Витрины в супермаркете, фото из архива

Mağazalarımızda insanları “zəhərləyən” şəbəkə var?

869
(Yenilənib 16:59 18.05.2018)
“Bu, istehlakçının hüquqlarının pozulması ilə yanaşı, onlarının sağlamlığı üçün də təhlükəlidir”

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 18 may — Sputnik. Son zamanlar istehlakçıları narahat edən məsələlərdən biri də mağazalarda, marketlərdə qida məhsullarının son istifadə tarixlərinin dəyişdirilməsidir. Bəzi marketlərdə istifadə müddəti keçmiş məhsulların üzərinə yeni istifadə tarixləri qeyd olunaraq satılır.

Bu, bir çox məhsullarda — kolbasa, kiloqramla satılan konfetlər, şirniyyatlar və s. özünü göstərir. Hətta istifadə müddəti keçmiş bəzi məhsullar elə marketlərdəcə yenidən qablaşdırılır, üzərilərinə yeni istifadə tarixlərini göstərən yarlıqlar yapışdırılır. Əlbəttə ki, bu hal istehlakçının hüquqularının pozulması ilə yanaşı, onların sağlamlığı üçün də təhlükəlidir.

Bəs, belə xoşagəlməz halla üzləşən istehlakçı nə etməlidir, necə davranmalıdır? Mağazada satılan məhsulun istifadə tarixi dəyişdirilibsə, istehlakçı kimə müraciət etməlidir? 

Sputnik Azərbaycan istehlakçıları maraqlandıran bu suallara ekspertlərlə cavab tapmağa çalışıb.

Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında əvvəlcə xatırladıb ki, “Ərzaq məhsullarının təhlükəsizliyi haqqında” və “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunlarında, həmçinin Nazirlər Kabinetinin 94 saylı qərarında göstərilir ki, vaxtı keçmiş ərzaq məhsullarının satışı qadağandır.

“Hər hansı super marketdə istifadə vaxtı keçmiş bir ərzaq məhsulu belə satılırsa, market sahibini 1500 manat məbləğində cərimə gözləyir. Bu cəriməni İqtisadi İnkişaf Nazirliyi yanında Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti həyata keçirir”, — o əlavə edib.

E.Hüseynov sualımıza cavabında bildirib ki, belə hal ilə qarşılaşan istehlakçı ilk növbədə, tədbir görülməsi üçün mağaza rəhbərliyinə müraciət etməlidir. Bundan sonra isə İqtisadiyyat Nazirliyinə müraciət etməlidir. 

Həmçinin "Azad İstehlakçılar" Birliyinə də müraciət edə bilərlər: “Müraciət edən istehlakçının da iştirakı ilə mağazadakı malların məhv edilməsinə nail ola bilərik. Çox təəssüflər olsun ki, 20 ildən çoxdur istehlakçı hüquqlarının qorunması ilə məşğul olmağıma baxmayaraq, cəmi iki dəfə vaxtı keçmiş məhsulların kütləvi və şəffaf şəkildə məhv edilməsinə nail ola bilmişik”.

"Bizə qurd basmış xurma, konfet və s. ilə bağlı şikayətlər daxil olub. Qablaşdırma üzərində uzunmüddətli istifadə tarixi qeyd edilsə də, məhsulun özü keyfiyyətini itirmiş olub. Bu da o deməkdir ki, bununla məşğul olan xüsusi şəxslər var ki, məhsulu yenidən qablaşdırır, üzərinə yeni tarix əlavə edirlər”, — deyə E.Hüseynov qeyd edib. 

Bu halın cinayət olduğunu vurğulayan ekspert onu da əlavə edib ki, çox təəssüf, dövlət məhsulların etiketini dəyişən, yenidən qablaşdıran şəbəkəni ifşa etmir: “Bizə “Kinder” şokoladları barəsində şikayət daxil olmuşdu. Biz bu barədə distribüter şirkətə müraciət etdik ki, məhsullar satışdan çıxarılsın. Ancaq çıxarılmadı. Biznes qurumları onlar üçün yaranmış vəziyyətdən sui-istifadə edirlər".

Hüquqşünas Fərid Həmidli isə bildirib ki, istehlakçılar qarşılaşdıqları belə xoşagəlməz hallarla bağlı İqtisadiyyat Nazirliyinin “195-2” çağrı mərkəzinə və Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidmətinə müraciət etməlidirlər.

Hüquqşünasın sözlərinə görə, edilmiş müraciət araşdırılacaq və fakt təsdiqini taparsa, qayda pozanlar cəzalandırılacaq. Sözügedən məhsulun üzərindəki son istifadə tarixini dəyişənləri isə, fiziki şəxs olduqda 1500 manatdan 2 min manatadək, hüquq şəxs olduqda isə 4 min manatdan 5 min manatadək cərimə gözləyir.

F.Həmidli onu da əlavə edib ki, istehlakçının, tələblərini ödəməyən malı keyfiyyətli malla dəyişdirmək hüququ da var. Bu, “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun 15-ci maddəsi ilə tənzimlənir. 

"Qanunda deyilir ki, lazımi keyfiyyətli qeyri-ərzaq məhsulunu öz formasına, ölçüsünə, rənginə görə istehlakçıya yaramırsa və ya digər səbəblərə görə təyinatı üzrə istifadə oluna bilməzsə, istehlakçının onu alındığı yerdə uyğun mala dəyişdirmək hüququ var”, — hüquqşünas vurğulayıb.

Onu da bildirib ki, istehlakçı aldığı malı, alınma günü sayılmamaq şərti ilə, 14 gün ərzində lazımi keyfiyyətli mala dəyişdirmək hüququna malikdir. Pərakəndə satılan malın dəyişdirilməsi üçün isə, satıcı tərəfindən daha uzun müddət verilə bilər.

“İstehlakçı tərəfindən əldə edilmiş lazımi keyfiyyətli mal istifadə olunmayıbsa və onun əmtəə görünüşü, istehlak xassələri, plombu, yarlığı, həmçinin mal və yaxud kassa qəbzi və ya ona mal ilə birlikdə verilmiş digər sənədləri saxlanılıbsa, bu hallarda o dəyişdirilə bilər”, — hüquqşünas qeyd edib.

869
Teqlər:
Azad İstehlakçılar Birliyi, Nazirlər Kabineti, Eyyub Hüseynov
Əlaqədar
Azərbaycan istehlakçısı nə qədər və necə müdafiə olunur?
Eyyub Hüseynov: “Yalançı endirimlərlə istehlakçıları aldadırlar”
"İstehsalçılar fürsətdən istifadə edib istehlakçıları "soyurlar"
Yarımçıq tikintilər: istehlakçı həm pulunu itirir, həm ümidini
Dərsliklər, arxiv şəkli

Erkən nikahlarla bağlı mövzular dərsliklərə məqsədlə salınıb

3
(Yenilənib 13:33 04.07.2020)
"Bunun əvəzinə orta-ümumtəhsil məktəblərinin dərsliklərinə ümumi həyat bilgisi, ilkin təcili yardım, özünmüdafiə, fövqəladə vəziyyətdən necə çıxış yolu tapmaq lazımdır, bu haqda məlumatlar daxil edilməlidir" - Kamran Əsədov

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 iyul — Sputnik. Növbəti tədris ilindən etibarən erkən nikahlar və qohum nikahlarla bağlı dərsliklərə maarifləndirici material daxil ediləcək. Maraqlıdır, bunun effekti nə dərəcədə olacaq?

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a danışan təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov bunun heç bir faydasının olmayacağını vurğulayıb: "Burada auditoriya düzgün seçilməyib. Çünki erkən nikahları həyata keçirən şagirdlər deyil. Şagirdlər tərəfindən bu dərslərin nə dərəcədə mənimsənilməsi bunun həyata keçməsi demək deyil, yəni, bu erkən nikahdan qorunmaq deyil. Tutaq ki, şagird erkən nikahla bağlı materialı mənimsəyib. Bəs, valideyn? Bu səbəbdən də deyirəm ki, maarifləndiriləcək kütlə düzgün seçilməyib. Valideynin qonşusunda imkanlı biri olandan, atası başlıq pulunu alandan sonra nə olacaq?! Şagird valideynin fikrini dəyişə biləcəkmi".

"Baxın, erkən nikahlar restoranlarda qeydə alınır. Bəs, restoran sahibinin guya bundan xəbəri yoxdur?. Necə olur ki, bu gün maskaya görə cərimələr yazılır, amma erkən nikaha görə, kimsə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmur. Hər il Azərbaycanda 500-dək erkən nikah qeydə alınır, bəs buna görə məsuliyyət hanı, qeydə alınırmı?", - deyə K.Əsədov əlavə edib.

K.Əsədov bildirib ki, erkən nikahlar daha çox imkansız, çox qız uşaqlarının olduğu ailələrdə baş verir.

"Bunun əvəzinə orta-ümumtəhsil məktəblərinin dərsliklərinə ümumi həyat bilgisi, ilkin təcili yardım, özünmüdafiə, fövqəladə vəziyyətdən necə çıxış yolu tapmaq lazımdır, bu haqda məlumatlar daxil edilməlidir. Yolda birinin ürəyi getsə, ilkin tibbi yardım göstərə biləcəksiniz? Yol hərəkəti qaydalarını hamı bilirmi? Məktəblər bunu öyrətməlidir. Məktəb insanı həyata hazırlamalıdır",- deyə ekspert əlavə edib.

3
Bakıda alternativ qaz xətləri yaradılır

Bakıda alternativ qaz xətləri yaradılır

1
Son 17 il ərzində adları çəkilən qəsəbələrdə aparılan tikinti işləri, yol çəkilişləri zamanı "Aşağı Şağan" qaz xəttinin çox hissəsi torpaq altına düşdüyündən korroziyaya uğrayıb.

BAKI, 4 iyul — Sputnik. Bakı şəhərində bir sıra ərazilərdə mövcud qaz xətlərinə alternativ xətlərin çəkilməsinə diqqət ayrılıb.

"Azəriqaz" İstehsalat Birliyindən verilən məlumata görə, bu cür üsuldan istifadə etməklə müəyyən ərazilərdə hər hansı texniki problemlər aradan qaldırılarkən qaz təchizatının dayandırılmasını minimuma endirməyə çalışacaq.

Dairəvi sistem kimi çalışacaq bu xətlər qəza hadisələrinin təsirindən yaranan təchizatdakı dayandırmaların əhatə dairəsini azaldacaq. Hazırda Xəzər rayonu ərazisində 219 mm diametrində olan 5800 metr uzunluqda "Aşağı Şağan" qaz xəttinin 2500 metrlik hissəsi əsaslı təmir olunur. 2003-cü ildə istifadəyə verilən bu xətlə qaz alan Buzovna, Şağan, Şüvəlan və Mərdəkan qəsəbələrinin təqribən 19 min abonenti tez-tez təchizatdakı problemlərdən narahatlıqlarını ifadə edirdilər. Bu xəttin böyük bir hissəsi torpaq altında qalıb, dirəklərdən düşmüş vəziyyətdədir.

© Photo : AzeriGas Production Union
Bakıda alternativ qaz xətləri yaradılır

Son 17 il ərzində adları çəkilən qəsəbələrdə aparılan tikinti işləri, yol çəkilişləri zamanı "Aşağı Şağan" qaz xəttinin çox hissəsi torpaq altına düşdüyündən korroziyaya uğrayıb. Onu da qeyd edək ki, haqqında danışılan qaz xətti Sabunçu rayonunda hər hansı səbəbdən qaz verilişində fasilə yaranarsa, alternativ xətt kimi istifadə ediləcək. Belə ki, fasilələr zamanı bu rayonda Bilgəh, Pirşağı və Kürdəxanı qəsəbələrinin təqribən 15 min abonentinin ehtiyaclarını "Aşağı Şağan" qaz xətti ilə ödəmək mümkün olacaq.

1