Təzə Bazar Ticarət Mərkəzi

Qida sektorunda çalışanlar hazırlıqsız yaxalanıblar ortaya ciddi problem çıxıb

6453
(Yenilənib 17:30 09.10.2018)
"Azərbaycanda qida sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlər tam oturuşmayıb"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 oktyabr — Sputnik. "Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (QTA) tərəfindən 1 iyul 2018-ci il tarixindən etibarən qida zəncirinin bütün mərhələlərində iştirak edən sahibkarlıq subyektlərinin qeydiyyatı və dövlət reyestrinin aparılmasına başlanılıb. Təəssüf ki, qeydiyyatın başlamasından xeyli vaxt keçməsinə və prosedurun kifayət qədər asan olmasına baxmayaraq, qida məhsulları sahəsində fəaliyyət göstərən bir çox sahibkarlıq subyektləri müəyyən olunmuş vaxt çərçivəsində qeydiyyatdan keçmək üçün müraciət etməyib".

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) dosenti Elşən Bağırzadə
© Photo : UNEC-in mətbuat xidməti
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) dosenti Elşən Bağırzadə

Bu barədə QTA açıqlama yaymışdı. Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) dosenti Elşən Bağırzadə və professoru Elşad Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamalarında bu problemin əsas səbəblərinə aydınlıq gətiriblər.

Elşən Bağırzadə deyib ki, ölkəmizdə bu problemin əsas səbəblərindən biri qida sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlərin oturuşmuş olmamasıdır: "Bunlar uzun müddət bu sahədə fəaliyyət göstərən şirkətlər deyil. Burada söhbət təkcə istehsalçılardan yox, eyni zamanda xidmət sahələrindən gedir. Müəyyən qədər bunlara hazırlıq imkanı vermək olardı. Çünki bizdə bu sahə o qədər də stabil deyil. Oradakı subyektlər uzun müddət fəaliyyət göstərənlər deyil. Məsələn, hazırda Azərbaycanda restoranlar şəbəkəsinə baxsaq, bunun kifayət qədər dinamik olduğunu görərik. Belə ki, açılır, bağlanır, qısa müddət fəaliyyət göstərir və yerini dəyişir. Burada müəyyən qədər çətinlik olacaq".

Onun fikrincə, ölkəmizdə qida sektorunda olan bir sıra normalara əməl olunmur: "Bu da ciddi problemlər yaradır. QTA bu işin üzərinə ciddi şəkildə düşüb. Qida sektorunda kiçik sahibkarların geniş yayılması bir tərəfdən yaxşı olsa da, amma normalara əməl etmək, yüksək standartlar tətbiq etmək baxımından mənfi təsir göstərir. Ona görə də dövlət bu istiqamətdə müəyyən güzəştlər tətbiq edə bilər. Dövlət onların müvafiq sertifikatlar almasına, standartlara əməl etməsinə yardım edə bilər. Ən əsası burada maarifləndirmə işləri aparılmalıdır".

Təmiz qida
© Karikatura
Təmiz qida

"Kiçik sahibkarların bəlli bir sektorda geniş yayılması zəruri dövlət və beynəlxalq standartları tətbiq etməyi çətinləşdirir. Çünki bunlar o standartlara əməl etdikcə maya dəyərləri yüksəlir və bu da rentabelliyi aşağı salır. Ona görə də onlar o qədər də maraqlı olmurlar" — deyə ekspert bildirib.

E.Bağırzadənin qənaətincə, ölkəmizdə ən böyük problemlərdən biri ayrı-ayrı sektorlarda professional birliklərin olmamasıdır: "Məsələn, restoranlar şəbəkəsində çalışan sahibkarların birlikləri olmalıdır və onlar dövlətlə işləməlidirlər. Hətta bir sıra ölkələrdə hər hansı bir şirkəti qeydiyyata alan zaman ilk növbədə onların birliklərə üzv olmaları tələb edilir. Üzv olma nəticəsində şirkətlər daha da institusionallaşır, daha çox informasiya ilə təmin olunurlar. Həmin birliklər vasitəsilə dövlət maarifləndirmə və digər nöqteyi-nəzərdən onlara təsir göstərir".

Transxəzər nəqliyyat dəhlizinin perspektivlərinə həsr olunmuş dəyirmi masa
© Sputnik / Murad Orujov
Dövlət İqtisadiyyat Universitetinin professoru Elşad Məmmədov

Ekspertin sözlərinə görə, ancaq inzibati rıçaqlarla bu işi həll etmək mümkün deyil: "Dövlət qeydiyyatı ilə yanaşı, birliklərə üzv olmaq da çox vacibdir. Məsələn, Azərbaycanda taksi fəaliyyəti ilə məşğul olanların heç bir birliyi yoxdur. Dövlət hər hansı bir standartı tətbiq etmək, qaydalara dəyişiklik etmək istəyərkən danışa, müzakirə apara biləcəyi birliklər yoxdur. Qida sektoru da eynilə bu vəziyyətdədir. O baxımdan, bu istiqamətdə də işlər aparılmalıdır, qida sektorunda çalışanlar təşkilatlanmalıdır".

Professor Elşad Məmmədov isə deyib ki, burada prosesə diferensial yanaşmaq lazımdır: "Bəzi hallarda sahibkarlar qanunauyğun fəaliyyət göstərməkdən yayınırlar. Digər hallarda isə müvafiq dövlət institutları və mexanizmləri qanunauyğun və iqtisadi proseslərə adekvat hərəkət etməyiblər. Bir sıra hallarda özəl sektorun nümayəndələri çalışırlar ki, maksimum şəkildə aidiyyatı dövlət qurumları, institutları ilə təmasda olmasınlar".

Onun sözlərinə görə, son illərdə bu istiqamətdə müsbət dəyişikliklər gedir: "Artıq QTA-nın son aydakı fəaliyyəti də göstərir ki, qida sektoruna aid müəssisələr qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş formada və qeydiyyatdan keçərək fəaliyyət göstərməlidirlər. Çünki bu, alternativsiz, bütün dünyada qəbul edilmiş bir yoldur. Azərbaycanda artıq bu istiqamətdə çox ciddi müsbət dəyişikliklər var. Dövlət qeydiyyatının reallaşması zəruridir və alternativsiz yoldur".

Qeyd edək ki, qida təhlükəsizliyi üzrə qeydiyyata alınmış subyektlər dövlət reyestrinə daxil edilir və həmin subyektlərə reyestrdən çıxarış verilir. Qida təhlükəsizliyi üzrə qeydiyyata alınmamış təsərrüfat subyektlərinin fəaliyyəti qadağandır. Bununla bağlı olaraq, QTA qida zəncirinin bütün mərhələlərində iştirak edən sahibkarlıq subyektlərini öz fəaliyyətlərini qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə həyata keçirməyə dəvət edir və bildirir ki, qanunsuz fəaliyyət göstərən sahibkarlıq subyektləri ilə bağlı, qanunvericiliyin tələbləri çərçivəsində, ciddi tədbirlər həyata keçiriləcək.

6453
Teqlər:
QTA, qeydiyyat, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi, iş adamı, Elşən Bağırzadə, Elşad Məmmədov, sahibkar
Əlaqədar
"Azərbaycan qida təhlükəsizliyi sahəsində böyük yol qət edib"
Diqqət: Bu qidaların satışı qadağan olunub
Zərərli olsalar da, xeyirlidirlər: Bu qidalardan imtina etməyin
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən sərt balıq xəbərdarlığı gəldi
Bu qidaları təkrar qızdırmaq olmaz – Təhlükəli olur
“Kəlbəcər”  tankeri

Odessada dizayn olunan "Kəlbəcər" suya salınıb - VİDEO

1
(Yenilənib 19:27 06.08.2020)
Unikal dizaynı ilə seçilən və texniki göstəricilərinə görə geniş imkanlara malik bu gəmi Bakı Gəmiqayırma Zavodunda inşa edilmiş sayca ikinci neftdaşıyan tankerdir

BAKI, 6 avqust — Sputnik. "Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin (ASCO) sifarişi ilə "Bakı Gəmiqayırma Zavodu" MMC-də inşa edilən "Kəlbəcər" neftdaşıyan tankeri növbəti mərhələsinin tikintisinin aparılması üçün suya salınıb. Bu barədə "Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi" QSC-dən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumatda bildirilib.

Qeyd olunub ki, gəminin gövdə hissəsinin inşası 100% başa çatıb. Qalan tamamlanma işləri Gəmiqayırma Zavodunun yanalma körpüsündə davam etdiriləcək. Bu məqsədlə "Kəlbəcər" tankeri zavodun tikinti-quraşdırma sahəsindən üzən dok üzərindən hidravlik arabacıqlar vasitəsilə suya salınıb.

Qeyd edək ki, bu gəminin konsepsiyası Odessa Dəniz Mühəndisliyi Bürosu və ASCO-nun təcrübəli mütəxəssisləri ilə birgə hazırlanıb. Volqa-Don MAX layihəsi olan gəmi maksimum yükgötürmə qabiliyyəti ilə Volqa-Don çayından keçmək imkanına malikdir.

Yeni nəsil "Kəlbəcər" tankerinin uzunluğu 141, eni 16.9, bortunun hündürlüyü isə 6 metrdir. 15 nəfərlik heyətlə idarə edilən gəmi saatda 10 knot sürətlə hərəkət edə biləcək. Tanker xam neft və neft məhsulları daşınması üçün nəzərdə tutulmuş ümumi tutumu 9212 kub metr olan 6 yük çəninə malikdir. Dedveyti dənizdə 7,875 T və çayda 5,447 T olan gəmi hər biri 1,200 kW gücə malik iki ədəd "Wartsila" istehsalı mühərriklərlə təchiz edilib.

Zavodun yanalma körpüsündə istismar sınaqları başa çatddıqdan sonra "Kəlbəcər" tankerinin dəniz-istismar sınaqlarına başlanacaq.

Yeni nəsil "Kəlbəcər" tankerinin xarici sularda istismarı nəzərdə tutulur.

Unikal dizaynı ilə seçilən və texniki göstəricilərinə görə geniş imkanlara malik bu gəmi Bakı Gəmiqayırma Zavodunda inşa edilmiş sayca ikinci neftdaşıyan tankerdir. Ötən ilin sonunda istismara verilmiş "Laçın" adlı ilk tanker artıq üçrəngli bayrağımız altında xarici sularda istismar olunur. Eyni zamanda, ASCO-nun sifarişinə uyğun olaraq daha iki ədəd eyni tipli gəminin tikintisi işləri də qrafikə uyğun davam edir.

Bununla belə, hazırda ASCO-nun donanmaları üçün zəruri olan müxtəlif təyinatlı gəmilərin inşası ilə bağlı Gəmiqayırma Zavodu ilə danışıqlar davam etdirilir.

1

Salam, dəniz! Biz gəldik...

4
(Yenilənib 19:25 06.08.2020)
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah çimərliklərlə bağlı qadağanı müəyyən qaydalara riayət etmək şərtilə aradan qaldırıb. Bu hadisə dəniz istirahəti həvəskarlarının sevincinə səbəb olub və paytaxt əhalisi Abşeron çimərliklərinə axışıb.

 

BAKI, 6 avqust — Sputnik. Yayın sonunadək çox az vaxt qalıb. Azərbaycanın çimərlikləri koronavirus pandemiyası səbəbindən yay mövsümünün əvvəlindən indiyədək bağlı idi. Avqustun 5-də Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah çimərliklərlə bağlı qadağanı müəyyən qaydalara riayət etmək şərtilə aradan qaldırıb. Bu hadisə dəniz istirahəti həvəskarlarının sevincinə səbəb olub və paytaxt əhalisi Abşeron çimərliklərinə axışıb. Abşeron sahillərində vəziyyətin necə olduğuna Sputnik Azərbaycan-ın fotolentində baxın.

Koronavirus pandemiyasına görə gecikmiş çimərlik mövsümü bu il çox çəkməyəcək. Abşeron, Sumqayıt, Lənkəran, Xaçmaz, Siyəzənin bütün çimərliklərində, eləcə də Azərbaycanın bir sıra digər şəhər və rayonlarında çimməyə qadağa qaldırılsa da, karantin dövrü qaydalarına və tibbi-profilaktik tədbirlərə riayət etmək məcburidir.

İstirahət edənlər heç bir icazə olmadan dənizdə çimməyə gedə bilərlər. Lakin əvvəlcədən xüsusilə yaradılmış cimerlik.az portalında çimərliyin dolu olub-olmadığını yoxlamaq lazımdır.

Hər bir çimərlikdə istirahət edənlər üçün kvota müəyyən olunub və ASAN könüllüləri buna nəzarət edirlər. Çimərliklərin doluluq səviyyəsi portalda yaşıl, sarı və qırmızı rənglərlə təsvir olunur. Çimərlik dolursa, vətəndaşlar bunu əvvəlcədən öyrənirlər.

Həmçinin çimərliklərdə sosial məsafə və gigiyena qaydalarına riayət etmək lazımdır.

Beləliklə, dəsmalları, çətirləri və çimərlik kostyumlarını götürərək təcili isti Xəzər sahillərinə gedin ki, qarşıdan gələn qış üçün bolluca D vitamini toplaya biləsiniz.

4
  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

  • © Sputnik / Murad Orujov

    Bakıda karantin rejiminin yumşaldılmasından sonra Buzovna çimərliyi

Teqlər:
fotolent
Kalkulytor və qələm, arxiv şəkli

Həyəcan təbili - Gələn il iqtisadi göstəricilərimiz ürəkaçan olmayacaq, əgər...

37
(Yenilənib 20:17 06.08.2020)
Professor: "Büdcə kəsirinin maliyyələşməsini Mərkəzi Bank tərəfindən pul emissiyası hesabına etməliyik. Mərkəzi Bank pul çap edərək iqtisadiyyatda canlanmanı təmin etməlidir. Bu yanaşma olmasa, ilin sonuna kimi ÜDM-in azalmasının şahidi ola bilərik"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 6 avqust — Sputnik. "Büdcə siyasəti ilə bağlı bu gün bir çox suallar yaranır, çünki dünya iqtisadiyyatında vəziyyət olduqca mürəkkəbdir. Bu proseslər yalnız pandemiya ilə bağlı deyil, dünya iqtisadiyyatı çox dərin tənəzzül dövrünə daxil olub. Bu, uzun müddətli olacaq. O baxımdan Azərbaycanda iqtisadi idarəetmə siyasəti, o cümlədən büdcə siyasəti kəskin şəkildə islahatlara məruz qalmalı, dərin islahatlar aparılmalıdır".

Bunu Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru Elşad Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a büdcəyə edilən dəyişiklikdən danışarkən deyib.

Ekspert bildirib ki, bu ilin sonunadək iqtisadiyyatda dayanıqlılıq qoruna biləcək: "Çünki ehtiyatlar buna imkan verir, digər tərəfdən neft qiymətləri tarazlaşıb, 6 ayda fiskal yığımlar təmin olunub. Eyni zamanda valyuta bazarında da sabit vəziyyət var və ona görə də ilin sonunadək ciddi problemlər gözlənilmir. Amma uzun müddətli dövrdə milli iqtisadiyyatımızda da ciddi problemlər gözlənilir. Bu problemlərin qarşısı indidən alınmalıdır, o cümlədən də büdcə siyasəti ilə".

"Bu il büdcə xərclərinin artımına ehtiyac var idi və o baxımdan da büdcə xərclərinin artırılması başa düşüləndir, izah olunandır. Amma büdcə xərclərinin artırılması büdcə kəsirinin də artırılması deməkdir. Büdcə kəsirinin artırılması isə düzgün idarə olunmalıdır. Bu gün bizim dövlət büdcəsinin kəsir göstəricisi təxminən 5 faizdir. Bu, böyük rəqəm deyil, yəni, yolveriləndir" - deyə o qeyd edib.

O bildirib ki, bu ilin ilk 6 ayının nəticələri onu deməyə əsas verir ki, iqtisadiyyata kapital qoyuluşları azalıb: "Bu, təhlükəli tendensiyadır. Əgər biz büdcə kəsirinin idarə olunmasını, büdcə kəsirinin maliyyələşməsini Maliyyə Nazirliyi tərəfindən buraxılan qiymətli kağızlarla təmin edəcəyiksə, bu, iqtisadiyyatda kapital qoyuluşlarının bir qədər də azalmasına səbəb olacaq. Hesab edirəm ki, biz büdcə kəsirinin maliyyələşməsini Mərkəzi Bank tərəfindən pul emissiyası hesabına etməliyik. Yəni, Mərkəzi Bank pul çap edərək iqtisadiyyatda canlanmanı təmin etməlidir. Bu yanaşma olmasa, ilin sonuna kimi ÜDM-in azalmasının şahidi ola bilərik".

"Əgər biz bu il ərzində investisiyaların azalmasına getsək, onda gələn il iqtisadi göstəricilərimiz ürəkaçan olmayacaq. Biz investisiyaların azalmasına yol verməməliyik. Əks halda iqtisadiyyatımız daralacaq, inflyasiya ilə bağlı problemlər kəskinləşəcək. Məsələyə sistemli yanaşmaq lazımdır. İdxalın əvəzolunması, yerli istehsalın formalaşması prosesi getməlidir. İxracatda qeyri-neft sektorunun payı artmalıdır. Digər tərəfdən, qeyri-neft ixracımızda ilk 3 yeri qızıl, pomidor və fındıq tutur. Bunların üçü də xammaldır, lakin biz emal etməliyik" - deyə professor əlavə edib.

Qeyd edək ki, 2020-ci il dövlət büdcəsinə dəyişiklik edilməsi, dürüstləşmələrə gedilməsinə ehtiyac yaranıb. Azərbaycanın 2020-ci il dövlət büdcəsinin gəlirlərinin 24 milyard 124 milyon manat, xərclərinin 27 milyard 492 milyon 200 min manat olacağı gözlənilir.

2020-ci il dövlət büdcəsinin dürüstləşdirilmiş gəlirləri 24124,0 milyon manat nəzərdə tutulur. Bu da ÜDM-in 35,3 faizi həcmində olmaqla, 2020-ci ilin təsdiq olunmuş proqnozu ilə müqayisədə 10,5 milyon manat azdır.

2020-ci il dövlət büdcəsinin dürüstləşdirilmiş xərcləri 27492,2 milyon manat təşkil edəcəyi gözlənilir. Bu da təsdiq edilmiş göstəriciyə nisbətən 597,5 milyon manat və ya 2,2 faiz çoxdur.

Xatırladaq ki, "Azərbaycan Respublikasının 2020-ci il dövlət büdcəsi haqqında" qanuna dəyişiklik ilə bağlı parlamentin iqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Tahir Mirkişili qeyd edib ki, COVİD-19-un dünyada sürətlə yayılması qlobal iqtisadiyyatda neqativ meyllərin artmasına, dünya enerji və səhm bazarlarında kəskin dalğalanmalara səbəb olub: "İstər dünyada, istərsə də ölkəmizdə iqtisadi şərtlər kifayət qədər dəyişib. Ölkədə işgüzar fəallığın və artım sürətinin zəifləməsinə səbəb olub, iqtisadiyyatın əksər sahələrinin inkişafına mənfi təsir göstərib. İqtisadi aktivliyin zəifləməsi nəticəsində qeyri-neft gəlirlərinin azalması və digər maliyyələşmə mənbələrinin daralması dövlət büdcəsinin gəlirləri və xərcləri arasında tarazlığın pozulması təhlükəsini yaradıb. Sadalanan səbəblərə görə 2020-ci il dövlət büdcəsinə dəyişiklik edilməsi, dürüstləşmələrə gedilməsinə ehtiyac yaranıb. Yeni çağırışlar kontekstində dövlət büdcəsinin xərcləri üzrə yeni tələbatlar ortaya çıxıb".

37