Zibil qutuları

Qanımıza işləyən zəhər: Hər gün yandırıb ciyərimizə çəkirik

466
(Yenilənib 21:20 19.06.2018)
"Qanun icazə vermir ki, məişət tullantıları açıq havada yandırılsın"

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 19 iyun — Sputnik. Tez-tez Bakı ətrafı qəsəbələrdə və kəndlərdə — Balaxanı, Zabrat, Hövsan və s. zibilliklərdə qalaqlanmış tullantıların yandırılması halları ilə qarşılaşırıq. Uzun müddət daşınmayan zibilliklər çox vaxt elə ərazi sakinləri tərəfindən yandırılır. Yandırılma prosesi zamanı ayrılan zərərli maddələr ətraf mühitə yayılır. Havaya qarışan tüstü, qoxu insan və digər canlı orqanizmlər üçün təhlükə mənbəyinə çevrilir.

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN) Ətraf mühit üzrə Milli Monitorinq Departamentinin direktor müavini Mətanət Avazova Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, məişət tullantıların yandırılması qeyri-qanunidir: "Qanun icazə vermir ki, məişət tullantıları açıq havada yandırılsın. Tullantılar ancaq qapalı şəraitdə, xüsusi texnologiya ilə yandırıla bilər".

ETSN rəsmisi onu da bildirib ki, məişət tullantıları yanarkən kanserogen tipli, yəni zəhərli kimyəvi birləşmələr olmur: "Məişət tullantıları yandırılan zaman daha çox karbon qazı ayrılır. Bu tüstü ilə müşayiət olunur. Belə tüstü digərlərindən fərqli olaraq sadəcə insanda rahatsızlıq yaradır. Bu tüstünün insan orqanizmi üçün heç bir təhlükəsi yoxdur. Çünki yanan üzvi maddələrdir. Məişət tullantıları tamamilə və alovlu yanırsa, qısa bir müddətdə öz təsirini itirir. Tüstüləmə dövründə ayrılan karbon monoksidlər qıcıqlandırıcı təsirə malik olur".

Ekoloq Vaqif Əliyev isə qeyd edib ki, ilk baxışdan təhlükəsiz sayılan məişət tullantıları — polietilen paketlər, su qabları yandırılaraq məhv edildikdə tərkibindən dioksinlər, furanlar və befinillər ayrılır: "Onlar da kanserogen, terotegen, embiriogen xassəyə malikdir. Ən güclü zəhər isə tetraxlordibenzo-para-dioksindir. Oksigen olmadıqda bu birləşmələr asanca dioksinlərə çevrilə bilən befinillər sinfinə aid olur. Dioksinlər isə çox dayanıqlı ksenobiotiklərdir, yəni canlı orqanizmlər üçün arzuolunmaz maddələrdir".

"Onlar canlı orqanizmin hüceyrələrinin nüvəsinə asan nüfuz edir. Nüvənin daxilində bir tərəfdən hormonları, vitaminləri, və s. çox asan dağıdırlar, digər tərəfdən də kanserogenləri, neyrotoksiki zəhərləri aktivləşdirirlər. Hətta bir çox təhlükəsiz birləşmələri belə çox zəhərli birləşmələrə çevirirlər. Görünür, dioksinlərlə zəhərlənmiş orqanizmlərin təbiətin, fiziki, kimyəvi, bioloji stress təsirlərinə çox yüksək həssaslıq göstərməsi bununla izah olunur" — V.Əliyev əlavə edib.

Ekoloqun sözlərinə görə, kiçik dozalarla xroniki zəhərləndikdə insanlarda rahatsızlıq, iş qabiliyyətinin zəifləməsi, avitaminoz, immun zəifliyi, əsəb, psixi fəaliyyətin və reproduktiv funksiyaların pozulması müşahidə olunur.

466
Teqlər:
Ekoloq Vaqif Əliyev, zibillik, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Ətraf Mühit üzrə Milli Monitorinq Departamenti, yandırılma, tüstü, Mətanət Avazova, zəhər, xəstəlik
Шторм в Черном море

Qara dənizdə batan gəminin dörd üzvü ölüb, axtarışlar dayandırılıb

3
Rusiya Dənizçilərinin Həmkarlar İttifaqının məlumatına görə, gəminin operatoru Ukraynanın “Tesero Marine” şirkətidir.

BAKI, 17 yanvar - Sputnik. Qara dənizin Türkiyə sahillərində, Bartın vilayətinin İnkumu sahillərinə yaxın ərazidə batan Palau bayrağı altında üzən “Arvin” quru yük gəmisinin batması nəticəsində dörd nəfər həlak olub və həyatını itirənlərin sayı arta bilər.

Bunu Türkiyənin Bartın vilayətinin valisi Sinan Güner bildirib. Onun sözlərinə görə, “Arvin” gəmisinin batmasına əlverişsiz hava şəraiti səbəb olub:

“Son məlumata görə, 4 nəfər ölüb, 6 heyət üzvü xilas edilib. Yüksək dalğalara görə dənizdə axtarış-xilasetmə işləri dayandırılıb, helikopterlərdən isifadə edilərək havadan axtarışlar davam edir”.

Rusiya Dənizçilərinin Həmkarlar İttifaqının məlumatına görə, gəminin operatoru Ukraynanın Tesoro Marine LLC şirkətidir. Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələri axtarış əməliyyatında iştirak etmək üçün freqat göndərmişdi.

Daha öncə gəminin Rusiya bayrağı altında üzdüyü bildirilirdi. Son məlumatlara görə, Palau bayrağı altında üzən gəminin 12 nəfərlik heyətinin 10 üzvü ukraynalı, ikisi isə rusdur. Gəminin sahibi Arvin Shipping LTD-dir (Beliz). Gəmi 1997-ci ildə Rusiyada qeydiyyatdan çıxarılıb.

3

Tu-160 raket daşıyıcısının havada yanacaqdoldurma prosesi - maraqlı video

9
(Yenilənib 11:09 15.01.2021)
Uzaq mənzilli aviasiya pilotları təyyarələrini 6000 metrdən artıq yüksəklikdə və saatda təxminən 600 kilometr sürətlə İl-78 hava tankerinə yaxınlaşdırıb.

Ümumiyyətlə, uçuş hazırlığının bu ən mürəkkəb elementini yerinə yetirmək üçün yalnız təcrübəli pilotlara icazə verilir, lakin bu dəfə manevrlərdə gənc zabitlər də iştirak edib. Təlimlərə ümumilikdə beş Tu-160 və Il-78 təyyarəsi cəlb olunub.

9