyyat vasitələrinə çırpılıb.

BAKI, 24 yanvar - Sputnik. Bakının Xətai rayonunda "Toyoto" markalı avtomobil yüksək sürətlə 4 avtomobilə çırpılıb.

Sputnik Azərbaycan APA-ya istinadla xəbər verir ki, hadisə paytaxtın Nobel prospektində qeydə alınıb.

Ağayev Vüsal Əhməd oğlunun idarə etdiyi "Toyoto" markalı avtomobil əvvəlcə Ruslan Mircəfərovun idarə etdiyi eyni markalı avtomobilə çırpılıb.

V.Ağayevin idarə etməsindən çıxan maşın daha sonra ard-arda "Renault", "Skoda" və "Dodge" markalı nəqliyyat vasitələrinə çırpılıb.

  • Bakıda zəncirvari yol-nəqliyyat hadisəsi
    © Photo : APA
  • Bakıda zəncirvari yol-nəqliyyat hadisəsi
    © Photo : APA
1 / 2
© Photo : APA
Bakıda zəncirvari yol-nəqliyyat hadisəsi

Hadisə yerinə hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları cəlb edilib.

23
Məsut Özil, arxiv şəkli

Məsut Özil bundan sonra Türkiyədə oynayacaq

23
(Yenilənib 20:41 24.01.2021)
Türkiyə mediası 3.5 illik sözləşməyə imza atan Özilin bu müddət ərzində İstanbul klubunda 15 milyon avrodan çox qazacağını yazıb.

BAKI, 24 yanvar - Sputnik. Türkiyənin "Fənərbaxça" klubu yeni transferi Məsut Özillə 3,5 illik müqavilə bağlayıb.

Sputnik Azərbaycan klubun rəsmi saytına istinadla xəbər verir ki, 2014-cü ildən oyunçusu olduğu Almaniya millisindən istefa verən türkəsilli hücumameylli yarımmüdafiəçi müqaviləyə imza atdıqdan dərhal sonra məşqlərə başlayıb.

"Burada olduğum üçün xoşbəxtəm. Xəyalım gerçək oldu. İnanıram ki, uğurlu mövsüm keçirəcəyik", - deyə Özil vurğulayıb.

33 yaşlı oyunçunun transferi "sarı-lacivərdlilər"ə demək olar ki, havayı başa gəlib. Türkiyə mediası 3.5 illik sözləşməyə imza atan Özilin bu müddət ərzində İstanbul klubunda 15 milyon avrodan çox qazacağını yazıb.

Özil İngiltərə "Arsenal"ı ilə müqaviləsini pozduqdan sonra İstanbul klubu ilə razılaşıb. 

23
Teqlər:
İstanbul, "Fənərbaxça", məşhur futbolçu, futbolçu, Məsut Özil
Almaniya mətbuatı ABŞ başda olmaqla, NATO-nun Rusiyaya hücum məşqlərini ifşa edib.

"Rusların zəif yerindən vuraq": NATO-da fikirləşiblər

0
(Yenilənib 22:44 24.01.2021)
NATO qüvvələri tərəfindən Kalininqrada hücumun məşq edilməsi və rusiyalı hərbçilərin şəhər döyüşlərinə hazırlığı aşkar şəkildə kimin kiminlə döyüşməyə hazırlaşdığını göstərir.

BAKI, 24 yanvar - Sputnik, Andrey Kots. Hərbi kontingentin artırılması, ordu infrastrukturunun qurulması və beynəlxalq konsolidasiya - 2021-ci ildə NATO Rusiyanın qərb sərhədlərinə təzyiqi gücləndirəcək. May-iyun aylarında alyans soyuq müharibədən sonra ən iri Defender Europe 2021 manevrlərini keçirəcək. Onlara cavab olaraq sentyabrda Rusiya və Belarusun birgə “Qərb-2021” təlimləri baş tutacaq. Bütün bunların nə ilə nəticələnəcəyi barədə RİA Novosti-nin məqaləsində.

Döyüş meydanı - Avropa

Defender Europe 2021-də əvvəlki kimi Şərqi Avropa və Pribaltikada müdafiə və hücum əməliyyatlarını məşq edəcəklər. Təlimlərin əfsanəsinə görə, NATO qoşunları Kalininqrad vilayətinə hücum etməli, Rusiyanın qərb vilayətlərini mühasirəyə almalı və rusların genişmiqyaslı hücumunun qarşısını almalıdırlar. Ötən illərdən fərqli olaraq, 2021-ci ildə xüsusi diqqət Şərqi yox, Cənubi Avropaya ayrılacaq. Manevrlər Monteneqro, Kosovo və Albaniyada keçirilməlidir. Bolqarıstan və Rumıniyada HƏM təlimləri və “yer-yer” tipli raketlərin atışı olacaq. Macarıstan isə “müharibə”nin dərin arxa cəbhəsi olacaq.

Amerikalılar Avropaya böyük qüvvələr atacaqlar. Onların arasında 1-ci kavaleriya və 82-ci hava-desant diviziyalarının bölmələri də olacaq. Atlantikadan müxtəlif təyinatlı yüzlərlə texnika vahidi göndəriləcək. Bundan əlavə, Florida ştatından 53-cü piyada briqadası gələcək. İstisna edilmir ki, təlimlərdən sonra silahların bir hissəsini amerikalılar yenidən Avropada “unudacaqlar”. Mütəxəssislərin fikrincə, bu şəkildə Pentaqon ildən-ilə bölgədəki hücum imkanlarını artırır.

Defender Europe 2021-ə cavab olaraq Rusiya və Belarus sentyabrda “Qərb-2021” manevrlərini keçirəcəklər. Belarusun müdafiə naziri Viktor Xreninin bildirdiyinə görə, "birgə təlimlər yüksək şəhərləşmiş ərazidə birləşmiş hücum bölmələrinin birgə hərəkətlərinin yeni üsullarını sınaqdan keçirməyə imkan verəcək", həmçinin "yeni və müasir silah və texnika  nümunələrinin effektivliyi qiymətləndiriləcək". Minskdə vurğulayıblar ki, strateji manevrlər "İttifaq dövlətinin hərbi təhlükəsizliyini təmin etmək baxımından Belarus və Rusiya müdafiə qurumlarının möhkəm müttəfiq münasibətlərini və yekdil baxışlarını" əks etdirir.

Güc nümayişi

Heç bir tərəf manevrlərin hansısa dövlət və ya hərbi bloka qarşı yönəlmiş olmaması barədə ənənəvi diplomatik ifadələrdən istifadə etmir. NATO qüvvələri tərəfindən Kalininqrada hücumun məşq edilməsi və rusiyalı hərbçilərin şəhər döyüşlərinə hazırlığı aşkar şəkildə kimin kiminlə döyüşməyə hazırlaşdığını göstərir. Əlbəttə, tammiqyaslı hərbi münaqişə ehtimalı azdır, amma realdır.

Mütəxəssislərin fikrincə, 2021-ci ildə NATO-nun hərəkətlərinə ABŞ-da hakimiyyətin dəyişməsi birbaşa təsir edəcək. Donald Trampın 4 illik prezidentliyi dövründə Şimali Atlantika blokunun birliyi xeyli zəifləyib. Ağ Evin sahibi ilk növbədə ABŞ-ın maraqlarını güddüyünü gizlətmirdi, hətta alyansı tərk etmək variantını istisna etmirdi. Belə ritorika Avropada ciddi narahatlıq doğurdu, yenə də Aİ ordusu məsələsi gündəmə gəldi. Yeni prezident yəqin ki, hər şeyi düzəltməyə çalışacaq.

"Rusiya və NATO arasında münasibətlər bu il pisləşəcək. Bayden alyansı bərpa və səfərbər etmək istəyir. Bunun üçün isə xarici düşmən lazımdır. Rusiya bu rola yaxşı yarayır, çünki Çin çox uzaqdır. Xarici düşmən obrazı Vaşinqtona Amerika cəmiyyətini konsolidasiya etmək üçün lazımdır” – deyə Geosiyasi problemlər akademiyasının birinci vitse-prezidenti Konstantin Sivkov bildirir.

Pul qazanmaq

Ekspertlər onu da qeyd edirlər ki, həqiqətdə NATO-nun Rusiyaya dair aqressiv planları yoxdur. Alyansın getdikcə genişlənməsi isə amerikalılar üçün pul qazanmaq və Avropanı özlərinə daha sıx bağlamaq üsuludur. Vaşinqton Trampaqədərki dövrə qayıdacaq və Köhnə qitənin işlərinə qarışmağı gücləndirəcək.

“Mənə elə gəlir ki, 2021-ci ildə NATO hərbi təşkilatdan qlobal korporasiyaya çevrildiyini nümayiş etdirəcək. Alyansın əsas problemi yenə aktualdır. Söhbət maliyyələşmədən gedir. Pulu verən musiqini dı sifariş edir. Büdcənin üçdə ikisini ABŞ doldurur, bu heç kimə sirr deyil. Biz gözəl başa düşürük ki, xərclər artıq trilyon dolları keçib. İlk növbədə Vaşinqtonun sayəsində. Avropa dövlətləri ABŞ-dan tədarüklərə ümid edirlər. Bu ABŞ-ın nəhəng müdafiə büdcəsini ayaq üstə saxlayır. NATO-nun maraqların xidmət edən korporasiyalar böyük pullar qazanırlar”, - politoloq Sergey Sudakov bu fikirdədir.

Ekspert vurğulayır ki, NATO-nun fəaliyyəti artıq bu gün pulların bir cibdən digərinə ötürülməsi kimi görünür. Vaşinqton NATO-ya vəsait ayırır, müttəfiqlər o pullara ABŞ texnikası və silahlarını alırlar və dairə qapanır.

Avropa Baydenin dövründə ABŞ üçün hərbi məmulatın əsas tədarük bazarlarından biri olaraq qalacaq. Demək, okeanın o tayından anti-Rusiya ritorikasının güclənməsini gözləmək lazımdır. Lakin mütəxəssislərin çoxu əmindir: çətin ki, Vaşinqton və Brüssel gücünə görə dünyanın ikinci ordusunu həqiqətən sınağa çəkmək istəsinlər.

 

0