İmtahan zamanı, arxiv şəkli

Buraxılış-qəbul imtahanında yeni tapmaca Açması var, amma baş açmaq da olmur

7272
(Yenilənib 20:52 08.04.2019)
Yeni qaydalar xarici dildə imtahan verəcək bəzi şagirdlər üçün problem yaradır, ciddi anlaşılmazlıqlar yaranıb

Leyla Abdullayeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 10 aprel — Sputnik. Bu il orta məktəbi bitirən şagirdlər üçün buraxılış imtahanlarına start verilib. Aprelin 7-də Bakı, Şirvan şəhərləri və 

Naxçıvan Muxtar Respublikasının orta ümumtəhsil müəssisələrinin 11-ci sinif şagirdləri ilk buraxılış imtahanına girdilər. Aprelin 14 və 21-də ölkənin digər bölgələrinin məzunları, 28-də isə ötən ilin məzunları yeni qayda ilə imtahan verəcəklər.

Builki buraxılış imtahanları ötən illərdəki imtahanlardan ciddi şəkildə fərqlənir. Çünki 2018-2019-cu tədris ili üçün ali və orta ixtisas təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında, eləcə də IX, XI siniflər üzrə buraxılış imtahanlarında dəyişiklik edilib. Bu dəyişikliyə uyğun olaraq, məzunların buraxılış imtahanından topladığı bal ali məktəbə qəbul zamanı nəzərə alınacaq. Başqa sözlə, buraxılış imtahanı həm də qəbul imtahanının birinci mərhələsi sayıla bilər.

Amma yeni dəyişiklik bəzi şagirdlər üçün ciddi problem yaradıb. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Quba rayonun və Qam-qam kəndinin sakinləri öz narazılıqlarını bildiriblər.

Qam-qam kənd sakini Bəhruz Məmmədov 2018-2019-cu tədris ili üçün ali təhsil müəssisələrinə buraxılış və qəbul imtahanında iştirak edəcək övladının xarici dil ilə bağlı problemlə üzləşdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, oğlu Şahin Məmmədovun təhsil aldığı sinifdə xarici dil fənni 9-cu sinfə qədər qruplara ayrılaraq keçirilib: "Qrupun birində rus dili, digərində ingilis dili tədris olunub. Övladım xarici dil kimi rus dili fənnindən təhsil alıb. 10-cu sinifdə şagird sayının azlığı səbəbindən qruplar birləşdirildi. Xarici dil fənni kimi ingilis dili tədris olundu".

"Əvvəlki illərdə qəbul imtahanında dil seçimi sərbəst olduğundan oğlumu rus dilindən repetitor yanına qoyduq. Bu il isə eşitdik ki, 2019-cu ilin qəbul imtahanlarında edilən dəyişikliyə görə abituriyentlər yalnız əsas götürülən xarici dildən imtahan verməlidir. Mən indi bu qanunu hazırlayanlardan soruşmaq istəyirəm ki, mənim övladımın və onun kimi yüzlərlə şagirdin çəkdiyi əziyyət necə olacaq?" – deyə o, bildirib.

Şikayətçi bu məsələ ilə bağlı dəfələrlə Quba rayon təhsil şöbəsinə müraciət etdiklərini də deyib: "Onlar isə cavabında "gözləyin, hər şey qaydasına düşəcək" deyib başımızı qatırlar. Artıq imtahanlara çox az vaxt qalıb. Bu məsələ həll olunmasa, övladlarımızın hansı psixoloji vəziyyətdə olacaqlarını düşünmək belə istəmirəm. 

ADU-da payız semestrinin imtahan sessiyası ilə bağlı mediatur keçirilib
© Sputnik / Nigar Maharram
Bu onların gələcək taleyinə ediləcək müdaxilədir. Xahiş edirəm, bu məsələ ilə bağlı tezliklə çarə tapılsın".

Məsələ ilə bağlı Quba rayonun Təhsil şöbəsinin müdiri Rüfət Hacıyevlə əlaqə saxladıq. O, problemlərdən xəbərdar olduqlarını, lakin bu qərarı dəyişmək səlahiyyətində olmadıqlarını bildirdi.

Onu da qeyd edək ki, təkcə Quba rayonunda bu çətinliklə üzləşən şagirdlərin sayı 40-a yaxındır.

DİM-in mətbuat katibi Xanlar Xanlarzadə isə bu məsələnin qismən həllinin olduğunu deyib. O, Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, yekun attestasiya qaydalarına əsasən buraxılış imtahanı tədris dili, riyaziyyat və xarici dil fənləri üzrə keçirilir. Xarici dil isə şagirdlərin məktəbdə keçdikləri bir neçə dilin olmasına baxmayaraq attestatında hansı dil xarici dil kimi qeyd edilirsə, buraxılış imtahanında onlar  birmənalı olaraq, həmin dildən imtahan verirlər.

Əgər şagird ali məktəbə qəbul imtahanında buraxılış imtahanında verdiyi dil deyil, bir başqa dili seçmək istəyirsə, ona imkan yaradılır: “Aprelin 15-ə qədər elektron ərizə qəbulu davam edir. Həmin elektron ərizəyə daxil olub orada elektron ərizənin birinci hissəsində “qəbul imtahanının birinci mərhələsinin məlumatları” bölməsinə daxil oluruq. Avtomatik olaraq onun qarşısına “Azərbaycan dili – xarici dil bölməsi –ingilis dili” pəncərəsi açılacaq. Çünki şagird buraxılış imtahanını ingilis dilində verib. Şagird həmin pəncərədə 10 manat əlavə ödəniş edərək, dili dəyişə bilər. Bundan sonra şagird aprel ayının 28-də əlavə olaraq imtahana girərək, əlavə olaraq rus dilindən imtahan verəcək”.

Xanlar Xanlarzadə bunun DİM-dən qaynaqlanan məsələ olmadığını, yekun attestasiya qaydalarında nəzərdə tutulduğunu qeyd edib: “Yəni şagird buraxılış imtahanında attestatda yazılan dildən, ali təhsil üçün isə istədiyi dildən imtahan verə bilər. DİM müsabiqədə buraxılış imtahanında verilən dili deyil, aprelin 28 veriləcək dili nəzərə alacaq”.

7272
Əlaqədar
Bu gün 40 minə yaxın şagird imtahan verəcək
DİM imtahan binasına girənləri yeni texnologiya ilə yoxlayacaq
Dövlət İmtahan Mərkəzi tələbə qəbulu elan edir
Dövlət İmtahan Mərkəzi tələbələrin xahişini nəzərə alıb
Uşaqlar, arxiv şəkli

Müharibədən əziyyət çəkmiş uşaqlara göstərilən sosial-psixoloji dəstək gücləndiriləcək

4
(Yenilənib 23:15 27.11.2020)
Sənəddə Ermənistan–Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən əziyyət çəkmiş uşaqlara və onların ailələrinə sosial-psixoloji dəstək tədbirlərinin gücləndirilməsi öz əksini tapıb

BAKI, 27 noyabr — Sputnik. "Uşaqlara dair Strategiyanın həyata keçirilməsi üzrə 2020–2025-ci illər üçün Fəaliyyət Planı" yerli səviyyədə uşaqları müdafiə sistemini gücləndiməklə, ölkə üzrə uşaqları müdafiə mexanizminin təkmilləşdirilməsi və genişləndirilməsi istiqamətində tədbirlərin həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu, Prezident İlham Əliyevin 2020-ci il 27 noyabr tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilən "Uşaqlara dair Strategiyanın həyata keçirilməsi üzrə 2020–2025-ci illər üçün Fəaliyyət Planı"nda əksini tapıb.

Fəaliyyət Planında pandemiya və digər fövqəladə vəziyyətlər də nəzərə alınmaqla, uşaq hüquqlarının müdafiəsinə hərtərəfli yanaşma prinsipləri, xüsusi vəziyyətlərdə uşaqların bütün növ xidmətlərə təhlükəsiz çıxışında bərabərliyin təmin olunması məsələləri, xüsusilə Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən əziyyət çəkmiş uşaqlara və onların ailələrinə sosial-psixoloji dəstək tədbirlərinin gücləndirilməsi öz əksini tapıb. Eyni zamanda, xarici ölkələrdə münaqişə qurbanı olmuş və daha sonra ölkəmizə qaytarılmış Azərbaycan Respublikası vətəndaşı olan uşaqların cəmiyyətə reinteqrasiyası istiqamətində də fəaliyyətin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub.

Çətin həyat şəraitində, baxımsız və sosial təhlükəli vəziyyətdə olan uşaqların aşkarlanması və onların sosial müdafiəsi, reabilitasiyası, cəmiyyətə inteqrasiyası sahəsində tədbirlərin həyata keçirilməsi, eyni zamanda, ölkəmizdə alternativ qayğı xidmətlərinin inkişafı, həyatın bütün sahələrində uşaqlara qarşı zorakılığın qadağan olunması ilə bağlı qanunvericilik təkliflərinin işlənilməsi Fəaliyyət Planında xüsusi yer tutur.

4
Teqlər:
psixoloji yardım, sosial, reabilitasiya, əziyyət, müharibə, uşaqlar
Tərəvəz piştaxtası, arxiv şəkli

COVID-19 xəstələrini tez sağalda bilən qidalar

26
(Yenilənib 22:58 27.11.2020)
Alimlər COVID-19-dan sağalanlar üçün pəhriz tövsiyələri hazırlayıblar. Bu tövsiyyələr C, D vitaminləri və sink ilə zəngin qidaları qəbulunu ehtiva edir

BAKI, 27 noyabr — Sputnik. Britaniya alimləri COVID-19-un müalicəsini sürətləndirən məhsulları müəyyən ediblər. Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, qidaların immuniteti gücləndirməsini öyrənən araşdırmaçı Emma Derbşir və Con Delanj qida və qida əlavələrini təhlil ediblər. Araşdırmanın məqsədi COVID-19-dan sonra immuniteti bərpa edən və immuntetə yardım edən qidaları müəyyən etmək olub.

Müəlliflər tibbi qidalanmanın 65 yaşdan yuxarı insanların immunitet sisteminə təsirinə xüsusi diqqət yetiriblər.

İmmunitet sisteminin dörd komponenti var: T-limfositlər, B hüceyrələri, komplement sistemi və faqositlər. Belə ki, bu komponentlər daxil olan virus və bakteriyalara qarşı bir maneə rolunu oynayaraq vücudu infeksiyadan qoruyur.

İmmunitet anadangəlmə və adaptiv olur.

Ancaq hər iki immunitet funksiyası yaşla azalır. "İmmunitet yaşlanması"nın səbəblərindən biri də qida çatışmazlığıdır. Yaşlı insanlar bunu xüsusi immunitet qidası ilə doldurmalıdırlar. Bu, müəlliflərə görə, COVID-19 kimi ağır infeksiyalardan sonra reabilitasiya dövründə xüsusilə vacibdir.

"Zəif pəhriz, protein-enerji çatışmazlığı, vitaminlər və minerallar kimi mikroelement çatışmazlıqları suboptimal immunitet funksiyasına kömək etdiyinə dair kifayət qədər dəlil var. Bəzi pəhriz komponentləri - meyvələr, vitaminlər, antioksidantlar, minerallar və probiotiklər müqaviməti artırmağa kömək edir, tənəffüs viruslarına və xəstəliklərinə qarşı müqavimətdə əhəmiyyətli bir rol oynayır", - deyə tədqiqat müəllifləri yazırlar.

Alimlər COVID-19-dan sağalanlar üçün pəhriz tövsiyələri hazırlayıblar. Bu tövsiyyələr C, D vitaminləri və sink ilə zəngin qidaların qəbulunu ehtiva edir.

C vitamini, tənəffüs sistemi epitelisinin baryer funksiyasını gücləndirir, bu da patogenlərin inkişafını məhdudlaşdırır və alt tənəffüs yollarına enmələrinə maneə törədir.

Tədqiqatçıların fikrincə, bu, sətəlcəmin qarşısını alır. D vitamini güclü bir immunitet tənzimləyicisidir. Bəzi immun hüceyrələrin - B və T limfositlərin, makrofaqların və monositlərin səthində D vitamini reseptorları var, buna görə də bütün tənəffüs xəstəliklərində qoruyucu rol oynayır.

Müəlliflər C vitamini ilə zəngin brokkoli, qara qarağat, zənginləşdirilmiş səhər yeməyi və portağal; sink baxımından zəngin konservləşdirilmiş xərçəng, konservləşdirilmiş lobya və qaynadılmış yumurta və gündə 50 mikroqrama qədər D vitamini əlavələri qəbul etməyi məsləhət görürlər.

Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, belə bir pəhriz saxlamaq reabilitasiya müddətini qısaldır və COVID-19-dan sağalmanı sürətləndirir.

26
Teqlər:
immunitet, vitamin, xəstəlik, xəstə, qida, Koronavirus, epidemiya, COVID-19
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla