Torpaq, arxiv şəkli

Kosmos, qonşularımız özümüz - susuzluğa günahkar yox, çarə tapmağın zamanı gəldi

305
(Yenilənib 19:36 22.06.2020)
Sürüşmələr, torpağın eroziyası, su çatışmazlığı ilə bağlı bitki örtüyündə dəyişikliklər müşahidə ediləcək. Yəni bütün bunlar bir-birilə bağlı proseslərdir.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 22 iyun — Sputnik. Bu il ölkədə kəskin su çatışmazlığı hiss olunur. Hazırda paytaxtın bir çox ərazilərinə içməli və suvarma suları fasilələrlə verilir.

Pandemiya dövründə su çatışmazlığı əhali tərəfindən narazılıqla qarşılansa da, acı reallığı qəbul etmək lazımdır.

Kürün suyunun azalması ilə çayda kiçik adaların əmələ gəlməsi və Mingəçevir su anbarında suyun səviyyəsinin azalması buna əyani sübutdur.

Bəs çıxış yolu nədir?

Sputnik Azərbaycan bu məsələ ilə bağlı Coğrafiya elmləri doktoru Məhəmməd Abduyevin fikirlərini öyrənib.

Məhəmməd Abduyevin sözlərinə görə, su qıtlığına səbəb iqlim dəyişmələri ilə əlaqədar çayların əsas qida mənbələrini təşkil edən atmosfer yağıntılarının azalmasıdır. Eyni zamanda temperaturun yüksəlməsi ilə buxarlanmanın və təsərrüfatın bütün sahələrində suya olan təlabatın artmasıdır. Nəticədə çaylara gələn su azalır və bu da özünü su çatışmazlığında göstərir.

Hazırda vəziyyətdən çıxış yolu kimi mövcud su ehtiyatlarından qənaətlə istifadə edilməli və suyun daha da azalması ilə bağlı senarilər işlənilməlidir.

M.Abduyev tövsiyə edir ki, suvarma sahəsində damcılı, çiləmə üsulu istifadə edilməlidir. Artıq bəzi rayonlarda bu üsuldan istifadə edilsə də, prosesin bütün ölkə ərazisində həyata keçirilməsi vacibdir.

Əhali də sudan qənaətlə istifadə etməlidir. Belə olsa, bəlkə, bu ağır vəziyyəti yola verə bilərik. Bundan başqa, dağ çaylarının təsərrüfatda istifadə edilməyən yuxarı hissələrində bəndlər tikilməlidir. 

Bu bəndlərə yaz aylarında qarların ərinti sularını yığmaq və yay aylarında həmin sulardan istifadə etmək olar. Azərbaycanda ümumi ehtiyatı 4,5-5 milyard kub metr hesablanan yeraltı sular mövcuddur. Qiymətli içməli sular olan yeraltı sulardan təsərrüfatın müxtəlif sahələrində geniş istifadə olunur. Bu sulardan qənaətlə istifadə olunmasa, gələcəkdə bizi içməli su problemi gözləyə bilər.

Abduyev qeyd edib ki, Azərbaycanda əvvəllər də yağıntıların az olması ilə bağlı quraq illər müşahidə edilib. Lakin belə uzunmüddətli olmayıb. Hazırkı quraq dövr nisbətən uzunmüddətlidir.

Mütəxəssis bildirib ki, hazırkı vəziyyətdə təkcə Azərbaycan ərazisinə düşən yağıntı miqdarının az olmasından söhbət getmir. Kür və Araz tranzit çaylardır. Və Türkiyə, Gürcüstan, Ermənistan və İranda daha çox istifadə edilməyə başlanılıb. Lakin su ehtiyatı artmır. Mövcud su ehtiyatından istifadə çoxalır, əhali artır. Atmosfer yağıntıları olduğu təqdirdə çaylarda su olacaq. Yağıntılar olmasa, su ehtiyatları azalacaq. Bu zaman isə vəziyyət daha da gərgin ola bilər.

M.Abduyev qeyd edib ki, su qıtlığına səbəblərdən biri antropogen amillər olsa da, bu amillərin təsiri nisbətən azdır:

"Su qıtlığına daha çox kosmik və təbii amillər səbəb olur. Bu təbiətdə baş verən proseslərlə bağlıdır. Buna antropogen amillər də qoşulur və prosesi daha da sürətləndirir. Bu bütövlükdə çoxamilli prosesdir. Məsələn, Antarktidada və Qrenlandiyada buzlar əriyir. Çaylar əmələ gəlir. Bu proseslərə antropogen amillərin təsiri 10 faizdir. 90 faizi təbii amillərə bağlıdır".

Təbiət öz-özünü bərpa etmək qüdrətinə malikdir. Təəssüf ki, antropogen amillər buna imkan vermir. Məsələn, çaylar ölçüsündən asılı olaraq 15-30 gün müddətində özünü təmizləyir.

El arasında deyirlər ki, "axar su çirkab götürməz". Lakin çirkab sular davamlı olaraq çaylara tökülürsə, bu çirklənmə davam edəcək və çayların ekosistemi pozulacaq. İnsan təbiətdən ağılla istifadə etməyi öyrənməlidir", - mütəxəssis bildirib.

305
Əlaqədar
Problemi artıq kəskin hiss edirik: İki dövlət qurumu birgə məlumat yaydı
Koronavirus suyumuza da əl qoydu: rejim düzəlməsə, çox pis olacaq
Təbiət də tərs düşüb: Yayın gəlişi ilə fermerlərin qara günü başlayıb
Su gələn arxa bir də gəlmir: Kanalizasiya sularını təkrar istifadəyə vermək istəyirlər
Ölkəyə böyük qıtlıq yaxınlaşır, “artıq içiləndə dərd verir su da” deyə bilməyəcəyik
Rejissor Eldar Quliyev

Eldar Quliyev vəfat edib

87
(Yenilənib 11:12 16.04.2021)
Eldar Quliyev 1942-ci ildə Bakıda anadan olub. Ümumilikdə əllidən artıq filmin rejissoru, ssenari müəllifi və bədii rəhbəri olan rejissor "Babək", "Bir cənub şəhərində", "Gümüşgöl əfsanəsi", "Təxribat", "Girov" kimi filmlərin rejissoru olub.

BAKI, 16 aprel — Sputnik. Xalq artisti, rejissor Eldar Quliyev dünyasını dəyişib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, rejissor uzun sürən xəstəlikdən sonra bu gün dünyasını dəyişib.

Qeyd edək ki, rejissor yanvarın 18-də xəstəxanaya yerləşdirilmişdi. Martın əvvəlində evə buraxılan sənətkarın səhhəti ağırlaşdığından bir müddət sonra özəl klinikaların birinə yerləşdirilmişdi.

Məlumat üçün bildirək ki, Eldar Quliyev 1942-ci ildə Bakıda anadan olub. Ümumilikdə əllidən artıq filmin rejissoru, ssenari müəllifi və bədii rəhbəri olan rejissor "Babək", "Bir cənub şəhərində", "Gümüşgöl əfsanəsi", "Təxribat", "Girov" kimi filmlərin rejissoru olub.

87
Teqlər:
vəfat, rejissor, Eldar Quliyev
İtaliya Senatının Xarici işlər və emiqrasiya daimi komissiyasının sədri Vito Petroçellinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Ağdamda

İtaliya nümayəndə heyəti Ağdam şəhərində səfərdə olub - FOTO

5
İtaliya parlamentinin üzvləri burada Ermənistanın işğal zamanı Azərbaycan ərazisində törətdiyi vandalizmi öz gözləri ilə görüblər. Səfər zamanı italiyalı qonaqlar Ağdam Cümə məscidi və Ağdam Dövlət Dram Teatrının qalıqları ilə tanış olublar.

BAKI, 16 aprel — Sputnik. Xəbər verildiyi kimi, İtaliya Senatının Xarici işlər və emiqrasiya daimi komissiyasının sədri Vito Petroçellinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ölkəmizdə səfərdədir.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, səfər çərçivəsində İtaliya nümayəndə heyəti işğaldan azad olunmuş Ağdam şəhərində olub. İtaliya parlamentinin üzvləri burada Ermənistanın işğal zamanı Azərbaycan ərazisində törətdiyi vandalizmi öz gözləri ilə görüblər. Səfər zamanı italiyalı qonaqlar Ağdam Cümə məscidi və Ağdam Dövlət Dram Teatrının qalıqları ilə tanış olublar.

  • İtaliya Senatının Xarici işlər və emiqrasiya daimi komissiyasının sədri Vito Petroçellinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Ağdamda
    © Photo : Milli Mejlis of the Azerbaijan Republic
  • İtaliya Senatının Xarici işlər və emiqrasiya daimi komissiyasının sədri Vito Petroçellinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Ağdamda
    © Photo : Milli Mejlis of the Azerbaijan Republic
  • İtaliya Senatının Xarici işlər və emiqrasiya daimi komissiyasının sədri Vito Petroçellinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Ağdamda
    © Photo : Milli Mejlis of the Azerbaijan Republic
1 / 3
© Photo : Milli Mejlis of the Azerbaijan Republic
İtaliya Senatının Xarici işlər və emiqrasiya daimi komissiyasının sədri Vito Petroçellinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Ağdamda

Qonaqlar ermənilərin müharibə cinayətləri, mədəni, tarixi, dini abidələri məhv etmələri barədə ətraflı məlumatlandırılıb. Onlara məlumat verilib ki, Ermənistanın işğalına qədər Ağdam nəinki Qarabağ bölgəsinin, eləcə də respublikanın ən böyük, inkişaf etmiş şəhərlərindən idi. Ermənilər işğal etdikləri Ağdam şəhərində və rayonun kəndlərində yaşayış evlərini, ictimai binaları, məktəbləri, uşaq bağçalarını, xəstəxanaları, istehsal müəssisələrini talan edib, uçurub və yandırıblar. Erməni vandalları hətta Şəhidlər xiyabanlarını, qəbristanlıqları da dağıdıblar.

Ağdam səfəri zamanı İtaliya nümayəndə heyətini Milli Məclisin Azərbaycan-İtaliya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri Azər Kərimli və digər rəsmi şəxslər müşayiət ediblər.

5
İstanbul şəhərinə mənzərə, arxiv şəkli

İstanbul polisi "Montrö məktubuna" imza atmış admiralların evində axtarışa başladı

0
(Yenilənib 11:05 16.04.2021)
Ankara Baş Prokurorluğu 6 istefada olan admiralla 1 generalın ifadə vermək üçün prokurorluğa çağırıldığını bildirib.

BAKI, 16 aprel — Sputnik. İstanbul Polisi Montrö Konvensiyası barədə açıq məktuba imza atmış istefada olan admirallardan yeddisinin evində axtarışa başlayıb. Sputnik Azərbaycan Türkiyə mətbuatına istinadən bildirir ki, Ankara Baş Prokurorluğu isə admiralların bəyannaməsi ilə bağlı 6 istefada olan admiralla 1 generalın ifadə vermək üçün prokurorluğa çağırıldığını bildirib.

Qeyd edək ki, aprelin 4-də Türkiyənin 104 istefada olan admiralı bəyannamə dərc edərək Montrö Konvensiyasını Bosfor və Dardanel boğazlarına suveren hüquqlarını bərpa edən Türkiyənin diplomatik qələbəsi adlandırıb. Admirallar Qara dənizlə Mərmərə dənizini birləşdirəcək və Bosfor boğazına paralel olacaq "İstanbul" kanalı layihəsi ilə bağlı həmin razılaşmaya yenidən baxılması barədə müzakirələri yersiz adlandırıblar. Həmçinin məktubda Türkiyədə qüvvədə olan Konstitusiyanın saxlanmasına çağırışlar da öz əksini tapıb.

Aprel ayının 5-də isə Türkiyə polisi Montrö Konvensiyasını dəstəkləyən bəyannaməyə imza atmış bir qrup istefada olan admiralı həbs edib.

0