Onlayn təhsil, arxiv şəkli

Dərslərin sentyabrda başlayacağı sual altındadır, amma maraqlı alternativlər var

4512
(Yenilənib 20:24 21.07.2020)
Ekspertlər hesab edir ki, əgər məktəblərdə dərslər bərpa edilsə, üçgünlük dərs sisteminə keçilməlidir. Yox əgər distant təhsilə üstünlük verilsə, gərək dövlət məktəblilərə pulsuz planşet paylasın

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 iyul — Sputnik. Türkiyədə təhsilin üçnövbəli olması barədə müzakirələr aparılır. Türkiyə Təhsil Nazirliyi uşaqların dərslərdən geri qalmaması və eyni zamanda sağlam olması üçün bu məsələ üzərində çalışır.

Bəs Azərbaycanda vəziyyət necədir? Dərslər sentyabrdan başlaya bilərmi?

Təhsil eksperti Kamran Əsədov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında koronavirus pandemiyasının dünyada təhsil sistemlərinə təsirsiz ötüşmədiyini xatırladıb. Bununla belə, bir sıra ölkələr yeni tədris ilinin başlaması barədə proqnozlar veriblər. Azərbaycana gəlincə, ekspert ölkəmizdə dərslərin sentyabrda başlayacağına inanmır.

O, hesab edir ki, dərslər həftə içində hər gün olmamalıdır. 1-3-5-7-9-11-ci sinif şagirdləri məktəblərə həftənin 1-3-5-ci günləri, digər siniflər isə 2-4-6-cı günləri getməlidir. Bu zaman sosail məsafə və digər qabaqlayıcı tədbirlərə diqqət yetirmək lazımdır. Bunun alternativi isə distant təhsildir:

"Ölkədəki 4447 orta məktəbdə təhsil alan hər bir şagirdə dövlət büdcəsi hesabına planşetlər verilməli, bütün şagirdlərə distant – online təhsilə qoşulmaq üçün bərabər imkanlar yaradılmalıdır. Belə olan halda, dərslər sentyabrın 1-dən başlaya bilər".

Əsədov həmçinin dərs saatlarının azaldılmasını da təklif edir. Onun fikrincə, ibtidai siniflər üçün dərs müddəti 25, digər siniflər üçün 30 dəqiqə müəyyən edilməlidir. Yaxın fənnlər birləşdirilərək inteqrativ dərslərə üstünlük verilməlidir.

"Dərs saatları elə müəyyən edilməlidir ki, şagirdlər məktəbdə maksimum 2-2,5 saat olsun. Məktəblər üçnövbəli sistem üzrə fəaliyyət göstərməlidir. I növbə saat 08:00-dan 10:00-dək ibtidai siniflər üçün, II növbə saat 10:30-dan 13:30-dək V-VIII siniflər üçün təşkil edilməlidir. III növbə saat 14:00-dan 17:00-dək IX-XI siniflər üçün nəzərdə tutulmalıdır", - ekspert təklif edib.

Onun fikrincə, bütün hallarda sinifdə şagird sıxlığına xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. İbtidai siniflərdə şagird sayının 20-dən, digər siniflərdə 15-dən çox olmasına imkan vermək olmaz. Üstəlik, zəruri tibbi-sanitar normalar gözlənilməli, məktəblər mütəmadi olaraq dezinfeksiya edilməlidir.

Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın katibi İlqar Orucov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, tədris ilinin sentyabrda açılıb-açılmayacağı hələ sual altındadır. Karantin rejiminin nəticələri müsbət olsa, yaxşıya doğru getsə, təhlükə kifayət qədər ciddi olmasa, dərslərin ənənəvi formada başlanmasından söhbət gedə bilər.

"İctimai Şura Təhsil Nazirliyi ilə birlikdə vəziyyəti müşahidə və analiz edir. Hazırkı durumda heç bir qurum sentyabrın 15-də vəziyyətin necə olacağını deyə bilməz. Əgər vəziyyət dəyişməsə, təhlükə davam etsə, təbii ki, biz yenə də ənənəvi dərslərə alternativləri ortaya qoymalıyıq. Ölkə başçısı "Microsoft" şirkətinin vitse-prezidenti ilə görüşdə də bildirdi ki, biz ən çətin situasiyalara hazır olmalıyıq. Ölkə əhalisinin sağlamlığı iqtisadiyyatdan da, təhsildən də öndədir. Azərbaycan insanı üçün təhlükə olmasa, dərslər vaxtında başlanacaq. Əks təqdirdə, təhsildə fasilənin olmaması üçün mütləq şəkildə digər resurslarla davam etmək lazım gələcək".

Ekspert vurğulayıb ki, orta məktəblər üçün teledərslər davam edəcək. Digər tərəfdən, virtual məktəb platformasının davam etdirilməsi məqsədəuyğun hesab edilir. Növbəti tədris ilində ənənəvi dərslərə başlamaq mümkün olmasa, məsafədən təhsillə bağlı tədbirlər görüləcək.

"Ali təhsil müəssisələrinə gəlincə, ekspert bildirib ki, hazırda onları distant təhsilə tam şəkildə keçirmək mümkün olmayıb, bu sahədə qüsurlar var. Amma ali təhsil müəssisələrinin öz hesabına distant və məsafədən təhsil proseslərini həyata keçirmək mümkün olub. Bir neçə ali təhsil müəssisələri (məsələn, UNEC, ADA, UFAZ, Aqrar Universiteti) var ki, onlar bu istiqamətdə ciddi uğurlar əldə edə biliblər. Təhsil məsafədən davam etdirilsə, əminəm ki, həmin universitetlər növbəti təhsil ilində daha yaxşı nümunələr ortaya qoyacaqlar. Bu ali təhsil ocaqlarında onlayn dərslər ən müasir şəkildə tətbiq edilib", - deyə Orucov bildirib.

O əlavə edib ki, Almaniya, Türkiyə kimi ölkələr artıq ənənəvi dərslərin keçirilməsinə qərar verib. Əgər Azərbaycan vətəndaşları da pandemiya ilə bağlı qaydalara daha məsuliyyətli yanaşsalar, məktəblilər də nizam-intizama ciddi riayət etsələr, vəziyyət yaxşılaşacağı təqdirdə, dərsləri başlaya biləcəyik.

4512
Böyük Britaniyada epidemioloji vəziyyət

Britaniyada bir aylıq karantin tətbiq ediləcək

5
(Yenilənib 23:52 31.10.2020)
Yeni qaydalara görə, məktəblər və universitetlər, zəruri mağazalar fəaliyyətlərinə davam edə biləcək.

BAKI, 31 oktyabr - Sputnik. İngiltərədə gələn həftədən bir aylıq karantin tətbiq ediləcək.

APA-nın verdiyi xəbərə görə, bu barədə Böyük Britaniyanın Baş Naziri Boris Conson keçirilən mətbuat konfransında məlumat verib.

Conson bildirib ki, 5 noyabrdan etibarən İngiltərədə restoranlar, kafelər, qeyri-zəruri mağazalar, əyləncə məkanları yenidən bağlanacaq. O qeyd edib ki, başqa bir alternativ olmadığı üçün hərəkətə keçməyin zamanı gəlib. Baş Nazir xalqa gələn həftədən etibarən evdə qalmalı olduqlarını deyib. Buna görə insanlar evdən işləməli, zəruri olmadıqca evdən çıxmamalıdırlar.

Conson qeyd edib ki, yeni karantin qaydaları 2 dekabr tarixinə qədər qüvvədə qalacaq. Ancaq yeni qaydalara görə, məktəblər və universitetlər, zəruri mağazalar fəaliyyətlərinə davam edə biləcək.

5
Teqlər:
Koronavirus, Böyük Britaniya, Boris Conson, İngiltərə
Rəşad Alızadə

Kəlbəcərlilər öz yurdlarına onları ölümdən qurtaran həmin QAZ-69-la qayıdacaqlar

81
Kəlbəcərdən çıxanda dörd yaşı olan Rəşad Alızadə o dəhşətli gecəni Sputnik Azərbaycan-a danışıb: "Qadının qucağındakı körpə ölmüşdü. O, qucağında körpənin cəsədi, gecə vaxtı yolu qışqıra-qışqıra qaçırdı.

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 31 oktyabr — Sputnik. Rəşad Alızadə Kəlbəcər sakinidir. Oradan çıxanda heç 5 yaşı tamam olmamışdı. Yaşının az olmasına baxmayaraq, hər şeyi bugünkü kimi xatırlayır. Rəşadın ailəsi Kəlbəcərdən əliyalın çıxıb. Onları isə ölümün pəncəsindən QAZ-69 xilas edib. Qəhrəmanımız müharibənin onda buraxdığı acı xatirələri Sputnik Azərbaycan-a danışıb.

"Oradan gələndə, cəmi 4 yaşım var idi. Müharibə elə bir məfhumdur ki, adam onu neçə yaşda olur-olsun, xatırlayır. O ab-hava, o dəhşət insanın yaddaşından silinmir", - deyən Rəşad doğma yurdlarından çıxdıqları günü belə xatırlayır:

"Əslində 2 dəfə çıxmışıq oradan. İlk dəfə Laçın işğal olunanda Kəlbəcər sakinlərini çıxardılar. İkinci dəfə isə Kəlbəcər rayonu işğal olunanda oradan çıxdıq. Rayonun mərkəzində yaşayırdıq. Gecə saatları idi. Rayonun mərkəzinə "Qrad" mərmisi düşdü. Anam həmin vaxt pəncərənin qabağında mənə yemək yedizdirirdi. Ümumiyyətlə həmişə atışma səsi olurdu deyə, biz bu səsləri eşitməyə vərdiş eləmişdik. Gecə saatları olmasına baxmayaraq, elə bil gündüz idi, çünki hər tərəfdə atışma vardı. Anam məni necə bağrına basdısa, həmin ağrını hələ də hiss edirəm. Cavan ailə idilər, anam məni qorumağa çalışırdı, atam da çarəsiz qalmışdı. Çox dəhşətli mənzərə idi. Hər kəsə əmr verildi ki, evlər boşaldılsın. Hamımız QAZ-69-a minib ata-baba yurdumuzu tələsik tərk elədik".

© Photo : Najaf Ruslanoglu
QAZ-69

Alızadələr ailəsi çox böyük əzab-əziyyətlə rayonu tərk etməyə nail olublar:

"Kəlbəcərdən çıxdıq, Murov yolu ilə gəldik. Yolda maşında texniki problemlər oldu. Nəzərə alsaq ki, yayın ən qızmar ayında belə Murov dağında qar olur, aprel ayında vəziyyətin necə olacağını təsəvvür edin. Maşının istilik sistemində problem var idi. İstilik olsun deyə bir neçə heyvanı maşına atmışdılar ki, onların hənirtisi ilə isinə bilək. Yadımdadır ki, mənim boynuma balaca bir quzu qoymuşdular. Yanlarıma heyvan yığırdılar ki, isinə bilək".

Kəlbəcəri tərk edərkən qarşılaşdıqları mənzərə Rəşadın beyninə əbədi həkk olunub:

"Yol gələndə atışma oldu. Gecə saatları idi. Murovu qalxanda Yanışaq kəndini keçəndən sonra bir mənzərə ilə qarşılaşdıq. Qadının qucağında körpəsi var idi. Körpə ölmüşdü. Amma o, övladını buraxmırdı. Qışqıra-qışqıra yolun ortası ilə gedirdi. Sanki havalanmışdı. Bizim xalqımız bundan qat-qat betər dəhşətləri görüb. Bunları unutmaq olmaz".

Rəşad hesab edir ki, bu yaraların acısı ancaq torpaqlarımız tam azad olduqdan sonra bəlkə də bir az azalacaq.

© Photo : Najaf Ruslanoglu
QAZ-69

Qəhrəmanımızın ən böyük arzusu illər əvvəl yol yoldaşları olan QAZ-69-la doğma yurdlarına qayıtmaqdır:

"Çox şükür ki, bu gün müzəffər Ordumuz ard-ardına qələbələr qazanır. Bu xəbərlər biz qarabağlıların acısını az da olsa, azaldır. 1993-ü ildən maşının mühərriki işə salınmayıb. O maşın bizim Kəlbəcər xatirəmizdir, bizi ölümdən qurtarıb. Onu yenidən təmir etmək, qaçqın statusunu Bakıda qoyub, onunla ailəmi Kəlbəcərə aparmaq istəyirəm".

Uşaqlıq illərini məcburi köçkün kimi yaşayan Rəşad deyir ki, ermənilər onunla bərabər 100-lərlə uşağın uşaqlığını əlindən alıblar:

"Biz uşaqlıq yaşamadıq. Bunun bədəlini artıqlaması ilə ödəməlidirlər, ödəyirlər də. Bakıda Kooperativ Texnikumun 2 nömrəli yataqxanasında məskunlaşdıq. Təsəvvür edin, o binaya 365 ailə sığışmışdı. Müstəqilliyin ilk illəri, olduqca çətin dövrlər idi. 9-cu mərtəbəyə vedrə ilə su qaldırırdıq. Evləri qızdıra bilmirdik. İşsizlik baş alıb gedirdi. Normal məktəbimiz belə yox idi".

Həmsöhbətimiz onları xilas edən maşının tarixçəsindən də danışdı: "Maşın 1961-ci ildə istehsal olunub. Ana babama xidməti maşın kimi verilmişdi. O, rayonun baş aqronomu idi. Ata babam isə rayonun "bazarkom"u olub. 1974-cü ildə o maşını babama xidmətlərinə görə hədiyyə ediblər. Babam da maşını qızına cehiz verib. Həmin dövürdən o maşını atam sürüb".

© Photo : Najaf Ruslanoglu
QAZ-69

Həmsöhbətimiz hesab edir ki, erməni vandallarının törətdikləri vəhşiliklərlə bağlı nə qədər yazılsa da, azdır. O hissləri danışmaqla, göstərməklə çatdırmaq mümkün deyil:

"Allah bir də millətimizə bu hissləri yaşatmasın. Doğmalarımızı itirəndə düşünürük ki, bu, belə də olmalıdır. Amma vətəni itirəndə bununla barışmaq olmur. Boynubükük gəzirdik. Bu, millət üçün, dövlət üçün başıaşağılıq idi. İndi prezidentimizin iddialı çıxışlarını, o çıxışların arxasındakı qələbələri gördükcə, ürəyimiz dağa dönür. "Kişilər ağlamaz" deyirlər. Amma mən hər qələbə xəbərini eşidəndə, ağlayıram. Bilirəm ki, bütün azərbaycanlılar mənimlə eyni hissləri keçirirlər".

Rəşadın nənəsi Ruzigarın 100-dən artıq yaşı var. O da tezliklə doğulduğu torpaqlara qayıtmaq arzusundadır: "Ruzigar nənənin 100-dən artıq yaşı var. Nənəm deyir özümü sıxıb saxlamışam ki, ölməyim, Kəlbəcəri görüm. Nənəm dağ adamı idi, Bakının mərkəzində, yataqxana şəraitində yaşamaq onun üçün ölümdən betər idi. Düzdür, Bakı da bizimdir, paytaxtımızdır. Amma insanın doğulduğu yeri heç nə əvəz eləmir. Nənəm gecə-gündüz yatmır, televizorun qabağından çəkilmir. Qələbə xəbərini gözləyir".

81