Uşaqlar məktəb bufetində, arxiv şəkli

Bəs sizdə bufet haradadır? - Təhsil arxasınca qaçarkən məktəbliləri yedizdirməyi unutdular

5010
(Yenilənib 21:32 01.11.2018)
Məktəb bufetlərinin yoxluğu və mərkəzləşdirilmiş qidalanmanın olmamasına görə məktəblilər keyfiyyətsiz zərərli energetik işçilər və məhsullarla qidalanır

Zarina Orucəliyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 1 noyabr – Sputnik Azərbaycan. Xırdalanda 2 saylı məktəbdə oxuyan ikinci sinif şagirdi hər gün özü ilə çantasında lunch box - yemək və dolu termos aparır. Bu isə onun onsuzda yüngül olmayan çantasını bir az da ağırlaşdırır. Axı dəftərlərlə yanaşı, balaca qızcığazın çantasında təxminən 10-a yaxın kitab və iş dəftəri də var. Aygün məktəbində yeməkxana olmadığı üçün özü ilə yemək aparmağa məcburdur. Dərslər bir neçə saat davam edir və təbii ki, qız nahara acır, qidalanmaq istəyir. Evə isə yalnız günorta saat 3-də qayıdır.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu gün tam rasionlu qidaların təqdim olunduğu bufet və yeməkxanaların yoxluğu Azərbaycanda məktəb təhsilinin az qala ən əsas probleminə çevrilib. Bu isə həm şagirdlər, həm də valideynlər üçün ciddi narahatlıq yaradır.

Əgər aşağı sinifdə oxuyan şagirdlər yeməyi evdən gətirirsə, yuxarı sinif şagirdləri tənəffüslərdə çipsilər və energetik içkilər almaq üçün yaxınlıqdakı mağazaya gedir. Bütün bunlar isə böyüyən nəslin sağlamlığına təsir edir və gələcəkdə xeyli sayda xəstəliklərin yaranması ilə nəticələnə bilər. Valideynlər övladlarının məktəbdə normal şəkildə qidalanması üçün pul ödəməyə hazırdır. Lakin hələ də məktəblərdə tam rasionlu naharın təşkili üçün şərait yaradılmayıb.

Təbii ki, məktəb bufetlərinin hər yerdə olmadığını demək olmaz. Lakin normal şərait Bakı şəhərində yerləşən çox əz məktəblərində təşkil olunub. Şəhərin mərkəzində yerləşən, təmirdən çıxmış məktəblərin öz yeməkxanası və menyusu var.

Bakı Şəhər Təhsil İdarəsindən (BŞTİ) bildirilib ki, məktəblərdə qidalanmanın təşkili diqqət mərkəzindədir. Bu, təsdiq edilən qanunverici aktlara uyğun olaraq tənzimlənir. Məsələn, təhsil müəssisələrində iaşə xidməti Nazirlər Kabineti tərəfindən müxtəlif illərdə verilən "Təhsil müəssisəsində iaşə və tibb xidmətinin təşkili Qaydası və Normalarının təsdiq edilməsi haqqında" Qərarına, "Təhsil müəssisələrində təhsil və tərbiyə alanların qidalanması üzrə Dövlət Standartı"na və "Təhsil müəssisələrinin tikintisinə, maddi-texniki təchizatına dair vahid normalar, ümumi sanitariya-gigiyena tələbləri, şagird yerləri ilə təminat normativlərinin təsdiq edilməsi haqqında" Qərarına uyğun norma və qaydalara əsasən aparılır və daim nəzarətdə saxlanılır.

"Təhsil haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunun 28.2. bəndinə əsasən, təhsil müəssisələrində iaşə xidməti təhsil müəssisəsi ilə iaşə xidməti göstərən hüquqi və fiziki şəxslər arasında bağlanan müqavilə əsasında həyata keçirilir.

Yəni, bu, özəl sahibkarlara məktəb yeməkxanalarını icarəyə götürməyə və orada yeməklər hazırlamağa imkan verir.

Lakin bu, nəzarətin olmaması anlamına gəlmir. Bu yaxınlarda Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi məktəb bufet və yeməkxanalarında yoxlamalara başlayıb.

Yeməkxana
© Sputnik
Yeməkxana

BŞTİ-dən qeyd olunub ki, yuxarıda göstərilən qaydalar nəzərə alınmaqla hazırda paytaxtın bir neçə məktəbində şagird və müəllimləri isti yeməklərlə təmin edirlər. Əgər digər məktəblərin bufetlərində də texniki təchizat və sahə standartlara uyğun olsa, onda gələcəkdə paytaxtın qalan məktəblərində də məktəbliləri isti yeməklə təmin etmək olar.

Ümumilikdə, ölkədə 4470 məktəb və yarım milyondan çox şagird var. Demək olar ki, hər gün uşaqların valideynləri övladlarının nə ilə qidalanması barədə düşünür. Qidalanmaya dair mərkəzləşdirilmiş obyektlər olsaydı, onda belə bir qayğı da olmazdı. Axı əksər uşaqlar qida axtarışında zərərli qidalarla qidalanır.

Təsdiq olunan normativlərə əsasən məktəb bufetlərində bunları satmaq qadağandır:

İstifadə müddəti bitmiş və aşağı keyfiyyətli qida məhsulu; Bir gün əvvəl hazırlanmış qida; Xarab olma əlamətləri olan meyvə-tərəvəz məhsulları; Baytarlıq nəzarətindən keçməmiş kənd təsərrüfatı heyvanlarının, balıqların və kənd təsərrüfatı quşlarının bütün növlərinin əti, içalat məhsulları (qaraciyər, dil və ürək istisna olmaqla), içalatı təmizlənməmiş quş, vəhşi heyvanların əti, suda üzən quşların yumurtası və əti; Qabığı çirklənmiş yumurta və həmçinin salmonellyoza görə qeyri-sağlam təsərrüfatdan olan yumurta; Germetikliyi pozulmuş bankada olan, köpmüş, paslı, deformasiyaya uğramış, etiketsiz konservlər; Termiki emala məruz qalmayan yaxıl noxud; Çirklənmiş və ya anbar ziyanvericiləri ilə yoluxmuş yarma, un, quru meyvələr və başqa məhsullar; Ev şəraitində hazırlanmış istənilən qida məhsulu və konservlər; Kremli şirniyyat məmulatları (piroq və tortlar) ; Termik emala məruz qalmayan, təbii halda olan kəsmik və xama; Ev şəraitində hazırlanmış qatıq; Göbələklər və onlardan hazırlanan məhsullar (kulinariya məmulatları) ; Termiki emala məruz qalmayan içkilər və morslar, kvas; Kənd təsərrüfatı heyvanlarının xəstəliyinə görə qeyri-sağlam təsərrüfatdan alınan, çəlləkdə saxlanılan, pasterizə edilməmiş və qaynadımamış süd; Təbii halda olan və kəsmiyin hazırlanması üçün istifadə olunan süd və qatıq, Termiki emaldan keçməmiş ətdən, quş ətindən, balıqdan hazırlanmış yeməklər; Sirkə, xardal, qıtıqotu, istiotlu bibər və digər (kəskin) ədviyyatlar, xəmiri acıdan naməlum tərkibli tozlar, Istiotlu souslar, ketçuplar, mayonezlər, qəlyanaltı konservlər, turşuya qoyulmuş tərəvəzlər və meyvələr; Təbii kofe, alkoqollu, energetik içkilər; Kulinariya yağları, donuz və qoyun piyi, marqarin və digər hidrogenləşdirilmiş yağlar; Qazlaşdırılmış içkilər; Bitki yağları əsasında süd məhsulları və dondurma; Saqqız, çipslər, Tərkibində etalon olan (0,5 faizdən artıq) qımız və turş süd məhsulları; Ət qiyməsi ilə hazırlanmış makaron, ətli blinlər, studentlər, doğramac, paştetlər, siyənək balığından farşmak, üzərinə şirə tökülmüş ətli və balıqlı yeməklər; Yumurtalı makaronlar, qayğanaq; Çox miqdarda yağ doldurulmuş dərin qablarda qızardılan piroqlar və ponçiklər.

Yaranan problemi şərh edən Elm və Təhsil Komitəsinin üzvü, deputat Musa Qasımlı belə bir problemin olduğunu inkar etməyib. O, bildirib ki, son illər məktəblərdə məktəblilərin qida ilə təmin olunması istiqamətində addımlar atılıb: "Şəhərlərdə demək olar ki, bütün məktəblərin bufet və yeməkxanaları var. Bufetlər əksər kənd məktəblərində də var. Lakin hələ də görüləsi işlər durur".

O, qeyd edib ki, bütün bunların müsbət addım olmasına baxmayaraq, qida məhsullarının keyfiyyətinə də diqqət ayırmaq lazımdır: "Hesab edirəm ki, bununla müvafiq icra orqanları məşğul olmalıdır. Məktəbə keyfiyyətsiz, vaxtı keçmiş qidaların gətirilməsinə yol vermək olmaz".

Məmurlar uşaqları necə faydalı və dadlı şəkildə qidalandırmaq məsələsini həll etdiyi bir vaxtda sonuncular aç qalmağa və ya keyfiyyətsiz "fast-food"larla zəhərlənməyə davam edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, 2018-ci il Təhsil Nazirliyi tərəfindən "Təhsildə keyfiyyət ili elan olunub". Keyfiyyət isə yalnız tədris prosesində yox, həmçinin uşaqların ac qalmaması da daxil olmaqla, bütün şəraitin təşkilində əsas olmalıdır.

5010
Teqlər:
məktəbli, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi, Bakı Şəhər Təhsil İdarəsi, ərzaq, qida, məktəb
Əlaqədar
Orta məktəblərdə informasiya fənninin tədris olunması təklif olunur
Qonşu ölkədə Azərbaycan dilli məktəblər məhv olur
Qaz balonunu anam alıb: Məktəbi bir-birinə vuran uşaq etiraf etdi
Azərbaycanın orta məktəblərində milli azlıqların dilləri tədris olunmağa başlayıb
"Ali məktəblərimizin qapıları xarici ölkə vətəndaşlarının üzünə həmişə açıq olub"
Həblər, arxiv şəkli

Hər birimizin köməyinə çatan dərmanlarla bağlı qorxunc xəbərdarlıq - öldürə bilər

9
(Yenilənib 16:21 26.11.2020)
"Hər xəstəliyə antibiotik istifadə edilə bilməz. Bəzən insanlar özləri özlərini antibiotiklərlə müalicə edirlər. Ona görə də antibiotiklər reseptsiz buraxılmamalıdır"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 26 noyabr — Sputnik. Azərbaycanda antimikrob dərmanların apteklərdə əhaliyə sərbəst satışı qadağan olunmalıdır. Bununla bağlı dövlət qurumları lazımi dəstək verməlidir. Bunu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri Hande Harmancı deyib. Onun sözlərinə görə, bu preparatlara əlçatanlığını azaltmaq lazımdır. "İnsanların antibiotiklərə qarşı davamlılığı ölçülməlidir. Bunun üçün Azərbaycanın lazımi laboratoriyaları var. Həmçinin, maarifləndirmə də olmalıdır. Bu gün apteklərdə hər kəs istənilən antibiotiki ala bilər. Bu cür dərmanlar açıq satışda var və buna heç bir nəzarət yoxdur. Bu, bizim problemimiz idi".

Qeyd edək ki, antibiotiklər yüngün soyuqlama zamanı hər birimizin köməyinə çatır. Ona görə də antibiotiklərin reseptlə satılması əhali tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Sputnik Azərbaycan antibiotiklərin reseptsiz satışının fəsadlarını araşdırıb.

Professor Adil Qeybulla Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında antibiotiklərin reseptsiz satışının məhdudlaşdırılması ilə bağlı təklifləri dəstəklədiyini bildirib. A.Qeybulla deyir ki, apteklərdə antibiotiklərin reseptsiz satışı qanunda olan boşluqdan irəli gəlir. Onun sözlərinə görə, xarici ölkələrdə antibiotiklər reseptlə satılır:

"Antibiotiklərin həkim təyini olmadan istifadəsi çox risklidir. Bu, hətta ölümə belə gətirib çıxardır. Koronavirusun müalicəsində antibiotiklərdən istifadə məsləhət görülmür. Çox təəssüf ki, insanlar evdə müalicə zamanı kortəbii antibiotiklərdən istifadə edirlər. Bu isə anafilaktik şok, allergik təsirlər göstərə bilər. Antibiotiklərdən həkim təyinatı olmadan istifadə qulağı kar edə, böyrək problemlərinə səbəb ola bilər. Sovet dövründə antibiotiklərdən istifadə geniş yayılmışdı. İndi də bəzi insanlar həkim təyinatı olmadan antibiotikləri alaraq istifadə edirlər. Təbii ki, buna son qoyulmalıdır".

Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və Sanitariya-Epidemioloji Nəzarət Şöbəsinin müdiri Nəzifə Mürsəlova Ümumdünya Antimikrob Preparatlardan Düzgün İstifadəyə dair Maarifləndirmə Həftəsinə həsr olunmuş virtual mətbuat konfransında bildirib ki, hazırda antibiotiklər reseptlə buraxılan dərmanlar sırasındadır: "Bu gün apteklərdə hər kəs istənilən antibiotiki ala bilər. Bu cür dərmanlar açıq satışda var və buna heç bir nəzarət yoxdur. Bu, bizim problemimiz idi. Bu məsələ qanunvericilikdə tənzimlənir, təəssüf ki, bu tənzimlənmə kağız üzərində qalır. COVID-19 dövründə problem daha da artdı. Bu qanunvericiliyin yerlərdə işləməsi istiqamətində işlər gücləndirilməli, ona nəzarət artırılmalıdır. Dövlət səviyyəsində bu məsələyə sərt nəzarət olmalıdır".

Koronavirusdan ölüm artır - Səbəblər virusun özü qədər qorxuludur>>

Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü, deputat Müşfiq Məmmədli Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, antibiotiklərin satışı "Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında" qanunla müvafiq qaydada tənzimlənir:

"Bu, qanunvericilikdə olan hər hansı boşluq yox, qanunun icrası ilə bağlı problemdir. Qanunların icra müxanizmi NK-nın müvafiq qərarları ilə tənzimlənir. Ola bilər ki, bu məsələ də icra mexanizmində yaranan anlaşılmazlıqla bağlı ola bilər. Qanun antibiotiklərin satışını kifayət qədər tənzimləyir. İşçi qaydada təlimatlarla bu məsələyə baxılmalıdır", - deyə deputat bildirib.

M.Məmmədli bildirir ki, antibiotiklərin kortəbii təyini mənfi təsirə səbəb ola bilər. Koronavirusla mübarizədə isə bu, daha təhlükəlidir: "Çünki koronavirusa yüngül yoluxmada müalicə əsasən orqanizmin gücləndirilməsi, immun sisteminin möhkəmləndirilməsi ilə bağlı aparılır. Antibiotiklərdən istifadə isə orqanizmi, immun sistemini zəiflədir. Bu, o demək deyil ki, xəstələrə antibiotik ümumiyyətlə təyin olunmamalıdır. Sadəcə olaraq bunun üçün tibbi göstəriş olmalıdır. Hər xəstəliyə antibiotik istifadə edilə bilməz. Bəzən insanlar özləri özlərini antibiotiklərlə müalicə edirlər. Ona görə də antibiotiklər reseptsiz buraxılmamalıdır. Bu, beynəlxalq təcrübəyə əsaslanır. Antibiotiklər həkimlərin təyinatı ilə resept əsasında satılmalıdır".

9
Teqlər:
Müşfiq Məmmədli, Nəzifə Mürsəlova, Adil Qeybulla, antibiotik, Koronavirus, epidemiya, COVID-19
Koronavirus testi, arxiv şəkli

TƏBİB Azərbaycanda koronavirus testlərinin bitməsi barədə məlumatlara aydınlıq gətirdi

10
(Yenilənib 19:41 26.11.2020)
Bu problemin aradan qaldırılması məqsədilə, simptomsuz təmaslılardan testlərin götürülməsinə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulması qərara alınıb.

BAKI, 26 noyabr - Sputnik. Azərbaycanda koronavirus (COVID-19) ilə əlaqədar aparılan testlərin bitməsi barədə yayılan məlumatlar həqiqəti əks etdirmir.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a TƏBİB-dən məlumat verilib. 

"Bildiririk ki, ölkəmizdə koronavirusun diaqnozu üçün kifayət qədər test ehtiyatı mövcuddur. Sadəcə olaraq, gün ərzində götürülən testlərin sayı çox olduğundan bu, laboratoriyaların iş gücünə təsir göstərir. Nəticədə, təbii olaraq testin nəticələri bir qədər gecikmiş olur", - TƏBİB bildirib.

Məlumatda o da qeyd olunub ki, bu problemin aradan qaldırılması məqsədilə, simptomsuz təmaslılardan testlərin götürülməsinə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulması qərara alınıb.

"Hazırda ölkədə 37 laboratoriya mövcuddur. Bu laborotoriyalarda gündəlik 10 000 testin aparılması nəzərdə tutulurdu, artıq müraciətlərin sayı çox olduğundan gün ərzində laboratoriyalara daxil olan test nümunələri nəzərdə tutulduğundan 2 dəfə (19178 test) artıb", - deyə məlumatda bildirilir. 

10
Teqlər:
test, korona virusu, Koronavirus, epidemiya, COVID-19, Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi, TƏBİB

Rusiyalı sülhməramlılar Laçın dəhlizində təhlükəsizliyə necə nəzarət edirlər video

0
(Yenilənib 15:04 26.11.2020)
Rusiyalı sülhməramlıların Laçın dəhlizi ilə nəqliyyat hərəkətinin təhlükəsizliyini necə təmin etdiyini videoda izləyin.

Dağlıq Qarabağda Rusiya sülhməramlıları üçtərəfli sülh razılığı və atəşkəs rejiminin təmin edilməsinə nəzarət edir. 

Hərbçilər təmas xəttində yerləşən 23 müşahidə məntəqəsindən vəziyyəti gecə-gündüz müşahidə edir. Sülhməramlılar həm də Laçın dəhlizi boyunca hərəkətin təhlükəsizliyini təmin edirlər.

Kəlbəcərə ilk daxil olan Azərbaycan hərbçiləri - FOTOLAR>>

İstehkamçılar hərbi əməliyyatlardan zərər çəkən əraziləri minalardan təmizləyirlər. Mühəndis bölmələri yolları təmizləyir, bölgədə nəqliyyat hərəkətinin tənzimlənməsinə yardım edir, habelə yaşayış məntəqələrinin su, enerji və istilik tədarükünü bərpa edir.

0