Maliyyə hesabatı, arxiv şəkli

Vətəndaşların gəlirinə qanunsuz müdaxilə: Məhkəmələrə kütləvi axın başlaya bilər

629
(Yenilənib 15:57 24.05.2018)
"Vergi qanunvericiliyinin prinsipinə görə, eyni bir vergi obyektindən, yəni hər hansı bir gəlirdən bir dəfə vergi tutulmalıdır"

Təranə Xudabaxşiyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 24 may — Sputnik. Azərbaycanda fiziki şəxslər hesablarına oturulan pulu kartdan çıxardıqları zaman nağdlaşdırdıqları məbləğin 1 faizi nağdlaşma vergisi kimi tutulur. Məsələn, kartında 125 manat pulu olan şəxs hesabından nağd 100 manat çıxarırsa, 1 manat vergi tutulur və hesabında 24 manat qalır.

Bank eksperti Əkrəm Həsənov
© Photo : REPORT
Əkrəm Həsənov

Vətəndaşları bu sual maraqlandırır: Bu, nə dərəcədə qanunidir, qanunda necə tənzimlənir? Ümumiyyətlə, fiziki şəxslərdən nağdlaşdırmaya görə vergi tutulmalıdırmı?

Sputnik Azərbaycan-ın məsələ ilə bağlı sualını cavablandıran iqtisadçı ekspert, hüquqşünas Əkrəm Həsənov 1 faizlik nağdlaşma vergisinin qanunsuz olduğunu deyir: "Hətta, bununla bağlı mən məhkəməyə də müraciət etmişəm və birinci instansiya məhkəməsində qalib gəlmişəm. Amma bu, o demək deyil ki, iş mənim xeyrimə bitib. Vergilər Nazirliyi Apellyasiya Məhkəməsinə müraciət edəcəyini bəyan edib. Ona görə də məhkəmə qanunu hələ ki qüvvəyə minməyib".

Hüquqşünas qeyd edir ki, bu qanunsuzluğa görə hər bir vətəndaş da onun kimi məhkəməyə müraciət edərək hüquqlarının bərpa olunmasını tələb edə bilər: "Güman edirəm ki, insanların əksəriyyəti mənim məhkəməmin nəticəsini gözləyəcək".

Ekspert vurğulayır ki, hər kəs ancaq qanunla nəzərdə tutulmuş vergini ödəməlidir: "Vergi Məcəlləsində obyekt və subyekt ayrı-ayrı məcəllələr ilə müəyyən olunub. Nağdlaşdırma vergisi üzrə isə heç bir maddə yoxdur. Vergi Məcəlləsinin özünə görə, bu, müəyyən edilməmiş vergi hesab edilir. Məcəllədə nəzərdə tutulmayan vergi olduğu üçün Konstitusiyaya görə, bu vergini vətəndaş ödəməməlidir".

Bankomatdan nağdlaşdırma
© Karikatura
Bankomatdan nağdlaşdırma

"Eyni zamanda bu, ikiqat vergi tutmaqdır. Vergi Məcəlləsində belə bir bənd var ki, vətəndaşın bir gəlirindən iki eyni növlü vergi tutmaq olmaz. Heç bir vergi ödəyicisi diskriminasiya edilə bilməz. Adi fiziki şəxs yox, fərdi sahibkar olduğu üçün, sanki cəzalandırırlar və vergi tutulur. Bu da diskriminasiyadır. Həmçinin milli valyutamızı vətəndaşa vermək üçün faiz tutulur. Bu da milli dövlət atributları ilə alverdir", — deyir ekspert.

Ə.Həsənov onu da əlavə edir ki, şirkətlər ilin sonunda gəlirləri artıq olursa, həmin gəlirin 20 faizini mənfəət vergisi verməlidir: "Vergi Məcəlləsində deyilir ki, sadələşdirilmiş vergi ödəyənlər mənfəət vergisi ödəmir. Bu zaman sahibkar qazandığı mənfəətin 1 faizini tutmaq şərti ilə pullarını çıxararaq mənfəət vergisindən rahatlıqla yayına biləcək. Bu da onu göstərir ki, bu qanunu hazırlayan vergi mütəxəssisləri heç dövlətə dəyən bilən ciddi ziyanı də nəzərə almayıblar".

Vəkil Elyar Həsənov
© E.Həsənovun şəxsi arxivindən
Vəkil Elyar Həsənov

Müsahibimizin sözlərinə görə, əgər Apelyasiya Məhkəməsində qalib gəlsə və sonda Ali Məhkəmə də şikayətə baxaraq onun xeyrinə nəticə çıxarsa, bu halda təbii ki, qanun dəyişməli olacaq: "Dövlət özü bu verginin ləğvində maraqlı olacaq. Əks halda, vətəndaşlar məhkəməyə müraciət edərək asanlıqla qələbə qazanacaqlar. Və bu günə kimi hesablarından tutulan nağdlaşdırma vergisini cüzi faizi ilə birlikdə dövlət onlara geri qaytarmalı olacaq".

Hüquqşünas Elyar Həsənov da Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında nağdlaşdırmaya görə 1 faiz vergi tutulmasının qanunsuz olduğunu bildirir: "Vergi qanunvericiliyinin prinsipinə görə, eyni bir vergi obyektindən, yəni hər hansı bir gəlirdən bir dəfə vergi tutulmalıdır. Bir obyektdən iki dəfə vergi tutmaq qanuna ziddir. Məsələn, mənim gəlirim var və bu gəlirin 4 faizini vergi kimi verirəm. Yenidən pulu nağdlaşdıranda məndə olan məbləğin bir faizini verirəmsə, deməli iki dəfə bir gəlir üçün vergi ödəməli oluram. Bu da qanuna ziddir".

Vəkil bununla bağlı dünya təcrübəsindən də misal gətirir: "Nağd ödəniş edəndə satıcı vergidən yayına bilir, amma kartla ödəniş edəndə satıcı vergidən yayına bilmir. Əslində, belə ödənişləri Avropada tətbiq etmək üçün kartla alış-veriş edən şəxslərin ödədikləri pulun 1 faizi bonus kimi geri qaytarılır. Amma bizdə isə əksinədir. Həvəsləndirmə yox, cəzalandırma sistemi tətbiq edilir".

İnsanların kartla əməliyyatlardan qaçma səbəbini izah edən hüquqşünas qeyd edir ki, əsas səbəb vətəndaşların banklara etibar etməmələridir: "Bir günə bank bağlana bildiyi üçün insanların əksəriyyəti pulunu banklarda saxlamır. Bu vəziyyətə etiraz edən şəxslər məhkəməyə müraciət etməlidirlər. Bu məsələnin bir həlli yolu var, o da məhkəmədir".

629
Teqlər:
nağdlaşma vergisi, fiziki şəxs, hüquqşünas, Elyar Həsənov, Sputnik Azərbaycan, şikayət, Əkrəm Həsənov, faiz, Vergi Məcəlləsi, borc, pul, ekspert, iqtisadçı, vergi, Azərbaycan, qanun, məhkəmə, manat
Əlaqədar
Vergi ödəyicilərinin nəzərinə - Nazirlik müraciət etdi
Yeni vergi növü narazılıqlara səbəb olub: Bu, ikiqat vergiyə cəlb olunma deməkdir
Vergi ödəyiciləri üçün şad xəbər
Azərbaycanlı sahibkarlar üçün sevindirici xəbər: Gömrük və Vergilər...
İlham Əliyevdən Vergilər Nazirliyi və Gömrük Komitəsi barədə qərar
Vergilər nazirindən şad xəbər: "Prezident tapşırıq verdi ki..."
Cəbhəyanı ərazilərdə top mərmiləri və dron aşkarlandı

Cəbhəyanı ərazilərdə top mərmiləri dron aşkarlanıb

18
(Yenilənib 08:57 20.10.2020)
Ümumilikdə Agentlik tərəfindən 27 sentyabr – 19 oktyabr 2020-ci il tarixlərində 708 siqnal əsasında 588 operativ və təxirəsalınmaz əməliyyat çıxışı olub.

BAKI, 20 oktyabr - Sputnik. 2020-ci il 19 Oktyabr tarixində Agentliyə Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Füzuli, Goranboy, Kürdəmir, Tərtər rayonları və Gəncə şəhəri ərazisinə mərmilərin düşməsi barədə Daxili İşlər Nazirliyinin ″102″ Xidməti-Zəng mərkəzi sistemindən - 19 (on doqquz) və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Böhran Vəziyyətlərində İdarəetmə mərkəzindən – 1 (bir) müraciət daxil olub. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a ANAMA-dan məlumat verilib.

Daxil olmuş 20 çağırış əsasında Agentliyin xüsusi mobil çevik əməliyyat qrupları tərəfindən Ağcabədi rayonunun Şənlik, Nəcəfqulubəyli, Poladlı kəndləri, Ağdam rayonunun Çəmənli, Alıbəyli, Paşabəyli kəndləri və Ergi qəsəbəsi, Bərdə rayonunun Qaradağlı, Soğanverdilər, Təhlə kəndləri, Füzuli rayonunun Horadiz şəhəri, Goranboy rayonunun Tapqaraqoyunlu kəndi, Kürdəmir rayonunun Karrar kəndi, Tərtər rayonunun Seydimli, Əskipara, Ələsgərli kəndləri və H.Aslanov küçəsi və Gəncə şəhəri ərazisində Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları ilə birlikdə 12 operativ və təxirəsalınmaz əməliyyat çıxışı həyata keçirilib. Aparılmış əməliyyat-axtarış tədbirləri zamanı 1 ədəd 30 mm-lik zenit top mərmisi (OFZ), 2 ədəd 152 mm-lik top mərmisi (OF-45), 1 ədəd 240 mm-lik top mərmisi (M24F), 1 ədəd dron və 11 ədəd partlamış mərmi qalıqları aşkar olunub.

Cəbhəyanı ərazilərdə top mərmiləri və dron aşkarlandı
ANAMA
Cəbhəyanı ərazilərdə top mərmiləri və dron aşkarlandı

Agentliyin partlayış qrupu tərəfindən 1 ədəd 9N235 bombacığı zərərsizləşdirilmiş, Mina Təhlükəsinə dair Maarifləndirmə üzrə mütəxəsisslər tərəfindən 2 028 nəfər mülkü şəxs arasında mina təhlükəsizliyinə dair maarifləndirmə təbliğatı aparılıb.

Ümumilikdə Agentlik tərəfindən 27 sentyabr – 19 oktyabr 2020-ci il tarixlərində 708 siqnal (əməliyyat çağırışı) əsasında 588 operativ və təxirəsalınmaz əməliyyat çıxışı olub ki, nəticədə Ağdam, Ağdaş, Ağcabədi, Bərdə, Beyləqan, Biləsuvar, Cəbrayıl, Goranboy, Naftalan, Füzuli, Tərtər, Tovuz, Şəmkir, Hacıqabul, Kürdəmir, Zərdab, Xızı, Oğuz rayonları, Gəncə və Mingəçevir şəhərləri ərazisində ev və həyətyanı sahəyə, neft kəmərinin yaxınlığına, Mingəçevir İES-in ərazisinə, Bakı-Tbilisi-Ceyhan Boru Kəmərinin yaxınlığına, əkin və otlaq sahələrinə, yol kənarına, meşə massivinə, məktəbə baxış keçirilib, 99 ədəd partlamamış hərbi sursat (PHS), 1 143 ədəd bombacıq, 1 180 ədəd müxtəlif çaplı patronlar, 10 ədəd hərbi məqsədlər üçün istifadə olunan meteoroloji radiopelenqator, 6 ədəd dron (zərərsizləşdirilmişdir), 2 ədəd raketin mikrosxemi və 289 ədəd partlamış raket hissələri aşkar olunub.

18
Əllərində smartfonlar olan gənclər, arxiv şəkli

Alternativ kanallar: daha çox imkanın olması hava-su kimi əhəmiyyətlidir

27
(Yenilənib 18:15 19.10.2020)
Texnologiya nə qədər inkişaf etsə də, həyatda həmişə alternativ olmalıdır. Deyək, əgər dünyada hər bir məsələ internetə bağlanıbsa, bu halda istənilən bir ciddi internet problemi müasir sivilizasiyanın süqutuna apara bilər.

Amerikanın məşhur fantast yazıçısı Rey Bredberinin bir hekayəsində bir-biri ilə çarpışan iki ölkənin texnoloji qarşıdurması əks olunub. Uzun sürən müharibədə hər gün bir yeni silah icad olunsa da, qarşı tərəf tezliklə daha yenisini yaradırmış. Beləliklə, çarpışma heç vaxt bitmirmiş. Hər yeni texnologiya başqa birisinin ərsəyə gəlməsinə səbəb olurmuş. Beləliklə, bütün köhnə biliklər də unudulurmuş.

Həyatda həmişə alternativlər olmalıdır

Günlərin bir günü bir şəxs köhnə dədə-baba qaydasına qayıtmağa qərar verir. Adi kağızda klassik metodla hesablama aparır. Onun bu yanaşması yaşadığı ölkənin rəhbərliyində bir şok yaradır, çünki artıq heç kim hesablamanı kalkulyatorsuz apara bilmirmiş. Yəni bütün inkişaf mərhələsini keçəndən sonra insanlar yenidən sadə bir qaydaya üz tutmalı olurlar, çünki irəli getməyə yer qalmır.

Rey Bredberinin hekayəsi, əslində, daha ciddi problemi ortaya qoyub. Texnologiya nə qədər inkişaf etsə də, həyatda həmişə alternativ olmalıdır. Deyək, əgər dünyada hər bir məsələ internetə bağlanıbsa, bu halda istənilən bir ciddi internet problemi müasir sivilizasiyanın süqutuna apara bilər. İnternetə alternativ hər hansı informasiya kanalı varmı? Bəli, hələ var.

Ənənəvi şəhər telefonları informasiya ötürülməsində yararlı bir vasitədir

Məsələn, radio və televiziya siqnalları hələ də köhnə qayda ilə ötürülür. İnternet olmadan belə ölkənin istənilən yerində radionu dinləmək və ən azı yerli kanallara pulsuz baxmaq olur. Bəzi aparatların köməyi ilə pul ödəyib internetsiz, peyk vasitəsilə gələn televiziya siqnallarının köməyi də kanallara baxmaq, məlumat almaq olur.

Köhnə ənənəvi şəhər telefonları informasiya ötürülməsində yararlı bir vasitədir. İşıq da sönsə, internet də qırılsa, ona heç bir təsiri olmur. İşlədiyi kimi işləyir, əgər qarşı tərəfdə də belə bir telefon varsa, rahatlıqla pul ödəmədən danışmaq olur.

Texnologiya nə qədər inkişaf etsə də, nədənsə hələ də “köhnə”, bəlkə də yararsız kimi görünən bir çox vasitə hələ də praktik xeyir gətirməkdədir. “İnternetdə hər şey var, nəyisə yaddaş kartında saxlamaq nəyə lazım” deyənlərin bir çoxu hərdən ehtiyac duyulan bir məlumatı tapa bilmir. Bu gün bu kitab, film və ya digər informasiya açıq mənbədə var, sabah isə kiminsə tələbi ilə yığışdırıla da bilər.

Ailə şəkillərindən tutmuş şəxsi yazı-pozusuna kimi hər bir məlumatı internetdə saxlayan nə qədər insan var. Əvvəl bu şəkillər üçün albom alardıq, xüsusi səliqə ilə düzərdik. Hətta əsgərlikdən nə qədər gözəl albom gətirənlər var. Hərbi qulluğun son 6 ayını məhz bu işə sərf edərmişlər. İndisə hər nəyimiz varsa, vermişik “quql”un ixtiyarına. Açar cansız bir süni intellektin, axtarış sisteminin əlindədir, hara istəsə, ora da fırladacaq. Qapada da bilər, aça da.

Həmin texnologiya tam itmir, bir çoxu hələ də yaşamaqda davam edir

Deyirlər, “ehtiyatlı oğulun anası ağlamaz”. Yəni hər bir çətin durum üçün bir ehtiyat variantının olmalıdır. Ən çətin iş məlumatı qoruyub saxlamaq olub, çünki haraya yerləşdirsən belə, həmin sərt disk yanıb sıradan çıxa bilər. Adi disklər bəlkə də kompüterin yaddaş kartından daha etibarlı qoruyurlar məlumatı. Hətta özünün DVD diskinə 100 il təminat verən şirkət də var. Kifayət qədər bahalı olsa da, informasiya itmir.

Əslində, ehtiyat variantları, alternativlər bizim həyatımızı olduqca zənginləşdirir. Hər yeni texnologiya köhnəsini sırada çıxara bilər, amma həmin texnologiya tam itmir, bir çoxu hələ də yaşamaqda davam edir. Bunun yüzlərlə nümunəsini görürük. Hazırda dünya yeni enerji mənbələri axtarır, istehsal edilən avtomobillərin artıq tam elektrik enerjisi ilə çalışacağını proqnozlaşdırılır. Neft-qaz erasının bitəcəyini iddia edənlər də az deyil. Amma bütün bunlar bir əlavə ehtiyat variantı kim hələ uzun müddət bəşəriyyətə xeyir verə biləcəklər.

Dünyada ən böyük enerji ehtiyatı isə məhz daş kömür formasında toplanıb. Bəli, bu gün müasir şəhəri onunla qızdırmağa icazə yoxdur, amma bu enerji forması bizim sivilizasiyanı hələ uzun müddət məhv olmaqdan xilas edə bilər. Hələ neçə əsr onu yerin altında çıxarmaq imkanı var. Hələ də daş kömürdən dünya iqtisadiyyatında geniş istifadə edilir.

Braziliyada ən dəbdə olan yanacaq növü texniki spirtdir. Həm ekoloji təmizdir, həm də ondan avtomobillərin bir çoxu yararlanır. Həm istehsalı böyükdür, həm də hara gedəcəyi məlumdur. Deməli, dünyada baş verə biləcək neft-qaz böhranı bu ölkə üçün elə də təhlükəli deyil.

Müharibə dövründə alternativlərin qiyməti birə on artır

Vinil valların dövranı çoxdan bitib, amma hələ də onları sifariş edən, aparatını alıb musiqini dinləyən nə qədər insan var. Səbəbini özləri də bilmirlər bəlkə də. Ya deyək, kimi dindirsən, deyəcək kənd təsərrüfatında artıq yalnız və yalnız texnikadan istifadə edilir. Nə ata, nə eşşəyə yer yoxdur. Amma bu heç də belə deyil. Bir çox kiçik təsərrüfatda hələ də atdan yararlanırlar, çünki iri texnika saxlamaq həm bahadır, həm də problemli. Bunun benzini var, texniki qulluğu. 5 hektardan az olan fermer təsərrüfatında elə atdan istifadə daha məqsədəuyğundur. Dağ ərazilərində, texnika və avtomobillərin keçə bilmədiyi yerlərdə at da, eşşək də işə yarayır. Benzin və ya detalların olmadığı şəraitdə bir qədər otla işi yola vermək olar.

Müharibə dövründə alternativlərin, hər hansı bir əlavə variantların qiyməti birə on artır. Döyüş zonasında həm müvəqqəti, həm də daimi sülhə nail olmaq olar, amma informasiya müharibəsində atəşkəs olmur. Hamı deyir, daha vacibi internet və sosial şəbəkədir, burada gərək döyüşəsən. Əlbəttə, internetin imkanları olduqca yüksəkdir, amma bəzən internetin çatmadığı yerlərdə kiçik bir yerli radiostansiya əhəmiyyət kəsb edir. Elə Azərbaycanın özündə çoxlu peyk antenası var. Nə qədər insan bu alternativ informasiya kanalından yararlanır.

Azərbaycana bu gün hətta “dolma müharibəsində” belə qalib olmaq asan deyil

Axı, İsveçin də, Danimarkanın da xeyli kiçik şəhəri var. Bunların bir çoxunda heç Azərbaycanın varlığından xəbəri olmayan yüzlərlə insana lap elə yerli qəzet vasitəsilə ölkəmiz barədə faydalı bir məlumat vermək özü də bir qəhrəmanlıqdır. Qəzeti, radiosu, televiziyası hələ də məlumat ötürülməsində böyük əhəmiyyət daşıyan yüzlərlə ölkə var. Hər ölkənin kitabxanasına yerli dildə Azərbaycan barədə 10-15 kitab verə bilsək, xaricdə təhsil alan hər azərbaycanlı tələbə öz ölkəsi və Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən ara-sıra 5-10 kəlmə danışa bilsə, informasiyanın çatdırılmasında irəli gedə bilərik. Görə biləcəyin kiçik bir işi bacarsan, deməli ümumi prosesdə qalib gələ bilərik.

Erməni tərəfi artıq əsrləridir hər bir alternativ kanaldan informasiya ötürməklə məşğuldur. 300 növ dolması olan Azərbaycana bu gün hətta “dolma müharibəsində” belə qalib olmaq asan deyil. Hələ sovet dönəmində “Aşpaz müsabiqəsinə gəlmişik” adlı erməni filmində dolma ilə bağlı yaddaqalan bir epizod nəzər çəkir. Moskvaya yarışmaya gələn erməni aşpazları məhz dolma bişirir və vaxtında onu jüriyə verə bilmirlər. Yer tutmasalar da, dolmanın çox dadlı olması ilə bağlı xeyli tərif eşidirik. Yəni hələ 1977-ci ildə ekrana çıxan bu film Sovet İttifaqının hər yerini gəzmişdi. Gəl, bundan sonra sübut elə ki, dolma türk mənşəli sözdür və Azərbaycanda daha dadlısı bişirilir.

Hər bir mümkün ehtiyat kanalları ilə məlumat ötürməyi bacarmalıyıq. Məlumatın yalnız Facebook və ya Twitter-lə ötürüldüyünü düşünmək doğru deyil. Hərtərəfli ehtiyat sistemləri, alternativ kanallar olmalıdır. İnformasiyanın ötürülməsində daha çox imkanın olması hava-su kimi əhəmiyyətlidir. Bu baxımdan daha çox çalışmağa ehtiyac duyulur.

27
BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclası, arxiv şəkli

BMT Təhlükəsizlik Şurası Dağlıq Qarabağı qapalı şəkildə müzakirə edib - Nəticə...

116
Rusiyalı diplomat müşahidə missiyası ilə ATƏT-nin məşğul ola biləcəyini istisna etməyib, çünki məhz bu təşkilat nizamlanma prosesi ilə məşğuldur.

BAKI, 20 oktyabr - Sputnik. BMT Təhlükəsizlik Şurası Dağlıq Qarabağda atəşkəsə nəzarətin təmin edilməsinin vacibliyini müzakirə edib. Rusiya mətbuatı xəbər verir ki, vu barədə jurnalistlərə Dağlıq Qarabağa dair qapalı iclasın yekunlarından danışan Təhlükəsizlik Şurasında bu ay sədrlik edən RF-nın BMT yanında daimi nümayəndəsi Vladimir Nebenzya məlumat verib.

"İndi atəşkəsə əməl olunmasını təmin etmək vacibdir, bu ən vacib məsələdir, çünki müvafiq razılaşma əldə olunub, lakin ona əməl olunmayıb. Əsas ona əməl olunmasını necə təmin etməkdir" - o bildirib.

"Bu məsələ əlbəttə ki, müzakirə  olunub və Şura yanaşmada kifayət qədər yekdillik nümayış etdirib", - Nebenzya sözünə davam edib. Eyni zamanda o deyib ki, bölgəyə BMT-nin müşahidəçi missiyasının göndərilməsi üçün Təhlükəsizlik Şurasının xüsusi mandatına ehtiyac var.

"Bu tez həyata keçən proses deyil" - diplomat vurğulayıb. "Belə bir məlumatlar var idi ki, Rusiya Müdafiə naziri Azərbaycan və Ermənistandan olan həmkarları ilə bu nəzarətin necə həyata keçirilə bulməsini müzakirə edib" - Nebenzya əlavə edib.

Diplomat müşahidə missiyası ilə ATƏT-nin məşğul ola biləcəyini istisna etməyib, çünki məhz bu təşkilat nizamlanma prosesi ilə məşğuldur. "Orada kim olacaq və hansı statusda hələ müzakirə mərhələsində olan sualdır", - o deyib.

116
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə