Binəqədi rayonunda yerləşən Keyrəki palçıq vulkanı

Bakıda "yatmış əjdaha" hər an oyana bilər: Sakinlərin həyatı təhlükə altındadır

1292
(Yenilənib 10:17 06.07.2018)
Qoruq elan olunmasına baxmayaraq, hazırda vulkan ətrafında onlarla ev tikilib, yaşayış mövcuddur

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 6 iyul — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 29 sentyabr tarixli 294 nömrəli Sərəncamı ilə 12322,84 ha sahədə 43 palçıq vulkanının ərazisi qoruq elan edilib. Onlardan biri də Binəqədi rayonunda yerləşən Keyrəki palçıq vulkanıdır.

Binəqədi rayonunda yerləşən Keyrəki palçıq vulkanı
© Sputnik / Irade JELIL
Binəqədi rayonunda yerləşən Keyrəki palçıq vulkanı

Qoruq elan olunmasına baxmayaraq, hazırda vulkan ətrafında onlarla ev tikilib, yaşayış mövcuddur. Vulkana yaxın və bir xətt boyunca 20-yə yaxın yaşayış evi var. Vizual olaraq belə, görmək olur ki, evlərin bir hissəsi palçıq vulkanının axıntısı üzərində salınıb.

Üzərində evlər salınmış torpaqlar 2009-cu ilə qədər yerli bələdiyyə tərəfindən vətəndaşlara satılıb. Sakinlərin bir çoxu aldıqları torpağın yaxınlığında vulkan yerləşməsindən əvvəlcədən xəbərsiz olduqlarını iddia edirlər. Sözügedən ərazidə torpaq nisbətən ucuz satıldığına görə alıblar və yurd salıblar, ev tikiblər. Evlərinin yaxınlığında vulkan yerləşdiyindən isə çox sonralar agah olublar. Həmin evlərdə yaşayanlar evlərini tikdikləri vaxtdan bəri bütün növ kommunal xərcləri ödədiklərini də bildirirlər.

Keyrəki vulkanından yaşayış evləri istiqamətinə axmış palçıq kütləsi
© Sputnik / Irade JELIL
Keyrəki vulkanından yaşayış evləri istiqamətinə axmış palçıq kütləsi

Keyrəki palçıq vulkanı qoruğa daxil olan yeganə palçıq vulkanıdır ki, ətrafında yaşayış evləri salınıb. Bu palçıq vulkanının bu günə qədər yayıldığı vulkan palçığının ümumi sahəsi 50-60 hektara yaxındır.

Prezidentin müvafiq sərəncamına əsasən, palçıq vulkanları Dövlət Təbiət Qoruğunun balansına verilib. Bundan sonra əraziyə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Palçıq vulkanları qrupları Dövlət Təbiət Qoruğu nəzarət etməyə başlayıb. Elə ərazidə nə iş görülübsə də, qurum tərəfindən görülüb. Ən azı, vulkanın ərazisi, yəni 31,35 hektar ərazi nəzarətə alınıb.

Keyrəki vulkanından axmış palçıq kütləsi
© Sputnik / Irade JELIL
Keyrəki vulkanından axmış palçıq kütləsi

Vulkan təbiət hadisəsidir və həmin ərazidə heç bir tikili olmasa belə, seysmik hadisə olan vulkan püskürməsi sərhəd tanımır. Ərazidə çox sayda vulkanın təhlükəli olması barədə nişanlar da görünür. Vulkan ətrafında yaşayanlar çox tez-tez kənar şəxslər, ekoloqlar tərəfindən cərimə olunduqlarını da bildirirlər.

Keyrəki palçıq vulkanının qoruq elan olunmuş ərazisi qoruq əməkdaşları tərəfindən ciddi mühafizə olunur, eyni zamanda həmin palçıq vulkanına yaxın ərazilərdə məskunlaşmış əhali arasında mütəmadi olaraq maarifləndirmə tədbirləri həyata keçirilir, onların təhlükəsi və əhəmiyyəti haqqında müxtəlif məlumat və "Xəbərdarlıq" vərəqələri paylanılır.

Qoruq ərazisinə girişin məhdudlaşdırılması və vulkanik landşafta təsirin minimuma endirilməsi məqsədilə ərazi boyunca dərin xəndəklər qazılıb, qoruğun sərhədləri boyunca müxtəlif məzmunda kifayət qədər məlumatverici nişanlar yerləşdirilib.

Bəzi yerlərdə palçıq kütlələri az qala evlərin həyətinə qədər gəlib çıxıb
© Sputnik / Irade JELIL
Bəzi yerlərdə palçıq kütlələri az qala evlərin həyətinə qədər gəlib çıxıb

Mövcud vəziyyətlə əlaqədar rəsmi olaraq 2011-ci il 13 may tarixində Binəqədi Rayon Polis Şöbəsinə, 2011-ci il 08 iyun tarixində Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyətinə və 2011-ci il 20 iyun tarixində Fövqəladə Hallar Nazirliyinə müraciət olunub. Sözügedən qurumların əməkdaşları ilə tikinti aparılan ərazilərə dəfələrlə baxış keçirilib.

Təcrübə göstərir ki, palçıq vulkanları püskürdükdə onun brekçiyası (püskürmə məhsulları) vulkanın aktivliyindən asılı olaraq bir neçə kilometr radiusa yayıla bilir və ərazi boyunca dərin çatlar əmələ gəlir. Bu da ətraf ərazilərdə məskunlaşmış insanlar üçün ciddi təhlükə mənbəyidir. Bir qayda olaraq yaşayış evləri və digər obyektlər palçıq vulkanları yerləşən ərazilərdən, həmçinin onların təsir dairələrindən 1-1,5 km məsafələrdə tikilə bilər.

Lakin Bakı şəhəri Binəqədi rayonu ərazisində yerləşən Keyrəki palçıq vulkanı (sahəsi 31,3 ha) "Bakı və Abşeron yarımadasının palçıq vulkanları qrupu Dövlət Təbiət Qoruğu"na daxil olan yeganə palçıq vulkanıdır ki, vətəndaşlar Qoruğun hüdudlarından kənarda, palçıq vulkanının təsir dairəsinə aid olan ərazidə məskunlaşıblar.

Vulkana yaxın ərazidə tikilmiş fərdi yaşayış evləri
© Sputnik / Irade JELIL
Vulkana yaxın ərazidə tikilmiş fərdi yaşayış evləri

Bakı və Abşeron yarımadasında, Palçıq vulkanları qrupları Dövlət Təbiət Qoruğunun direktoru Ceyhun Paşayevin Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasına görə, vulkan 2011-ci il 29 sentyabr 294s nömrəli Nazirlər Kabinetinin sərəncamına əsasən, Dövlət Təbiət Qoruğunun daimi istifadəsinə verilib.

"Həmin vaxtdan başlayaraq, nəinki bu ərazinin toxunulmazlığı saxlanılıb, hətta sərhədə yaxın yerləşən 4 yarımçıq tikili sökülüb və 2 ədəd vaqon tipli ev ərazidən çıxarılıb. Dövlət Təbiət Qoruğunun təşəbbüsü ilə dəfələrlə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin müvafiq regional idarəsinin və icra hakimiyyətinin nümayəndələrinin iştirakı ilə ərazidə monitorinqlər keçirilib. Qoruğa daxil olan 31,35 hektardan da artıq ərazi nəzarətdə saxlanılır və bu ərazidə zəbt halları qətiyyən ola bilməz" — direktor bildirib.

C.Paşayevin sözlərinə görə, vulkanın təsir dairəsi təxminən 50-60 hektardır. Ancaq bunun sadəcə 32 hektarı nəzarətdədir: "Digər ərazilər həm hüdudlarımız, həm də səlahiyyətlərimiz xaricindədir. Sərhəd xəttinə yaxın yerləşən iki ev barədə, hətta Binəqədi Rayon Məhkəməsinə rəsmi müraciət də olunub. Bundan başqa hüdudlarimiz xaricində olan bu neqativlər barədə KİV-də çoxsaylı çıxışlarımız da olub. Mütəmadi olaraq vətəndaşlara xəbərdarlıq vərəqələri paylayırıq. Məlumat lövhələri vasitəsilə ərazinin təhlükəli olması barədə məlumatlandırırıq".

Müsahibimiz əlavə edib, vulkan ərazisində, yəni 31,35 hektar ərazidə heç bir tikili yoxdur. Amma vulkanın püskürməsi güclü olsa, ondan ayrılan çatlar və püskürmə məhsulları təbii ki, mühafizə olunan və heç bir tikilinin olmadığı 32 hektardan daha geniş ərazilərə yayıla bilər. Və ərazi Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyətinin balansında olduğu üçün bura icra hakimiyyəti nəzarət etməlidir.

Məsələ ilə bağlı Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyətinə müraciət etdik və bizə verdikləri cavab belə oldu: "Keyrəki vulkanı Bakıdan 12 km şimalda, Binəqədi qəsəbəsindən bir qədər aralıda yerləşir. Vulkan dağının ətəyində, vulkanın təsir dairəsi ərazisində uzun illər öncə vətəndaşlar tərəfindən özbaşına olaraq evlər tikilib. Bu evlərin böyük əksəriyyəti torpaqlarımızın işğalı nəticəsində öz dədə-baba yurdlarından didərgin düşmüş həmvətənlərimizə məxsusdur. Nazirlər Kabinetinin 29 sentyabr 2011-ci il tarixli sərəncamı ilə Keyrəki vulkan dağının 31,35 hektar torpaq sahəsi Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə verilib. Həmin 31,35 ha ərazidə hazırda heç bir yaşayış evi yoxdur".

İcra hakimiyyətindən Qoruğun ətrafında mühafizə zolağı müəyyən edildiyi də bildirilib: "Əraziyə 20-dən artıq xəbərdarlıq lövhələri yapışdırılıb. Yerli sakinlərə üzərində vulkanlarla bağlı məlumatlar olan təqvimlər paylanıb. Maarifləndirmə işləri mütəmadi aparılır. Ərazi aidiyyatı qurumlarla birlikdə nəzarətdə saxlanılır".

Sonda vurğulayaq ki, görülən bütün bu tədbirlərə baxmayaraq, heç kim zəmanət verə bilməz ki, bir gün qoruq yenidən püskürməyəcək…

1292
Teqlər:
Palçıq vulkanları qrupları Dövlət Təbiət Qoruğu, Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti, püskürmə, palçıq vulkanı, ərazi, mühafizə, yaşayış, sakin, Azərbaycan Respublikası, Nazirlər Kabineti, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, sərhəd, ev
Əlaqədar
Yer üzünü daha bir vulkan təhlükəsi alıb
Bu vulkanın nə zaman sakitləşəcəyi məlum deyil
Vulkan püskürməsi kəndləri məhv etdi, insanları diri-diri yandırdı
Vulkanın dəhşət saçan görüntüləri yayıldı - VİDEO
Həyətə çıxdı və... vulkanla qarşılaşdı - VİDEO
Vulkan püskürdü və onlarla ev yox oldu
Həblər, arxiv şəkli

Hər birimizin köməyinə çatan dərmanlarla bağlı qorxunc xəbərdarlıq - öldürə bilər

2
(Yenilənib 16:21 26.11.2020)
"Hər xəstəliyə antibiotik istifadə edilə bilməz. Bəzən insanlar özləri özlərini antibiotiklərlə müalicə edirlər. Ona görə də antibiotiklər reseptsiz buraxılmamalıdır"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 26 noyabr — Sputnik. Azərbaycanda antimikrob dərmanların apteklərdə əhaliyə sərbəst satışı qadağan olunmalıdır. Bununla bağlı dövlət qurumları lazımi dəstək verməlidir. Bunu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri Hande Harmancı deyib. Onun sözlərinə görə, bu preparatlara əlçatanlığını azaltmaq lazımdır. "İnsanların antibiotiklərə qarşı davamlılığı ölçülməlidir. Bunun üçün Azərbaycanın lazımi laboratoriyaları var. Həmçinin, maarifləndirmə də olmalıdır. Bu gün apteklərdə hər kəs istənilən antibiotiki ala bilər. Bu cür dərmanlar açıq satışda var və buna heç bir nəzarət yoxdur. Bu, bizim problemimiz idi".

Qeyd edək ki, antibiotiklər yüngün soyuqlama zamanı hər birimizin köməyinə çatır. Ona görə də antibiotiklərin reseptlə satılması əhali tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Sputnik Azərbaycan antibiotiklərin reseptsiz satışının fəsadlarını araşdırıb.

Professor Adil Qeybulla Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında antibiotiklərin reseptsiz satışının məhdudlaşdırılması ilə bağlı təklifləri dəstəklədiyini bildirib. A.Qeybulla deyir ki, apteklərdə antibiotiklərin reseptsiz satışı qanunda olan boşluqdan irəli gəlir. Onun sözlərinə görə, xarici ölkələrdə antibiotiklər reseptlə satılır:

"Antibiotiklərin həkim təyini olmadan istifadəsi çox risklidir. Bu, hətta ölümə belə gətirib çıxardır. Koronavirusun müalicəsində antibiotiklərdən istifadə məsləhət görülmür. Çox təəssüf ki, insanlar evdə müalicə zamanı kortəbii antibiotiklərdən istifadə edirlər. Bu isə anafilaktik şok, allergik təsirlər göstərə bilər. Antibiotiklərdən həkim təyinatı olmadan istifadə qulağı kar edə, böyrək problemlərinə səbəb ola bilər. Sovet dövründə antibiotiklərdən istifadə geniş yayılmışdı. İndi də bəzi insanlar həkim təyinatı olmadan antibiotikləri alaraq istifadə edirlər. Təbii ki, buna son qoyulmalıdır".

Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və Sanitariya-Epidemioloji Nəzarət Şöbəsinin müdiri Nəzifə Mürsəlova Ümumdünya Antimikrob Preparatlardan Düzgün İstifadəyə dair Maarifləndirmə Həftəsinə həsr olunmuş virtual mətbuat konfransında bildirib ki, hazırda antibiotiklər reseptlə buraxılan dərmanlar sırasındadır: "Bu gün apteklərdə hər kəs istənilən antibiotiki ala bilər. Bu cür dərmanlar açıq satışda var və buna heç bir nəzarət yoxdur. Bu, bizim problemimiz idi. Bu məsələ qanunvericilikdə tənzimlənir, təəssüf ki, bu tənzimlənmə kağız üzərində qalır. COVID-19 dövründə problem daha da artdı. Bu qanunvericiliyin yerlərdə işləməsi istiqamətində işlər gücləndirilməli, ona nəzarət artırılmalıdır. Dövlət səviyyəsində bu məsələyə sərt nəzarət olmalıdır".

Koronavirusdan ölüm artır - Səbəblər virusun özü qədər qorxuludur>>

Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü, deputat Müşfiq Məmmədli Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, antibiotiklərin satışı "Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında" qanunla müvafiq qaydada tənzimlənir:

"Bu, qanunvericilikdə olan hər hansı boşluq yox, qanunun icrası ilə bağlı problemdir. Qanunların icra müxanizmi NK-nın müvafiq qərarları ilə tənzimlənir. Ola bilər ki, bu məsələ də icra mexanizmində yaranan anlaşılmazlıqla bağlı ola bilər. Qanun antibiotiklərin satışını kifayət qədər tənzimləyir. İşçi qaydada təlimatlarla bu məsələyə baxılmalıdır", - deyə deputat bildirib.

M.Məmmədli bildirir ki, antibiotiklərin kortəbii təyini mənfi təsirə səbəb ola bilər. Koronavirusla mübarizədə isə bu, daha təhlükəlidir: "Çünki koronavirusa yüngül yoluxmada müalicə əsasən orqanizmin gücləndirilməsi, immun sisteminin möhkəmləndirilməsi ilə bağlı aparılır. Antibiotiklərdən istifadə isə orqanizmi, immun sistemini zəiflədir. Bu, o demək deyil ki, xəstələrə antibiotik ümumiyyətlə təyin olunmamalıdır. Sadəcə olaraq bunun üçün tibbi göstəriş olmalıdır. Hər xəstəliyə antibiotik istifadə edilə bilməz. Bəzən insanlar özləri özlərini antibiotiklərlə müalicə edirlər. Ona görə də antibiotiklər reseptsiz buraxılmamalıdır. Bu, beynəlxalq təcrübəyə əsaslanır. Antibiotiklər həkimlərin təyinatı ilə resept əsasında satılmalıdır".

2
Teqlər:
Müşfiq Məmmədli, Nəzifə Mürsəlova, Adil Qeybulla, antibiotik, Koronavirus, epidemiya, COVID-19
Koronavirus testi, arxiv şəkli

TƏBİB Azərbaycanda koronavirus testlərinin bitməsi barədə məlumatlara aydınlıq gətirdi

5
(Yenilənib 19:41 26.11.2020)
Bu problemin aradan qaldırılması məqsədilə, simptomsuz təmaslılardan testlərin götürülməsinə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulması qərara alınıb.

BAKI, 26 noyabr - Sputnik. Azərbaycanda koronavirus (COVID-19) ilə əlaqədar aparılan testlərin bitməsi barədə yayılan məlumatlar həqiqəti əks etdirmir.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a TƏBİB-dən məlumat verilib. 

"Bildiririk ki, ölkəmizdə koronavirusun diaqnozu üçün kifayət qədər test ehtiyatı mövcuddur. Sadəcə olaraq, gün ərzində götürülən testlərin sayı çox olduğundan bu, laboratoriyaların iş gücünə təsir göstərir. Nəticədə, təbii olaraq testin nəticələri bir qədər gecikmiş olur", - TƏBİB bildirib.

Məlumatda o da qeyd olunub ki, bu problemin aradan qaldırılması məqsədilə, simptomsuz təmaslılardan testlərin götürülməsinə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulması qərara alınıb.

"Hazırda ölkədə 37 laboratoriya mövcuddur. Bu laborotoriyalarda gündəlik 10 000 testin aparılması nəzərdə tutulurdu, artıq müraciətlərin sayı çox olduğundan gün ərzində laboratoriyalara daxil olan test nümunələri nəzərdə tutulduğundan 2 dəfə (19178 test) artıb", - deyə məlumatda bildirilir. 

5
Teqlər:
test, korona virusu, Koronavirus, epidemiya, COVID-19, Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi, TƏBİB