Arıçı Hikmət Əliyev

Təcrübəli arıçı: “Bal benzindir ki, yansın?”

13002
(Yenilənib 16:36 27.10.2018)
"Adi qaşıqla yeyəndə bal qana 13 dəqiqəyə qarışır, amma suya qarışdırıb içəndə 7 dəqiqəyə"

Təranə Xudabaxşiyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 27 oktyabr — Sputnik. Artıq bir neçə ildir ki, Bakıda bal yarmarkası təşkil olunur. İnsanların əksəriyyəti təmiz bal almaq üçün məhz payız fəslində bal yarmarkasının açılmasını gözləyir. Amma bəzi şəxslər var ki, hələ də yarmarkada satılan balın keyfiyyətinə şübhə edir.

Maraqlıdır, yaranmış bu şübhələrə necə son qoymaq olar? Ümumiyyətlə xalis balla saxta balı bir-birindən hansı üsullarla ayırd etmək olar? Necə edə bilərik ki, fırıldaqçı bal satanların "qurbanına" çevrilməyək?

Sputnik Azərbaycan-ın əməkdaşının mövzu ilə bağlı suallarına peşəkar arıçı Hikmət Əliyev aydınlıq gətirib. Otuz bir ildir arıçılıqla məşğul olan Biləsuvar sakini bu sahənin bir çox sirrini əməkdaşımızla bölüşüb.

- Bal yarmarkası başlayandan hər kəsi bir sual maraqlandırır - yarmarkada satılan balların hamısı təmiz və keyfiyyətlidir?

- Keçən illərə baxanda, hər il daha keyfiyyətli işlər aparılır. Əvvəl yarmarkada keyfiyyətsiz İran balları satılırdı. Biz arıçılar onları tanıyırdıq, amma vətəndaşlar yox. İndi artıq belə deyil. Bu il laboratoriyadan keçən ballar yarmarkaya buraxılıb. Bu yarmarkada məni qane etməyən isə arıçılıqdan uzaq insanların burada iştirak etməsidir. Onların bəzilərinin arıçılıqdan anlayışları yoxdur.

- Deyilənə görə, kibrit, kağız və başqa vasitələr ilə balın təmiz olmasını yoxlamaq olur. Doğrudurmu?

- Bunu da qeyri-peşəkar arıçılar edir. Onlar insanları aldadır. Keçən dəfə xanım məndən bal alırdı və kibriti yandırıb balın içinə saldı. Deyirəm nə edirsiz? Deyir ki, "balın keyfiyyətini yoxlayıram". Kibrit balın içində söndü. Qadın deyir ki, "kibrit sönməli deyildi". Mən də gülərək dedim ki, "bal benzindir ki, yansın?"

- Bəs balın keyfiyyətini necə yoxlamaq olar?

- Balda nişastanın keyfiyyətini yod ilə yoxlamaq olur. Balı suya qatandan sonra tərkibində nişastanın olub-olmadığını yoxlamaq olur. Amma balın digər keyfiyyətlərini hər hansı təcrübə ilə bilmək olmur. Bəziləri kağıza tökürlər, kibritə salıb sonra yandırırlar. Bunların heç bir məntiqi əsası yoxdur. Ya da arıçılar balı qaldırıb yuxarıdan süzürlər. Bal bir az süzüləndə qırılır. Mürəbbədə də belə olur. Bu alıcını cəlb etmək üçün balçıların uydurduqları yalandır. Bir də balçılar alıcıları onunla aldadırlar ki, eyni balı müxtəlif bal növü kimi satıcıya təklif edirlər. Məsələn, bir balı müxtəlif şəxslərə biam, may balı, çökə, qaratikan və digər bal növü kimi təklif edirlər. Bir sözlə, alıcıların məlumatsızlığından istifadə edirlər.

- Balın hansı növləri olur və nə kimi faydaları var?

- Məsələn, insanların az eşitdiyi qarabaşaq balıdır. Azərbaycanda az istehsal olunur. Biz də qarabaşaq balı istehsal edirik. Ağsuda 500 hektar qarabaşaq əkilmişdi. Arılarımızı ora aparırıq və qarabaşaq balı əldə edirik. Bu bal mikroelementlərinə görə ən zəngin baldır. Ümumiyyətlə, qara ballarda - qarabaşaq, şabalıd ballarında mikroelementlər çox olur. Amma açıq rəngli ballarda isə antiseptilik daha güclü olur. Bu ballar isə immunitetin güclənməsi, soyuqdəymə, bronxlar üçün daha effektlidir.

Balda lisizin maddəsi var. Bu balın üz qabığında, yəni qaymağında daha çox olur. Çox insan bilmir, amma baldansa balın qaymağında lisizin maddəsi 10 dəfə çoxdur, A vitamini isə yerköküdən 400 dəfə çoxdur. Bununla müalicə də çox əhəmiyyətlidir. Belə ki, bağırsaqları yağlayır, mədə-bağırsaq sisteminiт işini yaxşılaşdırır. Bunu yeməkdən sonra 15 dəqiqə çeynəyirsən. Bu zaman diş dibini, boğaz və burun problemini, mikrobları məhv edir. Sentyabrdan may ayına kimi bunu çeynəsəniz, 4 illik immunitet yaradır. Maraqlısı odur ki, insanların bunlardan məlumatı yoxdur.

- Müştərilərinizə daha çox hansı bal növünü məsləhət görürsünüz?

- Bəzən deyirlər ki, təmiz bal boğazı yandırmalıdır. Bu, belə deyil. Balın boğazı yandırıb-yandırmaması çiçəkdən asılıdır. May balları yumşaq olduğundan boğazı yandırmır, amma şabalıd balı boğazı yandırır. Şəkər xəstələri üçün fruktozası çox olanlar məsləhətdir. Belə ballar gec xarlanır. Məsələn, biyan balı var, yaponlar bu balı çox alır. Gəzəngi adlı bal da var. Gəzəngi balının rəngi həmişə tünd olur. İnsan üçün xeyirlidir. Amma arı üçün ziyanlıdır. Çünki soyuq ərazilərdə gəzəngidən bal hazırlayan arıların qarnı ağrıyır. Arılar isti yerlərdə qarnını boşaldır, amma soyuqda yox. Gəzəngi balını arılar xüsusi cücülərin şam ağaclarında qoyduğu ifrazatdan hazırlayır. Türkiyədə buna can balı deyirlər və geniş yayılıb. Bizdə də meşə ərazilərində daha çox olur.

- Dağ balı daha keyfiyyətlidir, yoxsa aran?

- Bəzən mübahisə edirlər ki, dağ balı daha keyfiyyətlidir. Bu, belə deyil. Hər balın öz keyfiyyəti var. İnsanlar aran zonasının adını eşidəndə bal almaq istəmirlər. Amma bu, səhv yanaşmadır. Hər balın öz keyfiyyəti var.

- Balı necə yemək daha çox xeyirlidir?

- Balı ilıq suda qarışdırıb yemək daha çox effekt verir. Belə ki, adi qaşıqla balı yeyəndə bal qana 13 dəqiqəyə qarışır, amma suya qarışdırıb içəndə isə 7 dəqiqəyə. Xeyri isə budur ki, öd yollarını açır, qaraciyərin, böyrəyin fəaliyyətini artırır. Həzm problemini həll edir. Balı çox yemək də lazım deyil, 30 qram bal kifayət edir.

Ənənəvi illik bal yarmarkası
© Sputnik / Murad Orujov

- Hər kəsi maraqlandıran suallardan biri də balın xarlanması ilə bağlıdır. İstərdim ki, buna da aydınlıq gətirəsiniz.

- Balın xarlanması tərkibində olan qlükoza, fruktoza və milsozadan asılıdır. Qlükoza çox olanda, bal tez xarlanır, balın tərkibində fruktoza çox olanda isə gec xarlanır. Amma deyim ki, bal mütləq xarlanmalıdır. Bal var 1 ilə, bal da var 5 ilə xarlanır. Bu, sadəcə balın tərkibindən asılıdır.

- Builki yarmarkada satışdan razı qaldınız?

- Bu il bal baha oldu. Çünki havaların yağışlı olması səbəbindən meşə və qarabaşaq balının məhsulu az oldu. Amma aran zonasında bal yaxşı oldu. Ona görə aran balını ucuz verə bildik, digərlərini yox.

13002
Əlaqədar
Məşhur "Miki balı" və haramı sevməyən arılar
Arı Qax sakinini xəstəxanalıq etdi
"Arı sancmasından ölən" gəncin valideynləri bir ildir ki, fəryad edir
Arıçılıqla məşğul olanlara şad xəbər
Arıçıdan həyəcan təbili: Hər dəfə pambığa dərman səpiləndə arılar məhv olur
Azərbaycan bayrağı

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 102 il ötür

5
(Yenilənib 22:20 27.05.2020)
Azərbaycan Demokratik Respublikası gərgin və mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bildi.

BAKI, 28 may - Sputnik. Bu gün Azərbaycanda Respublika Günü qeyd olunur.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, 28 May 1918-ci il tarixində müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 102 il ötür.

1990-cı ildən Respublika Günü dövlət bayramı kimi qeyd edilir.

Bakıda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin şərəfinə İstiqlal bəyannaməsi abidəsi ucaldılıb.

1917-ci ildə Rusiyada baş vermiş Fevral inqilabı nəticəsində Çar İmperiyası devrildi. Ölkədə çarizmin məzlum vəziyyətə saldığı xalqların milli hərəkatı başlandı. 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918-1920) – müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət yaradıldı. Bu respublika azərbaycanlıları tarixi yaddaşında Azərbaycan dövlətçiliyinin ilk təcrübəsi kimi iz qoyub.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə tərəfindən əsası qoyulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti türk və İslam dünyasında ilk parlamentli respublika və ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət nümunəsi idi.

Azərbaycan müvəqqəti hökumətinin ilk başçısı isə Fətəli Xan Xoyski idi. 10 gün Milli Şura Tiflisdə işlədikdən sonra Gəncəyə köçürülüb. Yalnız 1918-ci ilin sentyabrında Türkiyə ordusunun rəhbərliyi ilə – Bakı daşnak-rus qüvvələrdən təmizləndikdən sonra milli hökumət Gəncədən Bakıya köçdü.

Müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti qısa ömründə böyük nailiyyətlər və qalibiyyətlər əldə edib. İlk dəfə qadınlara seçim hüququ tanıyan və qadın–kişi bərabərliyini təmin edən cümhuriyyət o cümlədən milli ordu, milli pul, demokratlaşma, milli bank, azad seçkilər, beynəlxalq əlaqələr və beynəlxalq ictimayyət tərəfindən Azərbaycan istiqlalının rəsmiyyətə tanınması, Azərbaycanın bütövlüyünü təmin etmək, iqtisadi islahat və s. müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti təmin edib.

Azərbaycan Demokratik Respublikasını rəsmi surətdə tanıyan ilk dövlət Osmanlı dövləti olub (4 iyun 1918-ci ildə).

1918-ci il 9 noyabr tarixində M.Ə.Rəsulzadənin təklifi əsasında Azərbaycan Demokratik Respublikasının üç rəngli bayrağı qəbul edilib. O zamana qədər Azərbaycan Demokratik Respublikasının bayrağı qırmızı rəngdəydi.

Azərbaycan Demokratik Respublikası gərgin və mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bildi. Təəssüflər olsun ki, müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti iki yaşına çatmadan bolşeviklərin hücumuna məruz qalıb müvəqqəti olaraq devrildi. Sovetlər Birliyi, Azərbaycanı məcburi surətdə öz tərkibinə daxil etdi. Bolşeviklər tərifindən devirlməsinə baxmayaraq, istiqlal ideyası yenilmədi və 1991-ci ildə Sovet İmperiyasının dağılması ilə Azərbaycan yenidən öz müstəqilliyini elan etdi.

5
Marixuana nümunələri, arxiv şəkli

Şəkidə 1 tondan artıq narkotik tərkibli bitki məhv edilib

1
(Yenilənib 21:22 27.05.2020)
Rayonun İkinci Biləcik kəndi ərazisində ümumi çəkisi 1 ton 172 kq yabanı halda bitən 7321 ədəd narkotik tərkibli çətənə bitkiləri aşkar edilib.

BAKI, 27 may — Sputnik. “Xaş–xaş 2020” əməliyyat-axtarış və profilaktiki tədbirlər planına uyğun olaraq Şəki Şəhər Rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən yabanı halda bitmiş narkotik tərkibli bitkilərin aşkar olunaraq məhv edilməsi istiqamətində əməliyyat tədbiri keçirilib.

Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin Şəki regional qrupundan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, rayonun İkinci Biləcik kəndi ərazisində ümumi çəkisi 1 ton 172 kq yabanı halda bitən 7321 ədəd narkotik tərkibli çətənə bitkiləri aşkar edilib. Həmin bitkilər kökündən çıxarılıb və yandırılaraq məhv edilib.

1