“Divə kə” qalası

Zamanın viran etdiyi "Div evi" sirrini açacaq adamı gözləyir

2649
(Yenilənib 17:35 14.10.2019)
Sovet dövründə əsgərləri, xüsusilə də hərbi kəşfiyyatçıları təlim keçmək üçün qalanın yerləşdiyi əraziyə gətirirmişlər

Rahim Zakiroğlu, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 14 oktyabr — Sputnik. "Divə kə" - talış dilindən tərcümədə "Div evi" deməkdir. Orta əsrlərdə tikilən qalanın keşikçi qülləsi kimi istifadə olunması da ehtimal edilir. Qala Astara çayının yaxınlığında, Alaşa kəndinin qərbində, Artupa bələdiyyəsinin Hirkan Milli Parkı ərazisinə düşən hissəsində yerləşir. Hirkan Milli Parkının əməkdaşı Mədət Kərimov Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri ilə söhbətində qədimdə yüksək vəzifəli şəxslərə bəzən "div" deyildiyini vurğulayır və qalanın adını da buna bağlayır.

"Böyüklərdən, ağsaqqallardan eşitmişəm ki, qədim dövrlərdə bura Əlişah adlı bir şəxsin qalası olub, digər mənbələrə görə isə bu qala Teymurləngin oğlu Miranşahın qərargahı imiş. "Divə kə" abidəsi təxminən XII-XV əsrlərə aiddir və Hirkan Milli Parkının Astara rayonu Alaşa kəndi ərazisinə daxil olan dağlıq bölgədədir. Qala strateji cəhətdən çox əlverişli mövqedə tikilib.

Dİvə Kə abidəsi təxminən XII-XV-ci əsrlərə aiddir və Hirkan Milli Parkının Astara rayonu Alaşa kəndi ərazisinə daxil olan dağlıq ərazisindədir
© Sputnik / Rahim Muradov
"Divə kə" abidəsi təxminən XII-XV əsrlərə aiddir və Hirkan Milli Parkının Astara rayonu Alaşa kəndi ərazisinə daxil olan dağlıq bölgədədir

Abidənin içərisində otaqların divarları bişmiş kərpiclərlə hörülüb. O vaxt sement olmadığı üçün hörgüdə yumurta sarısı, kül, bir də keçi tükündən istifadə edilib. Çöl divarları isə qayalığı andırır, ancaq bu günədək onun tikintisində hansı materiallardan istifadə olunduğu bəlli deyil", - M.Kərimov deyir.

Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, sovet dövründə əsgərləri, xüsusilə də hərbi kəşfiyyatçıları təlim keçmək üçün qalanın yerləşdiyi əraziyə gətirirmişlər. Qalanın olduğu yerdən həm İran İslam Respublikasının ərazisini, həm də Xəzər dənizinin sərhəd sularını müşahidə etmək mümkündür. Bu məqsədlə hərbçilər çadırlar quraraq, bir neçə ay müddətində ərazidə qalırmışlar. Ərazidə 1990-cı illərə kimi sözügedən təlimlər keçirilib. Qala sovet dönəmində abidə kimi qorunmayıb, yalnız kəşfiyyatçı əsgərlərə təlim keçmək üçün istifadə edilib. 

Qalanın məhz bu yerdə tikilməsi strateji cəhətdən çox əlverişli mövqeydədir
© Sputnik / Rahim Muradov
Qala strateji cəhətdən çox əlverişli mövqedə tikilib

Şimalda sıldırım dağa söykənmiş, qırmızı kərpic və gəc materialından tağ şəkilli otaqları olan qalanın qərbdən, şərqdən və cənub istiqamətindən mümkün hücumların qarşısının alınması və eyni zamanda dənizdən başlayan Astara-Ərdəbil karvan yoluna nəzarət məqsədilə inşa olunduğu ehtimal edilir.

"Qalada keşikçi qülləsi ilə otaqlar arasında yeraltı yolun olduğu güman edilir. Burada yerin altına aparan girişə bənzər qalıqlar belə düşünməyə əsas verir. Təəssüf ki, günümüzədək qalanın yonulmuş sal daşlardan ibarət istinad divarları və tağ şəkilli bir neçə otağının qalıqları çatıb. Qalaya əsas giriş şimal-şərq tərəfdəndir", - deyə Mədət Kərimov bildirir.

  • “Divə kə” qalası
    “Divə kə” qalası
    © Sputnik / Rahim Muradov
  • Qala Astara çayının yaxınlığında “Divə kə” adlanan qala
    Qala Astara çayının yaxınlığında “Divə kə” adlanan qala
    © Sputnik / Rahim Muradov
  • Qala Sovet dönəmində abidə kimi qorunmayıb yalnız kəşfiyyatçı əsgərlərə təlim keçmək üçün istifadə edilib
    Qala Sovet dönəmində abidə kimi qorunmayıb yalnız kəşfiyyatçı əsgərlərə təlim keçmək üçün istifadə edilib
    © Sputnik / Rahim Muradov
1 / 3
© Sputnik / Rahim Muradov
“Divə kə” qalası

Qeyd edək ki, bəzi mənbələrdə Alaşa kəndi ərazisində eneolit dövrünə aid, e.ə. VI - IV minilliklərə aid edilən yaşayış yerinin, orada sonradan inşa edilən, yaşı isə indiyə kimi dəqiq məlum olmayan “Alaşa qalası”nın olması göstərilsə də, bu fikrin xüsusi tədqiqata ehtiyacı var. Bildirək ki, "Divə kə" qalası da bu günə kimi tədqiq edilməyib.

2649
Teqlər:
Astara, tarixi abidə, qala, abidə
Mövzu:
Azərbaycanın görməli yerləri, turizm obyektləri (41)
Əlaqədar
Şeyx Şamilin adını daşıyan qaladan Azərbaycan bayrağı götürülüb
Əcdadlarımızın zəngin ənənələri: beş min illik evlərdə manqallar üzə çıxdı
Qızıldan qiymətli peyin, yaxud üstü bəzək, altı təzək
Orada bir məzar var, tarixi sirli: Arzu tut, niyyətin həyata keçsə, gələrsən...
Müsəlmanlar, xristianlar və yəhudilər bəyanat verdilər - Gövhərağa məscidinə görə
Qəlyan, arxiv şəkli

Hətta Afrika, ərəb ölkələri ondan imtina edir, Azərbaycanda isə...

13
(Yenilənib 17:02 30.05.2020)
"Qəlyandan istifadə xəstəliyin bir şəxsdən digərinə keçməsinə səbəb olur. Bu isə insanları n səhhəti üçün ciddi risk doğurur" - Eyyub Hüseynov

Nigar Isgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 30 may — Sputnik. Bütün dünyada koronavirusun yayılmasının qarşısını almaq məqsədi ilə müxtəlif profilaktik tədbirlər həyata keçirilir. Bu tədbirlərdən biri də kafe və restoranlarda qəlyandan istifadənin qadağan olunmasıdır. Azərbaycanda da bənzər addımlar atılır.

Belə ki, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın yaydığı məlumatda bildirilir ki, koronavirus (COVİD - 19) infeksiyasının tənəffüs damcıları, yəni birbaşa təmas yolu ilə ötürüldüyü və yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyası kimi təzahür etdiyi nəzərə alınaraq, ölkə ərazisindəki bütün ictimai iaşə obyektlərində çoxdəfəli istifadə üçün nəzərdə tutulmuş qəlyan avadanlıqlarından istifadə qadağan edilir.

Lakin görünən budur ki, bəzi işbazlar tərəfindən göstərişlərə əməl edilmir. Belə ki, bir neçə gün öncə Bakı Şəhər Ticarət və Xidmət Departamenti rayon polis idarələri ilə birgə paytaxtın ictimai iaşə obyektlərində, kafe və restoranlarında qəlyan çəkilməsinin qarşısının alınması məqsədilə reydlər aparılıb.

Lakin qəlyan çəkilməsinin bir sıra virus infeksiyaların yayılmaya səbəb olacağı barədə müvafiq xəbərdarlıqların olmasına baxmayaraq bəzi obyekt sahibləri tərəfindən pul qazanmaq həvəsi vətəndaşlarımızın sağlamlığından daha üstün tutulduğundan reydlər zamanı yeni pozuntular aşkarlanıb.

Belə ki, neqativ hallar Səbail rayonu, İçərişəhərdəki “Museum İnn” otelinin kafesində, Nəsimi rayonu Süleyman Rüstəm küçəsi 11 ünvanındakı “Pafos” Karaoke Sinema Klubda, Cavadxan küçəsindəki “Korona” kafesində, Nəsimi rayonundakı “Badam” çay evində, Sabunçu rayonunda “MM” çay evində, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, “Çardaq” kafesində aşkar edilib.

Departament rəsmiləri və hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən belə obyektlərin sahiblərinə ciddi xəbərdarlıq edilib.

Əksər kafe və restoranlar qəlyan borularını dəyişmədiyi üçün insanların həyatlarını riskə atırlar. I stehlakçıların hüququ nədir?

Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov qəlyandan istifadənin yarada biləcəyi təhlükədən söz açıb: “Siqaretdən uzaqlaşmaq üçün qəlyan çəkmək özünü aldatmaqdan başqa bir şey deyil.

Bundan başqa, qəlyandan istifadə xəstəliyin bir şəxsdən digərinə keçməsinə səbəb olur. Bu isə insanların səhhəti üçün ciddi risk doğurur".

"Qəlyan çəkənlər boruya  taxılan başlıqlarındəyişdiyi deyirlər. Amma kim zəmanət verə bilər ki, bu borular vasitəsi ilə xəstəlik keçməyəcək? Çünki b aşlıqlar dəyişdirilsə də, nəfəsdəki bakteriyalar boruya keçərək müxtəlif xəstəliklər yarada bilər" - Hüseynov bildirib.

Qanundan sitat gətirən birlik sədri deyir ki, “İstehlakçıların hüquqlarının qorunması haqqında” Qanunda istehlakçının çoxsaylı məhsullar və xidmətlərdən istifadə etmək, dəyişdirmək, o cümlədən də onj təkmilləşdirmək üçün xidmət göstərənə tələb qoymaq hüququ var: "Istehlakçı qəlyan çəkəndə yalnız  başlığı deyil, o cümlədən də  borunun da dəyişdirilməsin i tələb edə bilər”.

Hələlik ki, Azərbaycanda qəlyandan istifadə davam  etdirilsə də, bu gün bir çox ölkələr artıq ondan  imtina edib. Dünyada koronavirusun arealın genişlənməsi ilə əlaqədar olaraq Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində bütün restoran və kafelərdə qəlyandan imtina edilib. Şərqi Afrika, xüsusən də Keniya kimi ölkələrdə isə qəlyan 2017-ci ildən bəri qadağandır.

13
Bakıda polis əməkdaşı, arxiv şəkli

Əvvəllər belə şeyə görə tərifləyərdilər, indi həbs edirlər

13
(Yenilənib 16:54 30.05.2020)
Aparılan müvafiq araşdırmalardan sonra qısamüddətli tədbirin təşkilatçısı Əkbər Rəhmanov barəsində Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddəsi ilə cinayət işi başlanılıb.

BAKI, 30 may - Sputnik. Dünən saat 19 radələrində paytaxtın Səbail rayonu ərazisindəki “Fəvvarələr meydanı”nda xüsusi karantin rejimi qaydalarına zidd olaraq, “1 iyun - Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü” ilə əlaqədar qısamüddətli fleşmob keçirilməsinə cəhd edilib.

Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsindən verilən məlumata görə, əhalinin sıx olduğu ictimai yerdə sosial məsafənin, mövcud preventiv tədbirlərin şərtlərinin pozulması ilə müşayiət olunan bu cəhdin qarşısı Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin və Bakı şəhər İcra Hakimiyyətinin aidiyyəti əməkdaşları tərəfindən alınıb, tamaşaçı qismində oraya toplaşmış insanlar ərazidən uzaqlaşdırılıb və əhalinin sərbəst hərəkəti təmin olunub.

Aparılan müvafiq araşdırmalardan sonra qısamüddətli tədbirin təşkilatçısı Əkbər Rəhmanov barəsində Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddəsi ilə cinayət işi başlanılıb, oraya toplaşmaqla xüsusi karantin rejiminin tələblərini pozan 50 nəfər barəsində isə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 211-ci maddəsinə əsasən müvafiq tədbirlər görülüb.

“Bir daha bildiririk ki, pandemiya dövründə COVID-19 virusu ilə mübarizə uzunmüddətli proses olduğundan xəstəliyə qarşı qabaqlayıcı tədbirlər hər bir şəxsin gündəlik həyat tərzinə çevrilməli, hazırkı vəziyyətdə hər kəs şəxsi gigiyena, eləcə də tibbi-profilaktik qaydalara əməl etməlidir. Nəfəs yollarını qoruyan tibbi maskadan mütləq qaydada istifadə olunmalı, insanlarla təmas zamanı 2 metrlik ara məsafəsi saxlanılmalıdır”.

13