Ticarət mərkəzi, arxiv şəkli

İtkilər böyükdür, amma bunlar mal itkisidir: Can itkisi olmaması üçün etmək olar?

910
(Yenilənib 16:37 05.05.2020)
"İndiki kimi, hər gün yeni yoluxma rəqəmləri qeydə alınarsa, bu zaman ayın sonunadək də gözləyərik. Nə olar ki, ticarət mərkəzləri bir ay gec açılsın?!" - Cəlal İsayev

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 5 may — Sputnik. Koronavirus pandemiyasının yayılması ilə əlaqədar olaraq həm Azərbaycanda, həm də dünyanın bir çox ölkələrində iri ticarət mərkəzlərinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb. Amma dünyada müxtəlif ölkələr tərəfindən belə ticarət müəssisələrinin fəaliyyətlərinin bərpası istiqamətində müəyyən addımlar atılır.

 Reanimasiyada COVİD-19 xəstəsi, arxiv şəkli
© REUTERS / CHRISTIAN HARTMANN

Türkiyədə də iri ticarət müəssisələrinin bu aydan etibarən açılması üçün mexanizm hazırlanıb. Hazırlanan mexanizmə əsasən artıq ticarət mərkəzləri açıldıqdan sonra sərbəst dolaşmaq mümkün olmayacaq. Hər kəs ara məsafə olmaqla bir xətt üzərində hərəkət edəcək və bir xətdən digər xəttin üzərinə keçmək, geri qayıtmaq mümkün olmayacaq. Sosial məsafə qorunmazsa, bu zaman həyəcan siqnalı çalınacaq. Bütün mağazaların girişində kameralar olacaq. Kiçik mağazalara girdikdə də müştərilər istədikləri kimi gəzə bilməyəcək. Bunun üçün xüsusi yönləndirmə işarələri olacaq və müştərilər yalnız bu oxların istiqamətində hərəkət edəcəklər.

Bundan başqa, mağazaların girişində müştərilərin temperaturu yoxlanılacaq, mühafizə xidməti temperaturu yüksək olanları və maska taxmayanları içəri buraxmayacaq. Bütün mağazalarda mütəmadi olaraq dezinfeksiya işləri görüləcək.

Bəs, Azərbaycanda necə, bu yolla iri ticarət müəssisələrinin fəaliyyətini bərpa etmək olarmı?

Respublikanın baş infeksionisti Cəlal İsayev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bu haqda danışıb: "İnanmıram ki, Azərbaycanda bu yolla, yəni insanların ardıcıl gələrək, məsafə saxlayaraq iri ticarət mərkəzlərinin fəaliyyətini bərpa etmək mümkün olacaq. Heç Türkiyə də bu yolla iri ticarət mərkəzlərinin fəaliyyətini bərpa edə bilməyəcək. Bu səbəbdən də, böyük ticarət mərkəzlərinin açılması hələ tezdir. Ayın 11-nə kimi bir müddətimiz var. Bunadək isə situasiya qiymətləndirilə və müəyyən bir qərar verilə bilər. İndiki kimi, hər gün yeni yoluxma rəqəmləri qeydə alınarsa, bu zaman ayın sonunadək də gözləyərik. Nə olar ki, ticarət mərkəzləri bir ay gec açılsın?! Düşünürəm ki, gələn həftədən etibarən koronavirusa yoluxma hallarında azalmalar olacaq. Yalnız bundan sonra ticarət mərkəzlərinin fəaliyyətini bərpa etmək mümkün olacaq".

"Bankın qarşısında insanlar toplaşır və heç biri də maska taxmır. Bu təhlükəlidir. Eyni vəziyyət, təbii ki, iri ticarət mərkəzlərində də müşahidə oluna bilər. Amma yenə də deyirəm, hər şey situasiyadan asılıdır", - deyə C.İsayev əlavə edib.

O, insanları xüsusi nəzarətə görə deyil, özlüyündə sağlamlıqlarının qeydinə qalmağa səsləyir: "Mütləq gərək kimsə irad tuta, deyə ki, maska tax? Bu düzgün deyil".

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında iri ticarət mərkəzlərinin açılmasının iqtisadi tərəflərindən danışıb: "Karantin rejimi tətbiq olunanadək son zamanlar böyük ticarət mərkəzlərinin dövriyyəsinin və müştəri sayının artması ilə əlaqədar vergilərin də artması müşahidə olunurdu. Sağlamlığa ziyan vurmadan, sosial məsafəni gözləməklə iri ticarət mərkəzlərinin açılması bu gün bütün ölkələrin gündəmində əsas müzakirə olunan mövzulardandır. Bu gün bir çox Avropa ölkələri ərazisi 8 kvadratmetrədək olan ticarət mərkəzlərinin açılmasına imkan verib. Artıq bəzi ölkələrdə bu ticarət mərkəzləri açılıb, bəzilərində isə ayın 11-dən etibarən belə ticarət mərkəzləri açılacaq".

"Lakin böyük ticarət mərkəzlərinin kvadratı daha böyükdür və bir anda yüzlərlə insanın həmin məkanda olması gözləniləndir", - deyə N.Cəfərli əlavə edib.

O, iri ticarət mərkəzlərinin açılmasının müsbət tərəflərindən də danışıb: "Bu mərkəzlərin açılması həm oradakı işçilərin yenidən iş yerlərinə qayıtması, həm əmək haqlarının bərpası, ticarət dövriyyəsinin artması, bunun nəticəsində vergi ödənişlərinin artması deməkdir. İqtisadi proseslər üçün böyük ticarət müəssisələrinin önəmi böyükdür".

"Lakin qeyd edim ki, insanların sağlamlıqla bağlı narahatlıqları da nəzərə alınmalı, bunun da formaları tapılmalıdır. Çünki ola bilər ki, hətta böyük ticarət mərkəzləri açıldıqdan sonra müəyyən risklərə görə insanlar bu ünvanlara üz tutmaqdan imtina etsinlər. Bu zaman alış-veriş mərkəzlərinin açılmasının iqtisadi effekti aşağı düşəcək", - deyə N.Cəfərli əlavə edib.

O bildirir ki, iri ticarət mərkəzlərinin ziyanla işləməməsi üçün hökumət tərəfindən qəbul olunan müəyyən proqramlar var: "Tamamilə bağlanan sahələrin əməkdaşlarının əmək haqlarına güzəştlər edildi. Bundan başqa, kredit ödənişləri ilə bağlı da müəyyən təxirəsalınmalar var. Mallarda kiçik sahibkarlar müqavilə ilə icarədardılarsa, kreditləri varsa, kredit faizlərinin yarısını dövlət üzərinə götürə bilər".

"Lakin bu addımlar da itkiləri tamamilə qarşılamır. Ticarət mərkəzlərinin itkiləri ilə bağlı olaraq da ümumilikdə bir hesablamalar yoxdur. Bu gün bir çox ölkələrdə, eləcə də Türkiyədə bu istiqamətdə rəqəmlərin hər gün yeniləndiyinin şahidi oluruq. Türk Alış-veriş Mərkəzləri Birliyi var ki, bu birlik hər həftə bütün rəqəmləri açıqlayır. Alış-veriş mərkəzlərinə nə qədər ziyanın dəydiyi, orada çalışan işçilərin və ayrılıqda olaraq şirkətlərin ziyanı nə qədərdir, deyə hesabatlar açıqlanır. Bu baxımdan qeyd edim ki, hökumət alış-veriş mərkəzlərinə hansısa kömək göstərmək istəsə belə, əlində rəqəmlər olmalıdır ki, bunu etsin", - deyə iqtisadçı əlavə edib.

910
Amitabx Baççan, arxiv şəkli

Azərbaycanlıların da sevimlisi olan hind aktyoru koronavirusa yoluxdu

28
(Yenilənib 00:04 12.07.2020)
"Mənim COVID-19-la bağlı testimin nəticəsi müsbət oldu. Məni xəstəxanaya apardılar, ailəm və işçilərim yoxlamadan keçdi, nəticələri gözləyirlər", - deyə aktyor yazıb.

BAKI, 12 iyul – Sputnik. Əfsanəvi hind aktyoru və Bollivud ulduzu Amitabx Baççan koronavirusa yoluxaraq xəstəxanaya yerləşdirilib.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu barədə aktyor özünün “Twitter”dəki səhifəsində yazıb.

"Mənim COVID-19-la bağlı testimin nəticəsi müsbət oldu. Məni xəstəxanaya apardılar, ailəm və işçilərim yoxlamadan keçdi, nəticələri gözləyirlər", - deyə aktyor yazıb.

​Aktyor həmçinin son 10 gündə onunla yaxın təmasda olanlardan koronavirus testindən keçmələrini xahiş edib.

Baççan Hindistanın bir çox filmlərdə çəkilmiş ən məşhur aktyorlarından biridir. O, ayrı-ayrı filmlərdə yaratdığı uğurlu obrazlara və rollara görə dəfələrlə yüksək mükafatlara layiq görülüb.

Amitabx Baççan oynadığı rollarla Azərbaycanda da məşhurdur və sevilir.

28
 Əldə manat, arxiv şəkli

Onları 1000 manatadək cərimə edəcəklər

4
(Yenilənib 21:30 11.07.2020)
İnzibati Xətalar Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanuna edilən dəyişikliklər ciddi cərimələri nəzərdə tutur

BAKI, 11 iyul — Sputnik. Əlilliyi olan şəxslərin əmək hüquqlarını pozan işəgötürənlər 500 manatadək cərimələnəcək. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu Prezident İlham Əliyev tərəfindən təsdiqlənən "Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında" qanunda əksini tapıb.

Qanuna əsasən, İnzibati Xətalar Məcəlləsinə əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında qanunvericiliyin pozulmasına dair yeni maddə (205-1) əlavə edilib.

Yeni maddəyə (205-1) əsasən, əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında qanunvericiliyin pozulmasına, yəni:

- əmək münasibətlərində əlillik əlamətinə görə hər hansı ayrı-seçkiliyə yol verilməsinə, habelə kollektiv və əmək müqavilələrində digər işçilərlə münasibətdə əlilliyi olan şəxslərin əmək hüquqlarının məhdudlaşdırılmasına;

- əlilliyi olan şəxsin səhhətinin peşə vəzifələrini yerinə yetirməsinə mane olduğu, yaxud başqa şəxslərin səhhəti və əmək təhlükəsizliyi üçün təhlükə törətdiyi hallar istisna olmaqla, onunla əlillik səbəbindən əmək müqaviləsini bağlamaqdan, işdə irəli çəkməkdən imtina edilməsinə, əmək müqaviləsinə xitam verilməsinə və öz razılığı olmadan başqa işə (peşəyə, vəzifəyə) keçirilməsinə;

- müəssisənin ləğv edilməsi halları istisna olmaqla, müddətindən asılı olmayaraq, reabilitasiya müəssisəsində və digər reabilitasiya subyektlərində müalicə keçən əlilliyi olan şəxslərlə bağlanılmış əmək müqaviləsinin işəgötürən tərəfindən ləğv edilməsinə;

- müəssisənin ləğv edilməsi halları istisna olmaqla, həmin istehsalatda bədbəxt hadisələr nəticəsində əmək qabiliyyətini itirmiş və ya peşə xəstəliyinə tutulmuş və bunun nəticəsində əlilliyi müəyyən edilmiş işçi ilə əmək müqaviləsinin işəgötürən tərəfindən ləğv edilməsinə;

- əlilliyi olan şəxslərin tibbi, peşə-əmək, psixoloji-pedaqoji reabilitasiyası və sosial bacarıqların inkişafı məqsədilə tərtib olunmuş Fərdi Reabilitasiya Proqramının dövlət orqanları və dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslər tərəfindən icrasının təmin edilməməsinə;

- işəgötürənlər həmin istehsalatda bədbəxt hadisələr nəticəsində əmək qabiliyyətini itirmiş və ya peşə xəstəliyinə tutulmuş və bunun nəticəsində əlilliyi müəyyən edilmiş işçilərin, onların arzusu ilə və "Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 11-ci maddəsinə uyğun olaraq təsdiq edilmiş Fərdi Reabilitasiya Proqramını nəzərə alaraq, işə düzəlməsi üçün iş yerləri ayırmamağa və ya yenilərini təşkil etməməyə görə üç yüz manatdan beş yüz manatadək məbləğdə cərimə tətbiq ediləcək.

İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslərin yaşadığı fərdi evlərin onlar üçün uyğunlaşdırılması ilə bağlı xərclərin təqsirkar hüquqi və fiziki şəxslər, dövlət orqanları tərəfindən ödənilməməsinə görə isə beş yüz manatdan min manatadək məbləğdə cərimə tətbiq olunacaq.

4
Londonda küçələrin birində, arxiv şəkli

Min illərin sirli qətlinin üstü açıldı

0
(Yenilənib 00:04 12.07.2020)
Vendover yaxınlığındakı Uelvik fermasında aparılan qazıntılar zaman kişi skeleti tapılıb. O üzü üstə yerə basdırılıb və əlləri kürəyinin arxasına bağlanıb.

BAKI, 12 iyul — Sputnik. Böyük Britniyada sürətli bir yol çəkmək üçün layihə üzərində çalışan arxeoloqlar, dəmir dövrünə aid insan skeleti tapıblar.

Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, insan qalıqlarının üzü üstə olması və əllərinin arxadan bağlı olması onun qətlə yetirildiyini sübut edir. Bu barədə layihənin rəsmi saytında məlumat verilib.

Vendover yaxınlığındakı Uelvik fermasında aparılan qazıntılar zaman kişi skeleti tapılıb. O üzü üstə yerə basdırılıb və əlləri kürəyinin arxasına bağlanıb. Bu cür qeyri-adi dəfn üsulu insanın qətl və ya edam qurbanı olduğunu göstərir.

Doktor Reyçel Vuud tapıntını sirli adlandırıb. O, mütəxəssislərin bu ölümün səbəbləri barədə məlumat verə biləcəyinə ümid etdiyini bildirib.

Bununla yanaşı, arxeoloqlar bu ərazidə neolit ​​dövründən orta əsrlərə qədər dörd min il davam edən qədim insanların fəaliyyətlərinin izlərini aşkar ediblər. Belə ki, burada Stounhencə bənzəyən taxtadan hazırlanmış diametri 65 metr olan dəyirmi abidə tapılıb.

Digər maraqlı bir tapıntı, bir qurğuşun tabutdakı skelet olub. Alimlərin fikrincə, bu şəxs yüksək statusa sahib olub. Çünki belə bir bahalı dəfn üsulunu ödəmək üçün imkanları olmalıdır.

0