Mingəçevirdə tapılan filin qalıqları

Su altındakı nadir tapıntı: Mingəçevirdə quraqlıq nəticəsində daşlaşmış ağac aşkar edildi

1713
(Yenilənib 16:05 07.08.2020)
Azərbaycanda bitən bu ağacdan tüfəng qundağı düzəltmək üçün 67 il əvvəl rus əsgərləri onu kəsib Tula şəhərinə göndəriblər

Rahim Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 7 avqust — Sputnik. Mingəçevirdə suyun altından daşlaşmış ağac parçası tapılıb. Suda çürümədən illərlə qalıb daşa dönən ağac qalığı Mingəçevir su anbarının ərazisində aşkarlanıb. Anbarda suyun azalması nadir tapıntını üzə çıxarıb.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri ilə söhbət edən Mingəçevir şəhər sakini, ixtisasca rəssam heykəltəraş olan Böyükkişi Adilbəyli ölkədə ilk dəfə olaraq belə bir ağac qalığının tapıldığını iddia edib. O, daşlaşmış ağacın necə tapıldığından danışıb: “Yaxın dostlarım anbarın ətrafında ocaq qalayan zaman onu aşkarlayıblar. Bu zaman daşlaşmış ağac parçası ağır olması və yanmaması ilə onların diqqətini çəkib. Gətirib mənə verdilər, gördüm ki, unikal tapıntıdır. İnternetdə araşdırma apardım, qarşıma daşlaşmış ağacın yalnız Amerikanın Arizona ştatında tapıldığı çıxdı. Ölkəmizdə bu bir ilkdir”.

B.Adilbəyli ağacın çürüməməsini isə oksigenin təsirinə məruz qalmaması ilə izah edib. Onun fikrincə, ağac hava görmədiyindən daşlaşıb. O, ağacın tapıldığı əraziyə gedib onun digər qalıqlarını da aşkarlamaq fikrindədir.

© Photo : Rahim Mammadov
Mingəçevirdə tapılan filin qalıqları

Şəhər sakini ağacın növündən də danışıb: “Mənim bildiyimə görə, hazırda su anbarının altında qalan Samux ərazisində saxsı (saqqız) deyilən ağaclar bitib. Bu daşlaşmış ağac da həmin bitkinin qalıqlarındandır. Bu ağaclar çox möhkəm olur. Hətta eşitdiyimə görə, su anbarı tikilən zaman Kür çayının qarşısı kəsiləndə (1953-cü ildə) Samux meşəsində bu ağaclardan lap çox olub. Bu zaman rus əsgərləri həmin ağacları kəsib, nömrələyərək Rusiyanın Tula şəhərinə tüfəng qundağı düzəltmək üçün göndəriblər”.

Tapılan daşlaşmış ağac parçasının çəkisi 3 kq-dan artıq, uzunluğu 40 sm, eni 12, qalınlığı isə 5 sm-ə yaxındır. Rəssam heykəltəraş Böyükkişi Adilbəyli su anbarından tapılan eksponatın araşdırılması üçün mütəxəssislərə müraciət edib: “Onsuz da bunu gələcək nəsillərin görməsi üçün ekologiya və ya digər muzeylərdən birinə təqdim edəcəm. Azərbaycanın zəngin flora və faunasının olduğunu göstərəcəm. Amerikanın Arizona ştatında böyük bir sahədə muzey yaradıblar və ora gələnlər bir nəfər üçün 20 dollar pul ödəyirlər ki, ağac eksponatlara baxsınlar. Bu eksponatlar artıq Azərbaycanda mövcuddur”.

© Photo : Rahim Mammadov
Mingəçevirdə tapılan filin qalıqları

Qeyd edək ki, Mingəçevir su anbarının ərazisində bir neçə il öncə də maraqlı eksponatlar tapılıb. Onlar arasında cənub filinin, digər nəhəng heyvan sümüklərinin qalıqları aşkarlanıb. Hazırda həmin əşyalar Mingəçevirdə yerləşən muzeylərdə qorunur.

1713
Uqandad, arxiv şəkli

Gələn ilin bəd xəbəri özündən əvvəl gəlib: Onlarla ölkənin qapısını aclıq döyəcək

3
(Yenilənib 12:46 05.12.2020)
"Biz hamıya kömək edə bilmərik. Ona görə də prioritetləri təyin etməliyik. Aclıq onlarla ölkənin qapısını döyəcək" - Devid Bizli

BAKI, 5 dekabr — Sputnik. BMT-nin Ümumdünya Ərzaq Proqramının rəhbəri Devid Bizli bildirib ki, dünyada misli görünməmiş aclıq olacaq: COVID-19 səbəbindən 270 milyon insan acından ölə bilər.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Bizli BMT-nin Baş Assambleyasının sessiyasında çıxışı zamanı 2021-ci ildə humanitar böhranın olacağı barədə xəbərdarlıq edib.

«75 il əvvəl BMT qurulandan bəri 2021-ci il, yəqin ki, ən güclü humanitar böhranın yaşandığı il olacaq. Biz hamıya kömək edə bilmərik. Ona görə də prioritetləri təyin etməliyik. Aclıq onlarla ölkənin qapısını döyəcək”, - Bizli deyib.

Onun sözlərinə görə, son illərdə silahlı münaqişələrin çoxalması aclıq təhlükəsilə üzləşən insanların sayını 80 milyondan 135 milyonadək artırıb. 2020-ci ildə isə COVID-19 pandemiyası bu rəqəmi 270 milyona çatdırıb.

COVID-19-a yoluxanların sayı 66 milyonu ötdü - Çin Azərbaycandan da geri pillədə>>

Öz növbəsində Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının rəhbəri Tedros Adhanom Gebreyesus vaksinlərlə mübadilə proqramı üçün dərhal 4.3 milyard dollar ayrılmasını istəyib.

“Biz vaksin uğrunda mübarizədə varlıların kasıbları əzdiyi bir dünya ilə barışa bilmərik. Bu, qlobal böhrandır və onun həlli üçün olan resurslar qlobal ictimai dəyərlər kimi ədalətlə bölünməlidir”, - Gebreyesus qeyd edib.

Bu ilin oktyabrında BMT-nin Ümumdünya Ərzaq Proqramı Nobel sülh mükafatının laureatı olub. Bu barədə qərarı Norveç Nobel Komitəsi verib. Komitədən bildirilib ki, humanitar proqram “aclıqla mübarizədə göstərdiyi səylərə, münaqişə zonalarında həyat şərtlərinin yaxşılaşdırılması cəhdləri və aclıqdan müharibə və münaqişə silahı kimi istifadə olunmasına qarşı mübarizədə aparıcı qüvvə kimi fəaliyyətlərinə görə” mükafata layiq görülür.

“Builki mükafatla Norveç Nobel Komitəsi dünyanın nəzərlərini aclıqdan əziyyət çəkən və aclıq təhlükəsi ilə üz-üzə qalan milyonlarla insana yönəltməsini istəyir”, - mükafat barədə şərhdə deyilirdi.

Komitənin sədri Berit Rayss-Andresen həmçinin vurğulamışdı ki, kömək göstərilməsi və ərzaq yardımı dünyada sabitlik perspektivlərini yaxşılaşdırmağa imkan verir.

Hələ bu ilin aprelində Bizli deyirdi ki, ilk növbədə aparıcı ölkələr hərbi münaqişələrin dayandırılması üçün işlər görməlidir. Hərbi əməliyyatların iştirakçıları isə ehtiyacı olan insanlara humanitar yardım göstərilməsi üçün maneəsiz şərait yaratmalıdırlar. Bundan başqa, onun sözlərinə görə, planet üzrə humanitar yardımların çatdırılması üçün logistika mərkəzlərinin yaradılmasına 350 milyon dollar tələb olunur.

“Vaxt bizim əleyhimizə işləyir, ona görə də gəlin müdrikcəsinə və cəld hərəkət edək”, - Bizli əlavə edib. Proqram rəhbərinin xəbərdarlığına görə, əgər BMT-yə lazımi yardım göstərilməsə, hər gün 300 min insan aclıqdan öləcək. Aclıq ümumilikdə 30 ölkəni əhatə edə bilər.

2020-ci ildə vəziyyəti qəlizləşdirən təkcə koronavirus deyil, eləcə də neft qiymətlərinin çökməsi, turizm sahəsində maliyyə itkiləri, iş yerlərinin azalması, əmək miqrantlarının gəlirlərinin sıfırlanması olub.

BMT-nin aylar öncəki proqnozuna görə, 2020-ci ilin sonunadək 265 milyon insan aclıqdan əziyyət çəkəcəkdi ki, bu da ötən ilin göstəricilərini iki dəfə üstələyir.

Koronavirusun yayılması isə artıq mövcud olan neqativ amillərə - müharibələrə, iqlim dəyişikliklərinə, iqtisadi böhrana – daha yeni problemlər əlavə etməkdədir, BMT-nin Ərzaq Proqramının hesabatında deyilir.

“COVID-19 pandemiyası həyatı tükdən asılı olan milyonlarla insan üçün fəlakətdir. Bu o insanlardır ki, yalnız gün ərzində nəsə qazana bildikləri təqdirdə qida qəbul etmək imkanları olur”, - Ərzaq Proqramının aparıcı mütəxəssisi Arif Hüseyn bildirib.

Bu zaman söhbət ərzaq çatışmazlığından deyil, məhz aclıqdan gedir. Dünyada xroniki olaraq qida qəbul edə bilməyənlərin sayı çoxdur: Afrikada 100 milyon, Yaxın Şərqdə və Asiyada 43 milyon, Latın Amerikasında 18.5 milyon aclıqdan zəiyyət çəkir.

 

3
Teqlər:
vaksin, Koronavirus, COVID-19, epidemiya, ərzaq, BMT, fəlakət, humanitar, böhran, aclıq, dünya
Bakıda buludlu hava, arxiv şəkli

Sabah meteohəssas insanlar üçün yaxşı gün olacaq

4
Tibbi-meteoroloji proqnoza görə, dekabrın 6-da Abşeron yarımadasında meteoroloji amillərin mülayim tərəddüdü gözlənilir ki, bu da meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir

BAKI, 5 dekabr — Sputnik. Sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir.

Sputnik Azərbaycan Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin verdiyi məlumata istinadla xəbər verir ki, gecə və səhər zəif duman olacaq. Mülayim şimal-şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu Bakıda və Abşeron yarımadasında gecə 5-7, gündüz 7-9 dərəcə isti olacaq. Atmosfer təzyiqi normadan yüksək 772 mm civə sütunu təşkil edəcək, nisbi rütubət gecə 70-80, gündüz 50-55 faiz olacaq.

Dekabrın 6-da Azərbaycanın rayonlarında arabir yağış, dağlıq və dağətəyi rayonlarda qar yağacağı, ayrı-ayrı yerlərdə intensiv olacağı gözlənilir. Bəzi yerlərdə duman olacaq. Mülayim şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 2-6, gündüz 6-9 dərəcə isti, dağlarda gecə 5-10 dərəcə şaxta, gündüz 0-5 dərəcə şaxta olacaq.

Tibbi-meteoroloji proqnoza gəldikdə isə, dekabrın 6-da Abşeron yarımadasında meteoroloji amillərin mülayim tərəddüdü gözlənilir ki, bu da meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir.

4
Teqlər:
hava proqnozu, qar, külək, şaxta, yağış, buludlu hava