İngiltərəli jurnalist Neil Vatson

Ürəyi Azərbaycanla çırpınan ingiltərəli jurnalist: "Buranı ikinci vətənim hesab edirəm"

1857
(Yenilənib 09:31 23.03.2020)
"Artıq Azərbaycana o qədər bağlanmışam ki, buranı özümün ikinci vətənim hesab edirəm. Hətta mənim Azərbaycandakı dostlarımın sayı İngiltərə ilə müqayisədə daha çoxdur" - Neil Vatson

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 fevral — Sputnik. Azərbaycan barədə, ölkəmizin milli-mədəni irsi, tarixi, mədəniyyəti, gəzməli-görməli yerləri, Dağlıq Qarabağ problemi haqda yazan əcnəbi jurnalistlərdən biri də Neil Vatsondur. O, 26 illik jurnalist fəaliyyətinin nə az, nə çox, düz 10 ilini ölkəmizə həsr edib.

45 yaşlı Neil Vatson Cardiff Universitetində jurnalistika fakültəsi üzrə bakalavr dərəcəsi aldıqdan sonra təhsilini davam etdirərək Cantenbry Universitetində magistr dərəcəsinə yiyələnib. Onun hobbiləri sırasına caz, klassik musiqi, kino, arxitektura ilə bağlı araşdırmalar, fəaliyyət daxildir. O, vaxtaşırı olaraq qalereyalara baş çəkir, klassik avtomobillərlə maraqlanır. 

© Courtesy of Neil Vatson
İngiltərəli jurnalist Neil Vatson

Sputnik Azərbaycan Neil Vatsonla müsahibəni təqdim edir:

- Bir qədər özünüzdən, Azərbaycana bağlılığınızdan danışaq.

- Şərqi Londonda doğulmuşam, burada yaşayıram. Jurnalist, redaktor kimi fəaliyyətimdə daha çox beynəlxalq ticarət və biznes üzrə mövzulara köklənmişəm. Azərbaycana gəldikdə isə bu ölkə ilə daha yaxından tanışlığım 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisəsi ilə əlaqədar olub. 20 Yanvar hadisəsi məni çox təsirləndirmişdi. Bundan sonra Azərbaycanla daha yaxından tanış olmağı qərara aldım.

- Hətta Azərbaycan üçün bir neçə dəfə etiraz aksiyalarında da iştirak etmisiniz.

- Dağlıq Qarabağ münaqişəsi və bundan zərər çəkən ailələr, qaçqınların olması, insanların yurdlarından didərgin düşməsi mənə çox pis təsir edir. Bəli, buna görə də mən İngiltərə səfirliyinin, Avropa Parlamentinin Brüsseldəki binasının, Londonda yerləşən Ermənistan səfirliyinin qarşısında etiraz aksiyalarında iştirak edərək bu mövzuda müxtəlif debatlar təşkil etdim. Bu illərdə mən Dağlıq Qarabağ, böyük Azərbaycan şairi olan İmadəddin Nəsimi ilə bağlı bir sıra kitabların redaktoru oldum. Azərbaycanda olaraq bu işlərlə məşğul olmaqdan, bu ölkə ilə tanışlıqdan çox məmnunam.

© Courtesy of Neil Vatson
İngiltərəli jurnalist Neil Vatson (sağda)

- TEAS-Press nəşriyyatında da çalışmısınız.

- 2009-cu ildə Avropa Azərbaycan Cəmiyyətində (TEAS – The Europe Azerbaijan Society) çalışmağa başladım. Beləcə, mən Azərbaycanla Ermənistan arasında davam edən Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı həqiqətləri çatıdrmaqdan əlavə, eyni zamanda da Azərbaycan mədəniyyəti və biznes əlaqələrini təşviqi ilə məşğul oldum. Eyni zamanda bir sıra beynəlxalq konfranslara da qatıldım.

- Artıq 10 ildir ki, Azərbaycanla sıx bağlar qurmusunuz.

- Bakıda daimi olaraq yaşamasam da, xüsusən də son 10 il ərzində bu ölkəyə tez-tez gedib-gəlmişəm. Bu illər ərzində Bakının sovet şəhəri imicindən necə çıxdığının da şahidi oldum. Buna misal olaraq Heydər Əliyev Mərkəzini, "Flame Towers", "Crystal Hall"u göstərə bilərəm. Özünəməxsus tarixi olan İçəri Şəhər də mənim üçün çox valehedicidir. İçəri Şəhərdə 19-cu əsrə aid tikililəri də görmək mümkündür. Azərbaycana səfər etdiyim 10 il ərzində mən həmçinin bu ölkənin qələbəsini də yaxından izləyə bildim. “Avroviziya”da qalib olduqdan sonra Azərbaycan bir çox mötəbər tədbirlərə, o cümlədən də “Formula 1” oyunlarına ev sahibliyi etdi. Beləcə, bu qələbələr həm də ölkəyə turist axınını, bir çox turistlərin bura gələrək Azərbaycan tarixi, mədəniyyəti haqda məlumat almasına səbəb oldu. Bu illərdə xüsusən də ərəblərin daha çox ölkənizə axınının şahidi oldum. Bu həm də iqtisadiyyata böyük axın demək idi.

© Courtesy of Neil Vatson
İngiltərəli jurnalist Neil Vatson (solda)

- Bakıdan başqa, haralarda olmusunuz?

- Bu illər ərzində mən Azərbaycanla tanış olmaq üçün yalnız Bakı ilə kifayətlənmədim, eyni zamanda da Qəbələ, Qax, Şəki, Qubada oldum, eyni zamanda İsmayıllının Lahıc kəndində oldum. Burada olduğum müddətdə Azərbaycan muğamı, aşıq sənəti ilə də tanış oldum. Musiqini çox sevən biri kim deyə bilərəm ki, sizin incəsənətiniz valehedicidir. Xüsusən də Üzeyir Hacibəyov, Qara Qarayev, Fikrət Əmirovun əsərləri çox möhtəşəmdir. Düşünürəm ki, Azərbaycan mənim kimi bir çox əcnəbini bu sehri ilə heyrətləndirə bilib.

- Bəs, azərbaycanlılar başqa nə ilə əcnəbilər üçün çəkici, yaxud da yaddaqalandır?

- Azərbaycanlıların çox qonaqpərvər, istiqanlı olması da bizi heyrətləndirir. Bundan başqa, Azərbaycan və azərbaycanlılar Qərbə olan maraqları, sevgiləri, eyni zamanda da valehedici mətbəxi ilə çox gözəldir. Düzü, artıq Azərbaycana o qədər bağlanmışam ki, buranı özümün ikinci vətənim hesab edirəm. Hətta mənim Azərbaycandakı dostlarımın sayı İngiltərə ilə müqayisədə daha çoxdur.

1857
Əlaqədar
Unikal azərbaycanlı: Oxumuş mühəndis, oxumamış rəssam
İki okeanın övladları Bakıda: "Evdə qeyd etmirdik, amma indi xonça qururuq"
"Bakıda Səadətimi tapdım" – Britaniyalı jurnalist futbol və Azərbaycan qaynanaları haqda
Bir üzündə Rəsulzadə, o birində Atatürk: sənət əsərini həyətində yetişdirir - FOTO
Çinə gedən tələbələrim Azərbaycana qayıtmaq istəmirlər - BDU-nun müəllimi
Bakı küçələrində dezinfeksiya işləri, arxiv şəkli

Paytaxt bir daha dezinfeksiya edildi

2
BŞİH-dən qeyd olunub ki, qış aylarında yağış yağan zaman isə dezinfeksiya işləri lokal xarakterli olacaq.

BAKI, 24 oktyabr — Sputnik. Ölkə başçısı İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın Azərbaycanda koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə mübarizə tədbirlərilə bağlı tapşırıq və göstərişlərinə uyğun olaraq Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti (BŞİH) tərəfindən paytaxtda bu epidemiyaya qarşı tədbirlərin daha da genişləndirilməsi məqsədi ilə kompleks tədbirlər davam etdirilir.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a BŞİH-dən məlumat verilib.

Bildirilib ki, son günlərdə koronavirusa (COVID-19) yoluxanların sayında artımın olması nəzərə alınaraq oktyabr ayının 24 və 25-də səhər saatlarından etibarən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin strukturları tərəfindən paytaxt ərazisi üzrə əsas küçə, prospekt və yollarda kommunal təsərrüfat xidmətlərinin 40 ədəd xüsusi texnikası və 2000 nəfər əməkdaşları tərəfindən xüsusi kimyəvi maddələrlə növbəti, artıq 15-ci dəfə əlavə gücləndirilmiş dezinfeksiya işləri həyata keçirilir. İş həcminin coxluğu nəzərə alınaraq dezinfeksiya tədbirlərinin iki gün ərzində keçirilməsi qərara alınıb.

Şənbə və bazar günləri ərzində mərkəzi küçələrlə yanaşı paytaxtın qəsəbə və yaşayış massivlərindəki küçələrdə də dezinfeksiya işləri aparılacaq. Bu zaman istifadə edilən maddələrin qəbul olunmuş müəyyən toksikliyini nəzərə alaraq paytaxt sakinləri əvvəlcədən KİV-lər vasitəsi ilə xəbərdarlıq ediliblər.

Küçələrdə aparılan dezinfeksiya işləri ilə yanaşı Bakı Şəhər Mənzil- Kommunal Təsərrüfatı Departamentinin əməkdaşları xüsusi qrafikə uyğun departamentin balansında olan yaşayış binalarında, lift kabinalarında, həyət və yaşayış məhəllələrində, buradakı idman-əyləncə qurğularında, məişət tullantılarının atıldığı konteyner meydançalarında tibbi-profilaktik və dezinfeksiyaedici tədbirləri davam etdiriblər.

Qeyd olunub ki, qış aylarında yağış yağan zaman isə dezinfeksiya işləri lokal xarakterli olacaq. Geniş dezinfeksiya tədbirlərinin keçirilməsində əsas məqsəd vətəndaşlarımızı pandemiyadan qorumaqdır: "Bu istiqamətdə bütün lazımi tədbirlər həyata keçirilir. Arzumuz budur ki, bu cür tədbirləri işğaldan azad edilən şəhərlərimizdə, o cümlədən Şuşa və Xankəndidə aparaq".

2

Qəhrəmanlıq tariximizin "Ağ atlı oğlan"ı - Tiqana

164
(Yenilənib 21:15 23.10.2020)
Cəbrayıl sakini: "Cəbrayıla ayaqyalın gedəcəyəm. Kol-kos bassın, vecimə də deyil. Qurban olum Qarabağın kol-kosuna".

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 oktyabr — Sputnik. Hər kəs onu "Tiqana" adı ilə tanıyırdı. 15 yaşında oyuncaq avtomatını odlu silahla əvəzləyən Tiqana, yəni Samir Əliyev Cəbrayıl ərazisinin dağ, meşə yollarını yaxşı tanıdığı üçün kəşfiyyatçılara bələdçilik edirdi. O, eyni zamanda texniki vasitələrin olmadığı bir zamanda döyüşən əsgər və zabitlərin səhra poçtalyonu idi. Ailələrə, yaxınlarından xəbər tuta bilməyənlərə xəbər gətirib-aparırdı. Anası Aminə Əliyeva onun döyüş şücaətlərindən Sputnik Azərbaycan-a danışıb: "Biz Cəbrayılın Qaracallı kəndindənik. 1993-cü il idi. Səhər oğlum, yoldaşım, mən və balaca qızımla səhər yeməyi yeyirdik. Ermənilər atan kimi Samir tələsik çıxdı. Ayaqqabısının birinin ipini bağladı, heç o birisini bağlamadan qaçdı. Ona əsgər paltarı vermişdilər. Dedim, getmə. Dedi "gedəcəm". Ermənilər başımızdan güllələr tökürdülər. Kəndin üstünü sanki qara buludlar örtdü. Bizi maşına doldurub Arpadərəyə apardılar. Oradan da Mahmudlu stansiyasına apardılar. Bir müddət qaldıq orada".

Samirin valideynləri onu gecə saatlarına qədər gözlədilər. Amma ondan heç bir səs-soraq çıxmadı: "Gecə də evə gəlmədi. Neçə yerə zəng elədik, Samirdən xəbər ala bilmədik. Sən demə, saat 22-23 radələrində ermənilər onu vurublar. Samiri qan aparıb. Ermənilər oğlumu götürməyə imkan verməyiblərmiş. Onu güc-bəla ilə güllələrin altından çıxarıb xəstəxanaya aparıblar. Amma xəstəxanada can vermişdi".

Samiri xəstəxanaya gətirəndə həkimə deyib, "qoyma ölüm, mən müharibəyə getmək istəyirəm". Amma xeyri olmamışdı, vəfat etmişdi. Aminə xanım deyir ki, Samir birinci dəfə ayağından yaralananda qonşusu onu döyüşmək fikrindən daşındırmaq istəsə də, buna müvəffəq ola bilmir: "Qonşumuz xəstəxanada işləyirdi. Onun nəşini qonşumuz tanımışdı. Əvvəl də yaralanmışdı, ayağı və qolu yaralanmışdı. Qonşumuz deyib, "Samir, evin bir oğlusan, get evə". O da deyib, "yox, dağda yaralılar var. Özü yaralı ola-ola 60 yaralı, 40 meyit çıxarıb. Bir meyit qalmışdı, onu çıxaranda erməni Samiri vurmuşdu. Şişqayada yaralanandan sonra bizimkilər çətinliklə də olsa, onu çıxara biliblər. Xəstəxanada canını tapşırmışdı".

Tiqananın ağ atı onun ölümünə dözməyib qəbrinin üstündə can verib: "Samir meşədən ağ at tapmışdı, ermənilər atın bir gözünə güllə vurub çıxarmışdılar. Samir ölən gün at onun qəbrinin üstündə fırlandı, elə onun qəbri üstündəcə can verdi. Yoldaşım o atı da orada basdırdı, gəldik".

Qəhrəmanımız danışır ki, oğlu öz öləcəyi günü bilirdi: "Bir gün Samir gəldi ki, "mənim albomumu, paltarımı apar, Mahmudluya qoy". Bir gün də gəldi ki, heyvanları çıxardın. Heyvanları Beyləqana göndərdik. O bilirdi, amma demirdi. Samir öldüyü günü bilirdi. Qonşumuza demişdi ki, Mirələmin ilində mən öləcəm. Mirələm qonşumuz idi, 1992-ci ildə şəhid olmuşdu. Erməni ona 30 güllə vurmuşdu. O qədər güclü idi ki, 29 güllə vurulmuşdu, ölməmişdi, 30-cu güllədə canını tapşırmışdı. Onu erməni vurduqca "Qarabağ bizimdir" deyib. Ermənilər onun meyitini özləri ilə götürmüşdülər, bizimkilərin xeyli mücadiləsindən sonra onun nəşini aldılar. Onun əsl adı Sahib idi, ermənilər onu Sahib deyə çağırırdılar, amma biz ona Mirələm deyirdik. Ermənilər sonradan dedilər ki, bilsəydik, o, Sahibdir, verməzdik".

Oğlunun ölümündən bixəbər ana o anları danışdıqca göz yaşlarına hakim ola bilmədi. Aminə xanım tezliklə oğlunun məzarını görmək, ziyarət etmək arzusundadır: "Mənim heç nədən xəbərim yox idi. Hamı yığılmışdı Mahmudluya. Bir nəfər gəldi, baldızımı çağırdı, nəsə dedi. Baxdım ki, baldızımın rəngi sapsarı saraldı. Getdim yanına, dedim, "nə olub?" Heç nə demədi. Əlimi atdım üzümə, saçımı, başımı yoldum, dedim, "Samir ölüb". Elə bil, ürəyimə dammışdı. Ondan sonra camaat qarışdı bir-birinə. Oğlumu gətirib Mahmudlu stansiyasında dəfn etdik. 3 gündən sonra orada da atışma başladı, qaçdıq Beyləqana".

"Bir neçə gün Beyləqanda qalandan sonra gəldik Mahmudluya, hələ onda işğal olunmamışdı. Amma atışma davam edirdi. Gəldik, gördük, qəbrin bir tərəfi çöküb. Getdik İcra Hakimiyyətinə dedik, onlar da dedilər ki, sabah bir maşın, bir neçə kisə sement verərik, əsgərlərlə birlikdə qəbri düzəldərsiniz. Gəldik Beyləqana ki, səhər gedib qəbri düzəltdirərik. Səhər eşitdik ki, camaat İrana qaçıb. Qəbir elə qaldı orada. Beyləqanda bir müddət yaşadıqdan sonra Bakıya gəldik. Qızım bu hadisələrdən qorxub sarılıq xəstəliyinə tutuldu. Bir müddət yaşıllaşdırma idarəsində ərimlə mən az məvaciblə işləməyə başladıq. Sonra evlərdə qulluqçu işlədim".

© Sputnik / Shahperi Abbasova
Samir Əliyevin anası Aminə Əliyeva

Hər kəsin sevgisini qazanan Tiqana haqqında məqalələr, kitablar yazılıb, sənədli filmlər çəkilib: "15 yaşında könüllü getdi. Əvvəllər su, patron daşıyırdı. Sonradan digər döyüş yoldaşları kimi o da vuruşdu. Bir gün Şəmistan Əlizamanlı kəndə gəlmişdi. Kəndin ayağında bunu görür, istəyir, onunla görüşsün, bu qaçır dağa. Gedib əsgərlərə xəbər verir ki, Şəmistan gəlib. Şəmistan deyib ki, "mən onu dərədə gördüm, bu buraya haradan gəlib çatdı?" Samir o qədər cəld, qoçaq uşaq idi ki, heç nə gözünü qorxutmurdu. "Ağ atlı oğlan" filmi ona həsr olunub. Hər dəfə o filmə baxanda pis oluram, həm də fəxr edirəm".

Ona "Tiqana" ləqəbinin verilməsinin səbəbi barədə də danışdı şəhid anası: "Bəzən gecənin bir aləmi gəlirdi evə, rayondan kəndə. Ona o qədər deyirdik ki, "uşaqsan, getmə", amma bizi dinləmirdi. Onun qoçaqlığına və qara olduğuna görə Elmidar adlı həmkəndlimiz ona "Tiqana" ləqəbi qoymuşu. Fransız futbolçusu Jan Tiqanaya oxşayırdı, həm də çox yaxşı futbolçu idi Samir. Ona görə "Tiqana" deyirdilər. Rəhmətlik Həsən Turabov da çox istəyirdi onu".

Aminə nənə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatları nəticəsində strateji cəhətdən əhəmiyyətli olan bir neçə nöqtələri, eləcə də bir neçə kəndimizin işğaldan azad olunması xəbərinə hədsiz sevinib: "Sevincdən az qala dəli olacaqdım. Kəndimiz Qaracallıya ayaqyalın gedəcəyəm. Deyirlər, "ayaqlarına kol batacaq, hər yer kol-kosdur". Deyirəm, "qoy batsın, vecimə də deyil. Qurban olum kəndimin kol-kosuna". Oralar cənnət idi. Torpaqları bərəkətli idi. O qədər gözəl, dadlı meyvələr yetişirdi ki, heç burada o meyvələr yoxdur, dadı o dad deyil. Ağzımızın dadı da gedib. Torpaqlar alınsın, hər şeyi burada qoyub gedəcəm. Heç nədə gözüm yoxdur. Necə ki, Bakıya gələndə 1 stəkan da gətirməmişdim, eləcə də Cəbrayıla qayıdacam. Gedəcəm, əkib-becərəcəm, toyuq-cücə saxlayıb özümü dolandıracam".

"Həyat yoldaşım Qarabağ deyə-deyə dünyadan köçdü. Onu burada dəfn eləmişik. Amma söz vermişəm, onun nəşini də burada saxlamayacam, aparıb kəndimizdə dəfn edəcəyəm. Köhnə xəstəxana təmir olunmuşdu. Orada yaşı mindən artıq olan çinar ağacı var idi, onun üstündə çayxana var idi, ikimərtəbəli idi, altında bulaq var idi. Bir möcüzə idi. Yoldaşım həmin restoranda aşpaz işləyirdi. Ermənilərin o ağacı məhv etdiyini eşidəndə yoldaşım heç dözmürdü", - deyə Aminə nənə əlavə edib.

Həmsöhbətimiz Cəbrayıl rayonunun gözəlliklərindən danışdı: "Xarı-bülbül Şuşada bitir deyirlər. Amma bizim kəndin hər tərəfində xarı-bülbül bitirdi. O qədər ağac var idi ki, evlər görünmürdü. Həyətimiz dolu idi meyvə ağacları ilə. Həyətimizdə narla əncir ağacının ortasında mis, alüminium, tunc qazanlarımı, şüşə çayniklərimi, samovarlarımı basdırmışam. Qismət olsun, torpaqlarımız azad olunsun, minalardan təmizlənsin, gedib qazım çıxarım onları. İnşallah, ermənilər o qabları tapmazlar. Oranı bu dəqiqə getsəm, taparam. Erməni atırdı, bilirdik ki, gec-tez gedəcəyik".

164
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə
Əlaqədar
Artıq qaçqın deyilik – Zəngilanlılar yurdlarına dönəcəkləri günü gözləyirlər - VİDEO
Cəbrayıllı alim: "Kəndimizi atəşə tutan Hadrut azad olunanda sevincim yerə-göyə sığmadı"
İyirmi yeddi il son ümidini sandıqda qoruyan köçkün: Daha dövlətə yük olmaq istəmirik
Bir igid ömrü torpağını gözləyənlər: "Ermənilər özləri orada yaşamağa ürək eləmirlər"
Qarabağa yol göründü: "Dişimlə-dırnağımla evimi tikərəm..." - FOTO
Beynəlxalq Qafqaz Universitetinin Assosativ Professoru, İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Aygül İsayeva

Ekspert: “Gürcüstan azərbaycanlıları parlament seçkilərində aktiv iştirak edəcəklər”

0
(Yenilənib 10:50 24.10.2020)
Beynəlxalq Qafqaz Universitetinin Assosativ Professoru, İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Aygül İsayeva deyir ki, bu il parlamentə namizədliyini verən azərbaycanlıların sayı əvvəlki illərlə müqayisədə çoxdur
Aygül İsayeva: “İnsanlar səslərinin ölkədə baş verənlərə ciddi təsir edəcəyini anlayırlar”

Oktyabrın 31-də Gürcüstanda parlament seçkiləri keçiriləcək.

Beynəlxalq Qafqaz Universitetinin Assosativ Professoru, İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Aygül İsayeva Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, bu gün siyasi fəal olmayan insanlar belə səslərinin ölkədə baş verənlərə ciddi təsir edəcəyini anlayırlar:

“Düşünürəm ki, Gürcüstan azərbaycanlıları parlament seçkilərində aktiv iştirak edəcəklər. Bəzi təşkilatların keçirdiyi sorğuya əsasən 70 faizə yaxın insanın səsvermədə iştirak etməsi gözlənilir. Ümumiyyətlə əvvəlki illərlə müqayisədə həm seçicilər, həm də namizədlər arasında aktivlik hiss olunur. Bu il parlamentə namizədliyini verən azərbaycanlıların sayı əvvəlki illərlə müqayisədə çoxdur, bu, çox yaxşı haldır. Ancaq təəssüf ki, eyni dairədən namizədliyini verən azərbaycanlılar, həm də bir-birinə rəqibdirlər”

Aygül İsayevanın geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

0