Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi Məlumat Hesablama Mərkəzini işçisi İlkin Nəsirli

Bənövşə qılığında süni intellekt - Sofiya, kişilər sizdən istəyirlər?

683
(Yenilənib 11:44 22.07.2019)
Kişi alimlər illərlə çalışıb süni intellekt, robot yaradırlar, bir gün də həmin robot məsləhət vermək istəyəndə sahibi ona deyir: "Get, bozbaşını bişir!"

Kamal Almuradlı, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 22 iyul — Sputnik. İlkin Nəsirli 1994-cü ildə Gəncə şəhərində anadan olub. Azərbaycan Texniki Universitetində elektronika mühəndisliyi ixtisası üzrə həm bakalavr, həm magistratura səviyyəsində təhsil alıb. 

Zavodda radiotexnik, daha sonra istehsalat mühəndisi kimi fəaliyyət göstərib. Daha sonra bütün elektrotexnikanın təmiri ilə məşğul olan şirkətdə çalışıb. Hal-hazırda Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyində Məlumat-Hesablama Mərkəzində fəaliyyət göstərir.

- 25 yaşınız var. İmza atdığınız layihələrin ideyası haradan qaynaqlanır?

- Layihənin gerçəkləşməsi bir neçə mərhələdən keçir. İlk mərhələ təmir prosesidir. İkinci mərhələ proqramlaşmanı öyrənmək, üçüncü mərhələ isə yığılmış savadın, enerjinin realizə olunmasıdır.

- İlk layihəniz hansı olub?

- Hal-hazırda Sabunçu rayonundakı Gənclər Mərkəzində olan ağıllı fontan sistemi ilk işimdir. Onun üzərində 6 ay işləmişəm. Sistemə uyğun olaraq fontan su ilə müxtəlif sözlər yaza bilir. Ölkəmizdə ilk olan bu layihənin alternativləri Dubayda və Yaponiyada da var.

- Məlumatımız var ki, süni intellekt yaratmağa çalışırsınız...

  • Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi Məlumat Hesablama Mərkəzini işçisi İlkin Nəsirli
    Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi Məlumat Hesablama Mərkəzini işçisi İlkin Nəsirli
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi Məlumat Hesablama Mərkəzini işçisi İlkin Nəsirli
    Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi Məlumat Hesablama Mərkəzini işçisi İlkin Nəsirli
    © Sputnik / Murad Orujov
1 / 2
© Sputnik / Murad Orujov
Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi Məlumat Hesablama Mərkəzini işçisi İlkin Nəsirli

- O, digərlərindən fərqlənir. Qarşımıza qoyduğumuz məqsəd odur ki, kompüter özü düşünsün. Yəni komanda vermədən o özü nə etməyə qərar versin.

- Bu layihənizin adı nədir?

- Adını "Bənövşə" qoydum. Heç kim süni intellektə bu adı verməzdi. Ona görə bu qərarı verdim.

- Hal-hazırda Bənövşə hansı mərhələdədir?

- Bənövşə hal-hazırda böyüyür, mükəmməlləşmək istəyir. İstəyimiz bu sistemi insana bənzətməkdir. İnsan necə ki tədricən iməkləyir, yeriyir - proseslər də o cür inkişaf edəcək.

- Belə çıxır ki, bu layihəni araya-ərsəyə gətirmək üçün sizə böyük vaxt lazım olacaq.

-Təbii ki. Bu layihədə vaxt məhdudiyyəti yoxdur. Zaman keçdikcə informasiyalar bu sistemə əlavə olunacaq. Bu cihaz robot formasında olmayacaq. Amma insanların görə bildiyi işləri yerinə yetirəcək. Bu işdə əsas - beynin yaradılmasıdır. Hansı formada olması önəmli deyil. İlkin olaraq Bənövşə fiziki işlərlə məşğul olacaq. İnsanları bu qayğılardan azad edəcək.

Məşhur robot Sofiya Bakıda ənənəvi Azərbaycan libasında çıxış etdi
© Sputnik / Kamilla Əliyeva / Taleh Mahmudov / L.Orucova

- Bəs intellektual işlər? Misal üçün, Bənövşə şahmat oynaya biləcəkmi?

- Əsas məqsədimiz düşünmə qabiliyyəti olan cihazın hazırlanmasıdır. Misal üçün, Sofiyanın (qadın obrazında robot, ginoid - red.) düşünmə qabiliyyəti yoxdur. Ona salam verməsən, salam verməz. Çünki o, bu cür proqramlaşdırılıb. Çox heyif ki, bu yöndə bizdə ancaq seminarlar keçirilir, amma ortaya iş qoymaqdan ötrü maliyyə ayrılması, layihələrin gerçəkləşdirilməsi haqda düşünülmür.

- Bu sahə ilə bağlı dərslik, tədris apara biləcək şəxslər varmı?

- Çox təəssüf ki, yoxdur. Universitetlərdə yalnız alqoritm öyrətməklə kifayətlənirlər. Süni intellektlər və innovativ yeniliklər tədris olunmur.

- Gələcəkdə hansı layihələr üzərində işləmək istəyirsiniz?

- Çox istəyirəm ki, süni həkim cihazı hazırlayım. Tibblə bağlı bütün kitabları, daha sonra həkimlərin keçdiyi təcrübələri həmin cihazın beyninə köçürüm. Bu olduğu təqdirdə xəstənin etdiyi müraciətə müvafiq dəqiq diaqnoz qoyula bilər. Bir həkimin fəaliyyəti dövründə qəbul etdiyi xəstələri bu proqram bir saniyədə qəbul edə bilər.

683
Teqlər:
Azərbaycan, texnologiya, süni zəka, robot

Cəbhəyanı ərazilərdə onlarla tank piyada əleyhinə mina, bombacıqlar aşkarlandı

13
Mina təhlükəsinə dair maarifləndirmə üzrə mütəxəsisslər tərəfindən 80 141 nəfər mülki şəxs arasında mina təhlükəsizliyinə dair maarifləndirmə təbliğatı aparılıb.

BAKI, 26 noyabr - Sputnik. Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyə (ANAMA) Ağcabədi, Ağdam, Beyləqan, Füzuli, Goranboy, Göygöl, Tərtər rayonları ərazisində mərmilərin aşkar olunması barədə Daxili İşlər Nazirliyinin ″102″ Xidməti-Zəng mərkəzi sistemindən 38 və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Böhran Vəziyyətlərində İdarəetmə mərkəzindən 7 müraciət daxil olub.

ANAMA-dan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, daxil olmuş 45 çağırış əsasında agentliyin xüsusi mobil çevik əməliyyat qrupları tərəfindən Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları ilə birlikdə 28 operativ və təxirəsalınmaz əməliyyat çıxışı həyata keçirilib.

Aparılmış əməliyyat-axtarış tədbirləri zamanı 71 ədəd partlamamış hərbi sursat (PHS), 2 ədəd tank əleyhinə mina, 42 ədəd piyada əleyhinə mina, 4 ədəd bombacıq və 40 ədəd partlamış mərmi qalıqları aşkar olunub.

Agentliyin partlayış qrupu tərəfindən 26 ədəd mina və partlamamış hərbi sursat (PHS), 4 ədəd bombacıq zərərsizləşdirilib, mina təhlükəsinə dair maarifləndirmə üzrə mütəxəsisslər tərəfindən 80 141 nəfər mülki şəxs arasında mina təhlükəsizliyinə dair maarifləndirmə təbliğatı aparılıb.

13
Məktəbdə dərs prosesi, arxiv şəkli

Ümumi təhsil pilləsi nələri əhatə edəcək?

7
(Yenilənib 23:41 25.11.2020)
Ümumi təhsil pilləsi məktəbəhazırlıq mərhələsini, ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrini əhatə edəcək.

BAKI, 25 noyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasında ümumi təhsil pilləsi məktəbəhazırlıq mərhələsini, ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrini əhatə edəcək.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu, Prezident İlham Əliyev tərəfindən bu gün təsdiqlənən "Təhsil haqqında" qanuna dəyişiklik edilməsi barədə qanunda əksini tapıb.

Qanuna əsasən, Ümumtəhsil məktəbi ibtidai, ümumi orta və tam orta məktəb formasında ayrı-ayrılıqda da təşkil oluna bilər.

Həmçinin, qanunda göstərilib ki, İbtidai təhsilin məqsədi təhsilalanlara oxu, yazı və hesablama bacarıqları, vətənpərvərlik və Azərbaycan xalqının dəyərlərinə, dövlət rəmzlərinə hörmət hissi aşılamaq, onlarda insan, cəmiyyət və təbiət haqqında ilkin biliklər, şəxsiyyətin formalaşdırılmasına yönəlmiş həyati bacarıqlar, sadə əmək vərdişləri, məntiqi təfəkkür elementləri, bədii-estetik keyfiyyətlər və digər xüsusiyyətlər formalaşdırmaqdan ibarətdir.

Eyni zamanda ümumi orta təhsilin məqsədi təhsilalanlarda nitq, yazı və ünsiyyət mədəniyyətinin, sağlam həyat tərzinin formalaşdırılmasını, onların dövlətə və dövlətçiliyə, Azərbaycan xalqının dəyərlərinə və ümumbəşəri dəyərlərə sədaqət ruhunda tərbiyə olunmasını, insan hüquq və azadlıqlarına hörmətlə yanaşmasını, idrak fəallığının və məntiqi təfəkkürünün inkişafını, müvafiq təhsil proqramı üzrə əldə etdiyi bilikləri tətbiq etmək, müasir informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından istifadə etmək, cəmiyyətdə baş verən hadisələri dəyərləndirmək, öz gələcək həyat yolunu və fəaliyyət istiqamətlərini müəyyənləşdirmək, müstəqil öyrənmə və qərar qəbuletmə bacarığını, peşə seçiminə və əmək fəaliyyətinə hazırlığını təmin etməkdən ibarətdir.

7