Su içən qadın

Günahkar idarəçilikdəki nöqsanlardır: İtkinin qarşısı alınsa, Bakıda su bolluğu yaranar

1076
(Yenilənib 21:45 22.07.2020)
“Bizim su anbarlarımız lazımınca işləmir və anbarlara su ehtiyatı yığılmır. Bu məsələyə mütəxəssislər cəlb edilməlidir” - Professor Fərzəli Həsənov

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 iyul — Sputnik. "Şahin Mustafayev məruzə edib ki, bu günə qədər Azərbaycanda su balansı tutulmayıb. Bu da dözülməz haldır. Əgər balansı müəyyən edə bilməsək, sudan necə istifadə edəcəyik?"

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Prezident İlham Əliyev onun sədrliyi ilə Nazirlər Kabinetinin 2020-ci ilin birinci yarısının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında deyib. O qeyd edib ki, hər il enerji balansı təsdiq edildiyi kimi burada da vəziyyət ona oxşar olmalıdır.

Professor Fərzəli Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, 2000-ci ilə qədər su balansının hazırlanması barədə məlumatlar var. Amma aradan uzun müddət keçib. İqlim dəyişiklikləri baş verib: "Azərbaycanın su balansının tutulmaması barədə məlumatla razılaşmıram. Müstəqillik dövründə bizim ölkə rəhbərliyimizin su ehtiyatı yaratmaq siyasəti olub. Bizim sovetlər dövründən 3 böyük su anbarımızın tikintisi yarımçıq qalmışdı. Bu işlər başa çatdırıldı. Taxtakörpü və Şəmkirçay su anbarlar tikilib. Bu obyektlərin tikintisi çox vəsait tələb edir".

Ekspert bildirir ki, Azərbaycanda su qıtlığının olacağı barədə fikirlər yanlışdır. Belə ki, Azərbaycanın su anbarlarında lazımi qədər – 22 kub kilometr su ehtiyatı var. Ən böyük problem isə bu su ehtiyatının suvarmaya sərf edilməsidir. Suvarmada istifadə edilən su sahələrdə itkiyə gedir.

"Su təchizatı sistemində bəzən borular deşilir. Su on günlərlə boş yerə axır. Bu da su itkisidir. Bu itkinin qarşısı alınsa Bakıda su bolluğu olar", – deyə o vurğulayıb.

F.Həsənovun sözlərinə görə, su kanalları 70-ci illərdə tikilib. Meliorasiya sisteminin istismar müddəti isə ən yaxşı halda 30 ildir. Hazırkı su kanalları sisteminin istismar müddəti keçib. Bu sistemi yeniləmək üçün isə böyük vəsait tələb olunur. Əlimizdəki sudan səmərəli etmək üçün bu istiqamətdə düşünmək lazımdır: "Su anbarlarının işləmə vəziyyətini öyrənmişəm. Bizim su anbarlarımız lazımınca işləmir və anbarlara su ehtiyatı yığılmır. Bu məsələyə mütəxəssislər cəlb edilməlidir. Su yaz fəslində doldurulur. 1954-cü ildən bu günə qədər Mingəçevir su anbarı cəmi 9 dəfə doldurulub. Cavabsız suallar var. Niyə anbar cəmi 9 il doldurulub? Kimdir cavabdeh? Bəs digər illərdə anbar niyə doldurulmayıb?"

Ekspertin fikrincə, ölkədə su anbarlarının idarəçiliyində müəyyən nöqsanlar var.

O hesab edir ki, Azərbaycanın ən böyük problemi mövcud su ehtiyatından səmərəli şəkildə istifadə edilməməsidir: "Bu gün dünyanın heç bir ölkəsində dədə-baba üsulu ilə suvarma aparılmır. Suvarma borular və ya damcı üsulu ilə həyata keçirilir. Azərbaycanda isə hələ də açıq suvarma aparılır".

Mütəxəssis iqlim dəyişikliyi ilə bağlı məsələyə toxunub. O deyib ki, hazırda dünyada iqlim dəyişikliyi ilə əlaqədar quraqlıq müşahidə edilir: "Bəzi mütəxəssislər iddia edirlər ki, Kürün səviyyəsi 25 faiz enib. Bu doğru məlumat deyil. Son 15 ildə müşahidələrə görə, Kürün səviyyəsi 15 faiz azalıb. Bunun müxtəlif səbəbləri var. İllər fərqli olur. Yağıntılarla bağlı quraqlıq və normal ola bilər".

İddialara görə, il ərzində su istifadəsi 14 kilometr kubdur. Ekspert bu iddialarla da razılaşmır. Onun fikrincə, il ərzində su istehlakı 8-12 kilometr kubdur.

Xatırladaq ki, bir müddət əvvəl Coğrafiya institutunun elmi işlər üzrə direktor müavini, dosent Məhərrəm Həsənov bildirmişdi ki, transsərhəd çaylarından istifadə üzrə heç bir beynəlxalq konvensiyaya qoşulmayan və öhdəlik daşımayan qonşu Gürcüstan ərazisindən gələn Kür çayının suyu 25 faiz azalıb. Bundan əlavə, Azərbaycan ərazisində yağıntının və buzlaq sularının səviyyəsinin 2 dəfə aşağı düşməsi çayların suyunun azalmasına səbəb olub.

1076
 Передача денег из рук в руки, фото из архива

Hökumətdən 190 manatlıq birdəfəlik ödəmə ilə bağlı açıqlama

0
(Yenilənib 18:40 19.01.2021)
Ötən il dekabrın 30-da ƏƏSMN tərəfindən ölkədə karantin rejiminin sərtləşdirilməsi ilə bağlı işsiz və karantin rejimində gəlirini itirən qeyri-formal işləyən aztəminatlılara cari ilin yaşayış minimumu həcmində birdəfəlik ödəmə vəsaitlərinin köçürülməsi başa çatdırılıb

BAKI, 19 yanvar - Sputnik. Nazirlər Kabineti işsiz və xüsusi karantin rejimində gəlirini itirən qeyri-formal işləyən şəxslərə birdəfəlik ödəmə (190 manat) vəsaitlərinin yanvar ayı üçün verilib-verilməyəcəyi ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirib.

Hökumətdən “Report”a bildirilib ki, 2020-ci il 14 dekabr saat 00:00-dan 2021-ci il 18 yanvar saat 00:00-dək bütün ölkə üzrə sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejimi tətbiq edilmışdi.

“Bu müddət bir ayı əhatə edib. Bununla əlaqədar olaraq da ötən il dekabrın 30-da Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən ölkəmizdə xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirilməsi ilə əlaqədar işsiz və xüsusi karantin rejimində gəlirini itirən qeyri-formal işləyən aztəminatlılara cari ilin yaşayış minimumu həcmində birdəfəlik ödəmə (190 manat) vəsaitlərinin köçürülməsi başa çatdırılıb”, - Nazirlər Kabinetdən vurğulanıb.

0
Məktəbdə dərs prosesi, arxiv şəkli

Məktəb, vaksinasiya, metro borclar: milyon yarım şagirdlə bağlı qərar veriləcək?

12
(Yenilənib 17:13 19.01.2021)
Yanvarın 22-də keçiriləcək brifinqdə təhsil naziri Emin Əmrullayev təhsilin növbəti aylardakı fəaliyyəti ilə bağlı açıqlama verəcək

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Azərbaycanın COVID-19 əleyhinə vaksinasiyaya başlaması ənənəvi təhsilin bərpasına ümid yaradıb. Bu günlərdə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın brifinqində çıxış edən Prezidentin köməkçisi Şahmar Mövsümov bildirib ki, peyvənddən sonra məktəblərin açılması ilə bağlı müəyyən addımlar atılacaq. Onun sözlərinə görə, məktəblərdə ənənəvi təhsilin bərpası nəzərdə tutulur.

Sputnik Azərbaycan peyvənddən sonra təhsilin hansı formada bərpa olunacağını araşdırıb.

Təhsil Nazirliyindən Sputnik Azərbaycan-ın sorğusuna verilən cavabda bildirilir ki, yanvarın 22-də keçiriləcək brifinqdə təhsil naziri Emin Əmrullayev təhsilin növbəti aylardakı fəaliyyəti ilə bağlı açıqlama verəcək.

Təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, COVID-19 əleyhinə vaksinasiyaya cəlb edilən risk qrupunda təhsil işçiləri də var. Təhsil işçilərinin peyvənd olunması isə ənənəvi tədrisin bərpası yönündə atılmış addımdır: "Ölkəmizdə vaksinasiyadan sonra məktəblər hibrid formada, həftədə bir neçə gün olmaqla açıla bilər. Amma düşünürəm ki, ənənəvi dərslərdə iştirak etmə könüllü olmalıdır. Virusa yoluxmadan narahat olanların və səhhətində problem olanların dərslərdə iştirak etməsi məcburi yox, könüllülük prinsipi əsasında təşkil ediləcək".

K.Əsədov deyir ki, məktəblər açılan kimi birinci yarımil üzrə məktəbdaxili qiymətləndirilmənin həyata keçirilməsi mümkün deyil: "Birinci yarımil üzrə məktəbdaxili qiymətləndirilmə həyata keçirilməyəcək. Çünki 1,6 milyon şagirdi qısa müddətdə bu prosesə cəlb etmək mümkün deyil. Birinci yarımil yanvarın 27-də başa çatır. Çox güman ki, şagirdlərin biliyi ikinci yarımilin sonunda qiymətləndiriləcək. Bu isə yekun qiymət olacaq".

Ekspert bildirir ki, ali, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrinin də qismən və mərhələli şəkildə açılması mümkündür:

"Nəzərə almaq lazımdır ki, 1-ci kurs tələbələri ümumiyyətlə təhsil müəssisələrinə getməyiblər. 4-cü kursların isə pedaqoji, istehsalat təcrübələri var. Eyni zamanda, bəzilərinin akademik borcları yaranıb. Bütün bu problemlər bu semestr həll olmalıdır. 4-cü kurs tələbələrinin diplom işləri, buraxılış işləri var. Onlar magistratura pilləsinə qəbul imtahanı verəcəklər. Ümumiyyətlə, bütün kurslar üzrə tədrisin bərpa edilməsi istiqamətində addım atılması mümkündür".

Tədris bərpa olunsa belə, ekspert orta və ali məktəblərdə yaşı 65-dən yuxarı olan şəxslərin dərslərə buraxılmasının riskli olduğunu söyləyir: "Ənənəvi təhsil bərpa edilərkən yoluxma sayının artmaması üçün metronun fəaliyyəti bərpa edilməlidir. Məktəblərdə azı 1 giriş və 1 çıxış qapıları müəyyən edilməlidir. Şagirdlərin qoruyucu maskadan istifadə etməsi məcburi olmalıdır. Müəllimlər də sanitariya qaydalarına riayət etməli, məktəblərdə mütəmadi olaraq dezinfeksiya işləri aparılmalıdır. Hibrid formada tədris bərpa olunandan sonra dərslərin müddəti azaldıla bilər. Əsas fənlər ənənəvi, digər fənlər onlayn qaydada həyata keçirilməlidir. Xüsusilə ibtidai sinif şagirdlərinə Azərbaycan dili, riyaziyyat və xarici dil fənləri hər gün tədris edilməlidir. Digər fənlər isə onlayn rejimdə keçirilməlidir".

Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin üzvü Kamilə Əliyeva Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, ənənəvi təhsilin bərpasına tələsmək olmaz: "Koronavirus yayılan kimi ilk olaraq məktəblər bağlandı. Bu, səbəbsiz deyildi. Çünki təhsil müəssisələri virusun yayılması üçün ən böyük risk məkanları sayılırdı. Ona görə də biz ənənəvi təhsili bərpa etməyə tələsməməliyik. Vaksinasiya hər iki risk qrupu üzrə başa çatdıqdan və müsbət nəticə əldə edildikdən sonra məktəblərdə ənənəvi təhsilə mərhələli şəkildə başlamaq olar. Mənim fikrimcə, məktəblərdə tam ənənəvi təhsilə keçmək düzgün olmaz. Məktəblərdə dərslər hibrid formada təşkil edilməlidir".

Qeyd edək ki, artıq Rusiyada orta məktəblərdə ənənəvi təhsil bərpa olunub. Türkiyədə isə yaxın vaxtlarda təhsilin hibrid formada bərpası nəzərdə tutulur.

12
Teqlər:
Təhsil Nazirliyi, vaksinasiya, karantin, məktəb