Hərbi sursatın məhv edilməsi

Tükdən asılı ömür - dünyanın ən təhlükəli peşəsi haqda REPORTAJ

816
(Yenilənib 17:29 23.09.2019)
Burada çalışan mütəxəssislər ani diqqətsizlik ilə, ən yaxşı halda, şikəst ola biləcəklərini yaxşı dərk edirlər

İlham Mustafa, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 sentyabr — Sputnik. Ərazi qarış-qarış gəzilir, təhlükə duyulduqda işarələnir. Bütün bunlar zərgər dəqiqliyi ilə icra olunur. Yol verilən xırda bir səhv ölümə bərabərdir. Burada çalışanlar ani diqqətsizlik ilə özünün və ətrafındakıların, ən yaxşı halda, şikəst ola biləcəklərini yaxşı dərk edirlər. Buna görə də minaaxtaran və partlamamış hərbi sursatın təmizlənməsi peşəsi dünyanın ən təhlükəli işləri arasında ön sırada durur. Ölkəmizdə dinc şəraitdə bu işləri 1998-ci ildə Prezident Heydər Əliyevin sərəncamı ilə yaradılmış Azərbaycan Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentlik (ANAMA) həyata keçirir.

ANAMA-nın əməkdaşı iş başında
© Sputnik / Ilham Mustafa
ANAMA-nın əməkdaşı iş başında

Agentliyin ən təhlükəli sahəsi Partlamamış Hərbi Sursatların Zərərsizləşdirilməsi qrupudur. (Explosive Ordinance Disposal - EOD). Mütəxəssislər bu sahəni minaaxtaranların işindən daha təhlükəli hesab edirlər. Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri qrupun Ağstafada yerləşən mərkəzindəki iş prinsipi ilə tanış olub.

2003-cü ildə rayonun Saloğlu kəndi ərazisində yaradılan mərkəz ölkəmizin hərbi sursatla ən sıx çirklənmiş ərazisidir. Sovetlər dönəmində burada Qafqazdakı ən böyük silah-sursat bazası yerləşib və 1991-ci ildə bazanın qəfildən partlaması nəticəsində 40 milyon kvadrat metr ərazi partlamamış hərbi sursatla çirklənib.

 Hərbis sursatın mərhv etməsi
© Sputnik / Ilham Mustafa
Hərbi sursatın məhv edilməsi

ANAMA bölgəyə gəldikdən əvvəl və sonra baş verən proseslər barədə mərkəzin əməliyyat meneceri Mədəd Məmmədov danışır: “Anbarın partlamasından ANAMA bölgəyə gələnə qədər keçən 12 il ərzində səpələnmiş hərbi sursatla təmas nəticəsində 80 nəfərədək insan həyatını itirib. 100-dən artıq insan əlil olub. Biz bu ərazilərdə işə başlayandan bu rəqəm sürətlə aşağı düşməyə başladı və fəaliyyət göstərdiyimiz 16 ildə yalnız 1 nəfərin ölümü və 4 nəfərin xəsarət alması faktı qeydə alındı. Artıq uzun müddətdir, itki və xasərət sıfıra yaxınlaşıb”.

Əməliyyat meneceri Mədəd Məmmədov
© Sputnik / Ilham Mustafa
Əməliyyat meneceri Mədəd Məmmədov

Bu günədək 600 mindən çox partlamamış hərbi sursat zərərsizləşdirildiyini bildirən M.Məmmədov qazanılan nailiyyətdə mütəmadi aparılan maarifləndirmə işlərinin rolunu da qeyd edir. Keçmiş döyüşçü peşəsinin təhlükəli tərəflərini önə çəkir.

“Bizim işdə səhv bir dəfə olur. İstər minaaxtaranlar, istər bölmə qrup rəhbərləri üçün məsuliyyət çox ağırdır. Nizam-intizam qaydalarında adi bir səhv hadisənin baş verməsini labüd edir. Buna görə hər hansı bir sursat aşkar etdikdə qarşımıza 3 sual qoyuruq - Bu nədir? Onunla necə davranacağıq? Nəticə nə olacaq? EOD qrupunun işçisi bu 3 suala cavab tapmadan ona müdaxilə etməməlidir. Özünü və ətrafdakıları qorumalıdır”, - deyə M.Məmmədov bildirir.

Partlamamış hərbi sursat
© Sputnik / Ilham Mustafa
Partlamamış hərbi sursat

Təqaüddə olan zabit M.Məmmədov qrupun açıq şəraitdə partlamaq üçün atılmış, ancaq hansısa proses nəticəsində partlamamış sursatla təmasda olduğunu söyləyir: “Bu sursatlara həm atıldığı silah, həm insan amili təsir edib. Bu səbəbdən onların çıxarılması, daşınaraq yekun ərazidə məhv edilməsi bizimçün böyük riskə çevrilir. Hətta bəzi sursatlar var ki, silahdan atılmayıb, amma hər hansı kiçik təsirə məruz qaldıqda döyüş hazırlığı vəziyyətinə gəlir. Buna görə bəzən bütün təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilsə də, partlayışdan qaçmaq mümkünsüz olur”.

2003-cü ildə Saloğlu kəndi ərazisində yaradılan mərkəz ölkəmizin hərbi sursatla ən sıx çirklənmiş ərazisidir
© Sputnik / Ilham Mustafa
2003-cü ildə Saloğlu kəndi ərazisində yaradılan mərkəz ölkəmizin hərbi sursatla ən sıx çirklənmiş ərazisidir

Həmsöhbətimiz 12 il əvvəl mərkəzdə belə bir bədbəxt hadisənin baş verdiyini yada salır. Həmin vaxt ağır xəsarət alan Bəxtiyar Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a bunları deyir: “Agentliyə 2006-cı ildə gəlmişəm. Təbii ki, işə məsuliyyətini və çətinliyini anlayıb başlamışam. Bir il sonra isə hadisə baş verdi. Yekun ərazidə partlamamış hərbi sursatı ləğvetmə prosesi zamanı mərmi iş yoldaşımın qucağında partladı. O, dünyasını dəyişdi, mənsə bir əlimi itirdim, ayaqlarıma qəlpələr doldu”.

Ağır xəsarət alan Bəxtiyar Məmmədov
© Sputnik / Ilham Mustafa
Ağır xəsarət alan Bəxtiyar Məmmədov

B.Musayevə qəzadan sonra da ANAMA dəstək olub. O, hazırda mərkəzdə bağban kimi çalışır.

816
Teqlər:
mina, hərbi sursatın partlaması, partlamamış hərbi sursat, döyüş sursatı, sursat, ANAMA
Əlaqədar
Paytaxtda polis evi mühasirəyə aldı – Silaha görə
Ağstafada "F-1" əl qumbarası tapılıb
Ağstafada "Qrad" raketləri aşkarlanıb
Xızıda fermada silah anbarı tapıldı

Əyripəncə turist: Şəkidə həngamə salan ayı müalicə edilir

146
(Yenilənib 21:39 05.06.2020)
Şəki şəhərinə təsadüfən gəlmiş ayı hal-hazırda müalicə edilir. Şəhərdə səs-küy saldıqdan sonra əyripəncənin indi özünü necə hiss etdiyini videomuzda izləyin.

Hal-hazırda ayı Altıağac milli parkının nəzdinkdəki Vəhşi Təbiətin Reabilitasiyası Mərkəzində saxlanılır. Baytar müayinəsindən sonra bəlli olub ki, ayının müəyyən travmaları var. Çox güman ki, onlar digər ayılarla “savaş” zamanı yaranıb. Hal-hazırda əyripəncənin həyatı üçün təhlükə yoxdur və müalicə kursundan sonra onu yenidən vəhşi təbiətə buraxacaqlar.

146
Məmur portfeli, arxiv şəkli

Həftəsonu onların fəaliyyətinə icazə veriləcək

6
Yalnız siyahısı Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti tərəfindən tərtib olunan və Elektron Hökumət Portalına daxil edilmiş növbətçi vəkillərin hərəkətinə icazə veriləcək.

BAKI, 5 iyun — Sputnik. Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Lənkəran şəhərlərinin və Abşeron rayonunun ərazisində 6-8 iyun tarixləri arasında xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirilməsi ilə bağlı hərəkət məhdudiyyəti məhkəmə hakimləri ilə bərabər Vəkillər Kollegiyasının (VK) üzvlərinə də şamil olunur.

Kollegiyadan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, Bakı şəhərində məhkəmə və digər əlaqəli qurumların da məhdud rejimdə fəaliyyət göstərəcəkləri nəzərə alınaraq yalnız siyahısı Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti tərəfindən tərtib olunan və Elektron Hökumət Portalına daxil edilmiş növbətçi vəkillərin hərəkətinə icazə veriləcək. Fəaliyyətinə icazə verilmiş vəkillərə əvvəlcədən məlumat veriləcək. Həmin vəkillər vəkillik fəaliyyətləri ilə bağlı tibbi maska və dezinfeksiyaedici vasitələrdən istifadə etməli və digər profilaktiki tələblərə riayət etməlidirlər.

6
Zaqatalaya mənzərə, arxiv şəkli

Cənubi Qafqazda ilk olaraq Azərbaycanda...

0
Səmədova onu da bildirib ki, layihə Almaniyanın İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Nazirliyi tərəfindən maliyyələşdirilir və icra müddəti 4 ildir.

BAKI, 6 iyun — Sputnik. Azərbaycanda "Zaqatala–Balakən biosfer rezervatının yaradılması" layihəsinə start verilir. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması Xidmətinin rəis müavini Arzu Səmədova bildirib.

O, qeyd edib ki, layihə çərçivəsində Zaqatala Dövlət Təbiət Qoruğunun bazasında yaradılacaq Zaqatala-Balakən biosfer rezervatı həmin bölgədə ekoturizmin inkişafına və yerli əhalinin məşğulluğunun artırılmasına şərait yaradacaq, insanların flora və faunaya zərər vermədən təbiət gözəlliklərini görməsi üçün hərəkət çığırları, seyr nöqtələri müəyyənləşdiriləcək. Qoruqdan fərqli olaraq biosfer rezervatın ərazisinə ekoturistlərin girişi açıq olacaq.

ETSN rəsmisi biosfer qoruğunun yaxın qonşularımız Türkiyə, Rusiya, Belarusiyada da mövcud olduğunu, lakin Cənubi Qafqaz regionunda ilk dəfə Azərbaycanda yaradılacağını vurğulayıb.

O qeyd edib ki, bununla da bölgədə ekoloji və kənd turizminin stimullaşdırılmasına, əhalinin sosial-iqtisadi rifahının yüksəldilməsinə şərait yaranacaq. Biosfer rezervatda müasir tələblərə cavab verən infrastruktur qurulacaq, alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri ilə təmin olunacaq. Eyni zamanda, burada ekoloji təmiz məhsulların istehsalı üçün təsərrüfat yaradılacaq.

"Biosfer rezervatın özəlliklərindən biri də odur ki, burada istehsal olunan orqanik məhsullar qoruğun loqosu ilə qablaşdırılacaq və bir sıra ölkələrə ixrac olunan zaman gömrük rüsumundan azad olunacaq. Həmçinin, layihə çərçivəsində ətraf ərazilərdə təsərrüfat fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərə kiçik həcmli qrantların verilməsi də planlaşdırılır".

A.Səmədova onu da bildirib ki, layihə Almaniyanın İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Nazirliyi tərəfindən maliyyələşdirilir və icra müddəti 4 ildir.

0