Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi

Lütfi Zadənin abidəsinin müəllifi tənqidlərdən danışdı: “Diqqətlə baxsınlar”

6302
(Yenilənib 22:03 04.09.2018)
Eldarovun sözlərinə görə, bəzi insanların narazılığının və tənqidlərinin səbəbi onların standart abidələrə alışıq olmalarıdır

BAKI, 4 sentyabr — Sputnik. Dünya şöhrətli Azərbaycan alimi Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsi ona görə standartlardan uzaqdır ki, onun peşəsini özündə tam ehtiva edir.

Bunu Sputnik Azərbaycan-a Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının rektoru, xalq rəssamı Ömər Eldarov yeni yaratdığı, görkəmli alim, Kaliforniya Berkli Universitetinin professoru Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsini tənqid edənlərə cavabında bildirib.

Rəssam vurğulayıb ki, alim riyaziyyatda möhtəşəm və qlobal inqilab edib. O, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi ilə elm dünyasında çevrilişə nail olub.

"Lütfi Zadənin kəşflərindən ilk olaraq yaponlar və cənubi koreyalılar istifadə edib. Daha sonra onun nəzəriyyəsindən digər ölkələr də yararlanmağa başlayıblar. Mən öz yaradıcılığımla göstərmək istəmişəm ki, o, özünün iradəsinin və ağlının köməyi ilə necə qranit və ağır qapını aça bilib. Mənim əsas məqsədim bu olub" – deyə Eldarov bildirib.

  • Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi
    © Sputnik / Murad Orujov
1 / 7
© Sputnik / Murad Orujov
Professor Lütfi Zadənin I Fəxri Xiyabandakı qəbirüstü abidəsi

Rəssam abidəni beş ay müddətində qurub. Dediyinə görə, onun vaxtı çox olmayıb və sifarişi çox gec alıb. Vaxtın çoxu ərazinin abadlaşdırılmasına, memarlıq işlərinə və Lütfü Zadənin böyük bir alim olduğunu əks etdirən qəbirüstü yazıların yazılmasına sərf olunub.

Eldarovun sözlərinə görə, bəzi insanların narazılığının və tənqidlərinin səbəbi onların standart abidələrə alışıq olmalarıdır. Əlində kitab olan mütəxəssisin əksi hər kəsin beynində canlandırdığı və görmək istədiyi obrazdır. Rəssam isə öz yaradıcılığı zamanı fikirləşib ki, standart həll yolu Lütfi Zadəyə uyğun gəlmir.

"Hamımıza məlumdur ki, Lütfi Zadə Azərbaycanda o qədər də məşhur deyil. Heykəlin ona çox oxşamasına baxmayaraq, mənim məqsədim onun xarici görkəmini çatdırmaq deyildi. Mən onun dünyaca məşhur olan kəşfini memarlığın rəmzi formaları ilə göstərmək istəmişəm. Lütfi Zadənin abidəsini hansısa müğənninin abidəsi ilə müqayisə etmək olar? Axı onda musiqidən heç nə yoxdur" – Eldarov deyib.

Öz işindən tam razı olan rəssam tənqidlərlə razılaşmır. O, məsləhət görür ki, abidəyə diqqətlə baxsınlar və nəticə çıxarmamışdan əvvəl bir az düşünsünlər.

Xatırladaq ki, Lütfi Zadənin abidəsinin açılışı sentyabrın 6-da olacaq.

Lütfi Zadə 1921-ci il fevralın 4-də Bakıda, Rəhim Ələsgərzadə (1895-1980) və yəhudi əsilli uşaq həkimi olan Feyqa (Fanya) Moiseyevna Koremanın (1897-1974) ailəsində dünyaya gəlib.

Atası Rəhim Ələsgərzadə İranın Ərdəbil şəhərində ziyalı ailəsində dünyaya göz açıb. Birinci dünya müharibəsi illərində Ərdəbildən Bakıya köçüb və burada ticarətlə məşğul olmaq qərarına gəlib.

O, ilk təhsilinə Bakıdakı 16 saylı məktəbdə başlayıb. 10 yaşında ailəsi ilə birlikdə Tehrana köçüb. Tehran Universitetini böyük uğurla başa vurduqdan sonra Amerika Birləşmiş Ştatlarına gedib və təhsilini Massaçusets Texnologiya İnstitutunda davam etdirib.

Lütfi Zadə süni intellekt sahəsində qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi, Kaliforniya Berkli Universitetinin professoru idi. O, bu ali təhsil müəssisəsinin ömürlük professoru seçilmiş yeganə şəxsdir. Amerikadakı Azərbaycan diaspor təşkilatlarının fəxri sədri olub.

Dünya elminə Lütfi Zadənin 6 mühüm nəzəriyyəsi məlumdur. Hazırda onlar elm və istehsalatda geniş şəkildə tətbiq olunur. Ona dünya şöhrəti qazandıran, onun dünya elmində inqilab hesab olunan qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsidir.

20 il Amerika elmi ictimaiyyəti tərəfindən qəbul edilməyən qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi, nəhayət, 1980-ci illərdə yapon alimləri tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb.

Bu nəzəriyyə bütün dünyada elmə, texnika və texnologiyaya geniş nüfuz edib. Paltaryuyan maşınlardan tutmuş, avtomat sürücüyə kimi yüzlərlə, minlərlə sistemdə, qurğuda tətbiq olunub.

Lütfi Zadə 2017-ci ilin sentyabrında ABŞ-da 96 yaşında vəfat edib. Öz arzusuna uyğun olaraq Azərbaycanda — Bakıdakı I Fəxri Xiyabanda dəfn edilib.

6302
Teqlər:
qeyri-səlis məntiq, xalq rəssamı, Ömər Eldarov, abidə, Lütfi Zadə
Xəstəxana

Onkoloji xəstəlikdən əziyyət çəkən Xalq artisti əməliyyat olunub

2
"Bu gün əməliyyat olundu. Xəstəlik ona əziyyət versə də, bu haqda heç kimə bildirməyib. Şükür ki, vəziyyəti yaxşıdır"

BAKI, 21 aprel — Sputnik. Xərçəngdən əziyyət çəkən Xalq artisti Ağadadaş Ağayev bu gün Türkiyədə əməliyyat olunub.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a məlumat verən müğənninin oğlu Səbuhi Ağayevin sözlərinə görə, müğənni bir müddətdir onkoloji xəstəliklə mübarizə aparır: "Atam iki aydır ki, Türkiyədədir. Bu gün əməliyyat olundu. Xəstəlik ona əziyyət versə də, bu haqda heç kimə bildirməyib. Şükür ki, vəziyyəti yaxşıdır".

2
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Azərbaycanda son sutkada 2075 nəfər COVID-19-a yoluxub

6
Azərbaycanda indiyədək ümumilikdə 305 933 nəfər koronavirus infeksiyasına yoluxub. Onlardan 269 965 nəfər müalicə olunaraq sağalıb

BAKI, 21 aprel — Sputnik. Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 2075 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 2480 nəfər müalicə olunaraq sağalıb.

Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan verilən məlumata görə, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 32 nəfər vəfat edib.

Ölkədə son sutka ərzində 12 679, hazırkı dövrədək isə 3 141 335 test aparılıb.

Azərbaycanda indiyədək ümumilikdə 305 933 nəfər koronavirus infeksiyasına yoluxub. Onlardan 269 965 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 4235 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı 31 733 nəfərdir.

6
Qırmızı Qəsəbədə

Qırmızı Qəsəbədə yeni turizm məlumat nişanları istifadəyə verilib

0
Kənan Qasımov qəsəbədə yaradılan infrastrukturun və məlumat nişanlarının yəhudi irsinin turizm marşrutu kimi tanınması və təbliğini daha da artıracağını deyib.

BAKI, 21 aprel — Sputnik. Aprelin 21-də Dövlət Turizm Agentliyinin və İsrailin Azərbaycandakı səfirliyinin təşəbbüsü ilə turizm marşrutlarının inkişafı və təkmilləşdirilməsi məqsədilə Quba rayonunun Qırmızı Qəsəbəsində yeni turizm məlumat nişanları hazırlanaraq istifadəyə verilib. Sputnik Azərbaycan-a Dövlət Turizm Agentliyindən verilən məlumata görə, turizm marşrutlarında yolların nişana alınması və işarələnməsi strategiyasına uyğun olaraq qəsəbənin müxtəlif yerlərində 18 ədəd yeni nişanlar quraşdırılıb.

Bu turizm nişanları vasitəsilə həm əcnəbi, həm də yerli turistlər qəsəbə boyu gəzməli və görməli yerlərin istiqamətlərini müəyyən edə, eləcə də ərazidə quraşdırılmış turizm informasiya lövhələrində həmin obyekt haqqında vacib məlumatları əldə edə biləcəklər.

Bununla yanaşı, Qırmızı Qəsəbə və Quba Destinasiya Menecmenti Təşkilatı bu piyada nişanları əsasında turistlərə yəhudi irsi üzrə turlar təşkil etməyi də nəzərdə tutur.

Tədbirdə çıxış edən Quba rayonu icra hakimiyyətinin başcısı Ziyəddin Əliyev Qubada yaşayan dağ yəhudiləri icmasının həyat tərzi və onların adət-ənənələrinin regiona səfər edən xarici qonaqlar tərəfindən böyük maraqla qarşılandığını qeyd edib. Ziyəddin Əliyev yəhudi icmasının bu regionda yüz illərlə sülh və əmin-amanlıq şəraitində yaşadığını və bunun xalqların və mədəniyyətlərin birgə inkişafının mümkünlüyünün bariz nümunəsi olduğunu bildirib.

  • Qırmızı Qəsəbədə
    © Photo : State Tourism Agency
  • Qırmızı Qəsəbədə
    © Photo : State Tourism Agency
  • Qırmızı Qəsəbədə
    © Photo : State Tourism Agency
1 / 3
© Photo : State Tourism Agency
Qırmızı Qəsəbədə

Quba rayonunda Qırmızı Qəsəbənin turizm baxımından xüsusi çəkisinin olduğunu deyən Dövlət Turizm Agentliyinin Aparat rəhbəri Kənan Qasımov bu məkanın həm yəhudi irsi ilə maraqlanan turistlərin, həm də yəhudi əsilli insanların ölkəmizə turist kimi cəlb edilməsi baxımından əhəmiyyətli olduğunu bildirib. Kənan Qasımov qəsəbədə yaradılan infarstrukturun və məlumat nişanlarının yəhudi irsinin turizm marşrutu kimi tanınması və təbliğini daha da artıracağını deyib.

Azərbaycanın mədəniyyətlərarası dialoqun ən yaxşı nümunəsi olduğunu qeyd edən İsrail səfirliyinin missiya rəhbərinin müavini Doron Pier Azərbaycanda dini müxtəlifliyə tolerant münasibətin və müxtəlif mədəniyyətlərin təbliğinə yaradılmış şəraiti yüksək qiymətləndirdiyini bildirib. Doron Pier Qırımızı Qəsəbənin inkişafı üçün bundan sonra da öz dəstəklərini göstərəcəyini deyib.

Tədbirdə çıxış edən Dağ Yəhudiləri Muzeyinin icraçı direktoru İqor Şaulov Qırmızı Qəsəbənin burada yaşayan yəhudilərin sayına görə dünyada az sayda yerlərdən biri olduğunu deyib. İqor Şaulov qəsəbənin tanıdılması və inkişafı üçün görüləcək işlərə öz dəstəklərini göstərəcəklərini bildirib.

Azərbaycanda yəhudi irsinin təbliği istiqamətində Dövlət Turizm Agentliyi, Azərbaycan Turizm Bürosu və İsrailin Azərbaycandakı səfirliyi gələcəkdə növbəti layihələri də birlikdə həyata keçirməyi planlaşdırır.

Qeyd edək ki, İsrailin hüdudlarından kənarda yerləşən yəhudilərin yaşadığı qəsəbədə iki sinaqoq, yəhudi dinini öyrədən dərnəklər, Dağ yəhudilərinin muzeyi, turist informasiya mərkəzi və bir çox digər görülməli yerlər mövcuddur.

0