Hərbi sursatın məhv edilməsi

Tükdən asılı ömür - dünyanın ən təhlükəli peşəsi haqda REPORTAJ

817
(Yenilənib 17:29 23.09.2019)
Burada çalışan mütəxəssislər ani diqqətsizlik ilə, ən yaxşı halda, şikəst ola biləcəklərini yaxşı dərk edirlər

İlham Mustafa, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 sentyabr — Sputnik. Ərazi qarış-qarış gəzilir, təhlükə duyulduqda işarələnir. Bütün bunlar zərgər dəqiqliyi ilə icra olunur. Yol verilən xırda bir səhv ölümə bərabərdir. Burada çalışanlar ani diqqətsizlik ilə özünün və ətrafındakıların, ən yaxşı halda, şikəst ola biləcəklərini yaxşı dərk edirlər. Buna görə də minaaxtaran və partlamamış hərbi sursatın təmizlənməsi peşəsi dünyanın ən təhlükəli işləri arasında ön sırada durur. Ölkəmizdə dinc şəraitdə bu işləri 1998-ci ildə Prezident Heydər Əliyevin sərəncamı ilə yaradılmış Azərbaycan Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentlik (ANAMA) həyata keçirir.

ANAMA-nın əməkdaşı iş başında
© Sputnik / Ilham Mustafa
ANAMA-nın əməkdaşı iş başında

Agentliyin ən təhlükəli sahəsi Partlamamış Hərbi Sursatların Zərərsizləşdirilməsi qrupudur. (Explosive Ordinance Disposal - EOD). Mütəxəssislər bu sahəni minaaxtaranların işindən daha təhlükəli hesab edirlər. Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri qrupun Ağstafada yerləşən mərkəzindəki iş prinsipi ilə tanış olub.

2003-cü ildə rayonun Saloğlu kəndi ərazisində yaradılan mərkəz ölkəmizin hərbi sursatla ən sıx çirklənmiş ərazisidir. Sovetlər dönəmində burada Qafqazdakı ən böyük silah-sursat bazası yerləşib və 1991-ci ildə bazanın qəfildən partlaması nəticəsində 40 milyon kvadrat metr ərazi partlamamış hərbi sursatla çirklənib.

 Hərbis sursatın mərhv etməsi
© Sputnik / Ilham Mustafa
Hərbi sursatın məhv edilməsi

ANAMA bölgəyə gəldikdən əvvəl və sonra baş verən proseslər barədə mərkəzin əməliyyat meneceri Mədəd Məmmədov danışır: “Anbarın partlamasından ANAMA bölgəyə gələnə qədər keçən 12 il ərzində səpələnmiş hərbi sursatla təmas nəticəsində 80 nəfərədək insan həyatını itirib. 100-dən artıq insan əlil olub. Biz bu ərazilərdə işə başlayandan bu rəqəm sürətlə aşağı düşməyə başladı və fəaliyyət göstərdiyimiz 16 ildə yalnız 1 nəfərin ölümü və 4 nəfərin xəsarət alması faktı qeydə alındı. Artıq uzun müddətdir, itki və xasərət sıfıra yaxınlaşıb”.

Əməliyyat meneceri Mədəd Məmmədov
© Sputnik / Ilham Mustafa
Əməliyyat meneceri Mədəd Məmmədov

Bu günədək 600 mindən çox partlamamış hərbi sursat zərərsizləşdirildiyini bildirən M.Məmmədov qazanılan nailiyyətdə mütəmadi aparılan maarifləndirmə işlərinin rolunu da qeyd edir. Keçmiş döyüşçü peşəsinin təhlükəli tərəflərini önə çəkir.

“Bizim işdə səhv bir dəfə olur. İstər minaaxtaranlar, istər bölmə qrup rəhbərləri üçün məsuliyyət çox ağırdır. Nizam-intizam qaydalarında adi bir səhv hadisənin baş verməsini labüd edir. Buna görə hər hansı bir sursat aşkar etdikdə qarşımıza 3 sual qoyuruq - Bu nədir? Onunla necə davranacağıq? Nəticə nə olacaq? EOD qrupunun işçisi bu 3 suala cavab tapmadan ona müdaxilə etməməlidir. Özünü və ətrafdakıları qorumalıdır”, - deyə M.Məmmədov bildirir.

Partlamamış hərbi sursat
© Sputnik / Ilham Mustafa
Partlamamış hərbi sursat

Təqaüddə olan zabit M.Məmmədov qrupun açıq şəraitdə partlamaq üçün atılmış, ancaq hansısa proses nəticəsində partlamamış sursatla təmasda olduğunu söyləyir: “Bu sursatlara həm atıldığı silah, həm insan amili təsir edib. Bu səbəbdən onların çıxarılması, daşınaraq yekun ərazidə məhv edilməsi bizimçün böyük riskə çevrilir. Hətta bəzi sursatlar var ki, silahdan atılmayıb, amma hər hansı kiçik təsirə məruz qaldıqda döyüş hazırlığı vəziyyətinə gəlir. Buna görə bəzən bütün təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilsə də, partlayışdan qaçmaq mümkünsüz olur”.

2003-cü ildə Saloğlu kəndi ərazisində yaradılan mərkəz ölkəmizin hərbi sursatla ən sıx çirklənmiş ərazisidir
© Sputnik / Ilham Mustafa
2003-cü ildə Saloğlu kəndi ərazisində yaradılan mərkəz ölkəmizin hərbi sursatla ən sıx çirklənmiş ərazisidir

Həmsöhbətimiz 12 il əvvəl mərkəzdə belə bir bədbəxt hadisənin baş verdiyini yada salır. Həmin vaxt ağır xəsarət alan Bəxtiyar Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a bunları deyir: “Agentliyə 2006-cı ildə gəlmişəm. Təbii ki, işə məsuliyyətini və çətinliyini anlayıb başlamışam. Bir il sonra isə hadisə baş verdi. Yekun ərazidə partlamamış hərbi sursatı ləğvetmə prosesi zamanı mərmi iş yoldaşımın qucağında partladı. O, dünyasını dəyişdi, mənsə bir əlimi itirdim, ayaqlarıma qəlpələr doldu”.

Ağır xəsarət alan Bəxtiyar Məmmədov
© Sputnik / Ilham Mustafa
Ağır xəsarət alan Bəxtiyar Məmmədov

B.Musayevə qəzadan sonra da ANAMA dəstək olub. O, hazırda mərkəzdə bağban kimi çalışır.

817
Teqlər:
mina, hərbi sursatın partlaması, partlamamış hərbi sursat, döyüş sursatı, sursat, ANAMA
Əlaqədar
Paytaxtda polis evi mühasirəyə aldı – Silaha görə
Ağstafada "F-1" əl qumbarası tapılıb
Ağstafada "Qrad" raketləri aşkarlanıb
Xızıda fermada silah anbarı tapıldı
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Azərbaycanda koronavirusa yoluxmada azalma qeydə alındı

4
(Yenilənib 17:00 26.10.2020)
Azərbaycanda bu gün koronavirus infeksiyasına 527 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 131 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 8 nəfər isə vəfat edib.

BAKI, 26 oktyabr — Sputnik. Azərbaycanda bu gün koronavirus infeksiyasına 527 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 131 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu barədə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah məlumat yayıb.

Son sutkada 8 nəfər COVID-19-dan vəfat edib. Hazırkı dövrədək ölkəmizdə 50 min 486 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib. Onlardan 41 min 410 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 679 nəfər vəfat edib. Aktiv xəstə sayı 8397 nəfərdir. Ötən müddət ərzində 1 milyon 298 min 348 test aparılıb. Bugünkü test sayı isə 6814-dir.

4
Əlaqədar
Daha 9 şagirddə koronavirus aşkarlandı
Azərbaycanda koronavirus: son sutkada 128 yoluxma
Koronavirus daha tez öldürməyə başlayıb
Daha 20 şagirddə koronavirus aşkarlandı
Avtomobil tıxacı, arxiv şəkli

Pilləli saatı olarsa, yollardakı sıxlıq aradan qalxa bilərmi? - ZİDDİYYƏT

25
(Yenilənib 16:07 26.10.2020)
"Restoranlar, kafelər əvvəllər axşam saat 11-12-dək işləyirdisə, indi işlərini daha tez yekunlaşdırmalı olur. İndi elə bir situasiyadır ki, hamı eyni vaxtda işdən çıxmalı olur. Vaxt məhdudiyyəti 21:00 yox, 23:00 olsaydı, bu sıxıntı bu qədər olmayacaqdı" - Fazil Mustafa

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 26 oktyabr — Sputnik. Sentyabrın 28-dən etibarən komendant saatının elan olunması xüsusən Bakıda yollarda sıxlığa səbəb olub. Yollarda yaranan sıxlıqla əlaqədar olaraq avtobusların da intervallarında gecikmələrin yaranması dayanacaqlarda böyük sərnişin sıxlığı ilə nəticələnir. Artıq bir neçə gündür ki, metronun da fəaliyyətinin dayandırılması və bununla əlaqədar olaraq avtobus sərnişinlərinin sayının çoxalması da bu sıxlığı artırır.

Belə olan vəziyyətdə nə etməli? Digər ölkələrin təcrübələrindən yararlanaraq iş saatlarının müxtəlif vaxtlarda başlanıb, müxtəlif vaxtlarda bitmə təcrübəsini necə, tətbiq etmək olarmı?

Millət vəkili Fazil Mustafa Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında komendant saatında bunun elə bir effekt verməyəcəyini deyir:

"Komendant saatı var. Cərimə olunmamaq üçün hər kəs çalışır ki, 9-dək evdə olsun. Bu səbəbdən vəziyyəti tənzimləmək çox çətindir. Belə bir ərəfədə hərəkət etmək ümumiyyətlə mümkün olmur. Hesab edirəm ki, iş saatlarının pilləli olması ilə nəsə həll olunmur. Komendant saatı, hərbi vəziyyət bitdikdən sonra bu barədə danışmaq daha doğru olar".

"Restoranlar, kafelər əvvəllər axşam saat 11-12-dək işləyirdisə, indi işlərini daha tez yekunlaşdırmalı olur. İndi elə bir situasiyadır ki, hamı eyni vaxtda işdən çıxmalı olur. Vaxt məhdudiyyəti 21:00 yox, 23:00 olsaydı, bu sıxıntı bu qədər olmayacaqdı", - deyə millət vəkili əlavə edib.

Bakı Nəqliyyat Agentliyinin mətbuat katibi Mais Ağayev isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında pilləli iş saatlarının olmasının səmərəsindən danışıb: "Operativ Qərargahın dövlət qurumlarında çalışan işçilərin sayının 30 faiz azaldılması ilə bağlı qərarı var. Biz də bildiririk ki, pilləli iş saatlarının olması çox yaxşıdır. Bu həm yollarda nəqliyyat vasitələrinin intensivliyi, həm də sərnişin axınının idarə olunması baxımından səmərəlidir".

Nəqliyyat üzrə ekspert Azər Allahverənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında sıxlığın aradan qaldırılması üçün təkliflər irəli sürüb: "Faktiki olaraq sıxlıq metronun fəaliyyətinin dayandırılması ilə bağlıdır. Reallıq ondan ibarətdir ki, metro pandemiyanın müxtəlif dövrlərində də işləmədiyindən ictimai nəqliyyat sırf avtobusların üzərində köklənmişdi. Buna görə də bu sıxlıq nəzarətdə olan bir prosesə çevrilmişdi. Yəni intervallar, daha çox avtobusların xətlərə buraxılması, dövlət müəssisələrində, özəl sektorlarda mərhələli, pilləli iş qrafikinin tətbiqi, işçilərin məhdud sayda işə cəlb olunmasını görə bildik. Yəni yay aylarında bütün bunların olması ictimai nəqliyyatda sıxlığın yüksəliş həddinə çatmamasına səbəb oldu".

"Dərhal metronun bağlanması ictimai nəqliyyatın, avtobus seqmentinin iflasına gətirib çıxartdı. Bu haradasa başa düşüləndir. Çünki insanlar işləyir, avtobusdan istifadə edirlər. Nazirlər Kabinetinin dövlət qurumları ilə bağlı qərarına görə, işçilərin say həddi 30 faizədək azaldılır. Bununla bağlı NK-nın özəl sektora tövsiyələri olsa da, görünən budur ki, özəl sektor bununla bağlı hələ ki qərar qəbul etməyib", - deyə ekspert əlavə edib.

A.Allahverənov deyir ki, pilləli iş rejimi ilə yanaşı, dövlət qurumlarına şamil olunan 30 faizin özəl sektora da şamil edilməsi, daha çox avtobusların xəttə buraxılması, intervalların azaldılması vacibdir ki, sıxlıq aradan qaldırılsın. Ekspert bildirir ki, bu məsələ kompleks şəkildə həll olunarsa, müəyyən nəticələr əldə edilə bilər.

Xatırladaq ki, pilləli iş saatı təcrübəsi 2016-cı ildə olmuşdu. Belə ki, I Avropa Oyunlarının keçirildiyi vaxtda, Nazirlər Kabineti bununla əlaqədar nəqliyyat vasitələrinin maneəsiz və təhlükəsiz hərəkətini təmin etmək, işçi qüvvəsinin və tamaşaçıların ictimai nəqliyyat sisteminin mövcud imkanlarından tam şəkildə istifadə etmələrinə şərait yaratmaq üçün sərəncam vermişdi. Sərəncama görə, bir aylıq müddətdə, yəni, mayın 1-dən iyulun 1-dək Bakıda fəaliyyət göstərən dövlət orqanlarında, dövlət müəssisə və təşkilatlarında çalışan işçilərin əmək funksiyalarını nəzərə almaqla, iş vaxtı rejimi pilləli şəkildə müəyyənləşib. Sərəncama əsasən, işçilərin 25 faizi üçün saat 8:00-dan saat 17:00-dək, işçilərin 25 faizi üçün saat 8:30-dan saat 17:30-dək, işçilərin 25 faizi üçün saat 9:00-dan saat 18:00-dək, 25 faizi üçünsə saat 9:30-dan saat 18:30-dək pilləli iş rejimi müəyyən edilmişdi. Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən qeyri-dövlət müəssisə və təşkilatlarında çalışan işçilərin isə əmək funksiyalarını nəzərə almaqla, iş vaxtı rejiminin işçilərin 50 faizi üçün saat 8:00-dan saat 17:00-dək, işçilərin 50 faizi üçün saat 8:30-dan saat 17:30-dək pilləli şəkildə təşkili tövsiyə edilmişdi.

Qeyd edək ki, bir neçə gün öncə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq tapşırığına əsasən, dövlət qurumlarında çalışan işçilərin say həddi 30 faizədək azaldılaraq digər əməkdaşlar məsafədən iş rejiminə keçirilib. Özəl sektorda və digər sahələrdə fəaliyyət göstərən qurum və təşkilatlara eyni qaydanın tətbiq edilməsi tövsiyə olunur. Lakin indiki şəraitdə yollardakı sıxlığa nəzər yetirərək özəl sektorun bu tövsiyələrə nə dərəcədə əməl etdiyini demək çətindir.

25
Teqlər:
saat, , sıxlıq, yollardakı tıxac
Rusiyanın Xarici İşlər naziri Sergey Lavrov, arxiv şəkli

Rusiya Qarabağla bağlı Türkiyəyə çağırış etdi

0
Türkiyəli tərəfdaşlarımızı bu cür xəttin dəstəklənməsi çərçivəsində öz təsirini göstərməyin məqsədəuyğunluğuna inandırmağa çalışırıq

BAKI, 26 oktyabr — Sputnik. Rəsmi Moskva Türkiyəni atəşkəs rejimi çərçivəsində və Dağlıq Qarabağ nizamlanması üzrə səmərəli danışıqların başlaması üçün bütün təsir gücündən istifadə etməyə çağırır. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Rusiyanın Xarici İşlər naziri Sergey Lavrov "Afina və Makedoniya Xəbərlər agentliyinə" müsahibəsində bildirib.

"Türkiyəli tərəfdaşlarımızı bu cür xəttin dəstəklənməsi çərçivəsində öz təsirini göstərməyin məqsədəuyğunluğuna inandırmağa çalışırıq", - deyə Lavrov qeyd edib.

Sentyabrın 27-də saat 06 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri genişmiqyaslı təxribat törədərək cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqelərini və yaşayış məntəqələrimizi iriçaplı silahlardan, minaatanlardan və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutub.

Ermənistan silahlı birləşmələrinin hərbi fəallığının qarşısını almaq və dinc əhalinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Ordusunun komandanlığı qoşunların cəbhə boyu əks-hücum əməliyyatına başlayıb.

Azərbaycan ordusunun əks-hücum əməliyyatı zamanı Cəbrayıl rayonu, Füzuli şəhəri, Zəngilan şəhəri, Qubadlı şəhəri, Hadrut qəsəbəsi də daxil olmaqla bir sıra yaşayış məntəqələrimiz işğaldan azad olunub.

10 oktyabr saat 12:00-dan etibarən humanitar məqsədlərlə Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin vasitəçiliyi və onun meyarlarına uyğun olaraq, hərbi əsirlər və digər saxlanılan şəxslərin, həmçinin ölənlərin meyitlərinin dəyişdirilməsi üçün atəşkəs elan olunub.

Bununla bağlı Rusiya tərəfinin təşəbbüsü əsasında 9-10 oktyabr tarixlərində Moskva şəhərində keçirilən görüş nəticəsində Rusiya Federasiyası, Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikasının Xarici İşlər nazirlərinin qəbul etdiyi bəyanatda deyilir.

Bəyanata əsasən, atəşkəs rejiminin konkret parametrləri əlavə olaraq razılaşdırılacaq.

Oktyabrın 25-də ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri yeni bəyanatla çıxış ediblər. Bəyanatda həmsədrlərin 24 oktyabrda Vaşinqtonda Ermənistan xarici işlər naziri Zohrab Mnatsakanyan və Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla görüşdükləri, xarici işlər nazirləri və ABŞ Dövlət Katibinin müavini Stiven Bigan ilə birgə iclasda iştirak etdikləri bildirilir. Həmsədrlər tərəfləri öhdəliklərinə uyğun olaraq 10 oktyabrda  Moskvada imzalanmış birgə bəyanatın bütün aspektlərini həyata keçirmək üçün təcili addımlar atmağa çağırıblar və bu öhdəlikləri 18 oktyabrda Parisdə təsdiqlədiklərini qeyd ediblər. Dağlıq Qarabağda növbəti humanitar atəşkəs oktyabrın 26-da Bakı vaxtı ilə saat 08:00-da başlamalı idi.

0
Əlaqədar
Lavrov Qarabağ barədə: "Təbii ki, siyasi nizamlama mümkündür"
Lavrov azərbaycanlı və erməni həmkarlarına üç ölkənin bəyanatını xatırlatdı
Lavrov Qarabağ döyüşləri barədə: "Moskva görüşü ümidləri doğrultmadı"
Sergey Lavrov Moskvada Ceyhun Bayramovla görüşüb