Yüz illərin yadigarları olan çinar

"Qırmızı kitab"a düşən çinar kabusa çevrilib - FOTO

1032
(Yenilənib 15:56 20.08.2019)
Bərdənin Heydər Əliyev prospektində yaşayan beş evin adamları hər an qorxu içərisindədirlər. Çinar hər dəqiqə aşa bilər

Musa Muradlı, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 avqust — Sputnik. Şəkidə baş verən məlum hadisədən sonra uca ağacların təhlükəsi barədə insanlar daha çox düşünməyə başlayıblar. Hər dəfə külək güclənəndə onunla bərabər stres də artır. Bu günlərdə havaların qeyri-sabit keçməsi, xüsusən də güclü küləklər iri gövdəli ağacların təhlükəsini bir az da aktuallaşdırdı.

Yüz illərin yadigarları olan çinarları Bərdənin bir çox yerlərində görmək olar. Bərdə Rayon Məhkəməsinin qarşısındakı çinarın təxminən 400 il yaşı var. Ona yaxın ərazidə daha bir neçə belə çinar bitib. Bu günlərdə onlardan biri içəridən çürüdüyündən öz-özünə alışıb. Texnikanın köməyi ilə çinar ağacı kəsilərək ərazidən götürülüb.

Bərdə Rayon Məhkəməsinin qarşısındakı çinar ağacı
© Sputnik / Musa Muradli
Bərdə Rayon Məhkəməsinin qarşısındakı çinar ağacı

Oxşar təhlükəni məhkəmə binasının yaxınlığındakı 4-5 evin sakinləri öz həyətlərindəki çinardan gözləyirlər. Şuşa şəhərindən məcburi köçkün olan Tofiq Əliyev onlara məxsus həyətdəki ağacı təhlükə mənbəyi adlandırıb: "Buraya gələndən xeyli ağac əkmişik. Yaşıllığa heç kim qənim kəsilə bilməz. Ulu öndərimizin bir kəlamı var: ağac kəsiləndə elə bilirəm, qolumu itirirəm. Bu sözdən sonra heç kim yaşıllığa qıymaz. Ancaq həyətimizdəki çinar ağacı 4 ailənin həyatı üçün təhlükə yaradır".

"Bəlkə də, bu evlər ağacdan əvvəl tikilib. Ya əksinə olub. İndi bu haqda mübahisə etməyin yeri deyil. Əsas odur ki, 4 ailənin 20-yə qədər üzvünün həyatı üçün təhlükə var. Əgər ağacı saxlayıb, evi söküb, başqa yerdə tikmək lazımdırsa, ona da razıyıq. Anamın 107 yaşı var. Əvvəllər onu açıq havaya çıxarardıq. İndi qorxudan evdə də sakit ola bilmir. Həyəcan keçirir. Deyir, bala, yaşım çox olsa da, can şirindir. Mənim yaşıma gələndə görəcəksiniz ki, insan yaşamaq istəyir. Yaşamaq gözəldir", - deyə T.Əliyev Sputnik Azərbaycan-ın müxbiri ilə söhbətində bildirib.

107 yaşlı Gülgəz Əliyeva
© Sputnik / Musa Muradli
107 yaşlı Gülgəz Əliyeva

Tofiqin anası, 107 yaşlı Gülgəz Əliyeva oğlunun sözünə qüvvət verir: "Çox qorxuram. Gecə sabaha qədər narahat oluram. Nəvələrimin taleyi xüsusilə məni narahat edir".

T.Əliyevin dediyinə görə, təhlükə yaradan şərq çinarı "Qırmızı kitab"a düşüb. Ağac dibindən pambıq kimi lopalanır: "Əlini atırsan, pambıq kimi ovxalanır. Ona görə də istəyirik ki, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyindən gəlib, baxıb rəy versinlər. Beş ildir ki, günü-gündən ağac içindən çürüyür. İndi demək olar ki, dairəvi olaraq yerdən əlaqəsi üzülür".

O, ağacın götürülməsi ilə bağlı Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə müraciət etdiklərini bildirib. Nazirlikdən isə ağacın budanması tövsiyə olunub, kəsilməsinə icazə verilməyib.

Həyətin digər sakini Bəxtiyar Kərimov ağacın hər an yıxıla biləcəyini deyir. O, sözlərini təsdiq etmək üçün açıq oyuğu göstərir. Boyu 1,75 m olan adamın boyuna bərabərdir oyuq. Ağacın həm "qapı"sının, həm də "pəncərə"sinin olduğunu deyən B.Kərimov ailəsi üçün əndişəlidir: "Allah göstərməsin, ağac hər an evimizin üzərinə düşə bilər. Ailəmizin müqəddəratı təhlükə altındadır. Uşaq, körpə, hamımız laqeydliyin qurbanı ola bilərik. Ağacı heç kim kəsmək istəməz. Amma o, artıq həyatımız üçün təhlükəyə çevrilib. Dibindən ovulub, məhv olub gedir. Buna görə tədbir görülməlidir. Uzunömürlü olmağı, "Qırmızı kitab"a düşməyi ağacı bizim həyatımızdan qiymətli edə bilməz. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin işçiləri ağacı götürmək istəmirlərsə, onda bizi köçürsünlər. Axır ki, bizim təhlükəsizliyimizi təmin etsinlər".

Bərdə Rayon Məhkəməsinin qarşısındakı çinar ağacının təxminən 400 yaşı var
© Sputnik / Musa Muradli
Bərdə Rayon Məhkəməsinin qarşısındakı çinar ağacının təxminən 400 yaşı var

Mehman Rüstəmov isə bildirib ki, ev onlara babasından qalıb. Əvvəllər onlar burada rahat yaşasalar da, indi səksəkə içərisindədirlər: "Ailədə yeddi nəfərik. Həyat yoldaşım dializ xəstəsidir. Gələn deyir ki, bu ağacın 300 yaşı var, 500 deyən də var. "Qırmızı kitab"a düşüb. Ancaq bilməlidirlər ki, ağacın kökü ovulub, gedib. Ağacdan əsər-əlamət qalmayıb. Külək əsəndə evin içində yata bilmirik. Hamı çıxıb, aralıda durmağa çalışır. Gecələr də məcbur olub, təhlükəli olsa da, evimizdə qalırıq".

9 saylı Regional Ekologiya və Təbii Sərvətlər İdarəsindən əldə etdiyimiz məlumata görə, Ekologiya Nazirliyinin bir qrup mütəxəssisi sakinləri narahat edən təhlükə ilə bağlı şərq çinarına baxış keçirib. Bu ağacın sakinlərin həyatı üçün yaratdığı təhlükə təsdiqini tapıb. Yaxın vaxtlarda çinarın götürülməsi barədə rəy veriləcək.

1032
Teqlər:
təhlükə, Bərdə, Çinar ağacı, "Qırmızı kitab"
Əlaqədar
Ağacları ərazidən düzgün köçürməyən dövlət qurumunu məhkəməyə verirlər
Sumqayıtda küləyin qopardığı ağac budağı 10 yaşlı qıza xəsarət yetirdi
Yollardakı ölüm ağacları niyə budanmır - SƏBƏB
Mingəçevirdə sürüşmənin baş verdiyi ərazi

Bu yayın bəlaları tükənmir - Mingəçevir su anbarı yaxınlığında böyük təhlükə yaranıb

5
(Yenilənib 12:57 08.08.2020)
Mingəçevirin Turbaza adlanan hissəsində torpaq sürüşüb. Bu zaman xəsarət alan olmasa da, iki irigövdəli şam ağacı kökündən qopub. Bir neçə evin divarlarında çatlar yaranıb

Rahim Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 8 avqust — Sputnik. Mingəçevirdə sürüşmə baş verib. İyul ayında dözülməz isti, avqustun ilk günlərində isə gözlənilməz leysan yağışı ərazidə sürüşməyə səbəb olub.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, təbiət hadisəsi Mingəçevirin keçmiş turist bazası (Turbaza) adlanan hissəsində, məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı ərazidə baş verib. Bu zaman xəsarət alan olmasa da, 2 irigövdəli şam ağacı kökündən qopub. Bir neçə evin divarlarında çatlar yaranıb.

Ağdam rayonunun Salahlı kəndindən məcburi köçkün Fərail Məmmədov baş verən hadisə haqda Sputnik Azərbaycan-a danışıb.

  • Mingəçevirdə sürüşmənin baş verdiyi ərazi
    © Sputnik / Rahim Mammedov
  • Mingəçevirdə sürüşmənin baş verdiyi ərazi
    © Sputnik / Rahim Mammedov
  • Mingəçevirdə sürüşmənin baş verdiyi ərazi
    © Sputnik / Rahim Mammedov
1 / 3
© Sputnik / Rahim Mammedov
Mingəçevirdə sürüşmənin baş verdiyi ərazi

“Yağış yağıb, sel olan kimi evlərin altı ovula-ovula gedir. Güclü yağış olan günü titrəyiş də oldu, bəlkə də zəlzələ idi. Ondan sonra evlərdə çatlar yarandı, təhlükəli hala düşdü. İri gövdəli ağaclar sürüşmə nəticəsində kökündən qopdu. Bir neçə evdə yaşamaq mümkün deyil, çox təhlükəlidir. Yenə sürüşmə olsa, axıb gedəcək dənizə (su anbarına - red.)", - F.Məmmədov bildirib.

Ağdam, Kəlbəcər rayonlarından məcburi köçkün olan sakinlər yaşadıqları məkanın ən çox uşaqlar üçün təhlükəli olduğunu deyirlər. Uçqun olan hissələrin günbəgün artması, irigövdəli ağacların aşması burada həyəcanı daha da artırır.

Ağdam rayonundan məcburi köçkün Vəli Zeynalov güclü yağışdan sonra evinin damından axan yağış sularının ziyanından danışıb: “Gecə səhərə qədər yatmadıq, paltar-palazımız suya qərq oldu. Qonşularımızda da eyni vəziyyət oldu. Hətta mənim qaynımın toyuq-cücəsi də yağışdan sonra yaranan uçqun zamanı tələf oldu".

Sakinlər bildirirlər ki, illərdir buradakı vəziyyətlə bağlı aidiyyəti qurumları məlumatlandırsalar da, onlar burada yaşayanların köçürülməsi haqqında hələ də fikirləşirlər.

Qeyd edək ki, Azərbaycanın bir sıra bölgələri bu il quraqlıqdan əziyyət çəkir. Kür və Araz çaylarında suyun səviyyəsi həddən artıq enib, hətta Neftçalada dəniz suyu çay suyuna qarışıb. Bununla yanaşı, bir sıra bölgələrdə də leysan səbəbindən sel suları kənd təsərrüfatına xeyli ziyan vurub.

5
Əlaqədar
Adamları piyada qoyan təpə və iki ildir cavabı tapılmayan sual: yeni fəlakətimi gözləyək?
Su altındakı nadir tapıntı: Mingəçevirdə quraqlıq nəticəsində daşlaşmış ağac aşkar edildi
Gözümüzü göyə zilləyək? Plan olmasa, su içmək üçün yağışdan ötrü dua edəcəyik
Məhsuldarlıq olmayacaq! Suvarma problemi hər sahədə özünü göstərir
Quyuya su tökməsən, quyu sulu olmaz... – Bakı kəndləri ənənəvi mənbədən məhrum olublar
COVİD-19-da ölən şəxs, arxiv şəkli

Bizimkilər qərar verərkən bu rəqəmlərə mütləq baxırlar

5
(Yenilənib 12:40 08.08.2020)
Avropada virusa yoluxanların sayına görə Rusiya ilk yerdədir. Belə ki, bu ölkədə 875 378 yoluxma qeydə alınıb

BAKI, 8 avqust — Sputnik. Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 19 379 517 milyonu keçib. Bu barədə Sputnik Azərbaycan Cons Hopkins Universitetinin saytına istinadən xəbər verir.

Məlumata əsasən, virusa yoluxmuş 721 375 nəfər vəfat edib, 11 740 071 xəstə isə sağalıb.

Koronavirusa yoluxmaların sayına görə ilk pillədə ABŞ qərarlaşıb ki, bu ölkədə xəstələrin sayı 4 milyon 941 min 796 nəfərə çatıb. Avropada virusa yoluxanların sayına görə Rusiya ilk yerdədir. Belə ki, bu ölkədə 875 378 yoluxma qeydə alınıb.

Xatırladaq ki, koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də virusun törətdiyi xəstəliyin adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.

5
Teqlər:
Koronavirus, COVID-19
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla
Əlaqədar
Yoluxmanın artmasından ən çox həkimlər yorulublar
Azərbaycanda koronavirusa yoluxma sayı 129-a düşüb
O gün yetişir! Rusiyada ilk koronavirus peyvəndi qeydiyyatdan keçəcək
Vəssalam! Koronavirusun dərmanına patent aldılar
COVID-19-dan ölüm riskini artıran gözlənilməz amil açıqlanıb