Abşeronun qara həqiqətləri: 150 ildir ölür yenidən dirilməsi üçün daha 150 il lazımdır

24357
(Yenilənib 17:15 29.04.2019)
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramana qəsəbəsi
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
"Neftlə çirklənmiş əraziləri təmizləmək mümkündür, hətta həmin ərazidə təbii muzey yaratmaq olar"

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 29 aprel — Sputnik. On il bundan əvvəl Abşeronda 15 min hektar neftlə çirkləndirilmiş ərazi mövcud idi. Keçən 10 il ərazində Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN) gördüyü mütəmadi tədbirlər nəticəsində çirklənmiş ərazilərin qiymətləndirilməsi və xəritənin hazırlanması həyata keçirilib. 

Amma bütün görülən tədbirlərə baxmayaraq, bu gün də Abşeron ərazisində hektarlarla neftlə çirkləndirilmiş ərazilər var. Və bu çirklənmə 100-150 ildir ki, davam edir.

Ramanı qəsəbəsində də ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər mövcuddur. Köhnə, taxtadan hazırlanmış neft çənləri, spesifik qoxu həmin ərazilərin təmizlənməyə ciddi ehtiyacı olduğunu deməyə əsas verir. Ramanı qəsəbəsindəki həmin ərazilərə yaxın yerdə yaşayış məntəqələri salınıb.

Sakinlər bu barədə Sputnik Azərbaycan-ın ərazidə olan əməkdaşına danışmaq istəməsələr də, uşaqlar şikayətlərini dilə gətirməkdən çəkinmədilər. 10 yaşlı Emil Əliyevin sözlərinə görə, onu neftin qoxusu narahat edir. Deyir ki, bəzən uşaqlarla çirklənmiş ərazilərə oynamağa da gedir. Bir sözlə, buradakı uşaqlar "neftin içində böyüyürlər".

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN) əməkdaşı Mirsalam Qənbərov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, neftlə çirkləndirilmiş ərazilər Nazirliyi və bu sahə ilə məşğul olan mütəxəssisləri də narahat edir: "Balaxanı, Suraxanı, Qaradağ, Binəqədi, Səbail rayonu və s. ərazilərdə hələ də neft və lay suları ilə çirklənmiş sahələr mövcuddur. 2018-ci ildə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən bu ərazilərin qiymətləndirilməsi, xəritələnməsi işləri aparılıb, konturları müəyyən edilib və hazırda təmizləmə metodologiyası üzərində çalışılır".

"Yəni həmin ərazilərin hansı vasitələrlə, üsullarla və metodik yanaşma ilə təmizlənməsinin mümkünlüyü araşdırılır. Neft və digər tullantılarla çirkləndirilmənin qarşısı mütləq alınmalı, neft hasilatında əmələ gələn lay suları idarə olunmalıdır. Bizim tələbimiz lay sularının idarə olunmasının düzgün təşkil edilməsi və bu suların hər hansı sututara, relyefə, dənizə, təbiətə atılmasının qarşısının tam alınmasıdır. Nazirliyin əsas hədəfi budur. Biz hər bir çirkləndiriciyə deyirik ki, ətraf mühitin çirklənməsinə görə cərimələnib, cərimə ödəmək əvəzinə həmin pulu mütərəqqi texnologiyaların qurulmasına istifadə edin" - Qənbərov vurğulayıb.

Nazirlik rəsmisinin sözlərinə görə, artıq bəzi müəssisələrdə lay sularının qapalı şəkildə dövriyyəsinə keçilib: "Məsələn Binəqədi, Bibiheybət ərazilərində bu istiqamətdə işlər görülüb. Müəssisələr başa düşür ki, sanksiyalardan qaçmağın ən uğurlu yolu yeni texnologiyaların tətbiqidir".

Ekoloq Telman Zeynalov isə Sputnik Azərbaycan-a bildirib ki, neft insan sümüklərinin, insan enerjisinin dəyişmiş formasıdır və insanlar onu hasil edərək torpaqları çirkləndirirlər: "Torpaq 3,5 və 15 faiz çirkləndirilir. 15 faiz ən dəhşətli şəkildə çirkləndirilmiş torpaqlardır. Onları təmizləməyə 10 illərlə vaxt lazımdır. Bunun üçün yeni texnologiyalar alınmalıdır. Almanların təklifi var ki, torpaqlar yandırılsın, tərkibində olan neft buxarlanaraq çıxsın. Bu zaman torpaq ölü torpağa çevrilir. Bizə isə ölü torpaq lazım deyil".

Mütəxəssisin sözlərinə görə, nefti parçalayan element azotdur: "Azot gübrəsi torpağa verildiyi zaman bütün turşular parçalanır. Bunun üçün isə vaxt və vəsait lazımdır. Hazırda həmin ərazilərə torpaq tökülür və yaşıllıqlar salınır. Ancaq bu yaşıllıqları hər il yeniləyirlər. Çünki torpaq çirklidir. Bu isə pul silməkdir".

Zeynalovun fikrincə, neftlə çirklənmiş əraziləri təmizləmək mümkündür: "Hətta həmin ərazidə təbii muzey yaratmaq olar. Bu ərazilərdə 100 ilin neft çənləri, quyuları var. Muzey yaratmaq olar ki, V əsrdə necə neft hasil edilirdi, necə daşınırdı, harada saxlanırdı. Qalan hissələri də təmizləmək çox asandır".

Qeyd edək ki, Ramanı qalasından ətrafa nəzər salanda böyük bir ərazinin neftlə necə məhv olduğunun şahidi olmaq mümkündür. Əlaqədar qurum çalışır. Torpaqların təmizlənməsinə isə çirkləndirilməsi üçün sərf edilən zaman qədər - 100-150 il vaxt lazımdır...

24357
  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramana qəsəbəsi
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramana qəsəbəsi

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

  • Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər
    © Sputnik / Irade JELIL

    Ramanı qəsəbəsində ötən əsrdən qalmış neftlə çirkləndirilmiş ərazilər

Teqlər:
Abşeron, ərazi, çirklənmə, torpaq, neft
Əlaqədar
Xəzəri çirkləndirənlər cəzalandırıldı
Neftlə çirkləndirilmiş torpaqların xəritəsi yaradılacaq
Havanı çirkləndirən restoranları bağlamaq lazımdırmı – Ekspert şərhi
Havanı çirkləndirən şadlıq evlərini əhali boykot eləsin – ekspertdən çağırış
Elektrik yarımstansiyası, arxiv şəkli

Azərbaycanda yeni istilik elektrik stansiyalarının tikilməsinə ehtiyac yaranıb

0
(Yenilənib 00:22 21.10.2020)
"Koronavirus (COVID-19) pandemiyasının qlobal energetika sektorunda enerjiyə tələbatın azalması ilə müşayiət olunan təsirləri bu il ölkəmizin elektrik enerjisi ilə bağlı göstəricilərini qismən azaldıb".

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. "Koronavirus (COVID-19) pandemiyasının qlobal energetika sektorunda enerjiyə tələbatın azalması ilə müşayiət olunan təsirləri bu il ölkəmizin elektrik enerjisi ilə bağlı göstəricilərini qismən azaldıb".

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Energetika naziri Pərviz Şahbazov 20 oktyabr - Azərbaycan energetiklərinin peşə bayramı günü münasibətilə rəsmi mətbuatda dərc etdirdiyi məqalədə bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu ilin 9 ayı ərzində elektrik enerjisinin istehsalı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 0,8% azalaraq, 19,4 milyard kVt·st təşkil edib.

P.Şahbazov bildirib ki, qarşıdakı illərdə isə elektrik enerjisinə tələbat və istehsal həcmləri ilə bağlı dinamikada əhəmiyyətli dərəcədə artım gözlənilir:

"2025-ci ilə qədər ölkəmizdə elektrik enerjisinə tələbatın 25,5 milyard kVt·st-a qədər artacağı, ixrac da nəzərə alınmaqla elektrik enerjisi istehsalının isə ötən ilə nisbətən 15% artımla 30 milyard kVt·st-a çatacağı proqnozlaşdırılır. Bu istehsal həcmlərinin bir qismi ötən il istismara verilmiş, qoyuluş gücü 409 МVt olan "Şimal-2" elektrik stansiyası, bu il təməli qoyulmuş və 2022-ci ildə istifadəyə verilməsi planlaşdırılan 385 МVt gücündə "Qobu" elektrik stansiyası hesabına əldə ediləcək".

Nazirin fikrincə, həmçinin bu prosesdə "Azərenerji" ASC-nin istehsal güclərinin optimallaşdırılması və bərpası nəticəsində yenidən istismara cəlb edilən 1300 MVt imkan gücündən istifadə ediləcək: "Eyni zamanda, təhlillər göstərir ki, tələbatın tam qarşılanması üçün yeni istilik elektrik stansiyalarının tikilməsinə də ehtiyac var".

0
Su təhcizatı işləri, arxiv şəkli

Həm Azərbaycanın, həm İranın arzusu reallaşır - "Xudafərin" hidroqovşağından şad xəbər

15
(Yenilənib 23:50 20.10.2020)
Azərbaycan və İran arasında birgə həyata keçirilən "Ordubad" və "Marazad" su elektrik stansiyaları layihələri üzrə işlər davam etdirilir.

BAKI, 20 oktyabr — Sputnik. "Xudafərin" hidroqovşağı bəndinin tikintisi demək olar ki, tamamlanıb, "Qız Qalası" hidroqovşağının bəndində isə işlər yekunlaşmaq üzrədir.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Energetika naziri Pərviz Şahbazov deyib.

O vurğulayıb ki, Azərbaycan, İran və Rusiyanın enerji sistemlərinin əlaqələndirilməsi üzrə proses davam edir: "Hər üç ölkənin müvafiq enerji şirkətlərinin razılığı ilə müəyyən edilmiş məsləhətçi şirkət tərəfindən layihənin texniki-iqtisadi əsaslandırılmasının hazırlanmasına başlanılıb. Eyni zamanda, "Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə İran İslam Respublikası Hökuməti arasında Araz çayı üzərində "Xudafərin" və "Qız Qalası" hidroqovşaqlarının və su elektrik stansiyalarının tikintisinin davam etdirilməsi, istismarı, energetika və su ehtiyatlarından istifadə sahəsində əməkdaşlıq haqqında Saziş"dən irəli gələn vəzifələr də yerinə yetirilməkdədir.

"Xudafərin" hidroqovşağı bəndinin tikintisi demək olar ki, tamamlanıb, "Qız Qalası" hidroqovşağının bəndində isə işlər yekunlaşmaq üzrədir. "Xudafərin" hidroqovşağı üzrə tikinti xərclərinin və dəymiş ziyanın hesablanması, habelə su elektrik stansiyalarının qurğu və avadanlıqlarının alınması və quraşdırılması məsələlərinə baxılır. 1,6 milyard kubmetrdən çox sututumuna malik bu hidroqovşaqlar və ümumi qoyuluş gücü 280 meqavat gücündə olan bu stansiyalar Araz çayının su və enerji ehtiyatlarından hər iki tərəfin birgə istifadəsinə imkanlar yaradır".

O bildirib ki, bu layihələr iqtisadi və strateji aspektdən ölkəmiz üçün çox əhəmiyyətlidir:

"Bu layihələrin reallaşması Azərbaycana illik 368 milyon kilovat/saat elektrik enerjisi istehsalı, mövcud 252 min hektar torpaq sahəsi üzrə suvarmanın yaxşılaşdırılması və 8 min hektar yeni əkin sahələrinin suvarılması imkanı yaradacaq. Azərbaycanın suverenliyi, ərazi bütövlüyü əsas götürülməklə 2016-cı ildə bu layihələr üzrə sazişin imzalanması işğal olunmuş ərazilərimizin geri qaytarılacağına böyük inamın ifadəsi idi".

"Bu günlərdə müzəffər Ordumuzun Cəbrayıl şəhəri və rayonunun bıra sıra kəndlərini azad etməsi də Azərbaycan Prezidentinin uzaqgörən siyasətini, həmin ərazilərin bərpası zamanı bu hidroqovşaqlar və stansiyaların istifadəsinə əvvəlcədən hazırlıqla bağlı strateji baxışlarını bir daha nümayiş etdirdi. Azərbaycan və İran arasında birgə həyata keçirilən "Ordubad" və "Marazad" su elektrik stansiyaları layihələri üzrə işlər davam etdirilir", - deyə nazir bildirib.

15
Əlaqədar
İranla Azərbaycan arasında tarixi "Xudafərin Sazişi" imzalandı
İlham Əliyev: Xudafərin körpüsünün üzərində Azərbaycan bayrağı qaldırıldı
Nazirlikdən sərhədlərimizi qoruyanlara Xudafərin naminə zirehli hədiyyə - FOTO
Xudafərin körpüsünün üzərində Azərbaycan bayrağı - VİDEO
Ermənistan Xudafərin istiqamətində əməliyyat keçirməyə qadir deyil - MN